WPROWADZENIE
Doświadczenia, które są poza kontrolą danej osoby i powodują u niej fizyczny, psychologiczny i emocjonalny stres oraz wpływają na jej zdolności przystosowawcze, określane są jako "traumatyczne". Zdarzenie traumatyczne może zaburzyć dobrostan emocjonalny, fizyczny, społeczny lub psychologiczny na krótki czas, albo - w niektórych przypadkach - prowadzić do długotrwałych skutków. Wiedza o tym, jak ludzki instynkt samozachowawczy oddziałuje na układy naszego organizmu oraz uwzględnienie doświadczeń i relacji przywiązania z naszego wczesnego dzieciństwa stanowią klucz do zrozumienia sposobu przetwarzania naszych doświadczeń i wskazówkę, jak pomóc danej osobie, by poradziła sobie z traumatycznym przeżyciem.
Doświadczenie traumatycznego zdarzenia nie zawsze prowadzi do wystąpienia zaburzenia stresowego pourazowego (PTSD - Posttraumatic Stress Disorder), mimo że osoby mogą odczuwać jeden lub więcej objawów bezpośrednio po zdarzeniu, co określa się jako ostre zaburzenie stresowe (APA, 2013). Przy dobrym wsparciu i przestrzeni dla przetwarzania trudnych doświadczeń objawy te na ogół zmniejszają się w miarę upływu czasu. Specjaliści diagnozują PTSD, jeśli objawy zaburzeń utrzymują się przez jeden lub więcej miesięcy (APA, 2013). Kiedy osoba doświadcza serii powtarzających się zdarzeń traumatycznych od okresu dzieciństwa, wówczas diagnozowane jest złożone zaburzenie stresowe pourazowe (CPTSD - Complex Posttraumatic Stress Disorder). Wpływ objawów traumy w CPTSD jest zazwyczaj bardziej długotrwały i najczęściej potrzeba długoterminowej profesjonalnej pomocy, by osoba była w stanie przetworzyć doświadczenia i z czasem uzyskać poprawę.
Psychologia traumy dąży do scalenia współczesnych koncepcji dotyczących PTSD i CPTSD. Zrozumienie psychologii traumy nie tylko pomoże osobom dotkniętym traumą znaleźć siły, by skutecznie poradzić sobie z jej objawami, ale także zachęci je, by skorzystały z właściwej pomocy w ramach poradnictwa psychologicznego lub psychoterapii. Wiedza z zakresu neuronauki i badań empirycznych łączy się z praktycznym i klinicznym rozumieniem traumy. Książka przedstawia zarówno perspektywę akademicką, jak i zagadnienia codzienne pochodzące z praktyki terapeutycznej, podkreślając jednocześnie wpływ pomocy psychologicznej na dobrostan psychiczny. Naszym celem jest obalenie mitów i uprzedzeń dotyczących terapii skoncentrowanej na traumie poprzez zmianę perspektywy i zastąpienie pytania: "Co się z tobą dzieje?" pytaniem: "Co ci się przydarzyło?" Proponujemy przegląd podejścia skoncentrowanego na traumie, obecnego w psychoterapii i poradnictwie, przedstawiony w formie, która będzie łatwa w odbiorze.
W książce analizujemy, jak neuroróżnorodność i różnice kulturowe wpływają na sposób indywidualnego reagowania na zdarzenie traumatyczne. Obalając popularne mity i utrwalone przekonania na temat traumy, pokazujemy zarówno rolę poradnictwa online, jak i znaczenie indywidualnych sesji terapeutycznych "twarzą w twarz". Omawiamy, jak podejście terapeutyczne skoncentrowane na traumie w znaczący sposób poprawia radzenie sobie z zadaniami codzienności i rozważamy modyfikacje potrzebne, by poprawić skuteczność terapii dla osób z różnymi zaburzeniami psychologicznymi i neurologicznymi. Stosujemy tu ramy podejścia skoncentrowanego na traumie w odniesieniu do opartej na dowodach pracy terapeutycznej i klinicznej, ale wprowadzamy też wątek roli, jaką mogą odegrać rodzina i otoczenie społeczne we wspieraniu danej osoby w drodze do wyzdrowienia.
Jako część serii Psychologia Wszystkiego książka jest skierowana do osób, które mogą być zainteresowane poszerzeniem swojej wiedzy na temat traumy, w tym do profesjonalistów (takich jak klinicyści, doradcy, psychologowie czy nauczyciele akademiccy). Ogólnie mówiąc, proponujemy krótką i angażującą opowieść, która zainspiruje czytelników, by zaczęli zadawać pytania: "Co przydarzyło się mnie/tobie?" i by zainteresowali się wpływem traumatycznych zdarzeń na nasze życie.
Wystarczająco dobre jest to, co zbliża się do ideału na taką odległość, jaką potrafimy osiągnąć!
