Rozumiemy swoje potrzeby i znajdujemy wsparcie
Drugie spotkanie treningu Szczuplejemy razem
W ubiegłym tygodniu zaczęłyśmy obserwować sen, odżywianie i stosunek do siebie. Teraz dodamy pytanie: "Co dzieje się ze mną, kiedy chce mi się jeść?". Następnie wypróbujemy praktykę wyobrażeniową, w której można zbadać potrzebę troski, odpoczynku i akceptacji.
Naszym zadaniem na ten tydzień jest lepsze rozumienie własnych stanów. Czasem potrzebne jest jedzenie, czasem odpoczynek, a czasem jedno i drugie. Im dokładniej zauważamy potrzebę, tym łatwiej dobrać odpowiednie działanie.
Kontynuuj to, co okazało się pomocne po pierwszym spotkaniu. Nie trzeba co poniedziałek zaczynać wszystkiego od nowa ani zwiększać liczby ćwiczeń. Jeśli pomógł spokojny wieczorny rytuał, zachowuj go. Jeśli odpowiadała praca z metaforą, możesz wracać do niej w dogodnym tempie.
Co pokazał pierwszy tydzień
Zanim przejdziesz do nowych zadań, przeczytaj dziennik. Co udało się zobaczyć? Być może zauważyłaś długie przerwy bez jedzenia, nawyk podjadania przy pracy lub to, że wieczorem chcesz jednocześnie zjeść i odpocząć.
Na pierwszym etapie nawet proste "Zaczęłam zauważać" ma znaczenie. Wcześniej działanie odbywało się niemal automatycznie, a teraz pojawił się materiał do wyboru. Nie umniejszaj obserwacji, jeśli masa ciała jeszcze się nie zmieniła.
Uczestniczki grupy zgłaszały różne rezultaty pierwszego tygodnia. Porównywanie pojedynczych liczb niewiele pomaga zrozumieć własny stan. Krótkotrwałe zmiany masy ciała mogą odzwierciedlać różne procesy; nie można na ich podstawie oceniać powodzenia całej pracy.
Zapisz jeden pomocny wniosek i jedną trudność. Na przykład: "Zrozumiałam, że wieczorem jestem bardzo głodna, ponieważ wcześnie jem obiad. Nie wymyśliłam jeszcze, jak zorganizować jedzenie w pracy". Taki zapis wyznacza konkretny temat następnego kroku.
Dziennik jedzenia i uczuć
W tym tygodniu kontynuujemy dziennik jedzenia i dokładniej odnotowujemy okoliczności posiłków. Zapisy o czasie, jedzeniu i uczuciach pomagają zobaczyć powtarzające się sytuacje i nawykowe reakcje [1].
Wybierz osobistą formę: zeszyt, notatkę w telefonie lub dokument. Część przeżyć bywa zbyt osobista na wspólny czat. Nie trzeba nikomu pokazywać dziennika. Możliwość pisania dla siebie pomaga mniej troszczyć się o to, jak wygląda odpowiedź.
Do zwykłego zapisu dodaj kilka pytań. Co działo się przed jedzeniem? Jakie doznania zauważam w ciele? Jakie uczucia potrafię nazwać? Czego chciałam w tej chwili? Co postanowiłam zrobić i jak czułam się później?
Możesz odpowiedzieć krótko: "Po rozmowie z szefem jestem spięta. Obiad był niedawno. Chcę czegoś słodkiego i ciszy". Możesz też odkryć coś zupełnie innego: "Myślałam, że tylko się denerwuję, ale przypomniałam sobie, że prawie nie jadłam obiadu".
Nie trzeba z góry prowadzić siebie do wniosku, że chęć jedzenia koniecznie ukrywa problem psychologiczny. Zapis "Jestem głodna" jest równie odpowiedni jak "Jest mi samotnie". Czasem przyczyny się mieszają i to też można odnotować.
Nie odkładaj potrzebnego jedzenia do zakończenia analizy. Przy głodzie zjedz, a kilka słów zapisz później. Jeśli masz zalecenia lekarskie dotyczące żywienia lub postępowania przy spadku poziomu cukru we krwi, stosuj się do nich.
Głód i pragnienie przyjemności
Głód może być odczuwany jako pustka w brzuchu, spadek sił, drażliwość lub trudność skupienia. Jednak sygnały różnią się między ludźmi. Mogą na nie wpływać rytm posiłków, stres, leki i stan zdrowia.
Chęć konkretnego smaku pojawia się czasem bez wyraźnego głodu: na przykład na widok znajomego deseru lub jako część przyjemnego rytuału. Nie czyni to pragnienia "nieprawdziwym". Staramy się je zrozumieć, aby podjąć świadomą decyzję.
Spróbuj łagodnie ustalić: "Kiedy ostatnio jadłam? Czy jedzenia było dość? Co wydaje się teraz atrakcyjne? Czy potrzebuję jeszcze odpoczynku, kontaktu lub pauzy?". Te pytania są pomocniejsze niż egzamin z prawa do przekąski.
Jeśli jest głód, wybieraj jedzenie z uwzględnieniem potrzeb i zaleceń zdrowotnych. Jeśli przede wszystkim chcesz pocieszenia, możesz dodać inny sposób wsparcia. Jedzenie nie staje się przy tym zakazane.
Nie uznawaj wszystkich przekąsek za szkodliwe. Niektórym pomagają nie pozostawać głodnymi między głównymi posiłkami. Ważne są twój rytm i skład odżywiania, a nie sam fakt jedzenia między śniadaniem a obiadem.
Picie jako część troski o siebie
Regularne picie pomaga unikać odwodnienia [2]. Jeśli zauważasz pragnienie, napij się wody. Wybieraj komfortową temperaturę: chłodna lub ciepła woda mogą odpowiadać różnie w różnych okolicznościach.
Nie trzeba pić parzącej wody, znosić nieprzyjemnych doznań ani wypijać dużo płynów, by zagłuszyć głód. Woda nie zastępuje pełnowartościowego posiłku i nie jest uniwersalnym lekarstwem.
Jeśli lekarz ograniczył ilość płynów, zachowuj to zalecenie. Dodawanie soli, cytryny lub innych składników nie jest potrzebne do wykonania zadania.
Na tym spotkaniu nie będziemy stosować wywarów ryżowych, masażu punktów ani olejków jako środków tłumienia apetytu i odmładzania. Do naszego zadania wystarczy obserwować stan oraz podtrzymywać zwykłe picie i odżywianie.
Co pomaga przy napięciu
Jedna z uczestniczek opowiedziała, że w pracy trzyma przy sobie czekoladę. Praca wymaga nieprzerwanej uwagi i odpowiedzialności, a w trudnych momentach znajomy smak daje krótkie wytchnienie.
Ważne, by rozpatrywać taką sytuację w całości. Pytanie nie wyczerpuje się w tym, czym zastąpić czekoladę. Czy można zjeść na czas? Czy jest dość przerw? Czy można uzyskać pomoc? Na ile samo obciążenie jest na miarę sił?
Mówiąc o sposobach radzenia sobie ze stresem, warto odróżniać krótkie wsparcie od zmiany warunków. Czasem dostępne jest tylko kilkusekundowe poczucie oparcia pod stopami i spokojny wydech. Później może być potrzebna rozmowa o grafiku, obowiązkach lub pomocy współpracowników.
Nie każde przeciążenie można rozwiązać ćwiczeniem. Nie trzeba też wymagać od siebie niewzruszoności w okolicznościach, w których człowiekowi jest obiektywnie trudno.
Wybierz jedną powtarzającą się sytuację i pomyśl, co można dodać do niej już teraz. Na przykład wcześniej przygotować obiad, uzgodnić krótką przerwę lub napisać do bliskiej osoby po trudnej rozmowie. Sprawdzaj wariant na miarę swoich sił, zachowując prawo szukania innego.
Praktyka wyobrażeniowa o trosce i akceptacji
Druga część spotkania to praktyka z wyobraźnią. Wyobrazimy sobie spokojne miejsce, drzewo, spotkanie ze sobą w młodszym wieku i dom, w którym chciałoby się mieszkać. Obrazy te pomogą zadawać pytania o wsparcie i komfort.
To ćwiczenie samoobserwacji, a nie test osobowości ani leczenie traumy. Wygląd drzewa, rozmiar domu czy obecność morza nie określają stanu zdrowia, przyszłych wydarzeń ani przyczyn masy ciała. Znaczenie ma twoja własna reakcja.
Podczas spotkania ustnego stosowano technikę mieszaną z ruchami oczu. Do samodzielnej pracy w książce pozostawimy spokojną wyobraźnię. EMDR jest stosowane jako odrębna metoda psychoterapii z własnym protokołem; praca z przeżyciami traumatycznymi wymaga przygotowanego specjalisty [3].
Czytaj praktykę małymi częściami, robiąc pauzy. Można wcześniej przeczytać całość, a potem podążać za zapamiętaną kolejnością. Jeśli trudno utrzymywać obrazy, użyj rysunku lub opisu słownego.
Przygotowanie do praktyki
Wybierz czas, kiedy nie musisz prowadzić samochodu, pilnować dzieci ani wykonywać innego zadania wymagającego ciągłej uwagi. Ułóż się wygodnie. Oczy można zamknąć lub pozostawić otwarte.
Rozejrzyj się, poczuj oparcie pod ciałem. Nie trzeba wpatrywać się w jeden punkt do zmęczenia, wstrzymywać oddechu ani osiągać szczególnego stanu. Oddychaj zwyczajnie.
Zwróć uwagę, gdzie ciało jest napięte, a gdzie pozycja wygodniejsza. Jeśli chcesz, trochę zmień pozycję. Nie musisz całkowicie się rozluźniać, aby kontynuować.
Przy chorobie, wyraźnym wyczerpaniu lub silnym niepokoju można odłożyć praktykę. W każdej chwili możesz ją przerwać, otworzyć oczy, rozejrzeć się i zająć czymś zwykłym.
Wyobrażamy sobie spokojne miejsce
Wyobraź sobie polanę lub inne miejsce, w którym jest ci dostatecznie spokojnie. Może to być ogród, znajome podwórko lub cichy pokój. Nie trzeba zmuszać się do lubienia lasu, jeśli przyjemniejszy jest inny krajobraz.
Zauważ kilka szczegółów: światło, kolor, podłoże pod stopami, odległość od otaczających przedmiotów. Niech obraz pozostaje prosty. Brak wyrazistych obrazów wzrokowych nie przeszkadza w ćwiczeniu: można po prostu wiedzieć, że przebywasz w wybranym miejscu.
Zapytaj siebie, czy jest ci tu wygodnie. W razie potrzeby dodaj ławkę, cień, więcej przestrzeni lub możliwość odejścia. Masz prawo zmieniać otoczenie według własnego życzenia.
Dom który ci się podoba
Przebywając w tym miejscu, pomyśl o domu, który jest dla ciebie przyjemny. Może być prawdziwy lub wymyślony, duży albo mały. Ważne jest to, co podoba się tobie, a nie to, co wygląda prestiżowo na fotografii.
Co w nim przyciąga? Jasne okna, otwarty taras, przytulność, cisza, bliskość wody? Na razie wystarczy wyobrazić sobie kilka cech i zauważyć związane z nimi uczucie.
Jeśli dom się nie pojawia, pomyśl o jednym pokoju lub zakątku. Możesz później znaleźć odpowiednią fotografię. To podpowiedź dla wyobraźni, a nie wzorzec, któremu trzeba sprostać.
Nie trzeba interpretować wybranego miejsca. Dom nad morzem może podobać się dlatego, że lubisz morze lub dorastałaś w pobliżu. Nie musisz szukać za tym ukrytego niepokojącego znaczenia.
Drzewo i jego potrzeby
Teraz skieruj uwagę ku drzewu w wyobrażonej przestrzeni. Jak się przedstawia? Możesz zauważyć pień, gałęzie, liście, otaczającą ziemię. Nie oceniaj go jako właściwego lub niewłaściwego.
Zapytaj, jakie uczucia budzi ten obraz. Chcesz podejść, pozostać w oddali czy w ogóle wybrać inny przedmiot? Każda z tych reakcji jest dopuszczalna.