Było to pewnego wieczoru na wiosnę r. 182*. Cały Rzym był w
ruchu: książę de B***, słynny bankier, wydawał bal w swoim nowym
pałacu na placu weneckim. Wszystko co sztuka włoska, co zbytek
Paryża i Londynu mogą wydać najwspanialszego, zgromadzono dla
upiększenia tego pałacu. Tłok był ogromny. Jasnowłose i skromne
piękności arystokratycznej Anglji ubiegały się o zaszczyt obecności
na tym balu; przybywały tłumnie. Najpiękniejsze kobiety rzymskie
walczyły z niemi o palmę piękności. Młoda dziewczyna, w której
blask oczu i heban włosów zdradzały Rzymiankę, weszła prowadzona
przez ojca; wszystkie spojrzenia biegły za nią. Szczególna duma
widniała w każdym jej ruchu.
Wchodząc, cudzoziemcy olśnieni byli wspaniałością tego balu.
"Festyn żadnego z królów Europy, mówili, ani się umył do tego". Królowie nie mieszkają w cudach architektury rzymskiej; obowiązani
są zapraszać wielkie damy swego dworu; książę de B*** prosi tylko
ładne kobiety. Tego wieczora był szczęśliwy w swoich zaproszeniach;
mężczyźni byli olśnieni. Wśród tych niepospolitych kobiet trzeba
było wybierać, która jest najpiękniejsza; wybór był jakiś czas
nierozstrzygnięty, ale w końcu obwołano królową balu księżniczkę
Vaninę Vanini, ową młodą dziewczynę o czarnych włosach i płomiennem
oku. Natychmiast cudzoziemcy i młodzi Rzymianie, opuszczając inne
salony, napłynęli ciżbą tam gdzie ona była. Ojciec jej, książę Hasdrubal Vanini, życzył sobie, aby najpierw
przetańczyła z kilkoma panującymi niemieckimi. Następnie przyjęła
zaproszenie paru Anglików bardzo pięknych i bardzo dobrze
urodzonych; sztywne ich miny znudziły ją. Zdawało się, że więcej
znajduje przyjemności w dręczeniu młodego Livia Savelli, który
wyglądał na wielce zakochanego. Był to najświetniejszy młodzieniec
w Rzymie, i co więcej on też był księciem; ale gdyby mu dano do
przeczytania powieść, rzuciłby książkę po dwudziestej stronicy,
powiadając że go od czytania głowa boli. W oczach Vaniny była to
wada. Około północy rozeszła się po sali balowej wiadomość, która
sprawiła pewne wrażenie. Młody karbonarjusz, zamknięty w zamku św.
Anioła, umknął tegoż samego wieczora w przebraniu; przez wybryk
romantycznego zuchwalstwa, mijając ostatnie warty, natarł na
żołnierzy ze sztyletem; ale sam odniósł ranę, zbiry goniły go
śladami krwi, i była nadzieja że go pochwycą. Podczas gdy opowiadano tę historyjkę, Livio Savelli, olśniony
wdziękiem i powodzeniem Vaniny, z którą właśnie przetańczył,
szepnął odprowadzając ją na miejsce, oszalały niemal z miłości: - Powiedz pani, kogo byłabyś zdolna pokochać? - Tego młodego karbonarjusza, który uciekł, lub bodaj kogoś, ktoby
zrobił coś więcej, niż to że raczył się urodzić. Książę Hasdrubal zbliżył się do córki. Jestto bogaty człowiek; od
dwudziestu lat nie policzył się ze swoim intendentem, który mu
pożycza jego własne dochody na bardzo wysoki procent. Ktoby go
spotkał na ulicy, wziąłby go za starego aktora; nie zauważyłby, że
książę ma na palcach kilka olbrzymich pierścieni zdobnych dużemi
djamantami. Dwaj jego synowie wstąpili do jezuitów, a potem zmarli
w obłąkaniu. Zapomniał ich; ale gryzie się tem, że jego jedyna
córka, Vanina, nie chce iść za mąż. Ma już dziewiętnaście lat, a
odrzuca najświetniejsze partje. Jaka przyczyna? ta sama, która
skłoniła Syllę do abdykacji,
wzgarda dla Rzymian. Nazajutrz po balu, Vanina zauważyła, że ojciec jej, człowiek
najbardziej niedbały pod słońcem, który w życiu nie zadał sobie
tego trudu aby użyć klucza, zamyka starannie drzwiczki od schodków,
wiodących na trzecie piętro pałacu. Okna wychodzą łtam na terasę,
obsadzoną pomarańczami. Vanina odbyła kilka wizyt na mieście; za
powrotem, główna brama była zastawiona przygotowaniami do
iluminacji, powóz wjechał tedy dziedzińcem. Vanina podniosła oczy i
ujrzała ze zdziwieniem, że jedno okno w apartamencie, który ojciec
zamknął tak troskliwie, jest otwarte. Uwolniła się od swej damy,
weszła na poddasze i póty szukała, aż znalazła zakratowane okienko,
wychodzące na terasę strojną pomarańczami. Owo otwarte okno, które
zauważyła, było tuż. Bezwątpienia w pokoju ktoś mieszkał; ale kto?
Nazajutrz Vanina zdołała się wystarać o klucz od drzwiczek,
wychodzących na terasę. Podeszła na palcach do okna, które było jeszcze otwarte. Żaluzja
pozwalała jej zostać niepostrzeżoną. W pokoju było łóżko, ktoś
leżał w tem łóżku. Pierwszym jej odruchem było cofnąć się; ale
spostrzegła suknię kobiecą, rzuconą na krzesło. Przyglądając się
bliżej osobie spoczywającej w łóżku, ujrzała, że jestto blondynka,
jak się zdawało bardzo młoda. Nie wątpiła już, że to kobieta.
Suknia rzucona na krzesło była zakrwawiona; była też krew na
damskim trzewiku, stojącym na stole. Nieznajoma poruszyła się;
Vanina spostrzegła, że jest ranna. Szeroka opaska płócienna
splamiona krwią okrywała jej piersi; opaska ta była umocowana
jedynie zapomocą wstążek: to nie ręka chirurga założyła ją. Vanina
zauważyła, że codzień, koło czwartej, ojciec zamyka się w swoich
pokojach, a potem zachodzi do nieznajomej; niebawem wraca i siada
do powozu, aby się udać do hrabiny Vitteleschi. Skoro tylko
odjechał, Vanina biegła na terasę, skąd mogła widzieć nieznajomą.
Owa młoda kobieta, tak bardzo nieszczęśliwa, żywo przemawiała do
jej wyobraźni; Vanina siliła się odgadnąć jej dzieje. Zakrwawiona
suknia rzucona na krzesło nosiła ślady jakgdyby pchnięć sztyletu:
Vanina mogła policzyć jej dziury. Jednego dnia, ujrzała nieznajomą
wyraźniej: błękitne jej oczy tonęły w niebie; zdawała się pogrążona
w modlitwie. Niebawem łzy napełniły jej piękne oczy; młoda
księżniczka ledwie mogła się wstrzymać aby do niej nie zagadać.
Nazajutrz Vanina odważyła się ukryć na terasie przed przybyciem
ojca. Ujrzała don Hasdrubala, jak wchodził do nieznajomej; niósł
koszyk, a w nim zapasy. Książę miał minę niespokojną, mówił
niewiele. Szeptał tak cicho, że, mimo iż okno było otwarte, Vanina
nie mogła dosłyszeć co mówi. Wkrótce wyszedł. - Musi ta biedna kobieta mieć bardzo groźnych wrogów, pomyślała
Vanina, skoro ojciec, z natury tak nieuważny, nie śmie się zwierzyć
nikomu i zadaje sobie trud wspinania się codzień na poddasze. Pewnego wieczora, kiedy Vanina wysuwała ostrożnie głowę ku oknu
nieznajomej, spotkała jej oczy; wszystko się wydało. Vanina padła
na kolana i krzyknęła: - Kocham panią i chcę ci być pomocna. Nieznajoma dała znak, aby weszła. - Jakże winnam panią przepraszać, wykrzyknęła Vanina; moja głupia
ciekawość musi się pani wydać niedelikatna! Przysięgam ci tajemnicę
i, jeśli zażądasz, nie wrócę tu nigdy.
CIĄG DALSZY TEKSTU W PEŁNEJ WERSJI
