Strajk autorek

AUTOR:JACEK KOPCIŃSKI

fot. Kinga Karpati

Na tegorocznym Festiwalu Szekspirowskim, drugiego sierpnia wieczorem, na scenę wyszły trzy młode kobiety i oświadczyły, że są aktorkami, ale więcej grać nie mają zamiaru, bo powierzane im role męczą je i ograniczają. Doceniłem ten protest. Aktorki wprawdzie nie pojawiły się na scenie prywatnie, po raz pierwszy i ostatni, ale jako postacie prologu dopisanego do spektaklu Poskromienie złośnicy przez jego dramaturga. Tekst, który zagrały, z pewnością jednak powstał z ich inspiracji i był bardzo przekonujący. Zanim zresztą zobaczyliśmy protestujące artystki, usłyszeliśmy ich miłe i uspokajające głosy. Kobiety namawiały publiczność do relaksu, prosiły, byśmy zamknęli oczy i głęboko oddychali do pięciu. Miałem już za sobą dziesięć szekspirowskich przedstawień i z ulgą poddałem się tej terapii. Gdy zrelaksowany otworzyłem oczy, ujrzałem trzy piękne dziewczyny wykonujące na scenie subtelne ćwiczenia w stylu jogi i pilatesu. Siedząc, leżąc i poruszając kończynami, opowiedziały nam o swojej wolności, której chcą doświadczać poza opresyjnym teatrem.

Strajk kobiet to w przedstawieniu Jacka Jabrzyka stały punkt programu, po którym rusza akcja komedii Szekspira. Dwie postacie kobiece, Katarzyny i Bianki, grają w niej mężczyźni. W rozmowie z Cezarym Łasiczką w podcaście radia TOK FM Jabrzyk wyjaśnia, że na taką decyzję obsadową miały wpływ same artystki Teatru Zagłębia w Sosnowcu, które odmówiły gry w Poskromieniu złośnicy, uznając ten tekst za seksistowski. Ich protest nie był więc fikcyjny, odbył się naprawdę i zakończył sukcesem. Dzięki niemu kobiety przemówiły w spektaklu własnym głosem, a piekło, jakie ich postaciom zgotowali mężczyźni, zaludniło się wyłącznie sosnowieckimi aktorami. Podziwiam reżysera i jego dramaturga za empatię, z jaką zareagowali na postawę aktorek. Przecież siadając do stołu prób, na pewno mieli własny, niewątpliwie krytyczny pomysł na wystawienie fatalnej komedii Szekspira, a jednak potrafili z niego zrezygnować. Podziwiam też męską obsadę spektaklu, która solidarnie wzięła na siebie ciężar kompromitacji bohaterów, a oburzającą sztukę Stratfordczyka zagrała w stylu Monty Pythona. Gdyby inni reżyserzy, dramaturdzy i aktorzy postępowali podobnie, może wreszcie zniknęłyby z polskich teatrów sceny uwłaczające kobiecej godności.

Na gdańskim festiwalu było ich niestety wiele, i to nie tylko z winy samego Szekspira. W Śnie nocy letniej wystawionym przez Teatr Miejski w Gdyni Tezeusz razi prądem Hipolitę. Od tej chwili królowa Amazonek leży na stole sparaliżowana, potem siada nieprzytomna i w takim stanie niemal wyczołguje się ze sceny. W tym samym spektaklu inny mężczyzna, Oberon, rękami Puka, podaje Tytanii narkotyk. Kobieta popada w erotyczne szaleństwo i poniża się przed osłem. Z kolei dwie młode bohaterki komedii, Hermia i Helena, do tego stopnia dają się zmanipulować facetom, że same skaczą sobie do oczu. Podobnie w Wieczorze Trzech Króli z Teatru Narodowego w Warszawie, choć tutaj męska opresja wyraża się subtelniej, a kobiecy sprzeciw jest skuteczniejszy. Opresyjny jest oczywiście książę Orsino, który narzuca się pięknej Olivii ze swoją romantyczną miłością. Wiadomo, że jest bogaty, piękny i ma władzę. Olivia na szczęście jej nie respektuje i skutecznie odpiera ataki księcia, szkoda tylko, że jako tarczy musi używać żałobnego welonu, który nosi po śmierci ojca i brata. Patriarchalny przymus żalu rekompensuje sobie jednak flirtem z dziewczyną przebraną za chłopaka. Zakończenie komedii, w której dwie heteroseksualne pary biorą ślub, trudno jednak uznać za szczęśliwe.

Co kobietom czynią mężczyźni w Tytusie Andronikusie, nie trzeba przypominać. Teatr Pieśń Kozła wprawdzie nie zagrał na festiwalu tragedii Szekspira, ale jej przepisaną wersję, mimo to krzywda obnażanych, gwałconych i kaleczonych bohaterek w spektaklu Andronikus-Synekdocha jest ogromna. Takie samo wydaje się poświęcenie młodych aktorek, które nie miały odwagi zastrajkować i wyszły na scenę, by zagrać w sztuce ułożonej przez jedną z nich. Ze zdumieniem przysłuchiwałem się też wyznaniom tancerek, które wystąpiły w Romeos & Julias unplagued. Traumstadt Polskiego Teatru Tańca w Poznaniu i niemieckiego teatru Bodytalk. Mówiąc o swoich marzeniach, te zdolne artystki co chwila napomykały o miłości, a nawet małżeństwie i dzieciach. Można było odnieść wrażenie, że ciągle tkwią w swoich celofanowych klatkach, które rzekomo miały na scenie wyrażać pandemiczną izolację. Dla mnie były symbolem zniewolonych umysłów.

W nurcie off natomiast rolę młodego mężczyzny w spektaklu Szekspir Fight Show Arena zagrała aktorka, ani na chwilę nie dystansując się wobec swojej postaci. Przeciwnie, utożsamiła się z nią i zagrała tak, jakby dramat tego młodego mężczyzny, który uległ pokusie władzy i bogactwa, nie był jej wstrętny. Dziwne, a nawet przykre. W tym samym nurcie duet Święto Snów pokazał wariację na temat Burzy Szekspira, całkowicie eliminując z niej Mirandę. Na scenie w How Beauteous Mankind Is! wystąpili dwaj przystojni aktorzy w roli Ariela i Kalibana, którzy mówili też głosami innych bohaterów, ale nie Mirandy. Naiwnej dziewczynie pozostała jedna fraza wykorzystana w tytule spektaklu, oczywiście ironicznie. Ech, kiedyż wreszcie polscy twórcy teatralni zdobędą się na prawdziwy krytycyzm wobec Szekspira? Sosnowiecka jaskółka wiosny nie czyni...

AUTORZY

JACEK CIEŚLAK - krytyk teatralny i dziennikarz "Rzeczpospolitej", redaktor "Teatru".

MAGDALENA DRAB - aktorka, autorka i reżyserka, obecnie w zespole Teatru Modrzejewskiej w Leg-nicy. Współzałożycielka Teatru Zamiast w Łodzi. Laureatka GND za dramat Słabi. Ilustrowany banał teatralny (2017).

KAROLINA FELBERG - badaczka literatury późnej nowoczesności, autorka m.in. książki Melancholia i ekstaza. Projekt totalny w twórczości Andrzeja Sosnowskiego (2009), edytorka wielotomowego wydania Dzienników i zapisków Agnieszki Osieckiej. Współtworzy "Nowy Tygodnik Kulturalny".

KATARZYNA FLADER-RZESZOWSKA - teatrolożka, profesor UKSW, zastępca redaktora naczelnego miesięcznika "Teatr". Autorka m.in. książki Teatr przeciwko śmierci. Kryptoteologia Tadeusza Kantora (2015).

STANISŁAW GODLEWSKI - adiunkt w Instytucie Sztuki PAN, redaktor "Pamiętnika Teatralnego". Zajmuje się historią teatru XX wieku oraz teatrem i tańcem współczesnym.

ANTONINA GRZEGORZEWSKA - plastyczka, dramatopisarka, autorka m.in. dramatów On, Ifigenia, Migrena, laureatka konkursu "Dramatopisanie", w ramach którego napisała dramat La Pasionaria.

ANNA JAZGARSKA - literaturoznawczyni, członkini Pracowni Krytyki Artystycznej UG, krytyczka teatralna, pedagożka.

SZYMON KAZIMIERCZAK - krytyk teatralny, redaktor "Teatru".

AGATA KĘDZIA - pedagożka teatru, kulturoznawczyni i performatyczka. Jako autorka koncepcji, koordynatorka i prowadząca zajęcia współtworzy projekty z zakresu pedagogiki teatru w Teatrze Zagłębia w Sosnowcu. Miłośniczka teatru tworzonego z myślą o młodzieży.

GRZEGORZ KONDRASIUK - teatrolog, krytyk teatralny. Redaktor i współautor książek Scena Lublin (2017) i Cyrk w świecie widowisk (2017). Pracuje na UMCS, współpracuje z Instytutem Teatralnym w Warszawie.

JACEK KOPCIŃSKI - redaktor naczelny miesięcznika "Teatr". Profesor w IBL PAN, wykładowca UKSW i UW. Autor kilku książek o dramacie współczesnym i teatrze. Ostatnio opublikował tom Wybudzanie. Dramat polski / Interpretacje (2018).

DOROTA KOZIŃSKA - latynistka, krytyk muzyczna i teatralna, tłumaczka, wykładowczyni, wieloletnia redaktorka "Ruchu Muzycznego". Autorka Dobrej pustyni (2012).

JUSTYNA LANDORF - absolwentka teatrologii UJ, tłumaczka z języka francuskiego i włoskiego, członkini komisji XXVII Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie PolskiejSztuki Współczesnej. Współpracuje z "Didaskaliami" i "Teatrem".

KAMILA ŁAPICKA - teatrolożka, w 2019 roku obroniła doktorat na temat dramatów historycznych Juana Mayorgi w Instytucie Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich UW. Jej zainteresowania badawcze obejmują polski i hiszpański teatr oraz dramat współczesny.

ŁUKASZ MACIEJEWSKI - filmoznawca, krytyk, wykładowca w Szkole Filmowej w Łodzi. W 2020 roku opublikował Wpadnij, to pogadamy... - rozmowy o teatrze z Krzysztofem Orzechowskim.

KAROLINA MATUSZEWSKA - absolwentka Wiedzy o Teatrze AT, wydawca programów informacyjnych i kulturalnych w TVP Wilno. Mieszka w Wilnie.

HENRYK MAZURKIEWICZ - doktor nauk humanistycznych, krytyk teatralny, członek redakcji portalu teatralny.pl. Pisze dla "Teatru", kwartalnika "nietak!t", internetowego czasopisma "Performer". Współorganizuje Festiwal Niezależnej Kultury Białoruskiej we Wrocławiu.

ARTUR PAŁYGA - dramatopisarz, dramaturg w Teatrze Śląskim w Katowicach. Autor m.in. Żyda i Nieskończonej historii; uhonorowany GND za tekst W środku słońca gromadzi się popiół (2013).

KAMILA PAPROCKA-JASIŃSKA - doktorantka Instytutu Sztuki PAN, absolwentka Wiedzy o Teatrze warszawskiej AT i Stosowanych Nauk Społecznych UW. Pracuje w Instytucie Teatralnym w Warszawie. Publikowała m.in. w "Teatrze", "Scenie" i "Didaskaliach".

PRZEMYSŁAW PILARSKI - dramatopisarz, pisarz, scenarzysta, dziennikarz, aktywista i były stand-uper. W 2018 roku za sztukę Wracaj otrzymał Gdyńską Nagrodę Dramaturgiczną. Współzałożyciel Związku Pisarzy ze Wsi.

AGNIESZKA RATAJ - absolwentka Wydziału Polonistyki UWi Wiedzy o Teatrze warszawskiej AT. Dziennikarka i copywriterka, pracuje w TVP Kultura. Współpracowała m.in. z festiwalem Sztuka Ulicy, Programem 1 Polskiego Radia i "Rzeczpospolitą".

MONIKA ROGOWSKA-STANGRET - adiunkt w Instytucie Filozofii Uniwersytetu w Białymstoku, filozofka prowadząca badania na styku filozofii feministycznej, humanistyki środowiskowej i posthumanizmu, tłumaczka. Autorka książki Ciało - poza Innością i Tożsamością. Trzy figury ciała w filozofii współczesnej (2016, 2019).

MARYLA ZIELIŃSKA - absolwentka teatrologii UJ, pracowała m.in. w teatrach Starym, Narodowym, Współczesnym we Wrocławiu; w "Didaskaliach", "Gazecie Wyborczej" i "Teatrze".

Redakcja:

Jacek Kopciński

redaktor naczelny

Katarzyna Flader-Rzeszowska

zastępca red. naczelnego

Katarzyna Tokarska-Stangret

sekretarz redakcji

Jacek Cieślak, Szymon Kazimierczak,

Anna Szymonik, Agata Tomasiewicz, Grzegorz Wroniewicz Kinga Czaplarska

sekretariat

Stale współpracują:

Jarosław Cymerman, Artur Duda, Artur Grabowski, Mirosław Kocur, Jolanta Kowalska,

Dorota Kozińska, Edyta Kubikowska,

Wojciech Majcherek, Jadwiga Majewska, Małgorzata Piekut, Paweł Płoski,

Paweł Schreiber, Halina Waszkiel, Jarosław Zalesiński

Rada redakcyjna:

Janusz Degler, Małgorzata Dziewulska,Piotr Kłoczowski, Antoni Libera, Zbigniew Majchrowski, Tadeusz Nyczek, Barbara Osterloff, Marta Piwińska,

Dobrochna Ratajczakowa, Lech Sokół, Lech Śliwonik

projekt Layoutu:

Kamila Schinwelska/dizajnia

Opracowanie graficzne, okładka i redakcja techniczna:

Elżbieta Krassowska Modlinger

Rysunki:

Bogna Podbielska

Adres redakcji:

ul. Kozia 3/5 m. 6, 00-070 Warszawatel.: +48 22 692 88 18,

+48 22 692 88 19

e-mail: teatr@teatr-pismo.pl

Wydawca:

Instytut Książki

ul. Zygmunta Wróblewskiego 6

31-148 KrakówDział Wydawnictw

ul. Parandowskiego 19, 01-699 Warszawatel.: +22 697 05 32, +22 697 05 34

e-mail: czaspatron@instytutksiazki.pl

Czasopismo patronackie Instytutu Książki wydawane na zlecenie MinistraKultury i Dziedzictwa Narodowego. Istnieje od 1946 roku.

TEKSTÓW NIEZAMÓWIONYCH REDAKCJA NIE ZWRACA. REDAKCJA ZASTRZEGA SOBIE PRAWO DOKONYWANIA SKRÓTÓW I ZMIAN W PUBLIKOWANYCH TEKSTACH.

FORUM

WYDARZYŁO SIĘ

"Po burzy" - XXVI Festiwal Szekspirowski

Motto tegorocznej edycji Festiwalu Szekspirowskiego "Między niebem a sceną. Po burzy?" odnosiło się w pierwszej części do tytułu książki Jerzego Limona, w drugiej zaś do trzech zaprezentowanych w Gdańsku zagranicznych inscenizacji Burzy (Teatro Stabile di Torino - Teatro Nazionale z Włoch, Glad Teater i HamletScenen z Danii, Teatr Bulandra z Rumunii) oraz do burz "politycznych, pandemicznych, klimatycznych i tych związanych z kondycją człowieka", które przetaczają się przez świat.

Polskie spektakle wybrane przez Łukasza Drewniaka do odbywającego się od 1994 roku Konkursu o Złotego Yoricka (Konkursu na najlepszą polską inscenizację dzieł dramatycznych Williama Szekspira oraz utworów inspirowanych dziełami Williama Szekspira) oceniało międzynarodowe jury w składzie: Gianina Cărbunariu, Jacek Kopciński, John Stanisci, Aneta Szyłak i Tamara Trunova. Zwyciężył spektakl Romeos & Julias unplagued. Traumstadt w choreografii Yoshiko Waki, zaprezentowany przez Polski Teatr Tańca z Poznania i Bodytalk z Münster.

W nurcie SzekspirOFF, którego kuratorką jest Katarzyna Knychalska, nagrody otrzymali Sławek Krawczyński i Anna Godowska (duet Święto Snów) za How Beauteous Mankind Is! oraz Wiktoria Czubaszek za najlepszą główną rolę w Szekspir Fight Show Arena.

Dziennikarze wytypowali Poskromienie złośnicy Jacka Jabrzyka z Teatru Zagłębia w Sosnowcu, a publiczności oraz Polskiemu Towarzystwu Szekspirowskiemu podobał się Hamlet on the Road w reżyserii Joanny Zdrady z Teatru Radost z Brna.

Romeos & Julias unplagued. Traumstadt, chor. Yoshiko Waki; fot. Dawid Linkowski / materiały prasowe

Przed nami Rok Fredry

"W uznaniu zasług dla polskiej kultury Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2023 Rokiem Aleksandra Fredry". W cytowanej uchwale podkreślono zarówno zasługi patriotyczne (udział w walkach armii Księstwa Warszawskiego, w tym w wyprawie na Moskwę w 1812 roku, którą autor opisał w świetnych "pamiętnikach z epoki napoleońskiej" pt. Trzy po trzy), jak i pisarskie Fredry. Twórca polskiej komedii, autor kanonicznych dzieł dramatycznych, bajek i wierszy dla dzieci urodził się w 1793 roku, Rokiem Fredry świętować będziemy dwieście trzydziestą rocznicę tego wydarzenia.

Zmarł Hans-Thies Lehmann (1944-2022)

W wieku 78 lat w Atenach zmarł Hans-Thies Lehmann, słynny niemiecki teatrolog związany z Uniwersytetem we Frankfurcienad Menem (1988-2010; wcześniej, w latach 1981-1987 z Andrzejem Wirthem budował program teatrologii stosowanej na Uniwersytecie w Gießen). Autor przełożonej na ponad dwadzieścia języków książki Teatr postdramatyczny (1999, wydanie polskie w tłumaczeniu Doroty Sajewskiej i Małgorzaty Sugiery ukazało się w 2004 roku w Księgarni Akademickiej), która silnie wpłynęła na teatr i badania teatralne przełomu XX i XXI wieku. O jej aktualność w czasach koronazarazy pytał niedawno Artur Duda w artykule Spotkania z Lehmannem ("Teatr" nr 5/2020).

W TOKU

Domowe archiwum Raszewskiego w IT

Do Instytutu Teatralnego zostało przekazane archiwum domowe jego patrona - Zbigniewa Raszewskiego. Oznacza to nie tylko możliwość korzystania z księgozbioru wybitnego historyka teatru, lecz także dostępność jego osobistych pamiątek i wyposażenia gabinetu. Zostały one pokazane na przygotowanej przez Magdalenę Kuleszę wystawie "Zbigniew Raszewski - z archiwum domowego". Ekspozycję można oglądać w IT od 27 sierpnia - w sierpniu przypadła bowiem trzydziesta rocznica śmierci Profesora.

V Zjazd PTBT

Członkowie Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych już po raz piąty spotkają się, żeby wspólnie dyskutować o problemach, z jakimi mierzą się dziś badacze teatru. Panele odbędą się pod wspólnym hasłem: "Badania teatralne: aktualne wyzwania" (nawiązującym do hasła I Zjazdu w 2013 roku: "Nowe kierunki badań teatralnych. W stulecie teatrologii w Polsce"). Pierwszy dzień poświęcony będzie kwestiom etyki i krytyki instytucjonalnej, które od kilku miesięcy omawiane są w grupie roboczej działającej w ramach PTBT. Drugiego dnia przedmiotem namysłu prelegentek i prelegentów będą metody, praktyki i polityczność w obszarze teatru tańca, trzeciego - "historie i metodologie", czyli kierunki, w jakich zmierzają badania historycznoteatralne. Dyskusje odbędą się w Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu w dniach 21-23 października 2022.

KADRY

Rozstrzygnięte i przyszłoroczne konkursy na stanowisko dyrektorów/dyrektorek teatrów

Teatr Komedia w Warszawie; fot. Adam Stępień / Agencja Wyborcza.pl

Warszawskie Biuro Kultury, mimo kontrowersji wokół konkursów, podpisało umowy z Moniką Strzępką (Teatr Dramatyczny m.st. War-szawy), Romanem Osadnikiem (STUDIO teatrgaleria) i Krzysztofem Wiśniewskim po przeprowadzeniu ponownie konkursu na stanowisko dyrektora Północnego Centrum Sztuki - Teatru Komedia w Warszawie.

Przez trzy następne lata Teatrem im. Adama Mickiewicza w Częstochowie pokieruje Olaf Lubaszenko. Aktor został powołany bez konkursu - po dwóch nieudanych konkursach, mając aprobatę związków zawodowych i twórczych, miasto uzyskało zgodę MKiDN na taką formę zatrudnienia. Na trzy lata został przedłużony z kolei kontrakt dyrektorowi Krakowskiego Teatru Variété Januszowi Szydłowskiemu. Także trzyletnią kadencję jako dyrektorka Teatru Ósmego Dnia w Poznaniu rozpoczęła w czerwcu Renata Stolarska, która przez ostatnie miesiące pełniła funkcję p.o. dyrektora.

Protesty zespołu wzbudza natomiast decyzja zarządu województwa łódzkiego o powołaniu Michała Chorosińskiego na stanowisko zastępcy dyrektora ds. artystycznych Teatru im. Stefana Jaracza. Urząd marszałkowski deklaruje, że zapowiadany po odejściu Marcina Hycnara konkurs na stanowisko dyrektora odbędzie się.

Także organizatorzy innych teatrów powoli deklarują się w kwestii swoich planów. Zapowiedziane na przyszły rok zostały m.in. konkursy w Teatrze Polskim w Poznaniu, Teatrze im. Aleksandra Sewruka w Elblągu i olsztyńskim Teatrze im. Stefana Jaracza.

Petycja ws. Teatru Modrzejewskiej w Legnicy

30 czerwca Urząd Miejski w Legnicy bez podania przyczyny wypowiedział umowę o współfinansowaniu Teatru im. Heleny Modrzejewskiej. Miasto w kwocie 1,5 mln zł rocznie partycypowało w kosztach utrzymania teatru podlegającego samorządowi województwa dolnośląskiego. Wierząc w zmianę decyzji, która - jak pisze dyrektor Jacek Głomb - nie pozwoli domknąć budżetu na 2023 rok, wystosowano do prezydenta Tadeusza Krzakowskiego petycję podpisaną przez ponad pięć tysięcy osób z całej Polski.

NOWOŚCI

Muzyka dla teatru i filmu na CD

W serii fonograficznej "Muzyczny ślad Krakowa" przygotowywanej przez Krakowskie Forum Kultury ukazała się już trzecia płyta z teatralnymi i filmowymi utworami wybitnych polskich kompozytorów. W 2018 roku wydano album z piętnastoma kompozycjami Stanisława Radwana, w 2021 - utwory Krzysztofa Pendereckiego (nagrane we wrześniu 2020 i grudniu 2021 roku partytury z lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, odnalezione dzięki kwerendom rękopisów przez Magdalenę Figzał-Janikowską i Andrzeja Kosowskiego), ostatnio zaś ukazał się album Andrzeja Zaryckiego. Wydawcą jest DUX, nagrań można odsłuchać na stronie www.muzycznyslad.pl.

"Monitor ETP" - pierwszy numer

fot. Robert Wolański, CC BY-SA 4.0

Ukazał się pierwszy numer "Monitora ETP", czasopisma internetowego, które służyć będzie do komunikacji z użytkownikami Encyklopedii Teatru Polskiego. "W "Monitorze ETP" raz na pół roku będziemy prezentować to, co się zmieniło i co wkrótce się zmieni w Encyklopedii: jakie jej nowe elementy - hasła, biogramy, opisy, książki itd. - pojawiły się na odpowiednich podstronach, jakich dokonano odkryć, jakie zostały podjęte inicjatywy, jakie obszary, tematy i rodzaje działań badawczych chcemy szczególnie rozwijać i do nich Państwa zapraszać. Zarysowane wyżej problemy będziemy ukazywać możliwie szeroko, zarówno poprzez przedpremierowe prezentacje nowych tekstów, naukowo opracowane publikacje materiałów źródłowych, jak i podejmowanie zagadnień warsztatowych i metodologicznych" - czytamy we wstępniaku redaktorów: Doroty Buchwald, Wojciecha Dudzika, Dariusza Kosińskiego i Janusza Legonia. W pierwszym numerze refleksji poddano m.in. opisy przedstawień opublikowanych dotychczas na stronie ETP. Temat "Opis przedstawienia teatralnego jako współczesny problem badawczy" będzie kontynuowany. Redakcja zachęca do nadsyłania artykułów.

ODESZLI

Zygmunt Józefczak - polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, absolwent krakowskiej PWST (1969) i pedagog tej uczelni. Przez dwa lata po ukończeniu szkoły pracował w Teatrze Ludowym (1969-1971), w 1971 roku dołączył do zespołu Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, gdzie przez pięćdziesiąt jeden lat zagrał w wielu ważnych spektaklach, m.in. w Dziadach w reż. Konrada Swinarskiego, Śnie o Bezgrzesznej w reż. Jerzego Jarockiego, Marzycielach w reż. Krystiana Lupy, Tangu Gombrowicz w reż. Mikołaja Grabowskiego, Królu Ubu w reż. Jana Klaty, a ostatnio znakomicie wcielił się w rolę Tuzenbacha w 3SIOSTRACH w reż. Luka Percevala. Aktor wiosną doznał poważnego wypadku, po którym przeszedł operację. Miał 75 lat.

Romuald Grząślewicz - związany z Poznaniem aktor, reżyser, pisarz, animator kultury, prezes Fundacji Scena na Piętrze Tespis, którą kierował przez trzydzieści lat.

Kazimiera Nogajówna - polska aktorka teatralna i filmowa, związana z Teatrem Nowym w Poznaniu (1983-2003).