Ruch Muzyczny 20/2026 - Opracowanie zbiorowe

Kup ebooka

6.90 zł
5.73 zł (6,90 zł najniższa cena z 30 dni)

-
Proszę czekać

#20 2026 rok LXXDwutygodnik poświęcony muzyce poważneji życiu muzycznemu założony w 1945 rokuRedaktor naczelnyDaniel CichyRedaktor prowadzącyKrzysztof StefańskiSekretarz redakcjiMaciej Kucharskimaciej_kucharski@pwm.com.plZastępca redaktora naczelnegoKrzysztof Stefańskikrzysztof_stefanski@pwm.com.plAktualności, Archiwum RBartosz Witkowskibartosz_witkowski@pwm.com.plSwoboda RuchuPiotr Mikapiotr_mika@pwm.com.plFestiwale, KoncertyKarolina Dąbekkarolina_dabek@pwm.com.plWydawnictwaMichał Mendykmichal_mendyk@pwm.com.plTeatr muzycznyJacek MarczyńskiSekretariatKatarzyna Dubielredakcja@ruchmuzyczny.plDyrektor artystycznyProjekt graficznyMarek Knapmarek_knap@pwm.com.plStudio graficzneNatalia Cyrankiewicz, Andrzej Swat (prepress)Redakcja i korektaMaria Konopka-WichrowskaInternetMateusz Ciupkamateusz_ciupka@pwm.com.pl

Wydawca

Polskie Wydawnictwo Muzyczne

Aleja Pokoju 1, 31-548 Kraków

Oddział w Warszawie

ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa

pwm@pwm.com.pl

Czasopismo patronackie wydawane na zlecenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych, a w tekstach przyjętych do publikacji zastrzega sobie prawo dokonywania skrótów, poprawek stylistycznych, zmian tytułów i śródtytułów. Za treść reklam redakcja nie odpowiada.

Adres

ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa

tel.: +48 885 860 332

email: redakcja@ruchmuzyczny.pl

www.ruchmuzyczny.pl

ruchmuzyczny

Kontakt telefoniczny w sprawie prenumeraty: 12 422 70 44 wew. 183 lub 885 860 336 (Jakub Stankiewicz), mail: prenumerata@pwm.com.pl

"Ruch Muzyczny" jest dostępny dla niewidomych

informacje na www.defacto.org.pl

Na okładce Bartłomiej Nizioł, fot. Łukasz Rajchert

Ikonki: www.flaticon.com/freepick

JAK USŁYSZEĆ SIEBIE WŚRÓD MILCZENIA TŁUMU?

Krzysztof Stefański

Fot. Bartek Barczyk

Czy strajkująca orkiestra powinna milczeć, czy z całych sił hałasować? Ta druga strategia ma swoje zalety. Myślę o koncertach dawanych przez litewskie orkiestry w szczycie protestów środowisk kultury. Albo o Free Jazz Mod Paludan, duńskim kolektywie muzycznym zakłócającym wiece prawicowego ekstremisty dziką improwizacją. Co jednak, gdy w estradę trzeba by zamienić salę posiedzeń parlamentu?

Milczenie całego zespołu też ma swoją moc. Wiedział o tym Yves Klein, wymyślając symfonię Monotone-Silence - 20 minut akordu durowego, po którym następuje równie długa cisza. Wiedział i Sam Salem, który w czwartej części swojego Everyone No-one zostawia odbiorców z samym obrazem, pełnym życia filmem ze Strefy Gazy z 2010 roku. Brak dźwięku jest dojmujący, ciąży jak wyrzut sumienia. Później muzycy dogrywają szmerowy epilog. Na Warszawskiej Jesieni niewiele z niego słyszę - zagłuszają go wychodzący, jest prawie północ.

Dzień później na festiwalu duża prezentacja twórczości ukraińskiej - najczęściej oderwanej od tematu wojny, otwartej na eksperyment, jak u Jany Szlabanskiej czy Poliny Pochoży. Żywy znak obecności, którą aktywnie próbują wymazać rosyjskie agresja i dezinformacja.

Krzyk ofiary nie musi spotkać się z milczeniem przechodniów. Słuchajmy nieobojętnie.

Cytat numeru:

Cisza jest początkiem słuchania dźwięków maleńkich, to jest SIEBIE, a później innych

--Marta Michalska

Zostawić przestrzeń

z JAKUBEM PRZYBYCIENIEM rozmawia

Bartosz Witkowski

Fot. Marius Fiskum/Arktisk Filharmoni

Bartosz Witkowski: Niedawno dowiedzieliśmy się, że został pan asystentem dyrygenta w Boston Symphony Orchestra. Czym dla pana jest ta posada?

Jakub Przybycień: To przede wszystkim wielkie wyróżnienie. Do przesłuchań na to stanowisko nie można się zgłosić - zaproszenia otrzymują osoby, które Andris Nelsons chce poznać. Samo to, że wiedział, kim jestem, wiele znaczy. Cieszę się też z kontaktu z orkiestrą o tak wspaniałej historii.

Jak Bostończycy wypadają na tle innych zespołów, z którymi pan pracował? Czy różnią się od europejskich?

Większość orkiestr na najwyższym poziomie ma zbliżony standard, niezależnie od kraju. Boston pod względem organizacji najbardziej przypomina mi zespoły brytyjskie - London Symphony Orchestra czy BBC Symphony Orchestra. Tempo pracy jest błyskawiczne, a muzycy znakomicie przygotowani. Przesłuchania trwały 20 minut i obejmowały aż cztery utwory, a mimo to udało się nie tylko przegrać fragmenty, lecz także nad nimi popracować. Jeśli chciałem coś odwrócić o 180 stopni - pod względem dynamiki, agogiki czy barwy - wystarczyła prośba i wyjaśnienie, o co mi chodzi.

Ten sezon przynosi również ważną propozycję z Arktisk Filharmoni w Norwegii.

Ten rok był zaskakujący i bardzo się z niego cieszę. Także z zaproszenia do objęcia funkcji głównego dyrygenta w Arktisk Filharmoni. Miałem już okazję współpracować z tym zespołem i pamiętam, że odczuwałem coś podobnego jak w Bostonie: niezwykłe tempo pracy i ogromne zaangażowanie.

Przypomina mi się sytuacja z grudnia zeszłego roku. Graliśmy I Serenadę D-dur op. 11 Brahmsa i pomyślałem: "skoro pracuję pierwszy raz z tymi świetnymi artystami, spróbujmy sprawdzić ich możliwości". Zaproponowałem, żebyśmy poszli trochę w stronę wykonawstwa historycznego. Sam jestem skrzypkiem, również zajmującym się muzyką barokową, i interesuje mnie między innymi to, co o graniu Brahmsa napisał Clive Brown. Na początku każdy zespół jest trochę zaskoczony, kiedy sugeruje mu się odejście od współczesnej, niemal chirurgicznej precyzji. Nie zależało mi na odtwarzaniu jakiejś konkretnej dawnej praktyki, tylko na daniu instrumentalistom większej swobody. Po tej próbie miałem poczucie, że dotknęliśmy czegoś interesującego.

Później w maju zaproponował pan tam dość nietypowy program.

Tym razem zagraliśmy między innymi muzykę Henryka Czyża, którą bardzo lubię. Dzięki szybkiej pomocy Polskiego Wydawnictwa Muzycznego mogliśmy wykonać Divertimento B-dur "Meine kleine Haydn-Musik". Wybrałem również Uwerturę romantyczną Arnolda Baxa, a także Koncert na dziewięć instrumentów op. 24 Antona Weberna i Symfonię C-dur Hob. I:90 Josepha Haydna.

Czy ten sposób myślenia będzie wyznaczał także kolejne sezony Arktisk Filharmoni?

Tak. Bardzo się cieszę, że dyrektor artystyczny i programowy Solmund Nystabakk jest również fenomenalnym teorbistą i lutnistą, a także człowiekiem o ogromnej wiedzy. W naszych rozmowach ciągle pojawiały się nowe pomysły dotyczące repertuaru. Sądzę, że zarówno on, jak i dyrektorka orkiestry Trud Berg znakomicie pokazują, czym może być współczesny zespół symfoniczny. Nie można przecież udawać, że czasy się nie zmieniły. Każda podobna formacja musi walczyć o publiczność, dlatego podoba mi się ich otwartość na nowe idee. Chciałbym też przemycać jak najwięcej wspaniałej muzyki polskiej. Czyża z pewnością jeszcze usłyszymy. Myślę też o Bacewicz oraz naszych współczesnych kompozytorkach i kompozytorach.

Na konkursie w Bambergu, w którym zajął pan drugie miejsce, wybór utworów też był dość nietypowy: muzyka modernizmu, współczesna, a obok nich Haydn. Czy właśnie takie zestawienie wpłynęło na pana decyzję o udziale?

Oryginalne programowanie zawsze było mi bliskie. Haydn jest jednym z moich ukochanych twórców. Cenię go jako skrzypek, jako muzyk zajmujący się jego kwartetami i jako dyrygent. W programie przesłuchań znalazła się też świetna suita z opery Powder Her Face Thomasa Ad?sa. Wiedziałem, że kompozytor będzie w jury, więc konkurs dawał również możliwość poznania go.

Nie stresowało pana wykonywanie utworu przed jego autorem?

Czułem przede wszystkim odpowiedzialność. Partytury Ad?sa są bardzo konkretne. Moim zadaniem było zatem wydobycie tego, co zapisał. Pamiętam zwłaszcza moment z trąbkami. Wskazany jest tam konkretny rodzaj tłumików, ale instrumentaliści powiedzieli, że w tym rejestrze trudno im uzyskać dźwięk, którego szukałem. Znałem nagrania Powder Her Face, także te, którymi dyrygował sam Ad?s, więc miałem w głowie określone brzmienie. Poprosiłem ich, żeby spróbowali innego tłumika. Nagle otrzymaliśmy dokładnie ten tembr, o który mi chodziło. Było to trochę jak operacja na otwartym sercu. Ad?s siedział dosłownie naprzeciwko mnie i obserwował, co robię. Gdy potem rozmawialiśmy, powiedział, że to dobra decyzja i że właśnie taki dźwięk miał na myśli. Bardzo się cieszę, że podjąłem ryzyko. Usłyszeć komplement od autora to duży zaszczyt.

Dyrygent jest więc zawodem ryzyka.

Często mówimy: "Rozumiem wasz zamysł, ale spróbujmy zrobić to inaczej". Chodzi o znalezienie rozwiązania, z którego zadowoleni będą zarówno kompozytor, jak i wykonawcy. Nawet autorzy doskonale obeznani z różnymi technikami czasami zmieniają swój pomysł, kiedy słyszą konkretne wykonanie. Wtedy trzeba zdecydować, czy ważniejszy jest zapisany sposób gry, czy dźwięk, który uzyskujemy. Jeśli twórca żyje, możemy uzgodnić to razem z nim. Jeśli nie - odpowiedzialność spada na nas.

Wspomniał pan o twórczości dawnej. Jak poznawanie historycznych praktyk wpływa na pana działania?

Przede wszystkim daje mi dużo swobody. Jedną z moich największych inspiracji dyrygenckich pozostaje Nikolaus Harnoncourt. Nauczyłem się od niego, że nie zawsze istnieje jedna odpowiedź. Jako młody artysta bałem się, że im więcej będę wiedział o muzyce dawnej, tym bardziej będę ograniczony przez reguły. Zadawałem moim pedagogom pytania o ozdobniki w konkretnym mieście i słyszałem: "w Berlinie było tak, w Hamburgu inaczej, w Paryżu jeszcze inaczej". A więc co powinienem zrobić? Właśnie wtedy trzeba podjąć decyzję.

Na początku trochę mnie to irytowało. Później zrozumiałem, że konieczność wyboru daje ogromną wolność. Oczywiście są rzeczy dobre i złe, ale granica między nimi jest znacznie bardziej płynna, niż wcześniej sądziłem. Właśnie dlatego tak fascynują mnie nagrania Harnoncourta. Potrafił zarejestrować te same utwory z różnymi orkiestrami, w różnych okresach, w zupełnie odmiennych tempach i z zupełnie innymi pomysłami. Jak ten sam człowiek może w krótkim czasie tak bardzo zmienić interpretację? Odpowiedź jest prosta: byli to inni muzycy, inne warunki, inna akustyka. I Harnoncourt uznawał, że w danym momencie określone rozwiązanie pasuje najlepiej.

Ma pan jakieś dyrygenckie marzenia?

Jednym z nich jest poprowadzenie Harnasi Szymanowskiego. Uwielbiam ten utwór i zawsze będę próbował gdzieś go zaproponować - nie tylko w Polsce, lecz także za granicą. Trudno mi natomiast wskazać marzenie związane z konkretną orkiestrą. Jeszcze niedawno nie miałem w zasięgu ani Arktisk Filharmoni, ani Boston Symphony Orchestra, a jednak dziś z nimi pracuję. Dlatego najważniejszy jest po prostu rozwój: współpraca z kolejnymi renomowanymi zespołami, uczenie się, odkrywanie wspaniałych utworów. Chcę zostawić sobie dużo otwartej przestrzeni. Mam nadzieję, że z czasem będzie się ona zapełniać.

Jakub Przybycień, #1995, dyrygent, skrzypek, laureat II nagrody (I nie przyznano) w VIII Konkursie Mahlera w Bambergu, od sezonu 2026/2027 asystent dyrygenta w Boston Symphony Orchestra oraz od sezonu 2027/2028 dyrygent główny Arktisk Filharmoni w Troms? i Bod? w Norwegii.

Constantin Floros

(1930-2026)

Marcin Trzęsiok

Był muzykologiem, który zmienił oblicze swej dyscypliny. Urodzony w Salonikach, już w młodości swą drugą ojczyzną uczynił kulturę niemiecką. W Wiedniu studiował między innymi psychologię i historię sztuki, co wskazuje na wcześnie ujawnioną potrzebę interdyscyplinarności, która cechować będzie potem jego książki muzykologiczne.

Karierę rozpoczynał w sposób typowy dla czasów, w których muzykologia historyczna koncentrowała się na zamierzchłych epokach, choć od razu wybitny: Universale Neumenkunde (1970) to trylogia poświęcona notacji muzyki bizantyjskiej i starosłowiańskiej, wykazująca występowanie w tych zapisach symboliki muzycznej. Badania prowadzone w tym właśnie kierunku (dotyczące między innymi twórczości Mozarta, Beethovena, Brahmsa, Czajkowskiego, Berga, Ligetiego) okazały się specjalnością Florosa, którego postawę najlepiej ujmuje tytuł jednej z jego najsłynniejszych książek - Musik als Botschaft ("Muzyka jako przesłanie", 1989).

Opus magnum Florosa stanowi niewątpliwie "trylogia mahlerowska" (tytuły podaję po polsku - można przecież czasem pomarzyć o polskim przekładzie): Intelektualny świat Mahlera w ujęciu systematycznym (1977), Mahler i symfonika XIX wieku. Podstawy historycznie uzasadnionej egzegetyki muzycznej (1977), Symfonie (1985). Przełomowy okazał się zwłaszcza najobszerniejszy tom drugi, przedstawiający między innymi bogatą taksonomię muzycznych symboli i charakterów, które Mahler odziedziczył po całej tradycji symfonicznej XIX stulecia. Praca ta zwiastuje już rozwijaną od lat osiemdziesiątych minionego wieku, głównie w Stanach Zjednoczonych, "teorię toposów", która zrewolucjonizowała rozumienie muzyki klasyczno-romantycznej. Dziś łatwo więc rozpoznać wagę arcydzieła Florosa, ale przed 50 laty nie było to takie oczywiste. Z bezpardonowymi oskarżeniami wystąpił sam Carl Dahlhaus, który kwestionował nadmierne podkreślanie elementów programowych i biograficznych kosztem walorów estetycznych. Floros uznał te zarzuty za motywowaną ideologicznie "pseudokrytykę". Ów symptomatyczny i gorzki spór dwóch gigantów też już przeszedł do historii.

Prace Florosa tłumaczone były na angielski, francuski, hiszpański, grecki, rosyjski, japoński, chiński. Najczęściej przekładaną książką jest Człowiek, miłość i muzyka, która doczekała się także spolszczenia (PWM 2022, estetyka tego wydania wzbudziła zachwyt autora). Jest to dzieło względnie pogodnej starości, pisane dla szerszego grona czytelników - wyznanie wiary w duchową i etyczną siłę muzyki, ale też przestroga przed destrukcyjnymi konsekwencjami marginalizacji tych wartości w świecie współczesnym.

Constantin Floros zmarł 4 września 2026 roku w Hamburgu w wieku 96 lat.

Hanna Lisowska

(1939-2026)

Jacek Marczyński

Posągowa Brunhilda, elegancka Marszałkowa. Hanna Lisowska międzynarodową karierę zrobiła w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych głównie w dziełach niemieckich. Była jednak artystką wielu talentów, nie tylko operowych. Świadectwem może być legendarny suflet koperkowy, który serwowała przyjaciołom.

W Teatrze Wielkim w Warszawie zaśpiewała blisko 280 przedstawień. Zadebiutowała na największej narodowej scenie w 1967 roku jeszcze jako studentka. Od razu powierzono jej rolę Tatiany w Eugeniuszu Onieginie. I zadomowiła się na tych deskach na dobre, a wykaz jej partii jest imponujący: Micaëla w Carmen, Małgorzata w Fauście, Elżbieta w Don Carlosie, Aida, Tosca, a także Hrabina w Weselu Figara i Donna Elvira w Don Giovannim.

Kluczowy dla Hanny Lisowskiej okazał się występ w Fideliu Beethovena w Klagenfurcie w 1975 roku. Partia Leonory stała się niemal jej wizytówką, zaśpiewała ją około 200 razy w wielu miejscach. W latach osiemdziesiątych najczęściej występowała w teatrach w Niemczech, zapraszały ją także Paryż, Londyn, Zurych czy San Francisco.

Obok Leonory szczególnie ważny stał się dla Lisowskiej Wagner. Zainteresowała się jego muzyką bardzo wcześnie. Poznawała ją na kursach w Bayreuth - to tam pracowała nad partią Elżbiety w Tannhäuserze. Kolejne role także zgłębiała za granicą: Ewę w Śpiewakach norymberskich, Sentę, Izoldę, Gutrune w Zmierzchu bogów, a przede wszystkim Zyglindę i Brunhildę. Ukoronowaniem jej światowych związków z Wagnerem była tetralogia w Metropolitan Opera w 1990 roku.

W 1993 roku Hanna Lisowska wróciła do Warszawy i zaśpiewała Kundry w pierwszej powojennej polskiej realizacji Parsifala, potem w serii przedstawień była Lady Makbet w operze Verdiego. A zwieńczeniem drugiego warszawskiego okresu stała się w 1997 roku wielka kreacja Marszałkowej w Kawalerze z różą.

Ze sceną pożegnała się w 2003 roku partią Turandot w Operze Narodowej. Debiut w dziele Pucciniego przyszedł zdecydowanie za późno, co napisałem w recenzji. Poskutkowało to zamrożeniem na lata relacji między nami. W tamtym czasie byłem też pochłonięty staraniami o wydanie na płytach Parii Moniuszki z nią w roli Neali - nagrania z Teatru Wielkiego w Łodzi z lat dziewięćdziesiątych. Niestety, zdobycie praw okazało się przeszkodą nie do pokonania i sprawa upadła. Z operowych dzieł pozostało więc jedynie świetne nagranie koncertowe Erosa i Psyche Ludomira Różyckiego z 1978 roku z Lisowską i pod batutą Antoniego Wicherka, które ukazało się w Polskich Nagraniach.

Hanna Lisowska odeszła 10 września 2026 roku w wieku 86 lat.

Wieniawski od rana do wieczora

To nowość w stosunku do poprzednich lat. Dotychczas tradycją Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu było losowanie litery nazwiska uczestnika rozpoczynającego przesłuchania dopiero na uroczystej inauguracji. Tym razem organizatorzy zdecydowali się ustalić kolejność występów już 9 września 2026 roku na konferencji prasowej. Takie wyprzedzenie pozwala skrzypkom precyzyjniej zaplanować ostatni etap przygotowań, a także optymalnie dostosować strategię i nastawienie psychiczne. W wyniku losowania jako pierwszy na estradzie Auli Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza zaprezentuje się Wojciech Niedziółka - najwyżej sklasyfikowany Polak w poprzednim Konkursie. Jednocześnie dyrektorka wydarzenia Karolina Kaźmierczak poinformowała o rezygnacji Hyun Jae Lim. Jej miejsce zajął pierwszy skrzypek z listy rezerwowej - Jakub Staszel, zasilając tym samym polską reprezentację, w której, oprócz Niedziółki, znajdują się Sara Dragan, Dawid Kasprzak, Maya Alexandra Kasprzak, Zofia Anna Olesik, Bartosz Skibiński i Barbara Żołnierczyk.

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego odbędzie się w Poznaniu od 8 do 25 października 2026 roku. Relacje z przesłuchań znajdą Państwo na łamach "Gazety Konkursu Wieniawskiego" oraz w #. Szczegóły dostępne będą na stronie ruchmuzyczny.pl.

--Wojciech Staniaszek, MAK

25-lecie z własną siedzibą?

To możliwe. Wojciech Rodek, dyrektor Polskiej Orkiestry Sinfonia Iuventus im. Jerzego Semkowa, na spotkaniu zapowiadającym nowy sezon artystyczny i obchody 20-lecia zespołu, wyraził nadzieję, że obecna siedziba jest jedynie tymczasowa i do 2032 roku instytucja wprowadzi się do nowych wnętrz. Pod aktualnym adresem, przy ulicy Jarosława Dąbrowskiego 69, orkiestra rezyduje od 2024 roku. Dysponuje przestrzeniami biurowymi i salą prób, brakuje jej jednak własnej sali koncertowej. Jak nieoficjalnie dowiedział się #, nowa inwestycja ma być zrealizowana wspólnie z Uniwersytetem Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. Od pół roku pracuje zespół koncepcyjny. Konkurs architektoniczny zostanie ogłoszony w 2028, dwa lata później - powinny ruszyć prace, a nowy budynek ma być oddany do użytku w 2032, na 25-lecie Sinfonii Iuventus.

Rodek wspominał ponadto, że chce powrócić do korzeni, idei Jerzego Semkowa, by służyć młodym ludziom i ułatwiać im start w życie zawodowe. Z tego powodu podejmowana jest współpraca z uczelniami (UMFC, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach) oraz szkołami muzycznymi (tak zwana Nowa Miodowa w Warszawie). Przed zespołem stawać będą doświadczeni kapelmistrzowie (Antoni Wit), także osoby z praktykami w najlepszych orkiestrach (Daniel Stabrawa z Filharmoników Berlińskich, Jurek Dybał z Wiedeńskich). W programie sezonu znajdzie się wiele żelaznego repertuaru, między innymi komplet symfonii Brahmsa. Ambicją dyrektora są także częstsze wyjazdy zespołu, stąd w nadchodzących miesiącach ma on wystąpić w Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Łodzi i Szczecinie, a także w Hamburgu, Lipsku i Wiesbaden. Łącznie Sinfonia Iuventus da ponad 40 koncertów. Zwieńczenie obchodów 1 października 2027 roku przyniesie interpretację Symfonii domowej Richarda Straussa oraz prawykonanie utworu zamówionego u Joanny Wnuk-Nazarowej.

--KS, MAK

Co się wydarzyło w stolicy akordeonów?

chopin.edu.pl, ilrestodelcarlino.it, rp.pl

Podczas zmagań o 51 Międzynarodową Nagrodę Akordeonową Miasta Castelfidardo kilku członków jury postanowiło nie brać udziału w ocenie uczestników reprezentujących Rosję. To nie spodobało się władzom miasta. Jak czytamy na stronie internetowej "Il Resto del Carlino", burmistrz Roberto Ascani, który jest jednocześnie koordynatorem prowincji Ankona populistyczno-lewicowego Ruchu Pięciu Gwiazd, zabrał głos na uroczystości wręczania nagród i oficjalnie przeprosił rosyjskich uczestników: "Mieliście prawo być oceniani jak wszyscy inni: za swój występ i tylko za to. Tak się jednak nie stało, a miasto, które was zaprosiło, bierze za to odpowiedzialność" - oświadczył. Jednocześnie zapowiedział, że osobiście dopilnuje, by "osoby, które zlekceważyły regulamin, nie zasiadały w przyszłych jury".

Jedną z nich, w najszerszej kategorii wiekowej, obejmującej studentów i muzyków zawodowych, był Klaudiusz Baran. Polski wykonawca i pedagog relacjonuje "Rzeczpospolitej", że po zakończeniu przesłuchań pierwszego etapu jurorzy zorientowali się, że dwóch uczestników reprezentuje Rosję, o czym wcześniej ich nie poinformowano. "Trzech członków dziewięcioosobowego grona poprosiło o możliwość nieoceniania tych kandydatów z powodów moralnych, spowodowanych inwazją Rosji na Ukrainę". Oprócz niego byli to przewodniczący składu jurorskiego Wołodymyr Zubycki z Ukrainy oraz Raimondas Sviackevičius z Litwy. Nie oceniali oni rosyjskich artystów również podczas drugiego etapu.

Po skandalu wywołanym przez burmistrza Ascaniego w obronie swojego pracownika stanął Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina. "Wyrażamy szacunek dla postawy [...] Klaudiusza Barana i pozostałych jurorów [...], którzy podjęli tę samą decyzję. Solidaryzujemy się z naszymi ukraińskimi koleżankami i kolegami - czytamy w specjalnym oświadczeniu podpisanym przez rektora Tomasza Strahla wraz z najbliższymi współpracownikami. - Dla społeczeństw Europy Środkowej i Wschodniej, w szczególności dla Ukraińców i Ukrainek, których wielu studiowało, studiuje bądź wykłada na naszej uczelni, wojna prowadzona przez Rosję przeciwko naszemu sąsiadowi, nie jest tematem abstrakcyjnym". --MAK

PASSEGGIATA...

moto-perpetuo.com, salzburgerfestspiele.at

Koniec bezkrólewia w Salzburgu. Peter de Caluwe, belgijski menadżer operowy, został dyrektorem artystycznym Salzburger Festspiele. Tym samym zakończył się burzliwy proces poszukiwania następcy Markusa Hinterhäusera, odsuniętego ze stanowiska w trybie natychmiastowym w marcu tego roku. Decyzja o wyborze Belga może budzić zaskoczenie. Jeszcze niedawno austriacka prasa wskazywała, że szansę na objęcie stanowiska mają reżyser Barrie Kosky oraz dyrektorka Holenderskiej Opery Narodowej Sophie de Lint. Oczekuje się, że de Caluwe zacznie pracę po zakończeniu festiwalu w 2027 roku, przejmując obowiązki od tymczasowo pełniącej funkcję Karin Bergmann. --MAK

teatrwielki.pl

Opera i balet dla wszystkich. W ciągu najbliższych dwóch lat TVP pokaże cztery spektakle operowe i cztery baletowe TW-ON. Szef tej sceny Boris Kudlička zaznaczył: "Współpraca z Telewizją Polską otwiera przed nami nowe możliwości prezentowania naszych spektakli i wydarzeń widzom w całej Polsce. Wierzę, że wspólnie będziemy łączyć najwyższy poziom artystyczny z szeroką dostępnością kultury". Tomasz Sygut, dyrektor generalny TVP, dodał, że ten rodzaj współdziałania obu instytucji jest "pierwszą tego typu kooperacją w historii naszego kraju. [...] Wspólnie nie tylko popularyzujemy kulturę wysoką, ale również przyczyniamy się do tworzenia społeczeństwa obywatelskiego" - zapewnił. --MAK

pap.pl

Muzeum Instrumentów Muzycznych ma 80 lat. Pierwszą wystawę pokazano w 1946 roku i tę datę uznaje się za początek pionierskiej w historii krajowego muzealnictwa poznańskiej placówki z ekspozycją poświęconą wyłącznie instrumentom muzycznym. Dziś kolekcja MIM liczy ponad 3,5 tysiąca eksponatów, z których około 600 można oglądać na wystawie stałej. Jej szczególną część stanowią egzemplarze smyczkowe. Wśród nich są dzieła włoskich mistrzów - braci Amatich, Giovanniego Battisty Guadagniniego czy Carla Giuseppe Testorego - oraz polskich lutników: Jana Dankwarta i Marcina Groblicza. --MAK

operawire.com, wyborcza.pl

Dzień bez zamieszania wokół Kennedy Center dniem straconym. Zdominowany przez ludzi Trumpa zarząd podtrzymał decyzję o zamknięciu placówki. Stało się to krótko po tym, jak sąd federalny w Waszyngtonie zablokował próbę ponownego umieszczenia na budynku nazwiska obecnego prezydenta Stanów Zjednoczonych, który z kolei oświadczył, że remont nie dojdzie do skutku, póki jego nazwisko tam nie powróci. Jednocześnie ze stanowiska zrezygnowała dyrektorka finansowa, Donna Kauranen. Później do mediów wyciekło zdjęcie, sugerujące plany rozbiórki placówki przez Trumpa - to wywołało sprzeciw tysięcy osób, które zgromadziły się przed nią 18 września w proteście przeciw tej groźbie. Ciąg dalszy (zapewne) nastąpi. --MAK, KD