Rozdział I.

Żył człowiek imieniem Thorwald, syn Asvalda, syna Ulfa, syna Oxen-Thorira. Thorwald był ojcem Eryka Rudego. On i Eryk opuścili swój dom w Jaederen w Norwegii z powodu morderstw, które popełnili podczas sporu, i udali się na Islandię, która była już wtedy szeroko zaludniona.2 Osiedlili się najpierw w Drangar3, w Hornstrandir. Tam zmarł Thorwald, a Eryk Rudy poślubił Thjodhild, córkę Jorunda Ulfssona i Thorbjorga-Łono Statku, która następnie poślubiła Thorbjörna z Doliny Haukadal, i przeniósł się na południe, do Erikstadir, przy Vatnshorn. Mieli oni syna o imieniu Leif.

Eryk został wygnany z Haukadal4 za zabicie Eyjolfa Lubieżnika i Hrafna Szermierza, udał się więc na zachód w kierunku Breidafjordu i osiadł na Oxney w Eriksstadir. Pożyczył słupki tronowe5 Thorgestowi z Breidabolstad, ale kiedy poprosił go, aby je zwrócił, nie został wysłuchany. Od tego zaczęły się kłótnie i walki między Erykiem i Thorgestem, o czym opowiada saga o Eryku.6 Styr Thorgrimsson, Eyjolf ze Sviney, Thorbjörn Vifilsson i synowie Thorbranda z Alptafjordu stanęli po stronie Eryka. Thorgeir z Hitardale zaś i synowie Thorda Gellira poparli Thorgesta. Eryk został uznany za wyjętego spod prawa i skazany na wygnanie na thingu w Thorsnes. Wyposażył statek do żeglugi morskiej w Eriksvag7, a kiedy był gotowy do wypłynięcia w morze, Styr i pozostali eskortowali go poza wyspy. Eryk powiedział im, że wyruszy na poszukiwanie krainy, którą widział Gunnbjörn, syn Ulfa Tyczki, kiedy zgubił się i dryfował na zachód przez ocean, odkrył Gunnbjarnasker8; dodał, że wróci do przyjaciół, jeśli znajdzie ten kraj, by ich o tym powiadomić.

Wypłynął w morze obok lodowca Snaefellsjokul.9 Odnalazł kraj, którego szukał, i zbliżył się do lądu w pobliżu lodowca, który nazwał, Midjökul10, a który dziś znany jest pod nazwą Blaserk, czyli Czarna Koszula. Stamtąd popłynął na południe wzdłuż wybrzeża, aby dowiedzieć się, czy można tam się osiedlić. Pierwszą zimę spędził na Eriksey11, prawie w środku Osady Wschodniej. Gdy nadeszła wiosna, udał się do Eriksfjord i postanowił się tam osiedlić. Tego lata badał pustynny kraj na zachodzie12, gdzie wielu miejscom nadał nazwy. Drugą zimę spędził na wyspach Eriksholm, niedaleko Hvarfsgnipy. Trzeciego lata popłynął na północ, aż do Snaefell i do Hrafnsfjord, gdzie, jak sądził, znajdował się dalej w głębi lądu niż głowa Eriksfjordu. Następnie wrócił i spędził trzecią zimę w Eriksey, u ujścia Eriksfjordu.

Następnego lata udał się na Islandię, docierając do portu Breidafjord. I nadał krajowi, który odkrył, nazwę Grenlandia, Zielona Ziemia, ponieważ wierzył, że ludzie byliby znacznie bardziej chętni, by tam pojechać, gdyby miejsce miało atrakcyjną nazwę. Eryk spędził zimę na Islandii, a następnego lata udał się na Grenlandię, osiedlając się w Brattahlid, w Eriksfjord. Uczeni ludzie twierdzą, że latem, kiedy Eryk wyruszył, by skolonizować Grenlandię, dwadzieścia pięć statków wypłynęło z Breidafjord i Borgarfjord do Zielonej Ziemi13, ale tylko czternaście dotarło do celu; niektórzy musieli wrócić, a inni zaginęli na morzu. Było to piętnaście zim przed tym, jak chrześcijaństwo zostało przyjęte przez prawo jako religia na Islandii, i tego samego lata, kiedy biskup Fridrek i Thorvald Kodransson opuścili Islandię.14 

Ludzie, którzy opuścili kraj razem z Erykiem i zajęli ziemię na Grenlandii to: Herjolf Bardarson - objął on w posiadanie Herjolfsfjord i osiedlił się w Herjolfsnes; Ketil w Ketilsfjord; Hrafn w Hrafnsfjord; Sölvi w Sölvadal; Helgi Thorbrandsson w Alptafjord; Thorbjörn Glora w Siglufjord; Einar w Einarsfjord; Hafgrim w Hafgrimsfjord i Vatnahverfi; Arnlaug w Arnlaugfjord. Inni udali się do Osady Zachodniej.15 

Wprowadzenie

Saga o Grenlandczykach, czyli w oryginalnym islandzkim zapisie: Gr?nlendinga saga to opowieść o kolonizacji Grenlandii, a także i odkryciu bogatych, zasobnych w zwierzynę, ryby, jak również cenne drzewa i winorośl, ziem po drugiej stronie Atlantyku, czyli w Ameryce Północnej przez islandzkich i grenlandzkich żeglarzy, co miało miejsce około 1000 roku. 

Przyjmuje się, iż oryginalna wersja tej sagi została spisana najpewniej w wieku XIII, przez nieznanego nam z imienia islandzkiego duchownego, ale dwa najstarsze zachowane rękopisy pochodzą dopiero z wieku XIV i XV. 

Saga o Grenlandczykach jest jedną z dwóch sag winlandzkich, z których druga to Saga o Eryku Rudym. Saga opisuje wygnanie Eryka Rudego na Grenlandię, a następnie odkrycie Winlandii, czyli Kraju Winorośli1, przez jego syna Leifa Erikssona zwanego też Szczęśliwym. Dzięki informacjom zawartym w sadze można - choć w dużym przybliżeniu - umiejscowić rejony na kontynencie północnoamerykańskim, do których dotarli na pięćset lat przed Kolumbem nordyccy odkrywcy.  

Te dwie sagi są głównym źródłem informacji o odkryciu Ameryki pod koniec X wieku. Dlatego od dawna przyciągają uwagę badaczy, były wielokrotnie tłumaczone na różne języki i publikowane, a na ich temat istnieje ogromna literatura. Treść tych dwóch sag jest w ogólnym zarysie zbieżna: opowiadają o tych samych ludziach - Eryku Rudym, założycielu islandzkiej kolonii na Grenlandii, jego synach Leifie, Thorsteinie i Thorvaldzie, żonie Thorsteina Gudrid i jej drugim mężu Thorfinnie Karlsefnim - oraz o tych samych wydarzeniach - kolonizacji Grenlandii i wyjazdach do Winlandii, czyli do Ameryki Północnej. Istnieją jednak poważne rozbieżności między Sagą o Grenlandczykach a Sagą o Eryku Rudym. Saga o Grenlandczykach opowiada o pięciu wyprawach do Winlandii, a mianowicie o podróżach Bjarniego Herjolfssona, Leifa Erikssona, Thorvalda Eirikssona, Thorfinna Karlsefniego i Freydis, córki Eryka z braćmi. Tymczasem w Sadze o Eryku Rudym opisane są tylko dwie wyprawy, a mianowicie Leifa i Karlsefniego, i to pod wieloma względami inaczej niż w Sadze o Grenlandczykach. Według tej ostatniej Amerykę odkrył Islandczyk Bjarni Herjolfsson w 985 lub 986 roku, natomiast Saga o Eryku Rudym odkrycie to przypisuje Leifowi Erikssonowi, o podróżach i odkryciach Bjarniego nawet nie wspominając.