Święty Emeryk - Łukasz Nowacki

Kup ebooka

12.00 zł
10.32 zł (12,00 zł najniższa cena z 30 dni)

-
Proszę czekać

I. Dzieciństwo i młodość

Hagiograf królewicza już na wstępie zaznaczył, iż: "Szlachetny książę Emeryk pochodził ze znakomitego rodu, jak cedr z Libanu, z rodu Świętego Stefana, pierwszego króla Węgier..."2 . Z grona przodków Arpadowicza - oprócz wymienionego powyżej ojca - wypada wyliczyć na samym początku matkę - błogosławioną Gizelę (poślubioną Stefanowi około 996 r.), córkę księcia Bawarii Henryka Kłótnika i królewny Gizeli Burgundzkiej, a także siostrę świętego cesarza Henryka II. Jego dziadkiem od strony ojca był wielki książę węgierski Gejza, a babką Sarolta, o której niezwykłym usposobieniu wspominał Thietmar: "(...) żona [Gejzy], Biała Knegini, to znaczy w słowiańskim języku: piękna pani, używała trunków ponad miarę i ujeżdżała konno, jak rycerz. Raz nawet zabiła w przystępie gwałtownego gniewu jednego mężczyznę. Jej ręka, krwią skalana, lepiej by się jęła wrzeciona, a jej myśl szalona w cierpliwości winna by znaleźć ukojenie"3 . Warto również dodać, że pradziad księcia ze strony matki, Henryk I, był bratem cesarza Ottona I i synem króla Niemiec Henryka Ptasznika.  

W oparciu o nieliczne wzmianki źródłowe przypuszcza się, iż królewicz posiadał rodzeństwo. Jego starszy - znany z imienia - brat Otto miał umrzeć za młodu. Imiona braci: Otton i Henryk (łaciński Emericus i węgierski Imre są jedynie zmodyfikowaną wersją tego imienia), byłyby wyrazem sojuszu niemiecko-węgierskiego. Stefan i Gizela nadali je swoim synom - jak można sądzić - przede wszystkim w celu uczczenia dwóch władców: Ottona III i Henryka II. 

Na podstawie średniowiecznych przekazów należy wywnioskować, iż święty Emeryk odszedł z tego świata będąc młodzieńcem, jednakże dopiero w żywocie królewicza, który znamy z ukończonego w 1527 r. Kodeksu Érdy, podano datę jego narodzin: 1000 r. W XVIII w. György Pray i István Katona, opierając się na zaginionych obecnie brewiarzach, wyznaczyli ją na 1007 r. (książę zginął w 1031 r.; według źródeł, z których korzystali wymienieni historycy, był wówczas 24-latkiem). Trudno w takiej sytuacji rozstrzygnąć, która z propozycji - jeśli w ogóle którakolwiek z nich - jest właściwa.

Z podania przedstawionego w De bello Pannonico wynika, że książę narodził się w Białogrodzie w budynku zadedykowanej mu po kanonizacji świątyni. Do relacji tej wypada odnieść się w podobny sposób jak do zaprezentowanych powyżej tradycji, gdyż zarejestrowano ją dopiero na początku XVI w. i raczej powinno się ją uznać za patronimiczną legendę. Co ciekawe, zaśnięcie elekta w miejscu narodzin świętego Emeryka było jednym z ważnych składników rytu koronacyjnego, który obowiązywał podczas wyniesienia Ferdynanda Habsburga na króla Węgier w 1527 r.