INTRO

Pierwszą zasadą dobrze zaprojektowanego kostiumu było to, że nikt nie powinien zauważyć, ile wysiłku kosztowało jego przygotowanie. Drugą, że człowiek, który go nosił, musiał uwierzyć w swoją rolę.

Tego wieczoru złamałam obie.

Stałam przed lustrem w garderobie łódzkiego pałacyku przy ulicy Gdańskiej, próbując zapiąć ostatnią haftkę burgundowej sukienki. Materiał opinał talię dokładnie tak, jak zaplanowałam, ale suwak na plecach stawiał opór, a ja zaczynałam żałować, że nie wybrałam czegoś mniej ambitnego.

Miałam dwadzieścia osiem lat, własną pracownię kostiumów teatralnych, trzy zaległe faktury i plan, który nie przewidywał żadnych romantycznych komplikacji. Przez najbliższe sześć tygodni zamierzałam zdobyć kontrakt na kostiumy do nowej produkcji teatralnej, uporządkować finanse i wreszcie przestać przyjmować zlecenia wyłącznie dlatego, że ktoś potrzebował ratunku w ostatniej chwili.

Dzisiejsza uroczystość miała mi w tym pomóc.

- Iga, jeśli zaraz nie zejdziesz, moja ciotka zacznie podejrzewać, że uciekłaś przez okno.

Głos Pawła dobiegł zza drzwi.

- Twoja ciotka zna mnie od pięciu lat. Powinna wiedzieć, że nigdy nie uciekam przez okno w sukience, którą sama uszyłam.

- Czyli w dżinsach mam się niepokoić?

- W dżinsach powinieneś biec za mną.

Usłyszałam jego śmiech. Niski, znajomy, trochę zachrypnięty po całym tygodniu prób. Był jednym z tych dźwięków, które rozpoznawałam nawet w zatłoczonym foyer. Z Pawłem Sadowskim przyjaźniłam się wystarczająco długo, żeby znać jego najgorsze nawyki, ulubioną kawę i talent do pojawiania się dokładnie wtedy, kiedy przestawałam potrzebować pomocy.

Miał trzydzieści trzy lata i zawodowo zajmował się przekonywaniem ludzi, że jest kimś innym. Prywatnie bywał irytująco szczery, zwłaszcza kiedy zadawał pytania, na które nie chciałam odpowiadać.

- Potrzebujesz pomocy? - zapytał.

Spojrzałam na niedopięty suwak.

- Niestety.

Drzwi uchyliły się ostrożnie.

Paweł wszedł w ciemnym garniturze, z rozpiętym górnym guzikiem białej koszuli. Marynarkę miał przewieszoną przez ramię, a włosy wyglądały tak, jakby przeczesał je palcami zamiast grzebieniem. Zapewne właśnie tak zrobił.

Zatrzymał się dwa kroki ode mnie.

- Ładnie wyglądasz.

- To brzmi podejrzanie.

- Mogę powiedzieć, że wyglądasz fatalnie, jeśli dzięki temu poczujesz się bezpieczniej.

- Zapnij mi sukienkę, Sadowski.

Odwróciłam się plecami.

W lustrze zobaczyłam, jak odkłada marynarkę na krzesło. Podszedł bliżej, ale zanim dotknął materiału, zapytał:

- Mogę?

Skinęłam głową.

Jego palce ostrożnie odgarnęły moje włosy. Zrobił to bez pośpiechu, jak człowiek przyzwyczajony do delikatnych teatralnych kostiumów, w których jeden gwałtowny ruch potrafił zniszczyć tydzień pracy. Chłodne powietrze musnęło odsłoniętą skórę. Poczułam zapach jego perfum, znajomą mieszankę cedru i czegoś ciepłego, czego nigdy nie umiałam nazwać.

Suwak przesunął się bez oporu.

- Gotowe.

Powinnam była od razu się odsunąć. Zamiast tego przez chwilę patrzyłam na nasze odbicia. Na jego skupioną twarz, na własne dłonie oparte o toaletkę, na nieoczekiwaną naturalność sytuacji, która nagle wydała mi się zbyt intymna.

- Dziękuję - powiedziałam.

- Nie ma za co.

Odsunął się pierwszy.

Na dole rozległy się oklaski. Ktoś rozpoczął przemówienie, a po chwili usłyszeliśmy donośny głos jego ojca.

Paweł skrzywił się niemal niezauważalnie.

- Zaczyna się.

- Sześćdziesiąte urodziny twojej matki? Tak, podobno od miesiąca.

- Nie o tym mówię.

Odwróciłam się do niego.

Znałam ten wyraz twarzy. Widziałam go przed premierami, kiedy reżyser w ostatniej chwili zmieniał koncepcję sceny, a Paweł musiał zdecydować, czy będzie protestował, czy uratuje przedstawienie. Teraz jednak nie było ani sceny, ani widowni. Była prywatna uroczystość jego rodziny, na którą zaprosił mnie jako przyjaciółkę.

Przynajmniej tak sądziłam.

- Co zrobiłeś? - zapytałam.

- Zanim odpowiem, chciałbym podkreślić, że kierowałem się dobrymi intencjami.

- To najgorszy możliwy początek.

Przetarł dłonią kark.

- Mama jest przekonana, że kogoś mam.

Przez chwilę czekałam na dalszy ciąg.

- Gratuluję. Kim jest szczęśliwa kobieta?

Nie odpowiedział.

Spojrzałam na niego uważniej.

- Paweł.

- Wspomniałem jej o tobie.

- Wspominasz o mnie regularnie. Ostatnio chyba wtedy, kiedy naprawiałam ci marynarkę przed premierą.

- Tym razem mogła trochę inaczej zrozumieć kontekst.

Poczułam, jak rozbawienie ustępuje miejsca niedowierzaniu.

- Jaki kontekst?

- Powiedziałem, że przyjdziesz ze mną. Że jesteś dla mnie ważna. Mama zapytała, czy wreszcie jesteśmy razem, a ja...

- A ty?

- Nie zaprzeczyłem.

Wpatrywałam się w niego przez kilka sekund.

- Jesteś aktorem. Zawodowo zapamiętujesz kilkadziesiąt stron tekstu, ale zabrakło ci jednego słowa?

- Wiem.

- Słowo brzmiało "nie".

- Iga...

- Było krótkie. Jedna sylaba. Nawet ty dałbyś radę.

Nie próbował się bronić. To zirytowało mnie jeszcze bardziej, ponieważ wolałabym mieć przeciwko czemu skierować gniew.

Za drzwiami rozległy się kroki, a potem głos kobiety wołającej Pawła po imieniu.

- To twoja matka? - szepnęłam.

- Ciotka Teresa.

- Świetnie. Może ona zna właściwą odpowiedź na pytanie, czy jesteśmy parą.

Złapałam kopertówkę i ruszyłam do wyjścia, lecz Paweł nie zastąpił mi drogi. Tylko powiedział:

- Masz pełne prawo powiedzieć im prawdę. Nie będę cię prosił, żebyś kłamała.

Zatrzymałam się przy klamce.

Ten jeden szczegół odróżniał go od większości mężczyzn, których znałam. Nawet kiedy popełniał błąd, nie próbował przerzucać na mnie odpowiedzialności za jego konsekwencje.

- To dlaczego mi o tym mówisz dopiero teraz?

- Bo właśnie dowiedziałem się, że mama zaprosiła nas oboje na rodzinny weekend do domu pod Łodzią. W przyszłym tygodniu.

Odwróciłam się powoli.

- Nas?

- Tak.

- Jako parę?

Skinął głową.

Roześmiałam się krótko, bez szczególnej wesołości. W przyszłym tygodniu miałam przedstawić propozycję kostiumów do nowej produkcji. Zależało mi na tym zleceniu bardziej, niż chciałam komukolwiek przyznać. Samodzielna pracownia oznaczała wolność, ale także miesiące, kiedy każda opłacona faktura decydowała, czy będę mogła zatrudnić pomoc przy następnym projekcie.

Nie zamierzałam zmieniać planów z powodu rodzinnego nieporozumienia Pawła.

- Nie jadę - oznajmiłam.

- Rozumiem.

Powiedział to natychmiast. Bez negocjowania, bez tego szczególnego uśmiechu, którym zwykle przekonywał ludzi do swoich pomysłów.

I właśnie dlatego trudniej było mi wyjść.

- Dlaczego pozwoliłeś jej w to uwierzyć? - zapytałam ciszej.

Paweł spojrzał na zamknięte drzwi.

- Bo od miesięcy słyszę, że powinienem wreszcie ułożyć sobie życie. A kiedy powiedziałem, że jesteś dla mnie ważna, po raz pierwszy od dawna mama przestała się martwić.

- Mogłeś wyjaśnić, że przyjaźń też jest ważna.

- Mogłem.

Milczeliśmy przez chwilę.

Potem wyjął telefon i pokazał mi wiadomość od matki. Na ekranie widniało zdjęcie drewnianego domu z tarasem wychodzącym na ogród. Pod spodem ktoś napisał, że bardzo się cieszy na poznanie nas "w tej nowej odsłonie".

Było w tym coś boleśnie serdecznego.

- Ona naprawdę w to wierzy - powiedziałam.

- Tak.

- A ty zamierzałeś powiedzieć jej prawdę kiedy?

- Dzisiaj. Zanim cię zobaczy.

Uniosłam brwi.

- Ambitny plan.

- Nie twierdzę, że dobry.

Z dołu dobiegła muzyka. Goście zaczęli śpiewać jubilatce "Sto lat", nierówno i głośno, z entuzjazmem ludzi, którzy wypili już wystarczająco dużo szampana, by przestać przejmować się melodią.

Przypomniałam sobie, że Paweł nie lubił rozczarowywać matki. Nie dlatego, że się jej bał. Po śmierci jej siostry kilka lat wcześniej nauczył się traktować każdy rodzinny spokój jak coś, czego należy pilnować. Czasami tak bardzo, że sam znikał pod cudzymi oczekiwaniami.

- Zejdziemy razem - zdecydowałam. - Nie będziemy robić sceny podczas jej urodzin. Potem sam wszystko wyjaśnisz.

Uśmiechnął się z wdzięcznością.

- Dobrze.

- I nie interpretuj tego jako zgody na jakikolwiek weekend.

- Nie będę.

Wyciągnął do mnie rękę, ale nie ujął mojej dłoni. Poczekał, aż sama zdecyduję.

Spojrzałam na jego otwartą dłoń, potem na twarz, którą znałam od lat. Nagle zauważyłam drobną zmarszczkę przy lewym oku i napięcie szczęki, które zdradzało, że zależy mu na mojej odpowiedzi znacznie bardziej, niż chciał pokazać.

Wsunęłam palce w jego dłoń.

- Tylko do schodów - uprzedziłam.

- Oczywiście.

Otworzył drzwi, a z korytarza napłynęły ciepło, muzyka i zapach świeżych kwiatów. Ruszyliśmy obok siebie. Kiedy doszliśmy do balustrady, zobaczyłam na dole jego matkę, uśmiechniętą i wzruszoną, oraz kilkanaście twarzy zwróconych w naszą stronę.

Paweł zwolnił.

- Iga?

- Co?

- Przepraszam, że postawiłem cię w tej sytuacji.

Ścisnęłam lekko jego dłoń.

- Jeszcze nie wiesz, ile będzie cię to kosztowało.

Uśmiechnął się, ale tym razem nie było w tym nic teatralnego.

- Obawiam się, że zaczynam się domyślać.

Powinnam była puścić jego rękę.

Zamiast tego zeszłam z nim po pierwszym stopniu, zastanawiając się, dlaczego perspektywa udawania jego dziewczyny wydawała mi się mniej niebezpieczna niż możliwość, że choć przez chwilę wcale nie musielibyśmy udawać.

Rozdział 1 - Zasady przedstawienia

Kiedy zeszliśmy na dół, matka Pawła patrzyła na nas w sposób, który natychmiast wyjaśnił mi, dlaczego aktorzy tak bardzo potrzebują dobrych reżyserów. Bez żadnej próby, bez przeczytanego scenariusza i bez mojej zgody zostałam obsadzona w roli kobiety, na którą rodzina Sadowskich czekała od kilku lat.

A najgorsze było to, że widownia wyglądała na zachwyconą.

- Iga, kochanie! - Barbara Sadowska oderwała się od grupy gości i ruszyła w naszą stronę. Miała na sobie kremowy kostium, srebrne kolczyki i uśmiech tak szczery, że przez moment zabrakło mi odwagi, by odpowiedzieć równie swobodnie. - Jak cudownie, że jesteś! Paweł mówił, że możesz się spóźnić.

- Praca - wyjaśniłam, pozwalając się uściskać. - Musiałam jeszcze dokończyć kilka rzeczy w pracowni.

- Wiem, wiem. Ten wasz teatr nigdy nie daje wam odpocząć.

Nie poprawiłam jej, chociaż moja pracownia nie należała do żadnego teatru. Od trzech lat prowadziłam własną działalność i współpracowałam z kilkoma zespołami, czasami projektując całe kolekcje kostiumów, czasami ratując garderobę na dwa dni przed premierą. Barbara znała moje zawodowe ambicje, ale podobnie jak większość znajomych Pawła miała skłonność do traktowania naszej pracy jako jednego wspólnego świata.

- Za to dzisiaj żadnych rozmów o pracy - oznajmiła. - Chcę się wreszcie nacieszyć rodziną.

Zanim zdążyłam odpowiedzieć, jej spojrzenie powędrowało do naszych splecionych dłoni.

Puściłam rękę Pawła odrobinę za późno.

- Och - powiedziała miękko Barbara.

W jednej sylabie zmieściło się tyle nadziei, że poczułam się jak oszustka, chociaż przez cały wieczór nie wypowiedziałam jeszcze ani jednego kłamstwa.

Paweł stanął obok mnie.

- Mamo, chciałem z tobą porozmawiać.

- Oczywiście, skarbie. Ale najpierw chodźcie do stołu. Twój ojciec już pyta o tort, Teresa szuka okularów, które ma na głowie, a ja właśnie usiłuję przypomnieć sobie, kiedy ostatnio byłam tak szczęśliwa.

Ucałowała go w policzek i odeszła, zanim zdążył powiedzieć cokolwiek więcej.

Odprowadziłam ją wzrokiem.

- Wspaniale ci idzie wyjaśnianie nieporozumienia - mruknęłam.

- Nie przewidziałem tortu jako przeszkody.

- Przy twojej rodzinie powinieneś przewidywać wszystko.

Paweł spojrzał na mnie z ukosa.

- Nadal możesz wyjść.

- A ty nadal możesz przestać przypominać mi, że mogę wyjść. Zaczynam podejrzewać, że próbujesz się mnie pozbyć.

Kącik jego ust drgnął.

- Gdybym próbował, robiłbym to znacznie mniej przekonująco.

Znów poczułam tę dziwną zmianę w sposobie, w jaki słyszałam jego słowa. Jeszcze tydzień wcześniej podobna odpowiedź wywołałaby we mnie wyłącznie rozbawienie. Teraz przez krótką chwilę zastanawiałam się, czy naprawdę mówi tylko o naszej obecności na przyjęciu.

Nie miałam czasu tego rozstrzygnąć.

Ciotka Teresa pojawiła się przy nas z kieliszkiem szampana i miną kobiety, która właśnie odkryła tajemnicę większą od wszystkich rodzinnych sekretów.

- Wiedziałam! - oznajmiła triumfalnie.

- Ciociu, proszę - zaczął Paweł.

- Niczego nie musisz tłumaczyć. Od dawna mówiłam Barbarze, że żaden mężczyzna nie patrzy w taki sposób na zwykłą przyjaciółkę.

Spojrzałam na Pawła.

On spojrzał na sufit.

- W jaki sposób? - zapytałam z niewinną ciekawością.

Teresa roześmiała się.

- Właśnie tak, kochanie. Jakby cały świat mógł poczekać, kiedy ty coś mówisz.

Poczułam, że odpowiedź ugrzęzła mi w gardle.

Paweł nie żartował. Nie protestował. Przyglądał mi się z niepokojącą uwagą, jakby sprawdzał, czy słowa ciotki sprawiły mi przykrość.

- Teresa - powiedział spokojnie. - Naprawdę musimy później porozmawiać.

- Oczywiście. Wszystko mi opowiecie w weekend.

Odeszła, pozostawiając nas z kolejnym problemem.

- Twoja rodzina funkcjonuje bez przecinków - zauważyłam. - Człowiek próbuje wtrącić jedno zdanie, a oni już są przy następnej uroczystości.

- Teraz rozumiesz, dlaczego zostałem aktorem.

- Żeby wreszcie dostać kwestię do wypowiedzenia?

- Żeby ktoś przynajmniej raz słuchał do końca.

Zaśmiałam się, zanim zdążyłam powstrzymać reakcję.

Właśnie w tym tkwił mój problem z Pawłem. Potrafił rozbroić mnie jednym zdaniem, nawet kiedy miałam pełne prawo być na niego zła. Nie dlatego, że traktowałam jego błędy lekko. Raczej dlatego, że wiedziałam, iż za dowcipem często kryło się coś, czego nie chciał pokazywać innym.

Przez następne pół godziny udało nam się zachowywać względnie normalnie. Paweł rozmawiał z krewnymi, ja zjadłam kawałek tortu i wymieniłam kilka zdań ze znajomą scenografką, która również znalazła się na przyjęciu. Kiedy Barbara poprosiła syna o wspólne zdjęcie rodzinne, odsunęłam się dyskretnie. Paweł natychmiast to zauważył.

Nie próbował mnie przywołać.

Ta drobna uprzejmość uspokoiła mnie bardziej, niż powinna.

Dopiero później, gdy wyszłam na taras zaczerpnąć powietrza, znalazł mnie stojącą przy kamiennej balustradzie.

Łódzki wieczór pachniał mokrym brukiem i jesienią. Z ogrodu dochodził szelest liści, a za wysokim ogrodzeniem przejechał tramwaj, przypominając, że kilkadziesiąt metrów od eleganckiego pałacyku świat nadal zajmuje się zwyczajnymi sprawami.

Paweł podał mi szklankę wody.

- Pomyślałem, że szampana już masz dosyć.

- Nie wypiłam ani kropli.

- Właśnie dlatego.

Przyjęłam szklankę.

Przez chwilę staliśmy w milczeniu. Było nam z nim zwykle łatwo. Nie potrzebowaliśmy rozmowy, żeby uzasadnić wspólną obecność. Mogliśmy spędzić godzinę w teatralnej garderobie, każde zajęte własną pracą, i nikt nie musiał wypełniać ciszy.

Tym razem jednak cisza była pełna spraw, których nie umiałam zignorować.

- Rozmawiałem z mamą - powiedział.

Odwróciłam głowę.

- I?

- Powiedziałem, że zbyt pochopnie wyciągnęła wnioski. Że jesteśmy przyjaciółmi.

Poczułam ulgę, lecz jego mina podpowiedziała mi, że historia nie skończyła się tak prosto.

- Co odpowiedziała?

- Że oczywiście rozumie, jeśli nie chcemy jeszcze niczego ogłaszać.

Zamknęłam oczy.

- Niewiarygodne.

- Wiem.

- Powiedziałeś jej wprost?

- Tak. Ale kiedy zobaczyłem, że traktuje to jako próbę ochrony prywatności, nie naciskałem przy wszystkich. Powiedziałem, że wrócimy do rozmowy.

- Czyli nadal uważa, że jesteśmy razem.

- Prawdopodobnie.

- Paweł, to nie jest sytuacja, którą można rozwiązać przez poczekanie, aż sama zniknie.

- Wiem.

Przyglądałam mu się przez dłuższą chwilę. W półmroku jego twarz wyglądała inaczej niż w jaskrawym świetle sali. Miał zmęczone oczy, a pod starannie zawiązanym krawatem widać było napięcie, którego nie dostrzegali pozostali goście.

- Dlaczego ten weekend jest dla niej tak ważny? - zapytałam.

Oparł łokcie o balustradę.

- To pierwszy raz od śmierci cioci Ewy, kiedy mama organizuje coś tylko dla najbliższych w tamtym domu. Przez kilka lat nie chciała tam wracać. Teraz postanowiła odzyskać to miejsce dla rodziny.

Wiedziałam o siostrze Barbary. Paweł opowiadał mi kiedyś, jak bardzo były sobie bliskie. Dom pod Łodzią należał dawniej do dziadków, a później stał się miejscem rodzinnych spotkań, które urwały się po stracie.

- Nie chcę zepsuć jej tego weekendu - dodał.

- Prawda nie zepsuje jej weekendu.

- Wiem. Tylko chciałbym wybrać moment, w którym będzie mogła mnie usłyszeć, zamiast zajmować się dwudziestoma gośćmi.

To był argument, który potrafiłam zrozumieć. Nie usprawiedliwiał jednak wszystkiego.

- I gdzie w tym planie jestem ja?

Odwrócił się do mnie całym ciałem.

- To właśnie chciałem cię zapytać.

- O co?

- Czy rozważyłabyś pojechanie ze mną. Na dwa dni. Nawet jeśli mama nadal będzie myślała, że jesteśmy parą.

Patrzyłam na niego z niedowierzaniem.

- Przed chwilą powiedziałeś, że musisz wyjaśnić nieporozumienie.

- I wyjaśnię. Tylko chciałbym zrobić to po weekendzie.

- To oznacza, że przez dwa dni będziemy podtrzymywać kłamstwo.

- Tak.

Nie szukał ładniejszego określenia. Doceniłam szczerość, chociaż nie poprawiła mojego nastroju.

- Nie.

Skinął głową.

- W porządku.

Zrobił krok w stronę drzwi, ale zatrzymałam go gestem.

- Chcę wiedzieć, dlaczego właściwie o to prosisz. Nie wystarczy powiedzieć, że twoja matka będzie szczęśliwa.

Paweł przez chwilę patrzył na ogród.

- Bo jeśli przyjedziesz, będę mógł zachowywać się jak człowiek, którego ona chce widzieć. Taki, który potrafi zostać przy kimś na dłużej. A ja ostatnio nie mam zbyt wielu powodów do dumy z własnego życia poza sceną.

To wyznanie zaskoczyło mnie bardziej niż propozycja.

- Przecież masz świetną rolę, przygotowujesz premierę...

- Właśnie. Wszystko, co wymieniłaś, dzieje się w teatrze.

Nie odpowiedziałam. Wiedziałam, ile kosztowały go ostatnie miesiące. Nieudany związek, nadmiar prób, niepewna sytuacja w zespole. Nigdy jednak nie słyszałam, żeby mówił o sobie z taką goryczą.

- Nie potrzebujesz dziewczyny na pokaz, żeby twoja matka była z ciebie dumna.

- Wiem.

- A mimo to mnie o to prosisz.

- Tak.

Dopiero wtedy zrozumiałam, że nie rozmawiamy wyłącznie o weekendzie. Paweł próbował uniknąć chwili, w której musiałby przyznać przed najbliższymi, że jego życie wygląda inaczej, niż sobie wyobrażali. Ja natomiast od lat walczyłam o prawo do podejmowania własnych decyzji bez konieczności tłumaczenia się z nich komukolwiek.

Nie mogliśmy mieć bardziej odmiennych powodów, by bać się tej samej rzeczy.

- Mam prezentację projektu w przyszłym tygodniu - powiedziałam. - Jeśli dostanę to zlecenie, będę mogła zatrudnić dodatkową krawcową i przestać pracować po nocach. Nie odłożę tego dla twojej rodziny.

- Nie proszę cię o to.

- Właśnie prosisz.

- Proszę o weekend. Nie o zmianę twojego życia.

- Dla mnie te rzeczy czasami oznaczają to samo.

Zamilkł.

Po chwili wyjął telefon i otworzył kalendarz.

- Prezentację masz w czwartek, prawda?

- Tak.

- Wyjazd byłby w piątek po południu. Powrót w niedzielę rano, jeśli będziesz chciała. Mogę jechać sam i powiedzieć rodzicom, że pracujesz. Mogę też odwołać swój udział. To twoja decyzja.

Nie spodziewałam się, że rzeczywiście zacznie szukać rozwiązania zamiast argumentów przeciwko mnie.

- A jaki masz warunek? - zapytałam.

Uniósł brwi.

- Skąd wiesz, że jakiś mam?

- Znam cię.

Uśmiechnął się blado.

- Jeśli się zgodzisz, chciałbym, żebyśmy nie traktowali tego jak kolejnego występu. Nie chcę wymyślać historii o tym, gdzie się poznaliśmy, co lubimy w sobie najbardziej ani kiedy się zakochaliśmy. Znamy się naprawdę. Możemy mówić prawdę o wszystkim, poza jednym.

- Poza tym, że nie jesteśmy parą.

- Tak.

Przesunęłam palcem po chłodnym brzegu szklanki.

- To bardzo duży wyjątek, Paweł.

- Wiem.

- I niewygodny. Zwłaszcza dla mnie.

- Dlatego powinnaś ustalić zasady. Jeśli w ogóle będziesz chciała.

Zanim odpowiedziałam, drzwi tarasowe otworzyły się i wyszła Barbara. Na ramiona narzuciła jasny szal. Rozejrzała się, aż dostrzegła nas przy balustradzie.

- Tutaj jesteście! Już się bałam, że uciekliście bez pożegnania.

Paweł wyprostował się.

- Mamo, właśnie rozmawiamy.

- Wiem, skarbie. I nie będę przeszkadzać. Chciałam tylko zapytać Igę, czy lubi poranną kawę na tarasie. W domu jest taki piękny widok na sad, zwłaszcza o tej porze roku.

Uśmiechnęłam się niepewnie.

- Bardzo lubię kawę.

- Wiedziałam! - Barbara ucieszyła się, jakbym potwierdziła coś znacznie ważniejszego. - Ewa zawsze mówiła, że ten dom najlepiej poznaje się rano. Przygotuję wam pokój na piętrze, ten z dużymi oknami.

Paweł natychmiast zareagował.

- Mamo, proszę, niczego jeszcze nie przygotowuj.

Barbara spojrzała na niego zdziwiona.

- Dlaczego?

- Bo nie ustaliliśmy, czy Iga przyjedzie.

Na jej twarzy pojawiło się rozczarowanie, tak krótkie, że mogłabym je przeoczyć, gdybym nie patrzyła uważnie.

- Oczywiście. Przepraszam. Nie chciałam niczego narzucać.

Odwróciła się, ale zatrzymałam ją.

- Pani Barbaro?

Spojrzała na mnie.

- Jeśli przyjadę, chętnie zobaczę ten sad.

Uśmiechnęła się szeroko.

- To wspaniale, kochanie. A teraz zostawiam was w spokoju.

Kiedy zniknęła wewnątrz, Paweł powoli przeniósł na mnie wzrok.

- Iga...

- Nie zgodziłam się.

- Wiem.

- Powiedziałam "jeśli".

- Słyszałem.

- I nie patrz na mnie w ten sposób.

- W jaki?

- Jakbym właśnie uratowała ci życie.

Odetchnął głęboko.

- Nie uratowałaś. Ale dałaś mi szansę, której nie miałem prawa oczekiwać.

To wystarczyło, bym zrozumiała, że zaczynam przegrywać spór, którego wcale nie chciałam przegrać.

Wróciliśmy do środka dopiero wtedy, kiedy muzyka stała się cichsza. Przez resztę wieczoru pilnowałam odpowiedniego dystansu. Nie pozwalałam, żeby Paweł obejmował mnie przy rodzinie, choć nawet nie próbował. Rozmawialiśmy z gośćmi osobno, a kiedy ktoś pytał o nasze wspólne plany, odpowiadałam prawdziwie, że każde z nas ma mnóstwo pracy.

Przed północą zamówiłam taksówkę.

Paweł odprowadził mnie przed wejście. W chłodnym powietrzu jego marynarka wyglądała na zbyt cienką, ale nie zdradzał, że marznie.

- Nie chcę twojej odpowiedzi dzisiaj - powiedział.

- Dobrze, bo nie zamierzałam jej udzielać.

- Możemy jutro usiąść i ustalić wszystko spokojnie. Jeśli po tej rozmowie odmówisz, powiem rodzinie prawdę przed weekendem.

Przez chwilę przyglądałam się jego twarzy.

- Bez obrażania się?

- Bez obrażania się.

- Bez argumentów o twojej biednej matce?

- Bez nich.

- I bez powoływania się na to, że jesteśmy przyjaciółmi?

Tym razem odpowiedział dopiero po chwili.

- Nie chcę, żeby nasza przyjaźń była ceną za moją wygodę.

Poczułam nieprzyjemne ukłucie w piersi. Właśnie takie zdania sprawiały, że trudno było mi zachować wobec niego rozsądny dystans.

Taksówka zatrzymała się przy krawężniku.

- Jutro o osiemnastej - powiedziałam. - W mojej pracowni.

- Będę.

Otworzył mi drzwi samochodu, ale zanim wsiadłam, odwróciłam się jeszcze raz.

- Paweł?

- Tak?

- Jeśli mamy odegrać parę, nie oczekuj, że będę całować cię dla wiarygodności.

Na jego twarzy pojawił się wyraz, którego nie potrafiłam odczytać.

- Nigdy nie oczekiwałbym od ciebie pocałunku, Iga.

Wsiadłam i zamknęłam drzwi.

Dopiero kiedy samochód ruszył, zorientowałam się, że powiedział "nie oczekiwałbym", a nie "nie chciałbym".

I przez całą drogę do domu ta różnica nie dawała mi spokoju.