10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA
1. Regularnie spożywaj posiłki (co 3-4 godziny - 4-5- posiłków dziennie)
Ważnym elementem zdrowego odżywiania jest regularność posiłków. Otyłość, hipercholesterolemia, kamica pęcherzyka żółciowego oraz cukrzyca typu 2 częściej występuje u osób, które zwyczajowo zjadają 1-2 obfite posiłki dziennie w porównaniu z tymi, którzy zjadają ich więcej.
Człowiek powinien spożywać regularnie 4-5 posiłków dziennie co 3-4 godziny. Przyczynia się to do ograniczenia przyjmowania przekąsek i ułatwia utrzymanie prawidłowych poziomów cukru we krwi.
Śniadanie powinno się zjeść w ciągu ?-? godzin po wstaniu z łóżka, a kolację około ? godziny przed snem. Większą liczbę posiłków zaleca się w przypadku niektórych chorób. Sześć małych posiłków dziennie zwykle zjadają osoby z cukrzycą typu.
2. W jak największej ilości i jak najczęściej spożywaj warzywa i owoce. Powinny one stanowić co najmniej połowę tego co jesz. Należy pamiętać o właściwych proporcjach. ? warzywa i ? owoce.
Dieta, która jest bogata w warzywa i owoce zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwory czy choroby układu krążenia, takie jak udary mózgu, zawały serca czy nadciśnienie tętnicze. Warzywa i owoce powinny być podstawą naszej diety. Należy ich spożywać przynajmniej 400 gram dziennie przynajmniej w 5 porcjach w tymj edną porcję może stanowić szklanka soku.
Dalsze korzyści dla zdrowia przynosi większa liczba porcji owoców i warzyw dziennie. Każda ich porcja zwiększa działanie prozdrowotne z powodu tego, że dostarczamy organizmowi szereg związków bioaktywnych takich jak witaminy E i C, selen, flawonoidy, kwas foliowy, błonnik, selen, izoflawony, karotenoidy. Hamują one namnażanie się komórek, regulują działanie hormonów, chronią DNA komórek, stymulują układ immunologiczny oraz mają działanie antyoksydacyjne.
3. Jedz produkty zbożowe, szczególnie pełnoziarniste.
Produkty pełnoziarniste powinny być składnikiem większości posiłków. Należy jak najczęściej wybierać produkty z tzw. pełnego przemiału produktów zbożowych. Poleca się makaron razowy, kasze jęczmienną, gryczana, ryż pełnoziarnisty.
Bogate w składniki odżywcze są produkty zbożowe z pełnego przemiału, które zawierają więcej błonnika pokarmowego, składników mineralnych takich jak magnez czy cynk, jak również witamin, szczególnie z grupy B - kwas foliowy, niacyna, tiamina ryboflawina.
Ważne jest spożycie dużej ilości błonnika pokarmowego. Reguluje on pracę przewodu pokarmowego, ułatwia utrzymanie prawidłowej masy ciała, zapobiega powstawaniu nowotworu jelita grubego, zapobiega zaparciom oraz daje uczucie sytości. Na obniżenie cholesterolu we krwi wpływa spożywanie płatków owsianych, ciemnego pieczywa czy gruboziarnistych kasz, gdyż te produkty ułatwiają jego wydalanie z przewodu pokarmowego.
4. Spożywaj codziennie co najmniej 2 duże szklanki mleka, które można zastąpić kefirem, serem lub jogurtem.
Mleko i przetwory mleczne mają wiele prozdrowotnych walorów. Są idealnym źródłem witamin B1, B2, B6 I B12, witaminy A, kwasu foliowego, magnezu, białka oraz wapnia. Dostarczają stosunkowo mało kalorii. Bardzo dobrą przyswajalnością cieszy się wapń z produktów mlecznych, a zalecane dwie szklanki mleka zawierają maksymalnie 2% tłuszczu lub innych napojów mlecznych i pokrywają w 60% zapotrzebowanie na wapń.
Jeszcze większą zawartością wapnia cieszą się sery podpuszczkowe, ponieważ 100 g pokrywa w 100% zapotrzebowanie na wapń. Jednak powinny być spożywane rzadziej niż mleko, jogurty czy kefiry, ponieważ zawierają dużą ilość tłuszczu. Mniejszą ilość aminokwasu lizyny zawierają białka roślinne, w związku z czym białka mleka stanowią ich doskonale uzupełnienie.
5. Jedz mniej mięsa, zwłaszcza czerwonego i przetworzonych produktów mięsnych. Jedz ryby, nasiona roślin strączkowych i jaja.
Należy wybierać mięsa chude typu indyk, kurczak, aby ograniczyć spożycie tłuszczu zwierzęcego zwłaszcza nasyconych kwasów tłuszczowych, a w mniejszych ilościach mięso czerwone typu wołowina i wieprzowina.
Warto 1-2 razy w tygodniu jeść zamiast mięsa danie przygotowane z roślin strączkowych np. soczewicy czy grochu, ponieważ rośliny strączkowe są dobrym zamiennikiem mięsa również bogatym w białko. Mięso można również zastąpić jajkami, które są skoncentrowanym źródłem witamin, luteiny, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku oraz składników mineralnych.
Ważne jest, aby pamiętać o rybach pochodzenia morskiego. Są one doskonałym źródłem kwasów nienasyconych omega 3, które zapobiegają udarowi mózgu, miażdżycy czy zawałowi serca. Ryby powinny być spożywane minimum dwa razy w tygodniu. Jednak smażenie ryby niweluje jej korzystne składniki, w związku z czym powinna być to ryba gotowana lub pieczona.
6. Zastępuj tłuszcze zwierzęce olejami roślinnymi.
Wysokie spożycie tłuszczu zwierzęcego, bogatego w nasycone kwasy tłuszczowe zwiększa ryzyko wystąpienia takich chorób jak nowotwory, choroby układu krążenia, cukrzyca typu 2. Najczęściej powinien być spożywany tłuszcz roślinny, ale w niewielkich ilościach i w postaci surowej jako np. dodatek do sałatek.
Jednonienasycone i wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega 3 są bardzo korzystne dla organizmu człowieka i dostarczane przez właśnie tłuszcze roślinne. Do smażenia najlepiej używać olej rzepakowy lub oliwę z oliwek.
Należy wziąć pod uwagę, że smażenie potraw powinno być ograniczone na rzecz gotowania w wodzie, na parze i pieczenia. W żywności występują szkodliwe dla zdrowia człowieka izomery trans kwasów tłuszczowych, które powstają w wyniku przetworzenia jedzenia. Obniżają one poziom dobrego cholesterolu w organizmie człowieka, natomiast zwiększają poziom złego. Znajduje się on np. w fast foodach czy słodyczach typu np. wafelki czy batoniki.
7. Zastępuj spożywanie słodyczy i cukru orzechami i owocami.
Słodycze i cukier mają bardzo dużo kalorii. Zawierają głównie glukozę, sacharozę i fruktozę. Dodatkowo takie produkty jak chałwa, czekolada, lody, ciastka i kremy zawierają również tłuszcze. Bardzo często w skład tego właśnie tłuszczu wchodzą kwasy tłuszczowe nasycone oraz izomery transnienasyconych kwasów tłuszczowych. Większość słodyczy posiada bardzo mało cennych składników odżywczych.
Nadmierne spożycie cukru i słodyczy przyczynia się do rozwoju nadwagi i otyłości, może zwiększyć ryzyko cukrzycy typu 2, miażdżycy, sprzyja też powstawaniu próchnicy zębów. Szczególnie niekorzystne jest spożywanie dodawanego do wielu produktów syropu glukozowo-fruktozowego. Najlepiej unikać spożywania słodyczy bądź spożywać je rzadko, w niewielkich ilościach. Należy też ograniczyć dodatek cukru do potraw i napojów i wybierać produkty niskosłodzone.
Słodkie przekąski można zastąpić owocami, a czasem także niesolonymi orzechami lub nasionami. Orzechy, zwłaszcza włoskie, migdały, nasiona słonecznika czy dyni są źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych. Ich dodatek, nawet w niedużej ilości, do codziennej diety, korzystnie wpływa na nasze zdrowie, zmniejszając zagrożenie chorobami sercowo-naczyniowymi czy nowotworami.
8. Nie dosalaj potraw i kupuj produkty z niską zawartością soli. Używaj ziół - mają cenne składniki i poprawiają smak.
Nadmierne spożycie soli, z uwagi na zawartość sodu, powoduje niekorzystne skutki dla zdrowia. Prowadzi to do rozwoju nadciśnienia tętniczego, zawału serca i udaru mózgu. Może także w istotny sposób zwiększać zachorowalność na raka żołądka, osteoporozę oraz sprzyjać rozwojowi otyłości.
Dlatego też sól powinna być spożywana w ilości nie większej niż 5g dziennie. W ograniczeniu spożycia soli może pomóc usunięcie solniczki ze stołu i zastąpienie soli przyprawami ziołowymi oraz wybieranie produktów świeżych zamiast przetworzonych.
Kuchnia obfitująca w zioła i przyprawy może wzmocnić prozdrowotne działanie diety bogatej w owoce i warzywa. Zawarte w przyprawach i ziołach związki korzystnie wpływają na zdrowie, wykazują działanie antyoksydacyjne, zmniejszają stan zapalny, poprawiają metabolizm cholesterolu oraz mają właściwości bakterio- i wirusobójcze. Zamiast doprawiać solą oraz gotowymi mieszankami przyprawowymi, zawierającymi duże jej ilości, warto na co dzień używać takie zioła jak rozmaryn, oregano, tymianek, bazylia, kurkuma, czosnek, imbir czy cynamon.
9. Pamiętaj o piciu wody. Codziennie wypijaj, co najmniej 1,5 litra wody.
Woda należy do niezbędnych składników pokarmowych i musi być dostarczana do organizmu regularnie i w odpowiednich ilościach. Niedostateczna jej podaż szybko prowadzi do odwodnienia i związanej z nią mniejszej wydolności fizycznej, zaburzeń funkcji poznawczych oraz dolegliwości m.in. ze strony układu moczowego, pokarmowego, krwionośnego.
Należy pić co najmniej 1,5 litra wody dziennie. Woda jest również zawarta w spożywanych produktach i potrawach np. w zupach. W przypadku działania czynników zwiększających straty wody jej spożycie powinno być większe. Uniwersalnym napojem, za pomocą którego można ugasić pragnienie, jest woda.
Woda może pochodzić także z soków, zwłaszcza warzywnych oraz z mleka i napojów mlecznych. Źródłem wody mogą być również herbata i kawa, mające znaczenie w prewencji chorób degeneracyjnych przy spożyciu co najmniej 3 filiżanek dziennie. Natomiast należy wyeliminować z diety lub znacznie ograniczyć picie napojów słodzonych i wód smakowych.
10. Nie spożywaj alkoholu.
Alkohol jest przyczyną wielu groźnych chorób, ostrego i przewlekłego zapalenia trzustki, marskości wątroby i wielu nowotworów: jelita grubego, przełyku żołądka.
Jesteś ciekaw/ciekawa innych diet, z których korzystają ludzie z niemal prawie całego świata? Interesuje Cię przykładowe menu konkretnej diety? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań, które krążą po Twojej głowie znajdziesz w serii moich książek dietetycznych wraz planem dietetycznym na każdy dzień tygodnia już wkrótce.
Zapraszam do odwiedzenia mojej strony
na Facebooku
Books M&D
Gdzie można zapoznać się z książkami mojego
autorstwa oraz śledzić pojawiające się kolejne nowości
oraz drugiej mojej strony na Facebooku
ArtDiet M&D
Gdzie znajdziecie przepisy każdej z opisanych w książce diet na poszczególne dni tygodnia oraz gdzie będą pojawiały się przepisy na kolejne tygodnie
A także na Instagramie
@dorissska8585