Informacje praktyczne
Przed wyjazdem
Wyspy Kanaryjskie, do których zalicza się Teneryfa, nazywane są archipelagiem wiecznej wiosny. Panuje tu łagodny klimat podzwrotnikowy. Wyspa jest zielona przez wszystkie dni roku, a na niebie codziennie widać słońce.
Wybór czasu podróży
Sezon turystyczny na Teneryfie trwa przez cały rok (średnia temperatura wynosi 22°C). Latem na wyspę przyjeżdżają głównie ludzie uciekający przed upałami panującymi na kontynencie (choć i tutaj mogą się zdarzyć fale gorąca powyżej 30°C). Wiosną, jesienią i zimą odwiedzają ją wszyscy spragnieni ciepła.
Noclegi warto rezerwować z wyprzedzeniem, zwłaszcza jesienią i zimą, a szczególnie w czasie karnawału (luty-marzec). W okresie jesienno-zimowym (poza karnawałem) w polskich biurach podróży ceny wycieczek spadają. Można wtedy trafić na promocje.
Bezpośrednie loty z Polski oferują Ryanair oraz Wizz Air. Loty odbywają się z Warszawy, Katowic, Krakowa i Modlina.
INFORMATOR
Co zabrać w podróż?
Niezależnie od pory roku trzeba zabrać krem przeciwsłoneczny z filtrem, okulary przeciwsłoneczne, czapkę lub kapelusz chroniący przed słońcem oraz cieplejsze ubranie. Jeżeli planujemy wczesne pobudki, trzeba pamiętać o ubieraniu się "na cebulkę", gdyż poranki mogą być chłodne. Koniecznie należy wziąć wygodne buty - na pewno przydadzą się do chodzenia po Parku Narodowym El Teide, górach Anaga i Teno, a także do jazdy na rowerze. Na kamienistych plażach użyteczne będą specjalne buty do wody.
Źródła informacji
Najlepszym źródłem informacji jest oficjalna strona Turismo de Tenerife: www.webtenerife.com . Pod tym adresem znajdują się mapy w formacie PDF do pobrania za darmo. Wśród nich jest mapa wyspy z najważniejszymi atrakcjami turystycznymi, mapa drogowa, mapa Parku Narodowego El Teide, są mapy różnych miast i miejscowości, a także rozkład turystycznych linii autobusowych (te same mapy można otrzymać za darmo w biurach informacji turystycznej na wyspie). Poza tym na tej samej stronie znajdziemy wyszukiwarkę biur informacji turystycznej, plaż, parków rozrywki i innych, ze wskazaniem ich położenia na mapie wyspy.
Spośród map papierowych warta uwagi jest samochodowa mapa Teneriffa wyd. Freytag & Berndt (1:50 000, 2019) z legendą również po polsku. Dla piechurów przydatna będzie mapa szlaków pieszych niemieckiego wydawnictwa KOMPASS (1:50 000, 2019), w pięciu językach.
Serie doskonałych map Wysp Kanaryjskich wydaje hiszpański Instituto Geográfico Nacional. Można ich szukać w delegaturze IGN, sprzedającej mapy w Santa Cruz de Tenerife (C/ La Marina 20, 2. piętro; www.cnig.es ; tel.: +34 922 287054-66; pn.-pt. 9.00-14.00).
Ciekawe mapy są dostępne na stronie http://visor.grafcan.es . Jest to elektroniczny system informacji kartograficznej Wysp Kanaryjskich, umożliwiający przejrzenie mapy każdej wyspy według różnych kategorii (np. z zaznaczeniem obszarów chronionych, dróg itp.).
W podróży samochodem lub autobusem wystarczą mapy wyspy przygotowane przez Turismo de Tenerife. Ponadto większe wypożyczalnie samochodów (np. Cicar) często dają klientom darmowe egzemplarze samochodowe, które można pobrać także z sieci ( www.cicar.com/EN/view/mapas ). Podróżując samochodem, naprawdę warto mieć GPS.
Puerto de Santiago
INFORMATOR
Teneryfa w internecie
www.webtenerife.com - oficjalna strona Turismo de Tenerife w kilku językach (m.in. angielskim). Zawiera wiele informacji o wyspie, jak również materiały do pobrania (mapy, ulotki)
www.tenerife.es - oficjalna strona Rządu Teneryfy (Cabildo de Tenerife). Można tu znaleźć wiadomości na temat różnych dziedzin życia publicznego dot. Teneryfy (m.in. po angielsku)
tenerifeartesescenicas.com - kalendarium wydarzeń kulturalnych na Teneryfie (strona po hiszpańsku)
www.elcorazondetenerife.com - oficjalna strona turystyki Santa Cruz (m.in. po angielsku). Dużo informacji na temat historii i zabytków, a także wskazówek dot. noclegów, gastronomii, transportu itp.
www.puertodelacruz.es - oficjalna strona turystyki Puerto de la Cruz (po hiszpańsku)
www.costa-adeje.es - oficjalna strona turystyki Adeje (m.in. po angielsku)
www.laorotava.es - oficjalna strona La Orotavy (m.in. po angielsku)
www.aytolalaguna.es - oficjalna strona La Laguny (m.in. po angielsku)
www.spain.info - oficjalna strona turystyki Hiszpanii
www.holaislascanarias.com - oficjalny portal turystyczny Wysp Kanaryjskich, dostępny także po polsku
www.gevic.net - Gran Enciclopedia Virtual Islas Canarias to bogate źródło wiedzy o Wyspach Kanaryjskich. Informacje na temat geografii, historii i kultury wyspy, opatrzone zdjęciami i animacjami (strona po hiszpańsku)
Formalności
Formalności wizowo-paszportowe - obywatele Unii mogą podróżować na Teneryfę z dowodem osobistym lub paszportem. Poza tym w krajach strefy Schengen, do której zaliczają się Hiszpania i Polska, nie obowiązuje kontrola paszportowa. Dla obywateli UE pozwolenia na pobyt nie są wymagane przy pobycie turystycznym do 90 dni. W przypadku pobytu dłuższego niż 3 miesiące należy zarejestrować się w Centralnym Rejestrze Cudzoziemców (Registro Central de Extranjeros). Można to zrobić w Biurze ds. Cudzoziemców (Oficina de Extranjería) w Santa Cruz de Tenerife (Calle La Marina 20; tel.: +34 922 999316) lub w Santa Cruz de La Palma (Av. Maritima 2; tel.: +34 922 993004).
Ubezpieczenie - przed wyjazdem warto pomyśleć o kupnie ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) i kosztów leczenia szpitalnego. Obywatele UE mają prawo do leczenia w placówkach medycznych na jej terenie, jednak świadczenia dotyczą podstawowego zakresu i tylko publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Dokumentem potwierdzającym prawo do ubezpieczenia jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), wydawana przez NFZ ( www.ekuz.nfz.gov.pl ). Nie obejmuje ona jednak specjalistycznych zabiegów, wizyt u dentysty, kosztów transportu do kraju i wielu innych usług medycznych. Wizyta w prywatnym gabinecie lekarskim to wydatek od 40 do 160 EUR. Koszt jednej doby w szpitalu wynosi od 80 do 180 EUR.
Zabezpieczenie medyczne - nie ma obowiązku szczepień. Na miejscu w razie nagłych objawów chorobowych należy się zgłosić do najbliższego szpitala. W przypadku mniej poważnych dolegliwości najlepiej udać się do apteki.
Na Teneryfie są dwa szpitale publiczne: Hospital Universitario de Canarias, Ctra. La Cuesta - Taco S/N, tel.: + 34 922 678 000 i Hospital Universitario Nuestra Se?ora de Candelaria w Santa Cruz de Tenerife, Ctra. Gral. del Rosario 145, tel.: +34 922 602 000.
Strona internetowa publicznej opieki zdrowotnej: www3.gobiernodecanarias.org/sanidad/scs , zakładka Tenerife .
Park El Teide
INFORMATOR
Polskie placówki w Hiszpanii
Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej , C/ Triana 104, 5. piętro D, 35 002 Las Palmas de Gran Canaria; tel.: +34 928 366982; consul@polonia.nom.es (zakres terytorialny: Gran Canaria, Lanzarote, Fuerteventura).
Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Madrycie , C/ Guisando 23 bis, Madryt; tel.: +34 913 736605; madryt.amb.sekretariat@msz.gov.pl , www.gov.pl/web/hiszpania .
Hiszpańskie placówki w Polsce
Ambasada Królestwa Hiszpanii w Warszawie , ul. Myśliwiecka 4; tel.: +48 22 5834000; emb.varsovia.info@maec.es , www.exteriores.gob.es/embajadas/varsovia .
Biuro Radcy ds. Turystyki Ambasady Hiszpanii w Polsce , ul. Widok 10, Warszawa; tel.: +48 22 5564080; warszawa@tourspain.es , www.spain.info/pl ; pn.-pt. 8.30-15.00.
La Laguna
CIEKAWOSTKA
Zagrożenia naturalne na Teneryfie
Do największych zagrożeń należy aktywność wulkaniczna. El Teide znajduje się wśród 16 najniebezpieczniejszych wulkanów na świecie (na 13. pozycji).
Poważnym problemem mogą być także susze, których następstwem są pożary lasów. Inne niebezpieczeństwo to fale Atlantyku; należy przestrzegać zakazów kąpieli. Nie można też lekceważyć afrykańskiego słońca - nawet pół godziny leżenia na plaży bez kremu ochronnego może skończyć się poparzeniem skóry. Do zagrożeń trzeba także zaliczyć upały oraz kalimę ( calima ) - unoszący się w powietrzu pył. Podczas kalimy można mieć problemy z oddychaniem, a widoczność jest ograniczona.
Istotne znaczenie mają zmiany wysokości - często zdarza się, że w ciągu godziny wjedziemy samochodem z poziomu morza na wysokość ponad 2 tys. m n.p.m. Taka zmiana może wywołać senność, zawroty głowy i złe samopoczucie. Osobom z problemami układu krążenia odradza się wycieczkę na El Teide.
Dojazd
Na Teneryfę można dostać się na dwa sposoby: samolotem lub promem. Pierwszy wariant jest oczywiście o wiele popularniejszy ze względu na krótszy czas podróży i niższą cenę niż w przypadku, gdy ponad tysiąckilometrową trasę z kontynentalnej Hiszpanii decydujemy się przebyć drogą morską.
Playa de la Americas
Playa del Duque
INFORMATOR
Telefony alarmowe
Nagłe wypadki, pogotowie ratunkowe, straż pożarna: 112
Policja: 091
Informacja ogólna: 012
Samolotem
Na Teneryfie funkcjonują dwa lotniska - Tenerife Norte (Los Rodeos), www.aena.es/es/tenerife-norte-ciudad-de-la-laguna.html , 10 km od stolicy (blisko La Laguny), obsługujące głównie loty krajowe, oraz Tenerife Sur (Reina Sofía), www.aena.es/es/ tenerife-sur.html, 66 km na południe od Santa Cruz. Szczegółowe informacje na temat linii lotniczych obsługujących lotniska na Teneryfie są dostępne na stronie hiszpańskich lotnisk: www.aena.es w językach hiszpańskim i angielskim. Znajduje się tam wyszukiwarka linii lotniczych obsługujących wszystkie lotniska w Hiszpanii.
Poza lotami czarterowymi oferowanymi przez biura podróży nie ma bezpośrednich połączeń między Polską a Teneryfą. Bilety na czartery sprzedawane są na sam przelot lub przelot w połączeniu z zakwaterowaniem, przy czym często cena biletu na sam samolot jest niewiele niższa od ceny całej wycieczki (z przelotem, noclegami w hotelu i śniadaniami). W przypadku czarterów długość pobytu jest ściśle określona i wynosi tydzień, dwa lub trzy tygodnie. Przy innej liczbie dni koszty znacznie wzrastają, ponieważ osobno kalkulowane są ceny przelotu na wyspę i osobno powrotne. Czartery startują z Warszawy, Katowic, Krakowa, Wrocławia, Poznania i Gdańska. Bezpośredni lot trwa ok. 5 godz. Warto również zapoznać się z ofertami lotów czarterowych z Niemiec - często ceny są bardzo atrakcyjne.
Z Półwyspu Iberyjskiego oraz z innych krajów Europy na Teneryfę latają zarówno linie regularne, np. Iberia, jak i tani przewoźnicy, np. Vueling, Air Berlin, Ryanair, EasyJet, Transavia.com , Wizz Air. Atrakcyjne cenowo bilety oferują Ryanair oraz Wizz Air - z głównych miast Hiszpanii (Madrytu, Barcelony, Walencji, Sewilli, Santander, Santiago de Compostela), Brukseli (Charleroi), Londynu (Luton i Stansted) na lotnisko Tenerife Sur oraz z Madrytu i Barcelony (lotnisko El Prat) na lotnisko Tenerife Norte.
Wybierając tzw. tanie linie ( low cost ), trzeba więc brać pod uwagę konieczność przesiadki. Tacy przewoźnicy często proponują przeloty bardzo wcześnie rano lub późnym wieczorem, co zmusza do spędzenia nocy w mieście, w którym mamy zaplanowaną przesiadkę. Rosną wówczas koszty wyjazdu (choć często turyści spędzają noc na lotnisku). Wybierając takie rozwiązanie, musimy się również liczyć z tym, że wydatek związany z podróżą w obie strony na własną rękę będzie wyższy niż koszt wykupienia zorganizowanej wycieczki.
Promem
Podróż promem na Teneryfę jest bardzo długa. Połączenia między Półwyspem Iberyjskim a Teneryfą obsługuje Naviera Armas Transmediterránea ( www.navieraarmas.com ) na trasie Kadyks - Santa Cruz de Tenerife oraz Fred Olsen ( www.fredolsen.es ) na trasie Huelva - Santa Cruz de Tenerife. Przykładowo, czas podróży z Kadyksu do Santa Cruz to ok. 49 godz., a cena wynosi ok. 140 EUR od osoby w jedną stronę, bez samochodu, na zwykłym miejscu siedzącym - butaca . Promy pływają raz lub dwa razy w tygodniu.
Las Teresitas
Na miejscu
Wycieczka organizowana na własną rękę jest z pewnością odpowiednia dla podróżników, którzy lubią samodzielne zwiedzanie (często poza utartymi szlakami, z uwzględnieniem dzikich zakątków), kontakt z mieszkańcami, większą nieprzewidywalność albo noclegi w różnych miejscowościach - to ostatnie rozwiązanie może okazać się dużo droższe niż tygodniowe wczasy w jednym hotelu, wykupione w biurze podróży.
Poruszanie się po Teneryfie
Samochodem
Podróżowanie samochodem to najwygodniejszy sposób poruszania się po wyspie. Autem jeździ się tutaj dobrze, autostrady są bezpłatne, wygodne i szybkie (maksymalna prędkość to 120 km/godz.), ale w górach, gdzie powszechne jest sygnalizowanie klaksonem zbliżania się do zakrętu, prędkość wynosi ok. 35-40 km/godz. Planując zwiedzanie, należy wziąć pod uwagę, że niemal cała powierzchnia wyspy to obszary górzyste.
Z powodu osuwania się skał niektóre drogi są stale zamknięte, np. końcowa część trasy na Punta de Teno. Przed wjazdem na taki odcinek umieszczone są znaki ostrzegawcze w kilku językach. Inne drogi mogą być zamykane czasowo, np. z powodu złych warunków atmosferycznych.
Wypożyczalnie samochodów znajdują się na lotniskach, w portach i centrach miast. Do największych firm należą: Cicar ( www.cicar.com ), Goldcar ( www.goldcar.es ), Avis ( www.avis.pl ), Hertz ( www.hertz.com.pl ), Top Car ( www.top-car-hire.com ), Autoreisen ( www.autoreisen.com ) i Europcar ( www.europcar.es ). Standardowo w cenie wynajmu powinno się znaleźć: ubezpieczenie od wszelkiego ryzyka ( seguro a todo riesgo ), ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej ( seguro de responsabilidad civil ), nielimitowana liczba kilometrów ( kilometraje illimitado ) oraz podatki ( tasas ). Ubezpieczenie samochodu nie obejmuje uszkodzeń powstałych na skutek jazdy po drogach szutrowych.
Średnia cena wypożyczenia małego samochodu w największych wypożyczalniach wynosi od ok. 30 EUR za dzień (przy dłuższym wynajmie, np. na 7 dni, są zniżki do ok. 20 EUR za dzień). Do tego należy dodać koszty paliwa (firmy pobierają zaliczkę na benzynę, jeśli auto jest zatankowane). Uwaga: w wielu dużych wypożyczalniach (np. Goldcar) można płacić tylko kartą kredytową. Gotówkę przyjmuje np. Cicar.
Taganana
INFORMATOR
Drogi na Teneryfie
Autostrada TF-1 (Autopista del Sur) łączy Santa Cruz de Tenerife z Arme?ime (Adeje); TF-5 (Autopista del Norte) łączy Santa Cruz z Icod de los Vinos. Krótki odcinek autostrady TF-2 (Santa María del Mar-Las Chumberas) łączy TF-1 i TF-5, omijając Santa Cruz. Inne główne drogi na Teneryfie też są dobrej jakości. Drogi boczne, m.in. w górach Teno i Anaga, są wąskie i trzeba zachować na nich ostrożność.
Na Teneryfie obowiązują następujące ograniczenia prędkości: 20 km/godz. na wybranych odcinkach dróg w miastach (z natężonym ruchem pieszych i rowerzystów); 30 km/godz. na wybranych odcinkach dróg w miastach (w tym na drogach jednopasmowych i jednokierunkowych); 50 km/godz. w terenie zabudowanym i poza nim - na drogach o szerokości 6,5 m bez barier ochronnych oddzielających pasy w przeciwnych kierunkach; 70 km/godz. poza terenem zabudowanym na drogach o szerokości 6,5 m z barierami ochronnymi oddzielającymi pasy w przeciwnych kierunkach; 90 km/godz. poza terenem zabudowanym na drogach z poboczem 1,5 m; 120 km/godz. na autostradach.
Autobusem
Na Teneryfie zamiast słowa autobús używa się południowoamerykańskiego guagua - stąd wyrażenie estación de guaguas (dworzec autobusowy). Dworzec autobusowy określa się też wyrazem Intercambiador .
Po wyspie można się poruszać autobusami międzymiastowymi firmy TITSA ( www.titsa.com - strona w językach hiszpańskim i angielskim). Sieć funkcjonuje bardzo dobrze, jednak na niektórych trasach autobusy kursują rzadko. Na stronie internetowej TITSA jest do pobrania aktualny rozkład połączeń autobusowych miejskich i międzymiastowych, rozkład linii turystycznych oraz ulotka o autobusie turystycznym, którym można zwiedzać Santa Cruz (City Sightseeing), z zaznaczoną trasą przejazdu (można je także otrzymać w biurach informacji turystycznej).
Autobusy docierają na obydwa lotniska - na Tenerife Norte jeżdżą linie o numerach 20 i 343; a na Tenerife Sur - autobusy o numerach 40, 111, 343 i 415 oraz linia nocna 711. Autobus nr 342 raz dziennie rano kursuje z Costa Adeje (południe wyspy) pod dolną stację kolejki na szczyt wulkanu - Teleférico del Teide (o godz. 9.15) i wraca o godz. 15.40. Do kolejki można również dostać się z Puerto de la Cruz linią nr 348 (jeden kurs dziennie o godz. 9.30). Kurs powrotny - o godz. 16.00 z przystanku Parador (10 min pieszo od stacji kolejki).
Cena pojedynczego biletu zależy od trasy. Można go kupić na dworcu autobusowym, w punktach sprzedaży wskazanych na stronie TITSA, a także bezpośrednio w autobusie (płaci się wówczas więcej; minimalna opłata wynosi 1,45 EUR). Przy zakupie w autobusie biletu w dwie strony ( ida y vuelta ) na ten sam dzień na trasę powyżej 21 km obowiązuje zniżka 10%. Często największym nominałem akceptowanym przy zakupie biletu u kierowcy jest 10 EUR.
Planując częste korzystanie z komunikacji międzymiastowej, warto kupić karnet upoważniający do wielokrotnych przejazdów. Nosi on nazwę Ten+ i kosztuje 10 lub 50 EUR. Karnet za 10 EUR upoważnia do nielimitowanych podróży w ciągu 24 godz. od pierwszego użycia, a karnet za 50 EUR - do nielimitowanych przejazdów w ciągu 7 dni. Dodatkowo możliwe jest wykupienie karty prepaid Ten+ Wallet , która ułatwia płacenie za kurs w autobusie (nie musimy mieć przy sobie gotówki) - kartę można zasilić kwotą od 2 do 100 EUR, a doładowanie ważne jest rok. Karnety i karty można kupić na dworcach autobusowych lub w punktach wskazanych na stronie TITSA.
TITSA obsługuje także miejskie połączenia autobusowe w miastach. W Santa Cruz i La Lagunie można przemieszczać się również tramwajem Metrotenerife. Rozkłady, trasy przejazdu oraz ceny biletów znajdują się na stronie www.metrotenerife.com (w językach hiszpańskim i angielskim). Cena jednorazowego biletu na tramwaj wynosi 1,35 EUR.
Masca
Taksówką
Wszystkie taksówki są białe. Ceny wynoszą średnio ok. 0,55 EUR w dzień i 0,65 EUR w nocy za 1 km (plus opłata za dojazd w wybranym regionie 1,50-2 EUR). Taryfą można jeździć także na trasach międzymiastowych.
Niektóre taksówki (tzw. eurotaxis ), dostępne najczęściej w kurortach, są dostosowane do przewożenia osób osób z niepełnosprawnością (najlepiej zamówić ją przez telefon). Więcej informacji można znaleźć na stronie: www.webtenerife.com/interes/moverse/transporte-publico/taxi.htm .
Transport na inne wyspy
Z Teneryfy na inne wyspy archipelagu można dostać się się samolotem lub promem. Ceny są zróżnicowane - najkorzystniej jest kupić bilet z wyprzedzeniem. Sprawdzając ceny biletów, należy wybrać opcję no residente/no residentes (czyli osoby niezameldowane na stały pobyt).
Samolotem
Przeloty między wyspami obsługują linie Binter Canarias ( www.bintercanarias.com ) - lotniska Tenerife Norte i Tenerife Sur oraz Canary Fly ( www.canaryfly.es ). Z lotniska Los Rodeos (Tenerife Norte) można się dostać bezpośrednim samolotem na wszystkie pozostałe wyspy archipelagu, a więc do miast: Las Palmas de Gran Canaria, Santa Cruz de La Palma, San Sebastián de La Gomera, Valverde (El Hierro), Puerto del Rosario (Fuerteventura) i Arrecife (Lanzarote).
