Psychosomatyka. Kurs autorski - Anastasiia Kolendo-Smirnova

Kup ebooka

64.62 zł
53.63 zł (64,62 zł najniższa cena z 30 dni)

-
Proszę czekać

Potrzeby wsparcie i stosunek do objawu

Na drugim spotkaniu wracamy do doświadczenia samodzielnej pracy. Co człowiek zauważył w uczuciach? Czy udało się oddzielić zdarzenie od interpretacji? Jakie myśli o objawie powracały najczęściej? Najpierw omawiamy doświadczenie i aktualny stan, potem wybieramy główny temat konsultacji. Na końcu można zaproponować nowy kierunek obserwacji: jak zmieniło się życie wokół objawu i co człowiek myśli o swoim stanie.

Kontynuujemy tu pracę z tym, co tradycyjnie nazywa się korzyściami wtórnymi. Za tym terminem mogą stać bardzo różne okoliczności: otrzymywanie troski, zmniejszenie obciążenia, odroczenie trudnej rozmowy lub możliwość odpoczynku. Naszym zadaniem jest zrozumieć, jakie potrzeby stały się widoczniejsze i czy można zaspokajać je bardziej bezpośrednio, zachowując niezbędną pomoc.

Wsparcie podczas choroby nie dowodzi, że człowiek spowodował chorobę lub jest zainteresowany jej utrzymaniem. Dolegliwości cielesne są realne i wymagają odpowiedniej pomocy medycznej, także kiedy ich przyczyna pozostaje niejasna [1]. Dlatego psychologiczna rozmowa o potrzebach nie powinna zamieniać się w oskarżenie.

Od korzyści do konkretnej potrzeby

Wygodnie zacząć od obserwowalnej sytuacji. Co zaczęło dziać się inaczej po pojawieniu objawu? Jakie obowiązki się zmieniły? Kto zaczął pomagać? Z czego człowiek został zwolniony? Co z tych zmian jest rzeczywiście ważne, a co przeciwnie - sprawia niedogodność?

Następnie doprecyzowujemy potrzebę. Otrzymywanie uwagi to zbyt ogólny opis. Jedna osoba potrzebuje regularnego kontaktu z bliskimi, druga pomocy w sprawach domowych, trzecia możliwości podejmowania decyzji bez nacisku. Im dokładniej rozumiemy potrzebę, tym łatwiej szukać odpowiedniego działania.

Pomocne pytanie: "Gdyby samopoczucie się zmieniło, jaką pomoc lub możliwość chciałby/chciałaby pan/pani zachować?". Można również zapytać: "Co udaje się teraz otrzymać dopiero wtedy, gdy robi się zupełnie źle? Czy jest inny sposób powiedzenia o tym?".

Nie trzeba dążyć do obowiązkowego odkrycia korzyści. Jeśli człowiek nie rozpoznaje siebie w takim sformułowaniu, wróć do jego słów. Czasem w ogóle nie ma tu osobnego zadania: pomoc odpowiada realnym ograniczeniom i powinna trwać.

Zadanie domowe buduje się wokół jednej wybranej potrzeby. Zaproponuj opisanie obecnego sposobu jej zaspokajania, możliwej alternatywy i małego kroku do omówienia lub wypróbowania przed następnym spotkaniem. Nie stawiamy zmniejszenia objawu jako warunku sukcesu.

Kiedy szczególnie potrzebna jest bliskość

Rozpatrzmy sytuację: matka kontaktuje się z dorosłym synem głównie wtedy, kiedy czuje się źle. Boi się samotności i boleśnie przeżywa jego samodzielne życie. Przy pogorszeniu zdrowia syn przyjeżdża i przez pewien czas czuje się spokojniejsza.

Nie można z tego wnioskować, że matka tworzy napady lub że prośbom o pomoc nie należy ufać. Przy ostrych dolegliwościach potrzebna jest pomoc medyczna odpowiednia do stanu. Osobnym tematem psychologicznym jest to, jak wyglądają relacje w zwykłym czasie i czy można omawiać potrzebę kontaktu przed kryzysem.

Zamiast zadania "przywiązać syna innym sposobem" badaj pragnienie zachowania bliskości z szacunkiem dla samodzielności obojga. Jakiego kontaktu brakuje? Jak matka o niego prosi? Co syn rzeczywiście może zaoferować? Jakie inne relacje i zajęcia wspierają jej życie?

Jako zadanie można przygotować bezpośrednią prośbę: "Brakuje mi zwykłych rozmów z tobą. Czy możemy ustalić porę telefonu?". Odpowiedzi drugiej osoby nie można zagwarantować. Dlatego warto wcześniej omówić możliwe granice i alternatywne źródła wsparcia.

Ważne jest oddzielić ustalenia dotyczące kontaktu od postępowania przy pogorszeniu zdrowia. Regularny telefon nie zastępuje pomocy medycznej, a potrzeba leczenia nie odbiera prawa omawiania samotności.

Kiedy chce się by ktoś się zatroszczył

Niektórzy zauważają: tylko podczas choroby pozwalają sobie odpoczywać i przyjmować pomoc. Ktoś przynosi jedzenie, przejmuje sprawy, mówi łagodniej. Może to przypominać przyjemne doświadczenie dziecięcej troski, ale takie skojarzenie nie wyjaśnia pochodzenia przeziębienia ani innej choroby.

Zapytaj, co dokładnie jest cenne w trosce. Możliwość niepodejmowania żadnych decyzji? Ciepła obecność bliskiego? Pozwolenie na sen? Zwolnienie z części obowiązków? Wtedy zamiast ogólnego życzenia "poczuć się małym" pojawia się zrozumiała potrzeba.

Zaproponuj listę dostępnych sposobów otrzymywania tego wsparcia w zwykłe dni. Na przykład uzgodnić podział przygotowania kolacji i sprzątania, poprosić bliskiego o pobycie obok, wyznaczyć czas bez pilnych zadań lub wcześniej zorganizować odpoczynek. Wybieraj to, co odpowiada warunkom życia i zdrowiu.

Zadanie nie powinno brzmieć jak wymaganie całkowitej samodzielności i rezygnacji z pomocy. Człowiek może obiektywnie potrzebować stałego wsparcia. Szukamy możliwości omawiania go bez wstydu i bez konieczności wcześniejszego doprowadzania się do wyczerpania.

Na następnym spotkaniu warto dowiedzieć się nie tylko, czy klient wyraził prośbę, ale także co poczuł. Czy było niezręcznie? Czy pojawiła się myśl, że na troskę trzeba zasłużyć? Jak zareagowała druga osoba? Te obserwacje mogą stać się tematem dalszej pracy.

Kiedy trudno zabrać się za problem

Kolejna sytuacja to odłożona decyzja. Na przykład człowiek niepokoi się nowym projektem w pracy, a podczas choroby otrzymuje uprawnioną możliwość chwilowego nieuczestniczenia w nim. Odroczenie może przynosić ulgę. Zbieżność nie pozwala jednak twierdzić, że lęk spowodował objaw cielesny.

Badaj samo zadanie. Co dokładnie trzeba zrobić? Czego człowiek się obawia? Czy ma dość informacji, czasu, uprawnień i pomocy? Czasem za domniemanym unikaniem stoi rzeczywiste przeciążenie lub źle określony obowiązek.

Do pracy domowej można zaproponować krótką listę trudności i wybór jednej. Niech klient zapisze, co zależy od niego, czego jeszcze nie wie i z kim może to wyjaśnić. Następnie określcie minimalne działanie: zadać pytanie przełożonemu, poprosić o wyjaśnienie terminów, podzielić pracę na części lub omówić odmowę dodatkowego obciążenia.

Nie każdy problem trzeba rozwiązywać natychmiast i samodzielnie. Czasem właściwe jest odłożenie decyzji, ponowny podział obowiązków lub uznanie, że zadanie jest teraz niedostępne. Celem jest bardziej świadomy wybór, a nie dowiedzenie zdolności radzenia sobie wbrew chorobie.