1665
Sir Isaac Newton (1643-1727) sformułował prawo grawitacji.
1687
Sir Isaac Newton (1643-1727) stworzył podstawy mechaniki.
1728
James Bradley (1693-1762) odkrył zjawisko aberracji światła gwiazd. Obliczył wartość prędkości światła z pomiaru kąta aberracji jako 10210 razy większą niż wartość orbitalnej prędkości Ziemi.
1733
Giovanni Girolamo Saccheri (1667-1733), usiłując udowodnić nie wprost postulat o równoległych, otrzymał według niego bardzo dziwne wyniki. Był pierwszym matematykiem, który mógł sformułować geometrię nieeuklidesową.
1772, 1785
Marquise Pierre Simon de Laplace (1749-1827) podał (1772) wzór na rozwinięcie wyznacznika według wierszy lub według kolumn, wprowadził (1785) operator (laplasjan) związany z pojęciem potencjału.
Gdyby nie on, to ktoś inny musiałby to zrobić.
1775
Leonhard Euler (1707-1783) przyczynił się do powstania hydrodynamiki (równanie Eulera).
Trzy równania Eulera bilansujące pęd cieczy doskonałej oraz równanie bilansu energii, po odpowiednim uogólnieniu, można zapisać w postaci znikającej dywergencji z tensora energii-pędu. Po znalezieniu tensora krzywizny o znikającej dywergencji, Einstein mógł nadać równaniom pola grawitacyjnego niezwykle elegancką postać.
1782
Adrien Marie Legendre (1752-1833) zaproponował wielomiany bardzoo przydatne przy rozwijaniu funkcji w szeregi potęgowe. Potencjał pola elektrycznego (grawitacyjnego), którego źródłem jest dowolny rozkład ładunków (mas), można przedstawić w postaci szeregu zawierającego człony: monopolowy, dipolowy, kwadrupolowy, oktupolowy itd.
1788
Joseph Louis de Lagrange (1736-1813) stworzył (1788) mechanikę analityczną - równania Lagrange'a (funkcja Lagrange'a, lagranżjan). Rozwinął rachunek wariacyjny. Bez prac Lagrange'a, Hamiltona oraz Jacobiego nie pojawiłyby się eleganckie sformułowania STW i OTW startujące z zasady najmniejszego działania.
1802, 1817
Tomas Young (1773-1829), jeden z twórców (1802) optyki falowej, w szczególności wykazał (1817), że światło jest falą poprzeczną.
1811, 1813
Sinéon Denis Poisson (1781-1840) zastosował (1811) matematyczną teorię potencjału w elektrostatyce oraz rozszerzył ją (1813) w teorii grawitacji na przypadek wewnątrz źródłowych mas - równanie Poissona.
Wykorzystanie równania Poissona w newtonowskiej teorii stacjonarnego pola grawitacyjnego niewątpliwie ułatwiło Einsteinowi znalezienie równań pola w ramach OTW. Równania Einsteina - w przypadku słabego, stacjonarnego pola, w przybliżeniu nierelatywistycznym - redukują się do równania Poissona.
1813, 1827, 1839
Carl Friedrich Gauss (1777-1855) wprowadził (1827) współrzędne krzywoliniowe. Odkrył geometrię nieeuklidesową, ale nie opublikował wyników w obawie, że nie zostaną zaakceptowane. Z wielu dokonanych przez niego odkryć w dziedzinie matematyki i fizyki wymieńmy choćby powszechnie znane i stosowane "twierdzenie Gaussa" (1813) oraz "prawo Gaussa" (1839).
1818, 1821
Augustyn Jean Fresnel (1788-1827) podał (1818) wzór na prędkość światła w poruszającym się ośrodku zawierający tzw. współczynnik unoszenia. Wykazał (1821), że światło jest falą poprzeczną.
1826
Nikołaj Iwanowicz Łobaczewski (1793-1856) odkrył geometrię nieeuklidesową.
1826
Heinrich Wilhelm Mathias Olbers (1758-1840) sformułował paradoks fotometryczny, zwany też paradoksem Olbersa: "Skoro wszechświat jest statyczny, jednorodny i nieskończony w czasie i przestrzeni, to dlaczego niebo w nocy jest ciemne?"
Paradoks ten został rozwiązany dopiero prawie sto lat później w ramach teorii rozszerzającego się wszechświata Friedmana. Olbers próbował wytłumaczyć go, przyjmując, że materia międzygwiezdna pochłania zdążające ku Ziemi światło.
1827
Baron Augustin Louis Cauchy (1789-1857) wprowadził pojęcie tensora. Sformułował matematyczne podstawy teorii elastyczności. Zdefiniował tensory napięć i naprężeń. Podał równania ruchu dla ciał deformowalnych. Nazwa tensor została zaproponowana w 1900 przez Woldemara Voigta (1850-1919).
1828
George Green (1793-1841) wprowadził pojęcie potencjału elektrycznego. Przedstawił twierdzenie, łączące całkę powierzchniową i objętościową, nazywane twierdzeniem Greena.
1829, 1835
Gaspard Gustave de Coriolis (1792-1843) podał (1829) definicję pracy i energii kinetycznej. Odkrył (1835) siłę bezwładności działającą na poruszający się punkt w obracającym się układzie odniesienia - siła Coriolisa.
1831, 1834, 1852
Michael Faraday (1791-1867) odkrył (1831) indukcję elektromagnetyczną. Wprowadził (1834) pojęcie linii sił. Zapoczątkował (1852) polowe podejście do opisu zjawisk elektrycznych i magnetycznych.
1832
Janos Bolyai (1802-1860) niezależnie od Łobaczewskiego, ale sześć lat później, również odkrył geometrię nieeuklidesową.
1834, 1843
Sir William Rowan Hamilton (1805-1865) precyzyjnie sformułował (1834) zasadę najmniejszego działania oraz zapisał równania ruchu w tzw. kanonicznej postaci - równania Hamiltona (funkcja Hamiltona, hamiltonian). Opracował (1843) algebrę kwaternionów.
1838
Dominique François Jean Arago (1786-1853) zaproponował, jak wykazać doświadczalnie, że światło jest falą porzeczną.
1841, 1842-1843
Carl Gustav Jacob Jacobi (1804-1851) wprowadził (1841) wyznacznik funkcyjny - jakobian. Nadał (1842-1843) równaniom ruchu nową postać (Równania Hamiltona-Jacobiego).
1842
Christian Johann Doppler (1803-1853) teoretycznie uzasadnił wpływ ruchu źródła i obserwatora na częstotliwość fal. Bez znajomości optycznego zjawiska Dopplera niemożliwe byłoby odkrycie ucieczki galaktyk.
1845
Julius Robert von Mayer (1814-1878) sformułował zasadę zachowania energii.
1845, 1854
Sir George Gabriel Stokes (1819-1903) badał (1845) przepływ cieczy z uwzględnieniem tarcia wewnętrznego. Podobne wyniki niezależnie uzyskali Navier, Poisson, oraz Saint-Venant. Prace te okazały się przydatne przy konstrukcji tensora energii-pędu lepkiej cieczy. Sformułował (1854) twierdzenie umożliwiające zamianę całek powierzchniowych na krzywoliniowe (twierdzenie Stokesa).
1846, 1848
Wilhelm Eduard Weber (1804-1891) zaproponował prawo oddziaływania poruszających się ładunków elektrycznych.
1847
Herman Ludwig Ferdinand von Helmholtz (1821-1894) odkrył niezależnie od Mayera zasadę zachowania energii.
1848, 1849, 1850, 1851
[Armand] Hippolyte Louis Fizeau (1819-1896) jako pierwszy zmierzył (1849) wartość prędkości światła w laboratorium metodą "koła zębatego". Wykazał (1850), że wartość prędkości światła w wodzie jest mniejsza niż w powietrzu. Potwierdzało to falową teorię światła. Pomiary wartości prędkości światła wykonane (1851) w spoczywającej i poruszającej się wodzie wskazywały, że klasyczny wzór na składanie prędkości nie jest prawdziwy w przypadku światła. Badał (1848) efekt Dopplera dla fal świetlnych.
1850
Jean Bernard Léon Foucault (1819-1868) zmierzył metodą obracającego się zwierciadła, że wartość prędkości światła w wodzie jest mniejsza niż w powietrzu. Dowodziło to falową teorię światła.
1854
Georg Friedrich Bernhard Riemann (1826-1866) wprowadził pojęcie n-wymiarowej zakrzywionej przestrzeni z zadaną lokalnie metryką w postaci kwadratowej formy różniczkowej.
1856
Wilhelm Eduard Weber (1804-1891) i Rudolf Kohlrausch (1809-1858) zmierzyli wartość prędkości światła metodą pomiarów elektrycznych.
1859
Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811-1877) pierwszy zaobserwował anomalny obrót peryhelium Merkurego.
1859
Gabriel Lamé (1795-1870) rozwinął teorię współrzędnych krzywoliniowych.
1864, 1865, 1873
James Clerk Maxwell (1831-1879) odkrył (1861) prąd przesunięcia. Podał (1864) określenie pola elektromagnetycznego. Przedstawił (1865) zbiór dwudziestu równań opisujących pole elektromagnetyczne. Przewidział (1865) istnienie fal elektromagnetycznych. Sformułował (1865) koncepcję o elektromagnetycznej naturze światła. Opublikował (1873) A Treatise on Electricity and Magnetism. Stworzył elektrodynamikę.
1862
Herman Günter Grassmann (1809-1877) wprowadził pojęcie iloczynu skalarnego i wektorowego. Stworzył podstawy współczesnej analizy wektorowej.
