Redakcja:

Jacek Kopciński

redaktor naczelny

Katarzyna Flader-Rzeszowska

zastępca red. naczelnego

Katarzyna Tokarska-Stangret

sekretarz redakcji

Jacek Cieślak, Szymon Kazimierczak,

Anna Szymonik, Agata Tomasiewicz, Grzegorz Wroniewicz Kinga Czaplarska

sekretariat

Stale współpracują:

Jarosław Cymerman, Artur Duda, Artur Grabowski, Mirosław Kocur, Jolanta Kowalska, Dorota Kozińska, Edyta Kubikowska, Wojciech Majcherek, Jadwiga Majewska, Małgorzata Piekut, Paweł Płoski, Paweł Schreiber, Iwona Uberman, Halina Waszkiel, Jarosław Zalesiński

Rada redakcyjna:

Janusz Degler, Małgorzata Dziewulska, Piotr Kłoczowski, Antoni Libera, Jerzy Limon, Zbigniew Majchrowski, Tadeusz Nyczek, Barbara Osterloff, Marta Piwińska,

Dobrochna Ratajczakowa, Lech Sokół, Lech Śliwonik

Projekt Layoutu:

Kamila Schinwelska/dizajnia

Opracowanie graficzne, okładka i redakcja techniczna:

Elżbieta Krassowska Modlinger

Rysunki:

Bogna Podbielska

Adres redakcji:

ul. Kozia 3/5 m. 6, 00-070 Warszawa

tel.: +48 22 692 88 18,

+48 22 692 88 19

e-mail: teatr@teatr-pismo.pl

Wydawca:

Instytut Książki

ul. Zygmunta Wróblewskiego 6

31-148 Kraków

Dział Wydawnictw

ul. Parandowskiego 19, 01-699 Warszawa

tel.: +22 697 05 32, +22 697 05 34

e-mail: czaspatron@instytutksiazki.pl

Czasopismo patronackie Instytutu Książki wydawane na zlecenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Istnieje od 1946 roku.

TEKSTÓW NIEZAMÓWIONYCH REDAKCJA NIE ZWRACA. REDAKCJA ZASTRZEGA SOBIE PRAWO DOKONYWANIA SKRÓTÓW I ZMIAN W PUBLIKOWANYCH TEKSTACH.

Jesienne liście

AUTOR: JACEK KOPCIŃSKI

fot. Kinga Karpati

Chciałem opisać, jak bardzo podoba mi się to słuchowisko, ale im jestem starszy, tym trudniej dzielić mi się takimi wrażeniami. Pocieszam się, że to nie tylko moja przypadłość. "Chciałem opisać opadanie liści / w parku południowym" - napisał w jednym ze swoich ostatnich wierszy Tadeusz Różewicz - "po powrocie do domu / moja ręka zaczęła pisać / wiersz / głuchoniemy". Nie chodzi o kalectwo, ale o niewyrażalność. Niewyrażalność ruchu opadających liści, barwy czarnych chryzantem i światła na wargach "przechodzącej dziewczyny". Jedyne, co może poeta, to opisać konkretne, a przy tym nieuchronne. "Liść dotknął ziemi" - czytamy w wierszu, który przepełnia jesienne światło. I cisza.

Napisać "głuchoniemy" felieton o zachwycającym słuchowisku to smutna perspektywa. Lepiej więc wyjaśnię, o jakie słuchowisko chodzi. Jego tytuł brzmi dokładnie tak, jak pierwszy wers zacytowanego wyżej wiersza, a pierwsze słowa, które w nim padają, pochodzą z tego właśnie utworu. Jego bohaterem jest Tadeusz Różewicz, który mówi głosem Stanisława Brudnego, łudząco podobnym do głosu starego poety. Jednym z moich największych przeżyć estetycznych było nasłuchiwanie głosu Różewicza, który w studiu radiowym nagrał swoje wiersze. Utrwalone na kasecie magnetofonowej, ułożyły się we wstrząsające słuchowisko. Osiem lat po śmierci poety powstała zadziwiająca replika tamtej audycji. Różewicz znowu do nas mówi, na dodatek nie powtarza swoich dawnych utworów, tylko dzieli się liryczną opowieścią, której dotąd nie znaliśmy. W słuchowisku prowadzi ją ze starym poetą jego młodzieńcze alter ego - głosem drugiego aktora, Grzegorza Małeckiego.

Audycja została zrealizowana dla Sceny Teatralnej Trójki i nadana 31 października. Dwa dni później przypadały Zaduszki i nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że słuchając dwóch aktorów, którzy dopiero w finale nawiązują krótki dialog, obcuję z duchem poety. W przedpremierowej rozmowie Stanisław Brudny podzielił się zdziwieniem, jakie wywołał w nim tekst tego metafizycznego słuchowiska. Wchodząc do studia, nestor polskiej sceny był przekonany, że ma przed sobą nieznany utwór poety, tymczasem jego autorem okazał się Tomasz Man, reżyser. Man od dawna wskazywał na poezję Różewicza jako główne źródło jego pisarskiej inspiracji. Uprawiając radiową reżyserię, brał też na warsztat sztuki Różewicza, a jego Kartoteka z Andrzejem Chyrą w roli Bohatera jest najlepszą współczesną realizacją słynnego dramatu. Nie sądziłem jednak, że ten uzdolniony autor napisze poemat, którego nie napisał sam Różewicz, pozostawiając nam tylko krótki, melancholijny wiersz o niewyrażalności piękna.

W tej samej radiowej rozmowie Man wyjaśnia, że w parku Południowym wielokrotnie widywał spacerującego Różewicza. Autor jest zapamiętałym biegaczem i łatwo mi sobie wyobrazić dwie sylwetki polskich dramatopisarzy współczesnych w różnym tempie okrążających ten sam staw z łabędziami. Pewnego dnia, a było to po premierze Kartoteki na radiowej antenie, Man podbiegł do Różewicza i tak zaczęła się ich znajomość. Spotykali się w parku, siadywali na ławce, mówili i wzajemnie się słuchali. Nie odgadnę, które ze wspomnień zawartych w słuchowisku pochodzi bezpośrednio od poety, a które autor zaczerpnął z radiowych rozmów z Różewiczem (których wiele wysłuchał), z jego prozy i oczywiście wierszy. Wiem natomiast, że nocny spacer poety po jego ulubionym parku stanowi w słuchowisku osnowę, przez którą Man przeplótł kilkanaście niezwykle ważnych dla Różewicza wątków.

Dwa z nich przynosi fragment radiowego poematu Mana, którym w tym miesiącu otwieramy blok poświęcony Różewiczowi w setną rocznicę jego urodzin. Jego lektura uświadamia, jak wyjątkową relację zbudował Man ze swoim ulubionym poetą. Autor słuchowiska Chciałem opisać opadanie liści w parku południowym stał się dla autora wiersza o takim samym tytule prawdziwym medium. Man nie parafrazuje wierszy Różewicza, choć w jego poemacie łatwo odnaleźć wiele cytatów, kryptocytatów, nawiązań i aluzji literackich. Raczej różewiczowską frazą wypowiada własną medytację nad myślą poety. Wśród radiowych nagrań Różewicza zawsze największe wrażenie robił na mnie wiersz Dezerterzy, wypowiedziany zachrypniętym, łamiącym się głosem starego człowieka. "Odwaga dezertera / jest ciężka do zniesienia / dla bliźnich" - mówił poeta, a ja z trudem znosiłem jego lament. "Kto uchylił się od zabijania / sam siebie zabił / i pogrzebał żywcem / w niepamięci" - mówił dalej Różewicz w imieniu wszystkich uciekinierów ze wszystkich frontów świata. "Uciekanie ze strachu jest bardziej żywe" - rozwija myśl poety Man, wnosząc do elegii na śmierć cywilną dezerterów własną wiarę w potęgę życia.

Chciałem opisać, jak bardzo podoba mi się to słuchowisko, które napisał i wyreżyserował Tomasz Man. Ponieważ jednak nie potrafię opisywać swoich wrażeń, pozostaje mi jedynie zachęcić do wysłuchania tej niezwykłej audycji (szczęśliwie dostępnej na stronie radiowej Trójki). Osiem lat po śmierci, w setną rocznicę urodzin, powraca w niej poeta, który lubił nocne przechadzki po wrocławskim parku. I ciszę.

Autorzy

JACEK CIEŚLAK - krytyk teatralny i dziennikarz "Rzeczpospolitej", redaktor "Teatru".

PIOTR DOBROWOLSKI - literaturoznawca, estetyk, teatrolog; pracownik naukowy w Zakładzie Estetyki Literackiej UAM. Krytyk literacki i teatralny, tłumacz, eseista.

MAGDALENA DRAB - aktorka, autorka i reżyserka, obecnie w zespole Teatru Modrzejewskiej w Legnicy. Współzałożycielka Teatru Zamiast w Łodzi. Laureatka GND za dramat Słabi. Ilustrowany banał teatralny (2017).

ADAM KAROL DROZDOWSKI - teatrolog, współpracownik "Teatru". Zwycięzca III edycji Konkursu im. Andrzeja Żurowskiego.

KAROLINA FELBERG - badaczka literatury późnej nowoczesności, autorka m.in. książki Melancholia i ekstaza. Projekt totalny w twórczości Andrzeja Sosnowskiego (2009), edytorka wielotomowego wydania Dzienników i zapisków Agnieszki Osieckiej. Współtworzy "Nowy Tygodnik Kulturalny".

NATALIA FIEDORCZUK - piosenkarka, instrumentalistka, autorka piosenek i pisarka. Autorka powieści Jak pokochać centra handlowe (2016), Ulga (2018) i Odmieniec (2021). Według jej libretta powstał spektakl dyplomowy studentów AT w Warszawie - Hymny w reż. Anny Smolar. Współscenarzystka Halki w reż. Anny Smolar w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie.

KATARZYNA FLADER-RZESZOWSKA - teatrolożka, profesor UKSW, zastępca redaktora naczelnego miesięcznika "Teatr".

DOMINIK GAC - krytyk teatralny, współpracuje z "Teatrem" i portalem teatralny.pl.

ANTONINA GRZEGORZEWSKA - plastyczka, dramatopisarka, autorka m.in. dramatów On, Ifigenia, Migrena, laureatka konkursu "Dramatopisanie", w ramach którego napisała dramat La Pasionaria.

MAGDALENA HASIUK - pracuje w IS PAN; autorka książek "Okrutnie dziwna strona" świata. Wokół teatru więziennego (2015), Teatr Słońca. Od rewolucji na kozłach do odysei uchodźców (2016).

DOROTA JARZĄBEK-WASYL - historyk teatru, pracuje w Katedrze Teatru i Dramatu Wydziału Polonistyki UJ; ostatnio wydała (wraz z Barbarą Maresz) Archiwum teatru XIX wieku. Ludzie, dokumenty, historie (2019).

GRZEGORZ KONDRASIUK - teatrolog, dramaturg, krytyk teatralny. Redaktor i współautor książek Scena Lublin (2017) i Cyrk w świecie widowisk (2017). Pracuje na UMCS, współpracuje z Instytutem Teatralnym w Warszawie.

JACEK KOPCIŃSKI - redaktor naczelny miesięcznika "Teatr". Profesor w IBL PAN, wykładowca UKSW i UW. Ostatnio opublikował tom Wybudzanie. Dramat polski / Interpretacje (2018).

JOLANTA KOWALSKA - krytyk teatralna, stała współpracowniczka "Teatru". Autorka monografii Kazimierz Junosza-Stępowski (2000) i zbioru recenzji Spacer po barykadach (2015).

DOROTA KOZIŃSKA - latynistka, krytyk muzyczna i teatralna, tłumaczka, wykładowczyni, wieloletnia redaktorka "Ruchu Muzycznego". Autorka Dobrej pustyni (2012).

JOANNA KRÓLIKOWSKA - doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych UŁ. Zdobywczyni głównej nagrody w konkursie na najlepszą pracę magisterską z zakresu wiedzy o teatrze, widowisku i performansie organizowanym przez Instytut Teatralny w Warszawie.

JUSTYNA LANDORF - absolwentka teatrologii UJ, tłumaczka z języka francuskiego i włoskiego, członkini komisji XXVII Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej. Współpracuje z "Didaskaliami".

JOANNA LISIEWICZ - absolwentka UG; pracuje nad rozprawą doktorską w Katedrze Kultury i Sztuki tej uczelni. Interesuje się problematyką niewyrażalnego w dramacie i teatrze współczesnym. Publikuje w "Toposie".

ŁUKASZ MACIEJEWSKI - filmoznawca, historyk kina, krytyk, wykładowca w Szkole Filmowej w Łodzi. W 2020 roku opublikował Wpadnij, to pogadamy... - rozmowy o teatrze z Krzysztofem Orzechowskim.

TOMASZ MAN - reżyser, dramaturg, nauczyciel akademicki, gitarzysta i maratończyk. Autor i reżyser wielu słuchowisk radiowych (m.in. Sex machine, Hiob, Mojżesz-Remiks, Idę tylko zimno mi w stopy, Nieczystość. Jego dramaty ukazały się w tomie Sex machine i inne (2019, seria Nasze Dramaty).

KAROLINA MATUSZEWSKA - absolwentka Wiedzy o Teatrze AT, wydawca programów informacyjnych i kulturalnych w TVP Wilno. Mieszka w Wilnie.

HENRYK MAZURKIEWICZ - doktor nauk humanistycznych, krytyk teatralny, członek redakcji portalu teatralny.pl. Pisze dla "Teatru", kwartalnika "nietak!t", internetowego czasopisma "Performer". Współorganizuje Festiwal Niezależnej Kultury Białoruskiej we Wrocławiu.

MARCIN MIĘTUS - absolwent teatrologii UJ. Publikował m.in. w "Dialogu", "Didaskaliach", "Znaku" i na portalu taniecpolska.pl.

ARTUR PAŁYGA - dramatopisarz, dziennikarz, dramaturg w Teatrze Śląskim w Katowicach. Autor m.in. Żyda i Nieskończonej historii; uhonorowany GND za tekst W środku słońca gromadzi się popiół (2013).

MACIEJ STROIŃSKI - krytyk teatralny "Przekroju", tłumacz.

KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET - redaktorka "Teatru", autorka słownika Kantorowskiego Pokój Wyobraźni (2015).

KALINA ZALEWSKA - krytyk teatralna, w latach 2009-2020 zastępca redaktora naczelnego miesięcznika "Teatr"; pisze dla portalu teatrologia.info, współpracuje z "Teatrem".

MARCIN ZAWADA - teatrolog, dziennikarz; współautor audycji Ten cały musical w Programie 2 PR, którą współprowadzi.

KONRAD ZIELIŃSKI - absolwent teatrologii UŁ, współpracuje z "Teatrem", mieszka w Londynie.

FORUM

WYDARZYŁO SIĘ

Dziady w ogniu dyskusji

Premiera spektaklu Dziady, która odbyła się 19 listopada w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, miała w zapowiedziach prasowych dwa hasła: sto dwadzieścia lat od prapremiery dramatu Adama Mickiewicza wystawionego przez Stanisława Wyspiańskiego na tej samej scenie w 1901 roku, a także fakt, że pierwszy raz w historii Dziady reżyserowała kobieta. Dopiero jednak reakcja na interpretację tekstu przez Maję Kleczewską, która w roli Gustawa/Konrada obsadziła Dominikę Bednarczyk i niektóre treści odniosła do aktualnych dziś w Polsce spraw politycznych, przyniosła prawdziwy rozgłos - i wyprzedane komplety miejsc na widowni. Apel małopolskiej kuratorki oświaty do nauczycieli, by nie zabierali uczniów na spektakl, wywołał ostrą dyskusję i kolejne apele. Powtarza się w nich kwestia granicy wolności artystycznej lub granicy ingerencji władzy.

Dziady, reż. Maja Kleczewska; fot. Bartek Barczyk

Teatr na wyprzedaży do -70%

Przez cztery dni, od 26 do 29 listopada, można było skorzystać z przecen na bilety do teatrów. Teatralny Black Friday zorganizował portal www.ewejsciowki.pl we współpracy z wybranymi teatrami z Warszawy, Krakowa, Łodzi, Wrocławia i Poznania, m.in. Teatrem Narodowym, Warszawską Operą Kameralną, Teatrem im. Juliusza Słowackiego, Teatrem Ludowym czy wrocławskimi teatrami Polskim i Współczesnym. Łącznie w puli, jak deklarowano, było pięć tysięcy biletów, a zniżki sięgały nawet siedemdziesięciu procent.

Certyfikat lub test na uczelni i w szkolnych teatrach

Zgodnie z zarządzeniem rektora, od 29 września br. do Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie i jej białostockiej filii, a także na spektakle studenckie wejść mogą tylko osoby z certyfikatem szczepień przeciw COVID-19 lub posiadające wynik testu RT-PCR/antygenowego wykonanego w punkcie diagnostycznym maksymalnie siedem dni przed okazaniem. Tym samym nie jest wymagane szczepienie, o ile raz w tygodniu wykona się test (uczelnia deklaruje studentom, którzy będą się o to ubiegać, zwrot kosztów testowania). Władze chcą, by dydaktyka odbywała się w sposób swobodny, ale też, na ile się da, próbują zapobiec przejściu na zdalny tryb nauczania, uniemożliwiający skuteczne prowadzenie zajęć praktycznych.

NOWOŚCI

Manifesty awangardy

To już trzecia publikacja w ramach projektu "Odzyskana awangarda" realizowanego w Instytucie Teatralnym, ale przede wszystkim pierwszy od czasu Myśli teatralnej polskiej awangardy 1919-1939 opracowanej w 1973 przez Stanisława Marczaka-Oborskiego tak kompleksowy zbiór tekstów źródłowych polskich artystów i ówczesnych komentatorów ich sztuki. W książce Polska awangarda teatralna 1919-1939. Antologia pod redakcją Doroty Fox i Dariusza Kosińskiego znajdziemy manifesty i artykuły m.in. Witkacego, Sterna, Chwistka, Pronaszki, Jaremy, Syrkusa, Krassowskiego, Galla, Wandurskiego, jak też Terleckiego, Srebrnego i Wyki. Pytanie, czy ten nowy wybór zmieni, czy uzupełni nasze wyobrażenia o awangardowym teatrze dwudziestolecia.

KADRY

W Teatrze Wybrzeże wybrano dyrektora

Znany dramatopisarz Radosław Paczocha został zastępcą dyrektora i kierownikiem literackim Teatru Wybrzeże, gdzie od pięciu lat pracował na stanowisku etatowego dramaturga. Obie te funkcje od 2006 roku w gdańskim teatrze pełnił zmarły niedawno Cezary Niedziółka.

Para patronów

Na wniosek teatru, przyjęty uchwałą przez Radę Miejską Wrocławia, funkcjonująca od 1967 roku nazwa Wrocławskiego Teatru Współczesnego im. Edmunda Wiercińskiego została poszerzona o imię Marii Wiercińskiej - aktorki i reżyserki pracującej w duecie ze swoim mężem. 27 lutego minie sto dwudziesta rocznica urodzin nowej patronki, teatr zapowiada na ten dzień poświęcone jej wydarzenie.

Przekształcenie Biennale Warszawa

Radni m.st. Warszawy zdecydowali, że od 1 września 2022 Biennale Warszawa zmienia nazwę na Warszawskie Obserwatorium Kultury - a ponieważ dokonano także zmian w statucie oraz kończy się kadencja Pawła Wodzińskiego i Bartosza Frąckowiaka, obecnych dyrektorów, będzie ono de facto zupełnie nową instytucją.

Rada Programowa przy Teatrze Szaniawskiego

Siedemnaście osób: twórcy, krytycy, nauczyciele i edukatorzy, widzowie oraz przedstawiciele wszystkich działów administracyjnych i artystycznych teatru - na początek przez dwa kolejne sezony - jako Rada Programowa będzie wspierać w decyzjach dyrekcję wałbrzyskiego teatru. Protokół pierwszej wspólnej sesji z 15 listopada, w trakcie której omawiano plany na obecny sezon pod hasłem "Nieszczęśliwy kraj - który potrzebuje bohaterów" pokazuje, że może być to przykład realnej współpracy.

W TOKU

Łódzka Szkoła Filmowa - raport komisji

25 listopada Komisja Antymobbingowa i Antydyskryminacyjna PWSFTviT w Łodzi opublikowała raport końcowy ze swoich prac. Wynika z niego, że różnego rodzaju postępowanie podjęto wobec dwudziestu siedmiu nauczycieli akademickich, w tym czternastu osób z Wydziału Aktorskiego. Wśród konsekwencji nieetycznego zachowania wymieniono zawiadomienie do prokuratury, kontrolę Państwowej Inspekcji Pracy, wypowiedzenie, obowiązek odbycia szkoleń, odsunięcie od pracy ze studentami lub prowadzenie tylko zajęć fakultatywnych. To ostatnie studentom oddaje decyzję, czy będą w nich uczestniczyć.

Łódzka Szkoła Filmowa; fot. Piotr Kamionka / REPORTERfot. materiały Instytutu Teatralnego

POLUNIMA świętuje sześćdziesięciolecie

Polski Ośrodek Lalkarski POLUNIMA, będący częścią międzynarodowej UNIMY, powołany został w 1961 roku w celu popularyzacji teoretycznego dorobku badaczy sztuki lalkarskiej oraz szerzenia współpracy między twórcami zawodowymi i amatorskimi.

Zainteresowani działalnością organizacji, którą współtworzyli Jan Izydor Sztaudynger, Henryk Jurkowski czy Krystyna Mazur, mogą sięgnąć po dokumentacyjną książkę Lucyny Kozień O lalki, lalki.../Puppets, Puppets... (2021). Zapoznamy się w niej z historią POLUNIMY od zjazdu założycielskiego w łódzkim Teatrze Arlekin aż do 2021 roku, w tym z dziejami pisma "Teatr Lalek" na przestrzeni lat 1950-2021.

Nagroda Komitetu Nauk o Sztuce PAN

W kategorii książek teatrologicznych zwyciężyła monografia Zmiana ustawienia. Polska scenografia teatralna i społeczna XX i XXI wieku wydana w ubiegłym roku przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego (nominowane były ponadto publikacje: Marta Bryś, Doświadczenie postpamięci w teatrze, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2020; Katarzyna Chiżyńska, Jadwiga Czerwińska, Małgorzata Budzowska Starożytny teatr i dramat w świetle pism scholiastów. Leksykon, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2020).

fot. materiały Instytutu Teatralnego

Chyra w Alei Gwiazd

Andrzej Chyra; fot. Piotr Kamionka / REPORTER

Zaprojektowane przez Andrzeja Pągowskiego gwiazdy od 1998 roku wmurowywane są po wschodniej (gwiazdy reżyserów i operatorów) i zachodniej (gwiazdy aktorów) stronie łódzkiej Alei Gwiazd, którą wymyślił Jan Machulski wzorem słynnej hollywoodzkiej Walk of Fame. W listopadzie, niedługo przed andrzejkami, decyzją kapituły do znakomitego grona dołączyło dwóch Andrzejów: Chyra (gwiazda 86) i zmarły w 2016 roku Żuławski (87).

ODESZLI

Irena Grzonka - aktorka, od 1976 roku związana z Poznaniem, gdzie ponad trzydzieści lat (1976-2008) była członkinią zespołu Teatru Polskiego.

Alina Obidniak - reżyserka i dyrektorka teatralna, aktorka. Kierowała Teatrem im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu (1964-1970) i Teatrem im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze (1973-1988, 2000), była też zastępczynią dyrektora Ośrodka im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu (1990). Powołała m.in. Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych czy Stowarzyszenie Centrum Inicjatyw Kulturotwórczych.

Giovanni Pampiglione - włoski reżyser teatralny i operowy, scenograf, tłumacz (przekładał na włoski m.in. Witkacego i Mrożka, a z włoskiego Goldoniego). Ukończył Wydział Humanistyczny Uniwersytetu w Rzymie i Wydział Reżyserii PWST w Warszawie (1968-1971). Założył Międzynarodowy Instytut Teatralny Atelier di Formia, poświęcony dramaturgii XX wieku. W Polsce wyreżyserował ponad czterdzieści przedstawień.

Andrzej Zaorski - aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i radiowy, artysta kabaretowy (występował m.in. w Kabarecie pod Egidą, współtworzył też satyryczny program telewizyjny Polskie zoo). Ukończył warszawską PWST, następnie występował na stołecznych scenach: w Teatrze Współczesnym, Narodowym, Powszechnym, Kwadrat i Teatrze na Targówku.