Lekcja 1Strategia i taktyka

Jeżeli porównamy partię szachów do wojny, to strategią można nazywać sposób prowadzenia tej wojny.

Oznacza to, że w ramach naszych strategicznych planów będziemy decydować:

Czy atakujemy przeciwnika, czy bronimy się?

- Czy otwieramy pozycję (np. wymieniając centralne pionki), czy zamykamy pozycję (blokujemy pionki)?

- Czy atakujemy hetmańskie czy królewskie skrzydło?

- Czy robimy krótką czy długą roszadę?

- Czy wymieniamy figury i przechodzimy do końcówki, czy też prowadzimy grę figurową? itp.

Nasza strategia w trakcie gry będzie się oczywiście zmieniać. Chcąc wygrać, musimy dostosowywać nasze plany strategiczne do sytuacji na szachownicy i planów przeciwnika. Wojna składa się zazwyczaj z szeregu bitew. Taktyką będziemy nazywać sposób prowadzenia bitwy.

Jak zatem postępujemy?

Wyszukujemy słabości w obozie przeciwnika. Jeżeli je znajdziemy, możemy spróbować zastosować odpowiedni manewr taktyczny.

Do takich manewrów zaliczamy:

- podwójny atak,

- podwójny szach,

- wciągnięcie,

- odciągnięcie,

- osłabienie ostatniej/pierwszej linii,

- wykorzystanie otwartej linii,

- rozbicie pozycji króla,

- młynek,

- blokadę pola,

- związanie,

- rentgen,

- przesłonę,

- widełki,

- wykorzystanie opanowanej przekątnej itp.

Może się również zdarzyć, że w obozie przeciwnika nie znajdziemy słabości, które pozwoliłyby na przeprowadzenie taktycznego manewru. Należy wówczas prześledzić możliwości przeciwnika. Być może to on mógłby nas zaatakować, wykorzystując jakieś taktyczne rozwiązanie. Naszą rolą w takiej sytuacji będzie zastosowanie takiego rozwiązania, które utrudni albo wręcz uniemożliwi przeprowadzenie kombinacji szachowej.

W dalszej części podręcznika poznamy wyżej wymienione elementy taktyki szachowej. Czasem są one bardzo proste i przejrzyste, a czasem są częścią kombinacji złożonej z kilku motywów.