Zasady wymowy niemieckiej
Zasady wymowy niemieckiej
Wymowa spółgłosek niemieckich nie różni się zasadniczo od wymowy ich
polskich odpowiedników. Należy jednak mieć na uwadze, że:
ch wymawia się twardo (jak w polskim wyrazie chów) po
samogłoskach a, o, u, au; natomiast po samogłoskach
ä, äu, e, ei, eu, i, ie, o, ö,
u, ü występuje wymowa miękka (jak w polskim wyrazie
hierarchia). Na początku wyrazu (np. China) wymawiamy ch
miękko bądź jak k
ck wymawiamy jak k
h wymawia się tylko na początku wyrazu; w środku wyrazu h nie
wymawiamy - sygnalizuje ono wtedy jedynie długość poprzedzającej je
samogłoski. Uwagi te dotyczą wyrazów prostych; w wyrazach złożonych
wymawiane h z oczywistych względów nie musi stać na początku (np.
Haus i Elternhaus oraz halten i behalten). Wyjątkiem
jest Ahorn, gdzie nienagłosowe h wymawia się tak jak w nagłosie
ph wymawia się jak f
qu wymawia się jak kf (kw)
s wymawia się jak polskie s tylko na końcu wyrazu i po
spółgłoskach (np. Haus, Psychologie); w pozycji między
samogłoskami, w śródgłosie po l, r oraz m, n, a także na
początku wyrazu wymawiamy głoskę z
ß zastępuje ss i jest wymawiane jak s
sch wymawiamy jak sz
sp wymawiamy na początku wyrazu jak szp, a w innych pozycjach
jak sp; zasady te dotyczą wyrazów prostych - również wtedy, gdy są
one częścią złożeń
st wymawiamy jak szt bądź jak st - analogicznie do wymowy
sp
tsch wymawiamy jak cz
v wymawiamy jak f, a w wyrazach obcych jak w
z wymawiamy jak polskie c
Dodać należy, że spółgłoski podwójne (ss, tt, pp i in.) wymawia się
jak pojedyncze, a poprzedzające je samogłoski są zawsze krótkie.
W języku niemieckim występują samogłoski, które nie mają swoich
odpowiedników w polskim alfabecie, są to tzw. umlauty:
ä wymawiamy jak polskie (otwarte) e
ö wymawiamy jak e przy zaokrąglonych ustach
ü wymawiamy jak i przy zaokrąglonych ustach
W języku niemieckim występują ponadto dyftongi (dwugłoski):
au wymawiamy tak jak w polskim wyrazie auto
ei wymawiamy jak aj
eu (äu) wymawiamy jak oj
Dodajmy, że połączenie literowe ie wymawiamy jak długie zamknięte
i.
Na długość samogłoski wskazują ponadto:
- tzw. nieme h (np. Zahn [ca:n]),
- podwójna pisownia samogłosek (np. Saal [za:l]).
Opracował prof. Roman Sadziński