WSTĘP

Ksiądz Jerzy Popiełuszko, poza tym, że był męczennikiem za wiarę gromadzącym za życia i po śmierci niezliczone rzesze ludzi, był zwykłym księdzem. Odprawiał Msze Święte dla garstki osób w adwentowe poranki, chrzcił, udzielał ślubów, spowiadał. Tam, gdzie był, przekazywał miłość, mądrość i wrażliwość w zwyczajny, ludzki sposób. Jego wielkość polegała na tym, że był dla wszystkich dostępny. I właśnie o tych cechach najczęściej mówią ci, którzy byli blisko niego. Słowa wypowiadane przez niego podczas pamiętnych Mszy za Ojczyznę w czasie stanu wojennego w kościele św.  Stanisława Kostki w Warszawie przyciągały tłumy. Korzeniem ich mądrości był głos matki odmawiającej codziennie rano godzinki w podlaskim domu posadowionym pośród pól. Żeby zrozumieć ks. Jerzego, trzeba odnaleźć to, co w nim proste i zwykłe jak chleb.

Ksiądz Popiełuszko przygotowywał treść swoich coniedzielnych i świątecznych homilii, zapisując drobnymi literami nieduże kartki. Wiele z tych karteczek pozostało w archiwach. Są w nich drobne skreślenia, podkreślenia i poprawki. Czasem trudno odczytać niektóre słowa. Jego kazania były krótkie. Trwały trzy, może pięć minut. Prawie zawsze punktem wyjścia rozważań była Ewangelia. Sprawy, o których mówił, były proste, ale fundamentalne: pomoc bliźniemu, ludzka godność, sumienie, nadzieja. Odczytywał zapiski z kartek skupionym głosem, zatrzymując się momentami. Jego przyjaciele wiedzieli, że te słowa nie są puste. Mówił to, co najpierw wypełnił swoim życiem. Był na wskroś wiarygodny, a jego życie samo w sobie to świadectwo prawdy, wolności, wrażliwości, serca. I te treści, i te postawy są i zawsze będą aktualne.

Udało się odnaleźć znaczną liczbę rękopisów i nagrań homilii ks.  Jerzego. Ich odczytywanie i słuchanie wywołuje wzruszenie. Emanuje z nich ciepło, prostota i mądrość. Z jakichś powodów większość z nich nie ujrzała światła dziennego. Czasem publikowano ich fragmenty. Poniższy zbiór tekstów zebrany jest w układzie roku liturgicznego.

Mamy nadzieję, że lektura ta pozwoli czytelnikowi spotkać się z bł.  ks.  Jerzym Popiełuszką w zwyczajny, codzienny sposób. Z tej zwyczajności i codzienności emanuje bowiem świętość.

Paweł Kęska

MARYJA NASZĄ OBRONĄ I NADZIEJĄ

Bóg przed wiekami wybrał Maryję za Matkę swego Syna J[ezusa] Chrystusa. Wybrał ją za Matkę Kościoła, na matkę ludów i Narodów. Do tego wielkiego zadania przygotował się od początku, wyłączając z grzechu pierworodnego, z którego piętnem wszyscy się rodzimy.

O Matce Bożej mówi Stary Testament wielokrotnie, jako o nadziei na powrót ludzi do Boga, nadziei na zbawienie, które utraciła ludzkość w historii przez zerwanie przymierza z Bogiem1.

Bóg chciał mieć matkę, która byłaby idealnym wzorem dla wszystkich matek. Bóg dał ludzkości matkę, która była i jest nadzieją dla wątpiących, zagubionych, umęczonych i zatroskanych. Lud wierny przez wieki czci Maryję jako matkę Bożą i matkę ludzi. Nasz Naród ma szczególne prawo, a może szczególny obowiązek, by czcić Maryję, bo ona jest dla naszego Narodu szczególnie dana ku obronie. Tak było w historii, w historii jakże wspaniałej, ale jakże i trudnej.

BÓG CHCIAŁ MIEĆ MATKĘ, KTÓRA BYŁABY IDEALNYM WZOREM DLA WSZYSTKICH MATEK. BÓG DAŁ LUDZKOŚCI MATKĘ, KTÓRA BYŁA I JEST NADZIEJĄ DLA WĄTPIĄCYCH, ZAGUBIONYCH, UMĘCZONYCH I ZATROSKANYCH

Była i jest dana ku obronie, ale i ku umacnianiu nadziei. Tak bardzo tej nadziei potrzebuje nasz naród, tak bardzo potrzebują jej w ojczyźnie naszej umęczone troskami matki, umęczeni tak często bezsensownością pracy robotnicy, potrzebują niewinnie więzieni, by wrócić do domów, pracować - ale dla ojczyzny, potrzebują rodzice, by zobaczyć jaśniejszą przyszłość dla swoich dzieci, potrzebują ci, którzy często pod przymusem i szantażem opuścili ojczyznę, nie widząc szans na utrzymanie rodziny, potrzebuje całe społeczeństwo, by nie żyć w ciągłym zalęknieniu i zastraszeniu.

Jednak, by nadzieje nasze spełniły się, musimy umożliwić Matce Bożej działanie w narodzie poprzez siebie samych. Musimy udzielić Jej naszych serc miłujących, naszych umysłów niezalęknionych, naszych słów odważnych, naszej troski o bliźnich, a zwłaszcza więzionych.

Prośmy dzisiaj, w uroczystość N[iepokalanego] Poczęcia N[ajświętszej] M[aryi] Panny, abyśmy byli godnymi dziećmi tej, która jest matką Boga Człowieka, Jezusa Chrystusa. Amen.

RODOWÓD CZŁOWIEKA

Już po raz drugi w okresie B[ożego] Narodz[enia] słyszymy Ewangelię św[iętego] Jana o Słowie, które stało się ciałem i zamieszkało między nami3. Ta Ewangelia stanowi rodowód Dzieciątka Jezus, które widzimy na rękach Maryi. Na tle tego rodowodu wszystkie późniejsze zdarzenia z życia Chrystusa nabierają pełnego wymiaru i równocześnie nabierają sensu i znaczenia dla nas.

On jest światłością, która oświeca każdego człowieka przychodzącego na świat. Światłość - to jest prawda o Bogu i o nas, prawda o naszym rodowodzie, który jest jakby równoległy do rodowodu Chrystusa. Nasz rodowód również sięga samego Boga, to przecież my ludzie zwracamy się do Boga jako do Ojca. Czł[owiek] nie cały narodził się z ziemi, nie cały jest dla materii. Narodzenie człowieka sięga głębiej, sięga poza świat materii. My zrodziliśmy się z Boga, jak mówi dzisiejsza Ewangelia. "Wszystkim, którzy z Boga się narodzili, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi"4.

I ze względu na rodowód człowieka, w świecie stworzonym człowiek jest najważniejszy i wszystko ma służyć człowiekowi. Wszystko ma być na kolanach przed człowiekiem, a nie odwrotnie. Człowiek na kolanach ma być przed Bogiem. Człowiek ma swoją wielką godność, chociaż czasami tak trudno tej godności ludzkiej w człowieku się dopatrzyć poprzez grubą warstwę zła, nieuczciwości, zakłamania, nienawiści.

Zapomina się od lat kilkudziesięciu szczególnie, że człowiek ma być przede wszystkim człowiekiem, a nie robotem z jak największą wydajnością. Miało się wrażenie w ostatnich latach, że aby zyskać na wartości, człowiek nie musiał być człowiekiem, ale jak mówi jeden ze współczesnych poetów: "Wystarczy, żebyś był ropą naftową, paszą treściwą czy robotem..."5.

CZŁOWIEK NIE CAŁY NARODZIŁ SIĘ Z ZIEMI, NIE CAŁY JEST DLA MATERII. NARODZENIE CZŁOWIEKA SIĘGA GŁĘBIEJ, SIĘGA POZA ŚWIAT MATERII. MY ZRODZILIŚMY SIĘ Z BOGA

Człowiek jednak ma moc dziecka Bożego i o tę swoją godność potrafi się upominać. Upomniał się nasz naród przed paroma miesiącami. W tę pierwszą niedzielę Nowego Roku prośmy Boga, abyśmy nie zapomnieli o naszym rodowodzie, o naszym pochodzeniu od samego Boga. By ta świadomość godności człowieka, która przez ostatnie dziesięć lat wzrastała na krzywdzie robotników Wybrzeża, trwała mocno w nas i w następnych pokoleniach. Amen.

My chrześcijanie tak łatwo zapominamy, kim jesteśmy. Pamiętamy dobrze o swoim pochodzeniu, o wykształceniu, o swoim stanowisku w hierarchii społecznej, lubimy o tym przypominać innym: "Pan nie wie, kim ja jestem" - lecz zapominamy o swojej godności nadprzyrodzonej. Trudno zapomnieć, że jest się naczelnikiem, dyrektorem, inspektorem, a tak łatwo przejść do porządku dziennego nad tym, że jest się dzieckiem Bożym, bo za to nie liczą się punkty w ocenie tego świata.

W życiu naszym zagubiliśmy gdzieś radość naszego wyróżnienia przez Boga do godności Bożego Synostwa i na I[pierwsz]y plan wysuwają się wtedy przykre, zniechęcające odczucia tylko chrześcijańskich obowiązków, które stały się często nawykiem.

W perspektywie chrztu św.[iętego] musimy ujrzeć całe nasze życie chrześcijańskie i wtedy nabierze ono właściwego sensu.

Czasami możemy usłyszeć sceptyczne pytanie, czy chrześcijaństwo ma jeszcze przed sobą jakąś przyszłość.

Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej