Korzystanie z wyszukiwarki połączeń cp.sk i planowanie podróży (informacje praktyczne)

TO JEST BEZPLATNY FRAGMENT EBOOKA. KUP CALOSC NA WWW.EBOOKPOINT.PL

Aktualnie (październik 2024) kursują cztery samorządowe autobusowe linie transgraniczne, uruchomione dzięki staraniom Inicjatywy obywatelskiej Polska-Słowacja-autobusy. Samorządowe - czyli organizowane i finansowane przez regiony: Województwo Małopolskie, Kraj Żyliński i Kraj Preszowski, które zapewniają wysoki standard i niezawodność połączeń oraz to, że autobus nie zniknie nagle dlatego, że się skończył sezon lub jest brzydka pogoda (co jest standardem u "busiarzy"). Linie samorządowe kursują bez względu na pogodę, zgodnie z przyjętym rozkładem jazdy. Jedynym problemem, który niestety się pojawiał, było czasowe zamknięcie granicy polsko-słowackiej najpierw ze względu na pandemię, a potem ze względu na kryzys migracyjny. Miejmy nadzieję, że takich nieoczekiwanych zamknięć już nie będzie. A oto kursujące obecnie połączenia transgraniczne:

1. Krynica-Zdrój - Bardejov - Bardejovske kupele: autobus kursuje codziennie, przez cały rok, organizator - Kraj Preszowski, operator - SAD Preszów

2. Trstena - Chochołów - Termy Chochołowskie: codziennie przez cały rok, organizator - Kraj Żyliński, operator - Arriva Liorbus

3. Trstena - Chochołów - Termy Chochołowskie - Kościelisko - Zakopane - Poronin - Bukowina Tatrzańska: codziennie przez cały rok, organizator - Województwo Małopolskie, operator - Koleje Małopolskie

4. Nowy Targ - Stary Smokowiec: przez cały rok ale tylko w soboty i niedziele, organizator - Województwo Małopolskie, operator - Koleje Małopolskie

Oprócz tego kursują jeszcze wakacyjne weekendowe pociągi Muszyna-Poprad. Między Polską a Słowacją kursują też komercyjne autobusy Flixbusa - m.in. do Popradu i Koszyc (oraz do Budapesztu przez Koszyce). Oferta Flixbusa się zmienia, aktualną należy po prostu sprawdzić na stronie przewoźnika. Warto pamiętać, że Flixbusem da się również dojechać bezpośrednio z Zakopanego do Starego Smokowca i Popradu. Jest to dobra oferta dla osób jadących w jedną stronę i nocujących na Słowacji, ale nie nadaje się raczej na jednodniową wycieczkę i powrót tego samego dnia do Zakopanego, a już na pewno nie na wycieczkę wysokogórską - autobusy odjeżdżają po prostu za późno.

Nie mniej ważne od samych autobusów transgranicznych jest też podróżowanie transportem lokalnym i dalekobieżnym w samej Słowacji. To akurat jest dużo przyjemniejsze niż w Polsce, bo Słowacja w odróżnieniu od nas nie zlikwidowała swoich PKS-ów (SAD-ek) i ma jeden z najlepszych w Europie systemów lokalnego transportu autobusowego, pod wieloma względami nawet lepszy niż w Niemczech. Ale gorszy, niż w Austrii.

To czego możemy Słowakom zazdrościć, to świetnie działająca, uniwersalna, niezawodna wyszukiwarka www.cp.sk Jest tam wszystko. I jeżeli coś w tej wyszukiwarce jest, to jeździ. Jeżeli nie ma, to znaczy że tego transportu tam po prostu nie ma. Dlatego obsługa tej wyszukiwarki to podstawowa sprawa dla każdego Tatromaniaka i miłośnika słowackich gór czy w ogóle miłośnika Słowacji.

Z wyszukiwarki korzysta się bardzo intuicyjnie, oba nasze języki są podobne, ale tym niemniej podobne jest około 70% słów w języku polskim i słowackim, a nie całe sto procent. Te brakujące około 30% słów stwarza problemy i dlatego niezmiennie namawiam, by języka słowackiego się po prostu nauczyć jako języka obcego, w czym może pomóc mój podręcznik do ekspresowej nauki tego języka - Język słowacki. Podręcznik dla początkujących. I nie chodzi tu wcale o żmudną naukę języka na takiej zasadzie, jak uczymy się języków "naprawdę obcych", takich jak angielski, niemiecki, francuski czy hiszpański, z odmienną gramatyką, odmiennym słownictwem itp. Gramatyki słowackiej na pewnym poziomie nie musimy uczyć się prawie wcale (język jest skonstruowany według podobnych reguł jak polski), najważniejsze to te 30% odmiennego słownictwa, którego zapamiętanie tak naprawdę załatwia sprawę.

Poniżej - garść ważnych słów i zwrotów, z którymi spotkacie się w wyszukiwarce i które warto znać, a które nie są podobne do polskich. Słów oczywistych, takich jak to że autobus to autobus, nie podajemy.

Cesta - droga w znaczeniu fizycznym (obiekt - ulica, jezdnia itp.), ale też droga w znaczeniu: podróż

cestovanie - podróżowanie

cestovný poriadok - rozkład jazdy

vlak - pociąg

železnica - kolej

železničná stanica - dworzec kolejowy

hľadať - szukać

meškanie - opóźnienie

odkiaľ - skąd

kam - dokąd

zastávka - przystanek

odchod - odjazd (autobusu, pociągu)

príchod - przyjazd (autobusu, pociągu)

prestup - przesiadka

bez prestupov - bez przesiadek

listok - bilet

cestovné - koszt biletu, opłata za przejazd

doprava - transport

dopravca - przewoźnik (komercyjny) / operator transportu publicznego (przewoźnik dotowany)

priamy - bezpośredni

len, iba - tylko

len priame spojenia - tylko połączenia bezpośrednie

dnes - dzisiaj

zajtra - jutro

skoršie - wcześniejsze

neskoršie - późniejsze

skôr - wcześniej

neskôr - później

vzdialenosť - odległość

spoločnosť - społeczność, społeczeństwo; tu - spółka (spółka transportowa, przewoźnik)

Železničná spoločnosť Slovensko - dosłownie: Kolejowa spółka Słowacja, Koleje Słowackie, skrót: ZSSK, państwowy operator przewozów kolejowych zarówno Intercity i pospiesznych, jak i regionalnych

spoj, spojenie - połączenie (autobusowe, kolejowe)

vytlačiť - wydrukować

zdieľať - udostępnić

rýchlo - szybko

rýchlik - pociąg pospieszny

Skróty w wyszukiwarce

W wyszukiwarce i ogólnie w transporcie publicznym spotkamy się z różnymi skrótami, które warto znać. Poniżej kilka przykładów:

CP - cestovný poriadok - rozkład jazdy

AS - autobusová stanica - dworzec autobusowy

MHD - mestská hromadná doprava - komunikacja miejska

SAD - Slovenská autobusová doprava - Słowacka Komunikacja Autobusowa, odpowiednik PKS

R - rýchlik - pociąg pospieszny

EX - express

Os - osobný vlak - pociąg osobowy

REX - regionálny expres - coś jak nasz pociąg TLK albo pociąg przyspieszony

Nazwy przystanków

W nazwach przystanków można często znaleźć pewne powtarzające się elementy, na przykład:

námestie - plac, rynek

rázcestie - skrzyżowanie

jednota - dosłownie: wspólnota, spółdzielnia. W praktyce chodzi o sklep COOP Jednota, często zlokalizowany w centrum wsi. Przystanek z nazwą Jednota to najczęściej centralny przystanek we wsi

AS - wspomniana już autobusová stanica - dworzec autobusowy

žel. stan. - Železničná stanica, czyli dworzec kolejowy.

Wpisując połączenia do wyszukiwarki trzeba zwrócić uwagę na to, by zrobić to w prawidłowy sposób. Przede wszystkim, nazwa musi być wpisana w języku słowackim (a nie polskim) zgodnie z zasadami słowackiego alfabetu, z uwzględnieniem znaków diakrytycznych, które Polakom często jest trudno zapamiętać. Czyli Bratislava a nie Bratysława, Kežmarok a nie Kieżmark, Trstená a nie Trstena, Ružomberok a nie Rużomberok, Košice a nie Koszyce, Prešov a nie Preszów, Bardejov a nie Bardejów, Liptovský Mikuláš a nie Liptowski Mikulasz, Žilina a nie Żylina, Čadca a nie Czadca, Skalité a nie Skalite, Lysá Poľana a nie Łysa Polana, Starý Smokovec a nie Stary Smokowiec, Oravice a nie Orawice, Tatranská Lomnica a nie Tatrzańska Łomnica, Štrbské Pleso a nie Szczyrbskie Pleso. To niby oczywistość, ale czasem człowiek nawet z przyzwyczajenia wpisze nazwę w polskiej wersji (np. Bratysława, Koszyce) lub polskimi literami (w zamiast v) i to może być przyczyną problemów ze znalezieniem połączenia. Jasne jest, że nie zawsze dokładnie wiemy, jak prawidłowo zapisać po słowacku daną miejscowość, na wszelki wypadek warto to po prostu sprawdzić w internecie.

Na szczęście wyszukiwarka podpowiada prawidłowe warianty, więc można łatwo znaleźć szukaną nazwę miejscowości, wpisując kilka pierwszych liter. Ale uwaga, bo nie wszystko jest tak jednoznaczne. Chociażby znana i lubiana Trstená przy polskiej granicy. Niby jasna sprawa, ale jest też Trstená na Ostrove - węgierskojęzyczne miasteczko na południu Słowacji, nad Dunajem, koło granicy z Węgrami. Nawet samym Słowakom zdarza się te dwie miejscowości mylić.

Filozofia wyszukiwarki jest taka, że wpisując daną nazwę miejscowości wyszukiwarka z reguły podpowiada trzy różne warianty: Miejscowość, vlaky, autobusy; Miejscowość, AS (dworzec autobusowy) lub Miejscowość hlavná stanica / železničná stanica. W pierwszym przypadku wyszukiwarka wskaże nam wszystkie połączenia (autobusowe i kolejowe) do/z danej miejscowości, w drugim tylko na/z dworca autobusowego, w trzecim tylko na/z dworca kolejowego. Też trzeba na to zwracać uwagę.

I kolejna rzecz - wiele popularnych wśród Polaków miejscowości turystycznych czy po prostu miejsc w górach funkcjonuje jako samodzielne miejsce, np. Łysa Polana, Stary Smokowiec, Tatrzańska Łomnica, Oravice. Tymczasem w wyszukiwarce cp.sk z reguły jest to skonstruowane w taki sposób, że na początku podana jest formalna przynależność administracyjna danej miejscowości do danej gminy (która wcale nie musi być dla Polaków oczywista), a później po dwóch przecinkach są już konkretne lokalizacje. Dla nas Łysa Polana to po prostu Łysa Polana, a Podspady to mała wieś między Javoriną a Żdiarem, mijana w drodze do Smokowca lub Popradu. Tymczasem formalnie słowacka część Łysej Polany oraz Podspady są przysiółkami wsi gminnej Tatranská Javorina, wskutek czego przystanki są w wyszukiwarce zapisywane jako Tatranská Javorina,, Podspády oraz Tatranská Javorina,, Lysá Poľana. Z kolei Tatrzańska Kotlina, Tatrzańska Łomnica i Smokowce oraz kilkanaście sąsiednich osad tworzą administracyjnie Miasto Wysokie Tatry, o czym Polacy wcale nie muszą wiedzieć, bo po co. Ale skutkiem tego szukając Starego Smokowca znajdziemy go jako "Vysoké Tatry,Starý Smokovec,stanica" a Tatrzańską Łomnicę jako: "Vysoké Tatry,Tatranská Lomnica,stanica". Nie ma co się jakoś szczególnie przejmować, bo wpisując nazwę miejscowości wyszukiwarka nam te warianty podpowiada, ale warto wiedzieć, o co chodzi i dlaczego to tak dziwnie funkcjonuje, a jeżeli jakiejś miejscowości nie możemy znaleźć, to niekoniecznie jej wcale nie ma. Tak samo jest z Oravicami, które są eksklawą miasta Twardoszyn, a dlaczego tak - można o tym przeczytać w książce "Nieznany sąsiad. Podręcznik współpracy polsko-słowackiej". Dlatego w wyszukiwarce Oravice widnieją jako Oravice/Tvrdošín, a przystanek w samych Oravicach (koło basenów i bufetów) nazywa się Oravice/Tvrdošín,Meanderpark.

TO JEST BEZPLATNY FRAGMENT EBOOKA. KUP CALOSC NA WWW.EBOOKPOINT.PL

Wstęp

Przewodnik "Słowackie Tatry i inne góry transportem publicznym" jest odpowiedzią na rosnącą popularność zwiedzania Tatr i Słowacji bez samochodu, przy równoczesnym niedoborze informacji skierowanych do niezmotoryzowanych turystów. To zresztą paradoks, bo z jednej strony żyjemy w czasach rosnącej świadomości ekologicznej i mody na transport publiczny, organizowane są dni bez samochodu, otwierane są zmodernizowane stacje kolejowe i centra przesiadkowe (w tym również w Zakopanem i Kuźnicach) - a z drugiej strony, większość blogów górskich i tatrzańskich zaczyna się od: "samochodem jedziemy na parking taki i taki i stąd idziemy na szlak". A co jeśli nie mamy samochodu lub po prostu nie chcemy nim jeździć? Albo chcemy zacząć wycieczkę górską od polskiej strony, zejść na stronę słowacką i wrócić transportem publicznym? Albo to samo w przeciwnym kierunku?

Samochód jest dla ludzi, ale ma też swoje wady, zwłaszcza przy podróżach górskich. Samochód daje wolność, ale też ogranicza - bo nie weźmiemy go ze sobą do plecaka, bo musimy wrócić w to samo miejsce, bo parkując go na odludziu, samochód może zostać zniszczony i okradziony. Dużym problemem są też ogromne korki na zakopiance i w samym Zakopanem, a co za tym idzie - przepełnione i drogie parkingi. Bardzo często tych miejsc parkingowych po prostu nie ma - to częsty problem w rejonie Polany Palenica i Łysej Polany. Tymczasem do Zakopanego można już dojechać szybko i wygodnie pociągiem, bo skończyła się trwająca od wielu lat modernizacja. Wsiadamy do bezpośredniego pociągu w Warszawie, Łodzi czy Trójmieście, nic nas nie obchodzi, wieczorem lub rano jesteśmy na nowoczesnym, wygodnym, zmodernizowanym centrum przesiadkowym w Zakopanem. Nocując na Podhalu i będąc tu bez samochodu, chcemy bez ograniczeń chodzić nie tylko po polskich Tatrach, które są mniejsze i bardzo zatłoczone, ale też po Tatrach Słowackich i innych górach słowackich, a przy okazji zwiedzić słowackie miasta, zamki, ciekawe miejsca. Jak to zrobić, jak zaplanować wycieczkę, gdzie szukać noclegu, gdzie pojechać? Jak to wszystko zaplanować, by było tanio i fajnie? O tym jest właśnie ten przewodnik.

"Słowackie Tatry i inne góry" to przewodnik, który powstał z myślą o różnych grupach miłośników Tatr i Słowacji. Inspiracją do jego napisania była grupa "Słowackie Tatry i inne góry" na Facebooku, która latem 2024 roku zdobyła bardzo dużą popularność. Autor starał się w tej publikacji odpowiedzieć na najczęściej pojawiające się pytania, potrzeby i oczekiwania, które pojawiały się na grupie. Przewodnik jest skierowany m.in. do osób, które już znają Tatry Słowackie, ale nie wiedzą jak dojechać w ciekawe miejsca transportem publicznym. Ale odbiorcami tego przewodnika są również osoby, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z Tatrami i Słowacją, w tym również turystami wybierającymi się w słowackie Tatry po raz pierwszy. To z myślą o tej grupie staram się przybliżyć i opisać poszczególne fragmenty Tatr, by ułatwić wybór miejsca na górski wypoczynek. Czy wybrać słowackie Tatry Wysokie, Zachodnie, a może Bielskie? Jeśli Tatry Zachodnie, to który ich fragment - orawski czy liptowski? Gdzie nocować, jeśli nie w drogich kurortach? Przewodnik jest napisany zarówno z myślą o osobach, które zdecydują się na nocleg po stronie słowackiej, jak i dla tych, którzy chcą nocować na Podhalu i dojeżdżać w słowackie góry autobusem transgranicznym - podpowiadamy jak to zrobić i jak planować taką wycieczkę, by wyjechać rano z Zakopanego, Kościeliska, Poronina lub Bukowiny Tatrzańskiej i wieczorem wrócić autobusem na Podhale.

Ten przewodnik jest nie tylko o Tatrach i o innych górach, ale też o innych atrakcjach, takich jak skanseny, jeziora, zamki, zabytkowe miasta czy inne ciekawe miejsca. Dowiesz się, co robić gdy jest gorsza pogoda, jak spędzić czas gdy warunki są za trudne by iść w góry lub po prostu nie masz na to ochoty lub jesteś zbyt zmęczony. W przewodniku staram się też w ciekawy sposób wyjaśnić kontekst kulturowy, geograficzny czy społeczny danego miejsca - tak, by lepiej poznać Słowację i jej sąsiadów, dowiedzieć się czegoś więcej o tym kraju. I na koniec - słowackie Tatry warto potraktować jako inspirację do tego, by pojechać gdzieś dalej: w inne góry, ale też poznać ciekawe miasta Wschodniej Słowacji (Koszyce, Preszów, Bardejov), a nawet wyskoczyć na 1-2 dni poza Słowację: na ukraińskie Zakarpacie i do rumuńskiej Oradei.

Polecamy też inne publikacje o Słowacji tego samego autora, które można kupić w księgarni internetowej Ebookpoint:

Język słowacki. Podręcznik dla początkujących

Nieznany sąsiad. Podręcznik współpracy polsko-słowackiej

Bratysława i Wiedeń. Przewodnik po sercu Europy

Wartościowe strony i źródła informacji 

 Planując pobyt w słowackich Tatrach i innych górach przyda nam się znajomość kilku słowackich portali, na których sprawdzimy pogodę, połączenia komunikacyjne, kupimy ubezpieczenie górskie lub zarezerwujemy nocleg. Ta lista nie jest jakoś szczególnie długa, gdyż większość spraw załatwimy za pomocą uniwersalnych, globalnych wyszukiwarek i portali, takich jak Google czy Booking.com. Dlatego w tym rozdziale ograniczymy się do naprawdę podstawowych i skrótowych informacji. 

 

REZERWACJA NOCLEGU 

Nocleg zarezerwujemy oczywiście przez Booking.com którego usługi są powszechnie dostępne również w małych miejscowościach. Booking ma jednak pewne ograniczenia i wady, które powodują, że nie każdy właściciel decyduje się z niego skorzystać. Przede wszystkim dotyczy to prowizji. Z tego względu, zarówno w Polsce jak i na Słowacji zwłaszcza właściciele tańszych obiektów często ogłaszają się poza tym serwisem, a wielu z nich preferuje bezpośredni kontakt pomiędzy gościem a gospodarzem, co pozwala uniknąć opłat za pośrednictwo. 

Kluczowym słowem jest tu ubytovanie, co można przetłumaczyć jako zakwaterowanie. Wpisując frazę Ubytovanie na Slovensku, znajdą Państwo wiele lokalnych słowackich serwisów z ogłoszeniami turystycznymi. Przydatną frazą jest też lacné ubytovanie, czyli tanie zakwaterowanie. Jeżeli szukają Państwo tanich noclegów w konkretnym regionie, warto wpisać w wyszukiwarkę np. lacné ubytovanie Liptov, lacné ubytovanie Zemplin, lacné ubytovanie Bukovské vrchy itp. 

Przykładowe słowackie portale z ofertami noclegów: 

www.ubytovanie.sk 

www.lacneubytovanie.sk 

www.ubytovanie.sk 

www.hauzi.sk 

www.lacneubytovanie.net 

UBEZPIECZENIE GÓRSKIE 

Wybierając się w słowackie góry, trzeba mieć świadomość, że akcje ratownicze są płatne, a w przypadku użycia śmigłowca ich koszty idą w dziesiątki tysięcy złotych. Co do zasady każdy turysta przed wyjściem w góry powinien wykupić ubezpieczenie górskie, przewidziane na takie sytuacje. Nie jest to obowiązkowe, ale to jedyna rozsądna decyzja. Koszt porządnego ubezpieczenia to kwota rzędu zaledwie 1 euro dziennie. Niby ponosimy jakiś koszt którego w Polsce nie ma, ale z drugiej strony w Polsce trzeba płacić aż 10 złotych (prawie 2 euro) dziennie za bilet wstępu do Tatrzańskiego Parku Narodowego, a na Słowacji wejście do parku jest bezpłatne, więc nawet wykupując ubezpieczenie jesteśmy na plus. 

Ubezpieczenie można kupić w łatwy sposób przez internet. Oferuje go wiele firm ubezpieczeniowych, w tym Union, Alianz, Generali i inne. Aby je znaleźć, wystarczy wpisać w Google frazę: Poistenie na hory (poistenie = ubezpieczenie, hory = góry). W internecie, również polskim, znajdą Państwo też wiele informacji i instrukcji na ten temat. 

 

PROGNOZA POGODY 

Pogoda = počasie, a prognoza pogody to predpoveď počasia. Dobra strona ze słowacką prognozą pogody to www.pocasie.sk  Można też korzystać ze strony www.imeteo.sk  Przydatny jest też radar burzowy/deszczowy, który znajdziecie m. in. na stronie www.pocasieradar.sk  

NUMERY ALARMOWE

Telefony alarmowe: zintegrowany system ratunkowy 112, policja 158, straż miejska (Mestska policia - cała Słowacja) 159, pogotowie ratunkowe 155, straż pożarna 150, informacja o numerach telefonów na terenie całej Słowacji 1181, górskie pogotowie ratunkowe 18300.

TO JEST BEZPLATNY FRAGMENT EBOOKA. KUP CALOSC NA WWW.EBOOKPOINT.PL