Słodko-gorzki eros. Esej - Anne Carson

Kup ebooka

42.00 zł
34.86 zł (34,66 zł najniższa cena z 30 dni)

-
Proszę czekać

Spis treści

Karta redakcyjna Wstęp Słodko-gorzki eros Słodko-gorzki Nie ma Podstęp Taktyka Sięganie Odkrywanie granic Logika na krawędzi Utrata granic Archiloch na krawędzi Granica alfabetu Czego kochanek chce od miłości? Symbolon Czy miłość może się powieść? Coś paradoksalnego Ta książka uprawia miłość Litery, listy Złożone znaczenia Bellerofont rzeczywiście jest w błędzie Realista Lodowata przyjemność A teraz Er?tikos logos Unik Krzywda wyrządzona żyjącym Midas Cykady Ogrodnictwo przyjemne i pożyteczne Brakuje czegoś ważnego Przechwycenie Przeczytaj mi ten kawałek jeszcze raz Kiedyś kończy się tam, gdzie zaczyna się teraz Co zmieniają skrzydła? O czym jest ten dialog? Mythoplokos Posłowie Bibliografia Seria "Sztuka Czytania" Przypisy

Punkty orientacyjne

Spis treści Okładka Strona tytułowa Początek tekstu

Lista stron

4 5 6 9 10 245

Słodko-gorzki

To Safona pierwsza nazwała erosa "słodko-gorzkim". Nikt, kto był zakochany, nie będzie się z nią spierał. Co oznacza to słowo?

Eros wydawał się Safonie doświadczeniem rozkoszy i bólu jednocześnie. Tkwi w tym sprzeczność i być może paradoks. Żeby umysł mógł pojąć jedno i drugie, eros potrafi go rozszczepić. Dlaczego? Na pierwszy rzut oka obie części tej sprzeczności mogą się wydawać oczywiste. Słodycz pragnienia erotycznego uważamy, tak jak Safona, za pewnik; to przyjemność, która się do nas uśmiecha. Mniej oczywista jest gorycz. Może istnieć szereg powodów, dla których to, co słodkie, czasem staje się gorzkie. Między tymi dwoma smakami mogą zachodzić rozmaite relacje. Poeci rozwiązywali tę kwestię na różne sposoby. Wersja Safony to dobry punkt wyjścia do prześledzenia tych możliwości. Wsłuchajmy się w ten fragment:

???? ????? ?? ? ????????? ?????,

??????????? ???????? ???????

Eros uderzył mnie i obezwładnił,

ten słodko-gorzki i zawsze zwycięski

stwór.2

Trudno to przetłumaczyć. "Słodko-gorzki" brzmi źle, a tradycyjna angielska wersja "gorzko-słodki" (bittersweet) odwraca kolejność pojęć w safickim złożeniu glykypikron. Czy ma to jakieś znaczenie? Jeśli wybrana przez poetkę kolejność ma za cel opis, to o erosie mówi się tutaj, że najpierw przynosi słodycz, a dopiero po niej gorycz: Safona układa te możliwości w porządku chronologicznym. Wiele doświadczeń miłosnych uprawomocniałoby tę chronologię, szczególnie w poezji, gdzie większość miłości źle się kończy. Jest jednak mało prawdopodobne, by Safona miała właśnie to na myśli. Jej wiersz zaczyna się od wyraźnego osadzenia sytuacji erotycznej w czasie (d?ute) i stabilizuje miłosną akcję w trybie oznajmującym czasu teraźniejszego (donei). Tym, co utrwala, nie jest historia romansu, tylko moment pragnienia. Pod naciskiem erosa ta pojedyncza chwila rozciąga się w czasie; pojedynczy stan ducha ulega rozdwojeniu. Najważniejsza jest tu symultaniczność rozkoszy i bólu. Aspekt przyjemny został podany jako pierwszy, ponieważ, jak można przypuszczać, jest mniej zaskakujący. Podkreślona zostaje natomiast kłopotliwa druga strona zjawiska, której atrybuty napierają gradem spółgłosek miękkich (wers drugi). Eros zbliża się czy też podkrada do swojej ofiary skądś spoza niej: orpeton. Żadna siła nie odeprze tego natarcia: amachanon. Pragnienie nie zamieszkuje więc pragnącej ani nie jest jej sprzymierzeńcem. Obce jej woli w nieodparty sposób narzuca się z zewnątrz. Eros jest wrogiem. Gorycz erosa musi być smakiem tej wrogości. Byłaby to nienawiść.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Tytuł oryginału: Eros the Bittersweet. An Essay

Seria Sztuka Czytania

Redaktor prowadząca: Izabela Poręba

Korekta: Izabela Poręba, Małgorzata Kuśnierz

Korekta fragmentów greką: Emilia Żybert-Pruchnicka

Redakcja techniczna: Renata Łukaszewska

Projekt okładki i stron tytułowych: Wojtek Janikowski

Na podstawie koncepcji Przemka Dębowskiego

Zdjęcia wykorzystane na okładce Pełnia księżyca w ciemnym pokoju, Park Narodowy Ochoco, Stany Zjednoczone Ameryki, 2020photo by Marek Okon Zaćmienie słońca widziane zza chmur, Hamilton, Kanada, 2024 photo by Mahesh Ranaweera

Opracowanie typograficzne, łamanie manufaktura

Zakład Narodowy im. Ossolińskich dokonuje zastrzeżenia swoich praw wobec wszelkich działań związanych z eksploracją tekstów zamieszczonych w niniejszej publikacji oraz wszystkich dotyczących niej danych, zarówno w całości, jak i w części, w tym wykorzystywania na potrzeby jakichkolwiek technologii służących do generowania, analizowania tekstów i danych oraz uczenia maszynowego. Działania te, podejmowane bez pisemnej zgody wydawcy, stanowić będą naruszenie jego praw.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo Ossolineum ul. Szewska 37 50-139 Wrocław wydawnictwo@ossolineum.pl www.wydawnictwo.ossolineum.pl

Copyright ? 1986 by Princeton University Press Copyright ? for the Polish edition by Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2025 Copyright ? for the Polish translation by Renata Lis Posłowie: Copyright ? by Renata Lis

Wydanie pierwsze

Wrocław 2025

ISBN 978-83-66257-77-1

Konwersja do formatu ePub 3: eLitera s.c.