INTRO

Pierwszego wieczoru w Toskanii postanowiłam, że przez siedem dni nie pozwolę nikomu dowiedzieć się, kim jestem.

Nie było to szczególnie trudne. Organizatorzy pleneru zadbali o anonimowość z niemal przesadną starannością. Przy wejściu do starej willi pod Sieną czekały lniane identyfikatory z samymi imionami, a w regulaminie wyraźnie zabroniono przedstawiania się nazwiskami, wymieniania nazw firm i opowiadania o zawodowych osiągnięciach.

Przez tydzień mieliśmy być ludźmi, nie wizytówkami.

Brzmiało to jak wakacyjna zabawa dla znudzonych artystów. Dla mnie stanowiło jednak coś znacznie cenniejszego: możliwość sprawdzenia, czy moje prace potrafią zainteresować kogokolwiek bez historii o ojcu, który od trzydziestu lat prowadził jeden z najbardziej rozpoznawalnych warsztatów jubilerskich w Krakowie.

Nazywałam się Karina Jarosz, miałam trzydzieści jeden lat i nie zamierzałam spędzić reszty życia jako utalentowana córka utalentowanego człowieka.

W walizce, pomiędzy dwiema lnianymi sukienkami, ukryłam niewielkie pudełko z pierścieniem własnego projektu. Srebro miało nieregularną powierzchnię, a delikatne pęknięcie biegnące przez obręcz zostało celowo pozostawione widoczne. Nazwałam go "Linia powrotu".

Trzy miesiące wcześniej zgłosiłam ten projekt do międzynarodowego konkursu biżuterii artystycznej. Wyniki pierwszego etapu miały zostać ogłoszone niedługo po moim powrocie.

Nikt z uczestników pleneru nie musiał o tym wiedzieć.

Miałam własny plan: rano pracować nad nową kolekcją, po południu szkicować, wieczorami spacerować samotnie między cyprysami. Żadnych zawodowych znajomości. Żadnych flirtów, które kończyłyby się koniecznością wyjaśniania, dlaczego nie odbieram telefonu. Żadnych mężczyzn przekonanych, że potrafią lepiej ode mnie zaplanować moje życie.

Ostatni punkt dopisałam w myślach, kiedy zobaczyłam go przy kamiennym stole na tarasie.

Stał tyłem do wejścia, z podwiniętymi rękawami jasnej koszuli, próbując naprawić metalowe zapięcie drewnianej skrzynki. Obok leżały narzędzia, których używał z niepokojącą swobodą jak na kogoś przebywającego na artystycznych wakacjach.

- Jeśli mocniej naciśniesz, złamiesz sprężynę - powiedziałam, zanim zdążyłam uznać, że nie powinnam się wtrącać.

Odwrócił głowę.

Miał ciemne włosy, kilkudniowy zarost i twarz człowieka, który nie przywykł do przepraszania za zajmowaną przestrzeń. Nie był jednak arogancki. Przynajmniej nie od razu. Spojrzał na mnie z zainteresowaniem, a potem na metalowy mechanizm.

- A jeśli przestanę naciskać, skrzynka pozostanie zamknięta.

- To nadal lepsze niż skrzynka z połamanym zamkiem.

- Zależy, co jest w środku.

Podeszłam bliżej. Pachniało rozgrzanym kamieniem, rozmarynem i winogronami dojrzewającymi za niskim murkiem. Mężczyzna przesunął narzędzia, robiąc mi miejsce, choć jeszcze o to nie poprosiłam.

- Mogę? - zapytałam.

- Proszę bardzo.

Podniósł obie dłonie w geście kapitulacji.

Zapięcie okazało się banalne. Ktoś zamontował sprężynę odwrotnie, przez co mechanizm blokował się przy każdym obrocie klucza. Wyjęłam z kieszeni niewielkie szczypce, które nosiłam niemal zawsze, i poprawiłam mocowanie.

Usłyszałam cichy trzask.

Wieko ustąpiło.

- Imponujące - powiedział.

- Nie szczególnie. Wystarczyło zobaczyć, co jest nie tak.

- Większość ludzi woli użyć siły.

- Większość ludzi nie powinna naprawiać zamków.

Uśmiechnął się. Nie szeroko, nie demonstracyjnie. Jeden kącik ust uniósł się tak, jakby moja odpowiedź naprawdę go rozbawiła.

Dopiero wtedy zauważyłam, że od kilku chwil patrzy na mnie inaczej niż na przypadkową uczestniczkę warsztatów. Uważnie. Bez pośpiechu i bez tego irytującego mierzenia wzrokiem, które znałam z wernisaży.

- Norbert - przedstawił się.

Na piersi miał identyfikator z tym samym imieniem.

- Karina.

- W takim razie dziękuję, Karino. Uratowałaś dzisiejszy wieczór.

Zajrzałam do skrzynki. Wewnątrz znajdowały się małe ceramiczne miseczki, kawałki drutu, narzędzia i kilkanaście surowych srebrnych obręczy.

- Aż tak dramatycznie?

- Jutro rano mamy pracować z metalem. Bez tej skrzynki prowadząca mogłaby uznać, że jestem bezużyteczny.

- A jesteś?

Zamknął wieko i spojrzał mi prosto w oczy.

- To zależy, kto ocenia.

Nie odpowiedziałam natychmiast. Miał głos spokojny, lekko zachrypnięty, pozbawiony potrzeby wywierania wrażenia. Mimo to przez krótką chwilę zapomniałam, po co wyszłam na taras.

Przyjechałam przecież po ciszę.

- Na razie daję ci trzy punkty na dziesięć - oznajmiłam.

- Za co pozostałe siedem?

- Jeszcze niczego nie zrobiłeś.

- Poza zaproszeniem cię do rozmowy.

- Nie przypominam sobie zaproszenia.

- W takim razie powinienem naprawić to niedopatrzenie.

Wskazał dwa krzesła stojące przy balustradzie.

- Usiądziesz ze mną na chwilę?

Zawahałam się. W ogrodzie rozległ się śmiech kilku uczestników, a przez otwarte okna willi dobiegł dźwięk sztućców układanych na stole. Kolacja miała rozpocząć się za dwadzieścia minut.

Dwadzieścia minut wystarczało, żeby wypić kieliszek wody i wrócić do pokoju. Wystarczało również, żeby zrobić coś wbrew własnym postanowieniom.

- Na dziesięć minut - zdecydowałam.

- Nie będę negocjował jedenastu.

Usiadłam naprzeciwko niego. Z tej strony tarasu widziałam wzgórza pokryte srebrzystymi oliwkami, odległe dachy gospodarstw i wąską drogę przecinającą dolinę. Słońce obniżało się powoli, malując krawędzie kamiennych murów złotym światłem.

Norbert przyniósł z bocznego stolika karafkę wody i dwie szklanki. Postawił jedną przede mną, nie pytając, czy wolę wino.

Doceniłam ten drobiazg bardziej, niż zamierzałam.

- Dlaczego przyjechałaś? - zapytał.

- Żeby pracować.

- To dość surowy pomysł na toskańskie wakacje.

- A kto powiedział, że jestem na wakacjach?

- Nikt. Właśnie próbuję się dowiedzieć.

Przyjrzałam mu się uważniej. Mógł mieć trzydzieści kilka lat. Na lewym nadgarstku nosił stary zegarek na skórzanym pasku, a na palcu wskazującym miał niewielką bliznę. Jego dłonie nie wyglądały na dłonie człowieka, który wyłącznie ogląda sztukę z bezpiecznej odległości.

- Chcę przez tydzień tworzyć rzeczy, których nikt nie będzie oceniał przez pryzmat mojego nazwiska - odpowiedziałam.

Skinął głową, nie domagając się wyjaśnienia.

- Rozumiem.

- Naprawdę?

- Wiem, jak to jest, kiedy ludzie myślą, że znają twoje decyzje, zanim je podejmiesz.

Powiedział to z taką pewnością, że poczułam chęć zadania kolejnego pytania. Regulamin pleneru miał jednak sens właśnie dlatego, że nie zachęcał do rozbierania cudzych życiorysów na części.

- A ty? - zapytałam. - Dlaczego tutaj jesteś?

Przez moment obracał szklankę między palcami.

- Chciałem przypomnieć sobie, dlaczego kiedyś lubiłem patrzeć na rzeczy, zanim zaczynałem zastanawiać się nad ich wartością.

Nie była to odpowiedź, jakiej oczekiwałam.

- Brzmi jak problem człowieka, który zbyt wiele czasu spędza z kalkulatorem.

- Być może.

- Albo z ludźmi, którzy go używają.

- To bardziej prawdopodobne.

Przyglądał mi się, jakbym właśnie powiedziała coś ważnego. Nie wiedziałam, dlaczego miałoby go to obchodzić, lecz nagle przestałam czuć potrzebę wypełniania każdej ciszy.

Po chwili wyciągnęłam z kieszeni małą srebrną obręcz, próbkę niedokończonego projektu, nad którą pracowałam podczas podróży. Położyłam ją na stole. Metal był nierówny, celowo przecięty w jednym miejscu cienką szczeliną.

Norbert pochylił się, ale jej nie dotknął.

- Mogę obejrzeć?

Przesunęłam obręcz w jego stronę.

Obrócił ją ostrożnie, szukając miejsca, w którym światło przechodziło przez przerwę.

- Dlaczego nie zamknęłaś koła?

- Bo wtedy byłoby mniej prawdziwe.

- A gdybym powiedział, że nie wszystko, co niedokończone, jest uczciwe?

Uniosłam wzrok.

- Powiedziałabym, że mylisz niedokończenie z decyzją.

Przez chwilę milczał. Potem oddał mi obręcz.

- W takim razie chciałbym kiedyś zobaczyć, jak podejmujesz takie decyzje.

W domu rozległ się dzwonek wzywający na kolację. Powinnam była wstać, schować srebro i pożegnać się z człowiekiem, który w ciągu dziesięciu minut zdołał mnie rozdrażnić i zaciekawić.

Zamiast tego zapytałam:

- A jeśli nie chcę mieć widowni?

Norbert odsunął krzesło, zostawiając mi swobodną drogę do drzwi.

- Wtedy zapytam, czy mogę po prostu usiąść obok.

Wsunęłam obręcz do kieszeni. Uświadomiłam sobie, że nadal nie wiem o nim niczego poza imieniem, a mimo to chciałam usłyszeć, co powie następnego dnia. Było to niebezpiecznie przyjemne uczucie.

Ruszyłam ku wejściu, lecz zatrzymałam się jeszcze na progu.

- Norbert?

- Tak?

- Jutro zaczynam pracę o siódmej.

Jego uśmiech pojawił się powoli.

- Nie pytałem o godzinę.

- Wiem.

Weszłam do willi, zanim zdążył odpowiedzieć.

W kieszeni zacisnęłam palce na chłodnym srebrze. Przez ostatnie miesiące robiłam wszystko, żeby nikt nie miał wpływu na to, jak zostanę oceniona. Teraz sama zaprosiłam obcego mężczyznę do świata, którego tak zazdrośnie strzegłam.

A jeśli właśnie przy nim po raz pierwszy od dawna chciałam być kimś więcej niż własnym nazwiskiem, czy potrafiłabym w porę powiedzieć mu, kim naprawdę jestem?

Rozdział 1 - Warunek bez nazwiska

O szóstej czterdzieści pięć następnego ranka odkryłam, że człowiek może jednocześnie żałować własnej spontaniczności i z niecierpliwością czekać na jej konsekwencje.

Stałam przy otwartym oknie pokoju, zapinając lnianą koszulę, i patrzyłam na ogród pogrążony jeszcze w chłodnym cieniu. Wzgórza za willą rozjaśniały się powoli, a zapach mokrej ziemi mieszał się z aromatem kawy dochodzącym z parteru. Na biurku leżał mój szkicownik, obok niego pudełko z narzędziami oraz kartka, na której poprzedniego wieczoru zapisałam plan pracy. Wszystko miało swoje miejsce. Wszystko było przygotowane.

Oprócz mnie.

Niepokoiło mnie, że pamiętałam dokładnie sposób, w jaki Norbert powiedział moje imię. Nie przeciągał sylab, nie próbował nadawać im szczególnego znaczenia. Po prostu wypowiedział je uważnie, jakby chciał sprawdzić, czy pasuje do osoby, którą właśnie poznawał.

Zirytowana własnymi myślami zamknęłam okno i wzięłam szkicownik.

Pracownia mieściła się w dawnym budynku gospodarczym, kilkadziesiąt metrów od willi. Jej ogromne okna wychodziły na południe, a wewnątrz ustawiono sześć solidnych stołów, szafki z narzędziami i regały pełne materiałów. Nad wejściem wisiała tablica z ręcznie wypisanym zdaniem po włosku: "Nie pytaj, kim jestem. Zobacz, co tworzę".

Właśnie dlatego przyjechałam.

Od miesięcy marzyłam o miejscu, w którym nikt nie będzie oczekiwał ode mnie eleganckich pierścionków zaręczynowych ani bezpiecznych kolekcji przypominających projekty ojca. Chciałam pracować ze srebrem jak z materiałem, który może opowiadać o niedoskonałości, a nie wyłącznie o luksusie.

Otworzyłam drzwi pracowni.

Norbert siedział przy stole pod oknem.

- Siódma jeszcze nie wybiła - powiedział, nie podnosząc wzroku znad kartki.

Zatrzymałam się.

- Nie przypominam sobie, żebym zapraszała cię do środka.

- Nie zapraszałaś. Drzwi były otwarte.

- To nie zawsze oznacza zaproszenie.

Odłożył ołówek i spojrzał na mnie z tą samą spokojną uwagą, którą zapamiętałam z tarasu.

- W takim razie mogę wyjść.

Powiedział to bez ironii. Już miał wstać, kiedy zauważyłam rozłożone przed nim arkusze cienkiego papieru, na których naszkicował ustawienie stołów i kierunki padania światła.

- Co robisz? - zapytałam.

- Sprawdzam, gdzie najlepiej przygotować miejsce do pracy nad wspólną instalacją.

Zmarszczyłam brwi.

- Jaką wspólną instalacją?

- Nie czytałaś programu?

Oczywiście, że czytałam. Trzykrotnie. Program zakładał indywidualną pracę w godzinach porannych i dobrowolne zajęcia warsztatowe po południu. W ostatnim dniu miała odbyć się kameralna prezentacja projektów.

Norbert przesunął w moją stronę kartkę.

Na dole widniał dopisek wykonany innym charakterem pisma: "Projekt zbiorowy: Granice. Zespoły dwuosobowe. Prezentacja końcowa".

- Organizatorzy zmienili zasady wczoraj wieczorem - wyjaśnił. - Podobno pierwotna instalacja przygotowana przez zaproszonego artystę nie dotarła na miejsce. Chcą wykorzystać tę sytuację jako część eksperymentu.

- To nie jest eksperyment. To przerzucanie problemu organizacyjnego na uczestników.

- Też miałem taką pierwszą myśl.

- A drugą?

- Że może z tego powstać coś interesującego.

Przez chwilę patrzyłam na niego z niedowierzaniem.

- Naprawdę zamierzasz oddać połowę tygodnia projektowi, którego nie planowałeś?

- Jeśli znajdę odpowiednią osobę.

Zrozumiałam znaczenie tego zdania dopiero wtedy, kiedy wskazał pusty stół obok swojego.

- Nie - powiedziałam.

- Jeszcze nie zaproponowałem współpracy.

- Oszczędzam nam czas.

Uśmiechnął się lekko.

- Wczoraj uznałaś, że większość ludzi nie powinna naprawiać zamków. Dziś najwyraźniej uważasz, że nie powinni też zadawać pytań.

- Pytania nie są problemem. Problemem jest przekonanie, że odpowiedź musi być pozytywna.

Wstał i odsunął krzesło. Był ode mnie wyższy na tyle, że musiałam unieść głowę, ale nie podszedł bliżej. Zamiast tego zebrał szkice, pozostawiając między nami cały stół.

- W porządku. Powiedz, czego potrzebujesz.

Ta odpowiedź mnie zaskoczyła.

- Samotności.

- Podczas pracy?

- Przede wszystkim.

- A poza pracą?

Poczułam, że próbował zmienić charakter rozmowy, choć zrobił to na tyle subtelnie, że trudno było się oburzyć.

- Poza pracą nie przewidziałam jeszcze harmonogramu.

- To dobra wiadomość.

- Dla kogo?

- Dla harmonogramu. Ma szansę pozostać elastyczny.

Odwróciłam się, żeby ukryć uśmiech, i położyłam szkicownik na stole najdalej od wejścia.

Norbert nie nalegał. Zajął się własnymi notatkami, a ja zaczęłam przygotowywać stanowisko. Przez kilkanaście minut panowała między nami cisza, przerywana jedynie przesuwaniem papieru i stuknięciami metalowych narzędzi.

Powinnam była odczuwać ulgę.

Zamiast tego co pewien czas zerkałam w jego stronę.

Pracował inaczej niż większość osób, które znałam. Nie poprawiał każdego szkicu do momentu uzyskania idealnej kompozycji. Rysował szybko, odrzucał nieudane rozwiązania i wracał do nich tylko wtedy, gdy dostrzegał coś wartego zachowania. Nie próbował wyglądać na człowieka natchnionego. Po prostu skupiał się na zadaniu.

Kiedy zegar na ścianie wskazał ósmą, do pracowni weszła organizatorka pleneru, drobna Włoszka o siwych włosach spiętych czerwoną chustką.

- Buongiorno! - zawołała. - Widzę, że mamy pierwszych pracowitych.

Przedstawiła się poprzedniego dnia jako Sofia. Była jedyną osobą, która znała prawdziwe dane wszystkich uczestników.

- Sofia, chciałabym porozmawiać o zmianie programu - zaczęłam.

Kobieta westchnęła.

- Domyślam się. Wiem, że przyszło to nagle.

- Przyjechałam z własnym projektem.

- I nadal możesz nad nim pracować. Instalacja zajmie popołudnia.

- Popołudnia, które również zaplanowałam.

Sofia przyjęła moje słowa bez urazy. Wyjaśniła, że finałowa prezentacja miała pokazać nie tylko indywidualne umiejętności, lecz także sposoby porozumiewania się ludzi pozbawionych zawodowych etykiet. Nie musieliśmy ujawniać swojego doświadczenia ani specjalizacji. Wspólne dzieło miało powstać bez hierarchii.

- Udział jest dobrowolny - dodała. - Ale zależy mi, żeby każdy przynajmniej rozważył tę możliwość.

- A jeśli odmówię?

- Zachowasz miejsce w pracowni i dostęp do materiałów. Nie stracisz niczego.

Poczułam ulgę.

Wtedy Sofia spojrzała na rozłożone szkice Norberta.

- Ach, widzę, że masz już pomysł. Chciałam właśnie zapytać, czy możesz pomóc z przygotowaniem instalacji.

- Mogę - odpowiedział.

- Doskonale. Potrzebuję kogoś, kto zapanuje nad przestrzenią. I kogoś, kto rozumie metal.

Oboje spojrzeli na mnie.

- Nie - powiedziałam po raz drugi tego ranka.

Sofia roześmiała się cicho.

- Nie zamierzam cię zmuszać, Karino. Ale chciałabym, żebyś zobaczyła materiały, zanim podejmiesz decyzję.

Zaprowadziła nas do pomieszczenia za pracownią. Na podłodze leżały stalowe obręcze, cienkie miedziane druty, kawałki szkła i drewniane ramy. Nad wszystkim wisiała kartka z jednym słowem: "Granice".

Moja wyobraźnia zareagowała szybciej niż rozsądek.

Zobaczyłam konstrukcję opartą na dwóch niezamkniętych okręgach, których końce zbliżałyby się do siebie, ale nigdy nie stykały. Światło przechodzące przez szczeliny mogłoby rysować na ścianie zupełnie inny kształt niż sama instalacja.

Podeszłam do jednej z obręczy.

- Ktoś próbował ją wcześniej wyginać? - zapytałam.

- Tak - odpowiedziała Sofia. - Bez powodzenia.

Przesunęłam dłonią po metalu.

- Bo próbowali wymusić regularny łuk. Ten materiał ma pamięć. Trzeba wykorzystać naprężenie, a nie z nim walczyć.

Norbert znalazł się obok, zachowując niewielki odstęp.

- Właśnie o tym myślałem.

Spojrzałam na niego podejrzliwie.

- Naprawdę?

- Nie o pamięci metalu. O tym, że konstrukcja powinna zachować ślady oporu.

Wyciągnął szkic. Dwa przenikające się kształty tworzyły na papierze przestrzeń, której nie ograniczała żadna zamknięta linia.

Niechętnie musiałam przyznać, że miał dobry pomysł.

- Za bardzo je do siebie zbliżyłeś - zauważyłam.

- Dlaczego?

- Bo wtedy wygląda, jakby jeden kształt próbował przejąć drugi. A granice nie zawsze oznaczają walkę. Czasami oznaczają możliwość pozostania sobą.

Norbert przez dłuższą chwilę patrzył na szkic.

- Pokaż.

Wzięłam ołówek i przesunęłam jeden z łuków.

Nasze dłonie znalazły się po przeciwnych stronach kartki. Wystarczyłby niewielki ruch, żeby zetknęły się nad papierem. Oboje pozostaliśmy jednak skupieni na rysunku.

- Tutaj - powiedziałam. - Powstaje przestrzeń między nimi. Nie należy do żadnego z tych kształtów, ale istnieje dzięki obu.

- I to ona staje się najważniejsza.

Spojrzałam na niego.

- Właśnie.

Sofia obserwowała nas z wyraźnym zadowoleniem.

- W takim razie pozostawię was z tym pomysłem.

- Jeszcze się nie zgodziłam - przypomniałam.

- Oczywiście.

Wyszła, zanim zdążyłam dodać cokolwiek więcej.

Norbert oparł dłonie na krawędzi stołu.

- Nie musisz tego robić.

- Dobrze, że to ustaliliśmy.

- Ale jeśli się zdecydujesz, mam jeden warunek.

Uniosłam brwi.

- Ty masz warunek?

- Tak. Nie chcę współpracować z kimś, kto będzie traktował każdy mój pomysł jak intruza.

- A ja nie chcę współpracować z kimś, kto będzie próbował przejmować kontrolę nad moją pracą.

- W takim razie mamy podobny problem.

- Nie. Mamy dwa różne problemy.

- Być może można je rozwiązać jednym ustaleniem.

Przez moment mierzyliśmy się wzrokiem. Zauważyłam, że nie próbował mnie przekonywać uśmiechem. Czekał na odpowiedź, najwyraźniej gotów zaakceptować także odmowę.

- Jakim? - zapytałam.

- Żadna decyzja dotycząca wspólnej pracy nie zapada bez zgody nas obojga.

Rozważyłam to.

- To oznacza również, że nie możesz poprawiać moich elementów.

- A ty moich.

- Nawet jeśli będą źle wykonane?

- Wtedy możesz mi to powiedzieć.

- Mogę być bezlitosna.

- Zauważyłem.

Przez chwilę patrzyłam na stalową obręcz. W Krakowie każdego dnia udowadniałam, że potrafię samodzielnie prowadzić pracownię. Tutaj miałam okazję sprawdzić coś innego: czy potrafię współpracować bez poczucia, że oddaję część siebie.

- Dwa popołudnia próbne - powiedziałam. - Potem zdecydujemy, czy kontynuujemy.

- Przyjmuję.

- I żadnych pytań o nazwiska, firmy ani kontakty.

- To przecież zasada pleneru.

- Wolę ją powtórzyć.

Przytaknął.

- W takim razie ja dodam jedną rzecz. Nie chcę, żebyśmy udawali, że nie mamy własnych opinii tylko dlatego, że nie znamy swoich życiorysów.

- To akurat byłoby niemożliwe.

- Szczególnie w twoim przypadku.

Uśmiechnęłam się, choć nie zamierzałam dać mu tej satysfakcji.

Przed południem wróciliśmy do własnych stanowisk. Pracowałam nad serią niewielkich zawieszek, których powierzchnię chciałam ukształtować przez kontrolowane pęknięcia. Norbert zajmował się szkicami konstrukcji. Co jakiś czas wymienialiśmy krótkie uwagi, ale nie przeszkadzaliśmy sobie.

O jedenastej Sofia przyniosła kawę i poinformowała nas, że pozostałe pary zostaną utworzone po obiedzie. Nasz projekt uznała za wstępnie zaakceptowany.

- Nie powiedziałam, że go zaakceptowałam - sprostowałam.

Norbert uniósł filiżankę.

- Powiedziałaś, że dajesz mu dwa popołudnia.

- To nie to samo.

- Wiem. Zaczynam rozumieć, że precyzja jest dla ciebie formą samoobrony.

Odłożyłam narzędzie.

- A dla ciebie interpretowanie cudzych zachowań jest sposobem na unikanie własnych?

Tym razem nie odpowiedział od razu.

- Możliwe - przyznał w końcu.

Nie spodziewałam się tego. Łatwiej byłoby mi utrzymać dystans, gdyby odpowiedział kolejnym żartem.

Po obiedzie przenieśliśmy materiały do małego dziedzińca przylegającego do pracowni. Słońce rozgrzało kamienne płyty, a nad głowami rozciągnięto płócienne osłony. Norbert przygotował dwa stanowiska, zostawiając między nimi wystarczająco dużo miejsca na swobodne poruszanie się.

- Nie musiałeś tego robić - powiedziałam.

- Wiem.

- To dlaczego?

- Bo zauważyłem, że lubisz mieć własną przestrzeń.

Odpowiedział tak naturalnie, że zabrakło mi gotowej riposty.

Przez następne dwie godziny próbowaliśmy nadać stalowym elementom odpowiedni kształt. Nie obyło się bez sporów. Norbert chciał, żeby konstrukcja była widoczna z daleka; ja uważałam, że najważniejsze powinno ujawniać się dopiero po podejściu bliżej. On myślał o sposobie, w jaki ludzie poruszają się przez przestrzeń. Ja o tym, jak patrzą na szczegóły.

W pewnym momencie zirytowana odsunęłam od siebie metalowy łuk.

- Jeśli zrobimy to po twojemu, powstanie dekoracja do hotelowego lobby.

Norbert spojrzał na konstrukcję.

- A jeśli po twojemu, widzowie będą potrzebowali lupy i instrukcji obsługi.

- Nie wszystko musi być natychmiast zrozumiałe.

- Ale powinno dawać powód, żeby podejść bliżej.

Zamilkłam.

Miał rację w jednej kwestii. Moje projekty czasami wymagały od odbiorcy zbyt wiele cierpliwości. Ojciec powtarzał mi to od lat, choć z zupełnie innych powodów. Norbert jednak nie sugerował, że mam uprościć pomysł. Chciał jedynie znaleźć dla niego odpowiednią formę.

- Spróbujmy inaczej - powiedziałam.

Przesunęłam obręcz do miejsca, w którym światło zaczynało przenikać przez jej środek.

Norbert przyklęknął po drugiej stronie.

- Teraz?

- Jeszcze trochę w lewo.

Wykonał polecenie.

Na kamiennej ścianie pojawił się cień przypominający dwa otwarte pierścienie. Przestrzeń między nimi tworzyła trzeci kształt, widoczny tylko dzięki światłu.

Przez chwilę żadne z nas się nie odezwało.

- O to ci chodziło? - zapytał.

Pokręciłam głową.

- O coś lepszego.

Spojrzał na mnie, a jego twarz złagodniała.

- W takim razie dobrze, że nie pracowaliśmy osobno.

Nie odpowiedziałam od razu.

Od lat uważałam samodzielność za najważniejszy dowód własnej wartości. Tymczasem właśnie stworzyliśmy coś, czego żadne z nas nie wymyśliłoby w pojedynkę.

Pod koniec dnia Norbert zaproponował, żebyśmy zostawili konstrukcję do rana i sprawdzili, jak zmieni się jej wygląd w innym świetle.

Zgodziłam się.

Kiedy zbieraliśmy narzędzia, podniósł jeden z moich szkiców, który wiatr zsunął na ziemię. Nie zajrzał na odwrotną stronę, choć widziałam tam odręczne notatki dotyczące konkursowego projektu.

Po prostu oddał mi kartkę.

- Dziękuję - powiedziałam.

- Za szkic?

- Za to, że nie próbowałeś go czytać.

Przez chwilę patrzył na mnie z powagą.

- Karino, jeśli kiedyś będziesz chciała mi coś pokazać, sama to zrobisz.

Było w tym zdaniu więcej szacunku, niż otrzymywałam podczas wielu zawodowych rozmów.

Odwróciłam wzrok w stronę oliwnego gaju.

- Nadal jesteśmy na okresie próbnym - przypomniałam.

- Oczywiście.

- I nadal możesz mnie zirytować.

- To wydaje się bardzo prawdopodobne.

Roześmiałam się.

Kiedy wracałam do willi, Norbert został jeszcze przy konstrukcji. Obejrzałam się raz, nie potrafiąc się powstrzymać. Stał w popołudniowym świetle, z rękami opartymi na biodrach, i patrzył na naszą pracę.

Po raz pierwszy od przyjazdu pomyślałam, że siedem dni może okazać się zdecydowanie zbyt krótkim czasem.