Przy wigilijnym stole - Elżbieta Adamska

Kolędy

1

Cicha noc

Cicha noc, święta noc, Pokój niesie ludziom wszemA u żłobka Matka ŚwiętaCzuwa sama uśmiechniętaNad dzieciątka snemNad dzieciątka snem.

Cicha noc, święta noc, Pastuszkowie od swych trzódBiegną wielce zadziwieniZa anielskim głosem pieniGdzie się spełnił cudGdzie się spełnił cud.

Cicha noc, święta noc, Narodzony Boży Syn, Pan wielkiego majestatuNiesie dziś całemu światuOdkupienie winOdkupienie win.

Cicha noc, święta noc,

Jakiż w tobie dzisiaj czas

W Betlejem dziecina święta

Wznosi w górę swe rączęta,

Błogosławi nam,

Błogosławi nam.

2

Wśród nocnej ciszy

Wśród nocnej ciszy głos się rozchodzi: wstańcie, pasterze, Bóg się wam rodzi.

Czym prędzej się wybierajcie, do Betlejem pośpieszajcie przywitać Pana.

Poszli, znaleźli Dzieciątko w żłobie z wszystkimi znaki, danymi sobie.

Jako Bogu cześć Mu dali, a witając zawołali z wielkiej radości.

Ach witaj, Zbawco, z dawna żądany, tyle tysięcy lat wyglądany. Na Ciebie króle, prorocy czekali, a Tyś tej nocy nam się objawił.

I my czekamy na Ciebie Pana, a skoro przyjdziesz na głos kapłana,

Padniemy na twarz przed Tobą, Wierząc, żeś jest pod osłoną chleba i wina.

3

Zaśnij, Dziecino

Zaśnij, Dziecino, Święte Dziecię, Tyś nam pociechą na tym świecie. Zmruż oczęta swoje, Tyś serce moje, modlitwa mojaniech uśpi Cię.Wznieś rączkę swoją, błogosław nam. Całe swe życie dziś Tobie dam. Zmruż oczęta swoje.Tyś serce moje, modlitwa moja niech uśpi Cię.

4

Nie było miejsca dla Ciebie

Nie było miejsca dla Ciebie w Betlejem w żadnej gospodzie i narodziłeś się, Jezu, w stajni, w ubóstwie i chłodzie.

Nie było miejsca, choć zszedłeś jako Zbawiciel na ziemię, by wyrwać z czarta niewoli nieszczęsne Adama plemię.

Nie było miejsca, choć chciałeś ludzkość przytulić do łona i podać z krzyża grzesznikom zbawcze, skrwawione ramiona. Nie było miejsca, choć szedłeś ogień miłości zapalić i przez swą mękę najdroższą świat od zagłady ocalić. Gdy liszki mają swe jamy i ptaszki swoje gniazdeczka, dla Ciebie brakło gospody, Tyś musiał szukać żłóbeczka.

A dzisiaj czemu wśród ludzi tyle łez, jęków, katuszy? Bo nie ma miejsca dla Ciebie w niejednej człowieczej duszy!

Przepisy wigilijne

Wieczerza wigilijna to, obok Wielkanocy, najbardziej uroczyste święto w roku. Zwykle zasiadamy do niej w gronie najbliższych w chwili, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazdka. Zgodnie z tradycją stawiamy jedno naczynie więcej: z myślą o zbłąkanym gościu lub przez pamięć o nieobecnych bliskich. Wieczerzę rozpoczyna piękny zwyczaj dzielenia się opłatkiem, który rozdaje najstarszy uczestnik wigilii, oraz składania sobie życzeń.

Dawniej pod obrus kładziono siano i dzielono się opłatkiem ze zwierzętami (aby zdrowo się chowały) najchętniej o północy, wierząc głęboko, że przemówią ludzkim głosem.

Kiedy zapłoną światełka na choince i popłyną dźwięki kolęd, pora zasiąść do wieczerzy. Powinno się na nią złożyć 12 potraw, ponieważ tylu było apostołów. I choć od niedawna posiłki wigilijne nie muszą być postne, zamieszczone w tej książce przepisy przygotowane zostały z myślą o zwolennikach tradycji i obliczone na 4-5 osób.

Śledzie

Istnieje w polskiej tradycji głęboko zakorzeniony zwyczaj wpadania do znajomych przed świętami Bożego Narodzenia "na śledzika". W ostatnich latach na naszych stołach pojawiły się śledzie w tak wyszukanych smakach, że jest to uczta zarówno dla oczu, jak i podniebienia. Sukces kulinarny zależy jednak w głównej mierze od jakości śledzi. Najlepiej kupić "prawdziwe" solone ryby, namaczać je przez dobę, zmieniając kilkakrotnie wodę, a następnie ściągnąć skórkę, odciąć ogon i płetwy, podzielić na filety i usunąć ości (delikatnie pociągając za kręgosłup). Można też kupić gotowe filety śledziowe i eksperymentować, tworząc własne niepowtarzane receptury.

1

Śledzie w oleju

4 filety śledziowe, 1 cebula, ziele angielskie, listek laurowy, pieprz, pół szklanki oliwy z oliwek

1 Filety śledziowe pokroić na dzwonka, przełożyć w szklanym naczyniu drobno pokrojoną cebulą, dodając kilka ziarenek ziela angielskiego, kilka ziarenek pieprzu i listek laurowy. To przepis podstawowy, można go jednak modyfikować, dodając kilka plasterków cytryny, łyżeczkę majeranku, ząbek czosnku lub inne przyprawy korzenne i zioła.

2 Całość zalewamy dobrym olejem lub oliwą z oliwek i poruszamy naczyniem, aby płyn wypełnił wszystkie szczeliny. Można również podgrzać olej z przyprawami i ostudzonym zalać śledzie z cebulką.

Będą smaczniejsze, jeżeli przygotuje się je na dobę przed jedzeniem.

Wspaniale smakują śledzie przełożone ugotowaną fasolą lub pokrojonymi w półtalarki ugotowanymi i obranymi ze skórki burakami.

2

Śledzie w śmietanie

4 filety śledziowe, 1 cebula, 1 winne jabłko, 1 łyżka soku cytrynowego, 1 opakowanie śmietany, szczypta cukru pudru, szczypta soli i pieprzu

1 Wymieszać szklankę kwaśnej śmietany z drobno pokrojoną cebulą, startym na tarce o dużych otworach, obranym ze skórki jabłkiem, łyżką soku cytrynowego, szczyptą soli, cukru pudru i pieprzu.

2 Filety śledziowe zalać sosem śmietanowym i odstawić pod przykryciem na godzinę do lodówki.

3

Rolmopsy

4 filety śledziowe, kwaszony ogórek, łyżka musztardy, 2 cebule, marchewka, pół szklanki octu winnego, łyżka cukru, pieprz, ziele angielskie, wykałaczki

1 Filety ułożyć na desce, wewnętrzną stroną do wierzchu. Posmarować musztardą, posypać drobno pokrojoną cebulą i położyć pasek pokrojonego wzdłuż ogórka.

2 Obraną i pokrojoną w krążki cebulę oraz marchewkę zalać szklanką wody i zagotować. Dodać pół szklanki białego octu winnego oraz przyprawy do smaku.

3 Ostudzoną zalewą zalać rolmopsy. Każdy filet zawinąć, spinając wykałaczką. Ułożyć ciasno w naczyniu i zalać zalewą.

4 Odstawić pod przykryciem do lodówki na dobę.