Prezydent, najemnik, gangster, szpieg - Piotr Sentkowski

Kup ebooka

42.99 zł
34.39 zł (30,95 zł najniższa cena z 30 dni)

-
Proszę czekać

ROZDZIAŁ PIERWSZY

Lu­cjan Ko­strzew­ski miał ra­cję. Le­piej nie pchać się po­śród lu­dzi, nie wie­dząc, jaka bę­dzie ich re­ak­cja. Wie­ce wy­bor­cze to co in­ne­go, bo mo­żesz tam spo­tkać swo­ich, któ­rzy przy­szli spe­cjal­nie po to, żeby cię zo­ba­czyć. Pre­zy­dent Bar­tosz Czar­to­ry­ski mu­siał przy­znać przed sa­mym sobą, że wo­lał­by zno­wu ru­szyć w tra­sę po kra­ju i po­czuć kli­mat kam­pa­nij­nej wal­ki o gło­sy wy­bor­ców. Ja­sne, że by­cie gło­wą pań­stwa jest faj­ne. I nie cho­dzi tyl­ko o blichtr z tym zwią­za­ny. Cho­ciaż Czar­to­ry­skie­mu wy­da­wa­ło się, że jego po­przed­ni­ko­wi cho­dzi­ło głów­nie o to. Pew­nie dla­te­go za­koń­czył swo­ją ka­rie­rę po­li­tycz­ną z naj­niż­szym po­par­ciem w hi­sto­rii. Ta świa­do­mość, że je­steś nu­me­rem je­den i że nad tobą nie ma już ni­ko­go - to jest do­pie­ro coś. No, może oprócz pre­zy­den­ta Sta­nów Zjed­no­czo­nych, któ­re­go te­le­fo­nicz­ne po­ła­jan­ki mu­siał od cza­su do cza­su zno­sić w związ­ku z eska­la­cją kon­flik­tu w ogar­nię­tej woj­ną Ukra­inie. Hen­ry Wal­ker oskar­żał go o to, że Pol­ska nie robi wy­star­cza­ją­co dużo, żeby wspo­móc ar­mię wschod­nie­go są­sia­da. Traf­ne spo­strze­że­nie, ale son­da­że wska­zy­wa­ły, że więk­szość spo­łe­czeń­stwa po pro­stu tego nie chce. Czar­to­ry­ski mu­siał więc moc­no la­wi­ro­wać, żeby mieć szan­sę na dłuż­sze za­kwa­te­ro­wa­nie w Bel­we­de­rze. I jesz­cze wstrzy­my­wa­nie ru­chu w cen­trum mia­sta, kie­dy prze­wo­żo­no go jego opan­ce­rzo­ną li­mu­zy­ną - to lu­bił szcze­gól­nie.

Szef kan­ce­la­rii po­wie­dział mu nie­daw­no, że pew­ne rze­czy w zbli­ża­ją­cej się kam­pa­nii wy­bor­czej trze­ba bę­dzie zmie­nić. Przede wszyst­kim nie moż­na po­zwa­lać na tak zwa­ne py­ta­nia z sali. Pod­czas pierw­szej kam­pa­nii to dzia­ła­ło, bo lu­dzie od­no­si­li wra­że­nie, że kan­dy­da­to­wi Czar­to­ry­skie­mu leżą na ser­cu tro­ski jego ro­da­ków. I rze­czy­wi­ście le­ża­ły - cho­ciaż nikt z jego szta­bow­ców, z Ko­strzew­skim na cze­le, w to nie wie­rzył. Ale to było po­nad pięć lat temu, kie­dy Bar­tosz Czar­to­ry­ski z biz­nes­me­na, któ­ry pierw­szy mi­lion (oraz każ­dy ko­lej­ny) za­ro­bił uczci­wie, prze­isto­czył się w try­bu­na lu­do­we­go, wy­ra­ża­ją­ce­go gło­śno gniew tych, któ­rych sys­tem za­wiódł. Dro­gie miesz­ka­nia, sła­bo płat­na pra­ca, zmniej­sza­ją­ce się moż­li­wo­ści awan­su spo­łecz­ne­go. Na tym moż­na zbić ka­pi­tał po­li­tycz­ny, je­śli jest się wia­ry­god­nym na tyle, żeby prze­ko­nać lu­dzi do swo­je­go świa­to­po­glą­du. Py­ta­nie, czy urzę­du­ją­cy pre­zy­dent, bę­dą­cy siłą rze­czy czę­ścią sys­te­mu, jest tak samo wia­ry­god­ny jak kan­dy­dat nie­po­no­szą­cy za nic od­po­wie­dzial­no­ści i nie­mu­szą­cy po­dej­mo­wać de­cy­zji, któ­rych skut­ki do­ty­ka­ją tych au­ten­tycz­nie po­krzyw­dzo­nych.

Ja­dąc pre­zy­denc­ką li­mu­zy­ną przez mia­sto, Czar­to­ry­ski na­dal wi­dział to samo, co wcze­śniej, gdy tymi sa­my­mi uli­ca­mi prze­jeż­dżał swo­im pry­wat­nym sa­mo­cho­dem. Przy­gnę­bio­nych i za­go­nio­nych lu­dzi, ży­ją­cych w kie­ra­cie wiecz­ne­go spła­ca­nia kre­dy­tów. Nar­ko­ma­nów le­d­wo trzy­ma­ją­cych się na no­gach, bę­dą­cych ofia­ra­mi fen­ta­ny­lu zy­sku­ją­ce­go w Pol­sce co­raz więk­szą po­pu­lar­ność. Bie­da­ków grze­bią­cych po śmiet­ni­kach. Za­sta­na­wiał się, czy te­raz przy­pad­kiem nie ob­ser­wu­je ta­kich lu­dzi wię­cej niż kie­dyś. Je­śli tak, to ozna­cza­ło­by, że sy­tu­acja w kra­ju się po­gor­szy­ła, a to z ko­lei tłu­ma­czy­ło­by spa­dek po­par­cia dla jego pre­zy­den­tu­ry w ostat­nich son­da­żach. Czy coś moż­na było z tym zro­bić? Nie­wie­le. Go­spo­dar­czo Pol­ska za­le­ża­ła od ko­niunk­tu­ry w Niem­czech, któ­re po upad­ku ko­mu­ni­zmu za­in­we­sto­wa­ły nad Wi­słą kil­ka­set mi­liar­dów euro. A Niem­cy też ostat­nio sła­bo przę­dły. Szcze­gól­nie od kie­dy skoń­czy­ły się do­sta­wy ta­nie­go gazu z Ro­sji, wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w tam­tej­szym prze­my­śle.

Ogól­nie rzecz bio­rąc, było źle. Ko­strzew­ski uwa­żał, że na­le­ży iść w pro­pa­gan­dę, żeby od­wró­cić uwa­gę od re­al­nych pro­ble­mów. W tym za­kre­sie po­mię­dzy pre­zy­den­tem a sze­fem jego kan­ce­la­rii była peł­na zgo­da. Roz­bież­no­ści do­ty­czy­ły je­dy­nie tego, jak mia­ło­by to wy­glą­dać w prak­ty­ce. Czar­to­ry­ski był zda­nia, że trze­ba pod­piąć się pod suk­ce­sy pol­skich spor­tow­ców - żeby lu­dzie wi­dzie­li, że wy­bit­ne osią­gnię­cia ro­dzi­mych atle­tów są za­słu­gą ca­łe­go spo­łe­czeń­stwa, na któ­re­go cze­le stoi pre­zy­dent. Ko­strzew­ski za­czął ma­ru­dzić, że niby wszyst­ko się zga­dza, ale w prak­ty­ce na­ród może to ode­brać w ten spo­sób: pre­zy­dent nie ma wła­snych do­ko­nań, dla­te­go pod­pi­su­je się pod cu­dzy­mi. Tam­ten się jed­nak uparł.

Za pierw­szym ra­zem po­szło gład­ko. Wy­star­czy­ło tyl­ko po­cze­kać, aż naj­lep­szy pol­ski pił­karz, Alek­san­der Kem­piń­ski, strze­li pierw­sze­go gola dla hisz­pań­skiej dru­ży­ny w roz­gryw­kach Ligi Mi­strzów. Po­tem po­zo­sta­ło za­ło­żyć sza­lik w bar­wach na­ro­do­wych, chwy­cić za kie­li­szek wy­peł­nio­ny szam­pa­nem, uśmiech­nąć się od ucha do ucha, zro­bić zdję­cie i wrzu­cić je na me­dia spo­łecz­no­ścio­we z gra­tu­la­cja­mi dla na­sze­go na­past­ni­ka. Wy­wo­ła­ło to u więk­szo­ści ob­ser­wa­to­rów po­zy­tyw­ne re­ak­cje.

Za dru­gim ra­zem było już jed­nak go­rzej. Plan był taki, że re­por­ter­ka z za­przy­jaź­nio­nej re­dak­cji na sam ko­niec kon­fe­ren­cji pra­so­wej, gdy już wszyst­kie po­waż­ne te­ma­ty zo­sta­ną wy­czer­pa­ne, po­pro­si Czar­to­ry­skie­go o ko­men­tarz na te­mat zwy­cię­stwa pol­skiej te­ni­sist­ki Ane­ty Mi­cha­lak w tur­nie­ju wiel­kosz­le­mo­wym w Pa­ry­żu. I tak się rze­czy­wi­ście sta­ło.

- Pa­nie pre­zy­den­cie - nie­ocze­ki­wa­nie dla wszyst­kich, oprócz oczy­wi­ście pre­zy­den­ta, za­bra­ła głos wy­mie­nio­na wy­żej pani re­por­ter - jak pan oce­nia wspa­nia­łe zwy­cię­stwo Ane­ty Mi­cha­lak w te­go­rocz­nym French Open?

- No cóż - Czar­to­ry­ski wy­raź­nie się oży­wił, osten­ta­cyj­nie znu­dzo­ny po­przed­ni­mi py­ta­nia­mi - wszy­scy wie­dzą, że moje ulu­bio­ne dys­cy­pli­ny spor­to­we to pił­ka noż­na i MMA. Nie zna­czy to jed­nak, że nie lu­bię obej­rzeć za­wo­dów spor­to­wych w tak eli­tar­nych dys­cy­pli­nach, jak te­nis, siat­ków­ka czy żu­żel. Poza tym im wię­cej na­szych spor­tow­ców re­ali­zu­je w prak­ty­ce ha­sło, czy ra­czej mot­to, "Pol­ska górą", tym le­piej. Gra­tu­la­cje dla pani Mi­cha­lak za od­nie­sie­nie, ko­lej­ne­go już, zwy­cię­stwa w tur­nie­ju cy­klu ATP.

Wśród dzien­ni­ka­rzy i re­por­te­rów ze­bra­nych w sali kon­fe­ren­cyj­nej za­pa­no­wa­ła kon­ster­na­cja. Czar­to­ry­ski zdał so­bie spra­wę z tego, że po­peł­nił ja­kąś gafę. Nie wie­dział jed­nak, o co cho­dzi. Prze­cież zło­żył gra­tu­la­cje, do cze­go zo­bo­wią­zy­wa­ła go pre­zy­denc­ka ety­kie­ta. Coś jed­nak zro­bił nie tak, bo na­wet za­przy­jaź­nio­na pani re­dak­tor była skon­fun­do­wa­na. Do­pie­ro po dłuż­szej chwi­li do­tar­ło do nie­go, że po­my­lił tur­niej dla ko­biet z tur­nie­jem z udzia­łem męż­czyzn.

- WTA - nie­mal krzyk­nął do mi­kro­fo­nu, pró­bu­jąc spro­sto­wać nie­for­tun­ną wy­po­wiedź. - Oczy­wi­ście, że WTA. No... w po­rząd­ku...

Jed­nak tym ra­zem w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych z pre­zy­den­ta so­bie żar­to­wa­no. A i ry­ko­sze­tem obe­rwa­ła, ni­cze­mu nie­win­na, nie­szczę­sna Ane­ta Mi­cha­lak.

Czar­to­ry­ski chciał zro­bić trze­cie po­dej­ście, ale się za­wa­hał. Była oka­zja - za­wo­dy z cy­klu Grand Prix na żuż­lu. Gdy­by naj­lep­szy pol­ski żuż­lo­wiec, Mak­sy­mi­lian Du­dziń­ski, je wy­grał, pre­zy­dent mógł­by mu oso­bi­ście po­gra­tu­lo­wać. "Pa­nie pre­zy­den­cie, a co, je­śli zo­sta­nie pan wy­gwiz­da­ny?". Py­ta­nie Ko­strzew­skie­go ostu­dzi­ło jego za­pał. Mu­siał­by pod­jąć ry­zy­ko. Zu­peł­nie nie­po­trzeb­ne w tych oko­licz­no­ściach.

Tak więc w let­nie so­bot­nie po­po­łu­dnie sie­dział w swo­im ga­bi­ne­cie pre­zy­denc­kim w za­chod­nim skrzy­dle Bel­we­de­ru i nad­ra­biał za­le­gło­ści w lek­tu­rze ra­por­tów wy­wia­du, któ­re mia­ły mu po­móc zo­rien­to­wać się w sy­tu­acji na ukra­iń­skim fron­cie. Sam nie wie­dział, czy w in­te­re­sie Pol­ski było, żeby ta woj­na trwa­ła na­dal, czy też le­piej za­koń­czyć ją, pod­pi­su­jąc ja­kieś po­ro­zu­mie­nie, któ­re­go kosz­ty po­no­si­ła­by głów­nie Ukra­ina. Gdy Wal­ker go o to py­tał, wy­krę­cał się od za­ję­cia sta­no­wi­ska w tej spra­wie, mó­wiąc, że jest to py­ta­nie do pre­zy­den­ta Pe­tra Bo­bro­wa.

Pu­ka­nie do drzwi ga­bi­ne­tu ode­rwa­ło go od czy­ta­nia. Trzy moc­ne ude­rze­nia. To był Ko­strzew­ski.

- Pa­nie pre­zy­den­cie, puł­kow­nik Bu­dzisz pro­si o au­dien­cję.

- Do­brze, niech przy­je­dzie za go­dzi­nę.

- On już tu jest. Twier­dzi, że to pil­ne.

- Cie­ka­we, skąd wie, że w so­bo­tę sie­dzę w Bel­we­de­rze, tak jak­bym nie miał nic lep­sze­go do ro­bo­ty... Do­wie­dział się od cie­bie?

Ko­strzew­ski wy­glą­dał na zmie­sza­ne­go.

- Da­waj go tu. - Czar­to­ry­ski za­czął skła­dać roz­ło­żo­ne na sto­le pa­pie­ry do sza­rej tecz­ki, na któ­rej wid­niał na­pis: TYL­KO DLA OCZU PRE­ZY­DEN­TA. Skoń­czyw­szy, za­mknął ją i po­pra­wił kra­wat. Cze­kał.

Gdy do ga­bi­ne­tu wszedł Ni­ko­dem Bu­dzisz, pre­zy­dent nie od razu pod­niósł się z fo­te­la, żeby się z nim przy­wi­tać. Szef Służ­by Bez­pie­czeń­stwa Pol­ski rów­nież po­zwo­lił so­bie na pew­ną osten­ta­cję, mia­ro­wo sta­wia­jąc nie­spiesz­ne kro­ki w dro­dze do biur­ka prze­ło­żo­ne­go. Nie prze­pa­da­li za sobą i nie sta­ra­li się tego ukry­wać.

- Pa­nie pre­zy­den­cie, prze­pra­szam, że prze­szka­dzam pod­czas week­en­du, ale jest to spra­wa nie­cier­pią­ca zwło­ki. - Już pod­czas po­wi­ta­nia Bu­dzisz po­zwo­lił so­bie na drob­ną zło­śli­wość, zna­jąc tryb pra­cy Czar­to­ry­skie­go, któ­re­go trud­no było za­stać w Bel­we­de­rze po­mię­dzy piąt­ko­wym po­po­łu­dniem a po­nie­dział­ko­wym ran­kiem.

- Pa­nie puł­kow­ni­ku, dla Służ­by Bez­pie­czeń­stwa Pol­ski, bę­dą­cej za­wsze zwar­tą i go­to­wą w wal­ce z wro­ga­mi na­szej umi­ło­wa­nej oj­czy­zny, wró­cił­bym na­wet z urlo­pu na Ma­le­di­wach. - Zwierzch­nik sił zbroj­nych nie po­zo­stał mu dłuż­ny.

Po krót­kiej wy­mia­nie uszczy­pli­wo­ści obaj po­sta­no­wi­li przejść do me­ri­tum.

- Niech zgad­nę, cho­dzi o Ukra­inę? - Czar­to­ry­ski wska­zał ge­stem ręki krze­sło sto­ją­ce przed jego biur­kiem. Gdy Bu­dzisz usiadł, sam tak­że za­jął miej­sce w swo­im fo­te­lu.

- Dzi­siaj rano otrzy­ma­li­śmy z Ki­jo­wa do­wo­dy w pew­nej spra­wie - za­czął ostroż­nie Bu­dzisz, co mo­gło wska­zy­wać, że nie jest do koń­ca szcze­ry. Na ko­la­nach trzy­mał sza­rą tecz­kę, na któ­rej nie było żad­ne­go ty­tu­łu. "A więc nie był pe­wien, czy tu­taj przy­je­chać" - ta myśl ude­rzy­ła Czar­to­ry­skie­go.

- Jak wia­do­mo, zgo­dził się pan, pa­nie pre­zy­den­cie, na udział pol­skich oby­wa­te­li w wal­kach w obro­nie Ukra­iny. Była to słusz­na de­cy­zja. Po­ka­za­li­śmy ca­łe­mu świa­tu, że dla obro­ny na­sze­go so­jusz­ni­ka je­ste­śmy go­to­wi prze­le­wać krew.

- Od pew­ne­go cza­su za­sta­na­wiam się, czy po­wi­nie­nem był się na to zgo­dzić. - Czar­to­ry­ski bał się, że któ­re­goś dnia w me­diach po­ja­wią się zdję­cia tru­mien z cia­ła­mi pol­skich na­jem­ni­ków i spo­łe­czeń­stwo za­cznie go ob­wi­niać za wy­sła­nie ich na śmierć. To by­ło­by fa­tal­ne dla jego wi­ze­run­ku.

- To była słusz­na de­cy­zja - po­wtó­rzył Bu­dzisz. - W jej pod­ję­ciu mia­łem też swój skrom­ny udział.

Pod­czas ob­rad Biu­ra Bez­pie­czeń­stwa Na­ro­do­we­go, ty­dzień po wy­bu­chu woj­ny, to Bu­dzisz, jako je­den z nie­licz­nych, po­chwa­lił po­mysł Czar­to­ry­skie­go, po­le­ga­ją­cy na pod­pi­sy­wa­niu in­dy­wi­du­al­nych zgód na służ­bę oby­wa­te­li Pol­ski w ob­cej ar­mii, co for­mal­nie było za­ka­za­ne. Wy­da­wa­ło się wów­czas, że nie­pod­le­głość Ukra­iny wisi na wło­sku i po­trzeb­ne są zde­cy­do­wa­ne dzia­ła­nia. Wte­dy pre­zy­dent się nie wa­hał. Ale od tam­tych dni mi­nę­ły po­nad dwa lata. Dużo cza­su na prze­my­śle­nie pew­nych spraw.

- Dzię­ku­ję, Ni­ko­de­mie, za udzie­lo­ne mi wte­dy po­par­cie. - Gdy roz­ma­wia­li w czte­ry oczy, pre­zy­dent zwra­cał się do sze­fa SBP po imie­niu. Był to ce­lo­wy za­bieg. I cho­ciaż uni­kał pro­tek­cjo­nal­ne­go tonu, da­wał Bu­dzi­szo­wi do zro­zu­mie­nia, że nie trak­tu­je go cał­kiem po­waż­nie. - Z czym do mnie przy­cho­dzisz?

- Cho­dzi o pol­skie­go oby­wa­te­la bio­rą­ce­go udział w wal­kach o Za­po­ro­że.

- Zgi­nął? - Wi­dok trum­ny okry­tej pol­ską fla­gą po­now­nie po­ja­wił się w wy­obraź­ni Czar­to­ry­skie­go.

- Wręcz prze­ciw­nie. Jest cały i zdro­wy. Mie­siąc temu wró­cił do Pol­ski. Do War­sza­wy. - Bu­dzisz nie spie­szył się z wy­ja­śnie­niem celu swo­jej wi­zy­ty. Spoj­rzał na le­żą­cą na ko­la­nach tecz­kę.

- Ro­zu­miem, że w środ­ku jest wnio­sek o od­zna­cze­nie go or­de­rem Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri? - Czar­to­ry­ski wie­dział, że Bu­dzisz przy­szedł do Bel­we­de­ru ze zły­mi in­for­ma­cja­mi. Zja­wiał się w tym bu­dyn­ku nie­mal wy­łącz­nie, gdy coś po­szło nie tak. Za­wsze tak było.

- Pa­nie pre­zy­den­cie, mamy po­waż­ny pro­blem. - Wy­ra­że­nie "my" od razu zwró­ci­ło uwa­gę zwierzch­ni­ka. Służ­by lu­bią dzie­lić się z po­li­ty­ka­mi swo­imi po­raż­ka­mi. - Wszyst­ko wska­zu­je na to, że ów pol­ski oby­wa­tel jest współ­od­po­wie­dzial­ny za do­ko­na­nie zbrod­ni wo­jen­nych na ro­syj­skich jeń­cach. Ta­kie in­for­ma­cje otrzy­ma­li­śmy od ukra­iń­skie­go wy­wia­du.

Bu­dzisz po­ło­żył tecz­kę na biur­ku i prze­su­nął ją w stro­nę roz­mów­cy. Ten tyl­ko na nią spoj­rzał.

- Pod­czas walk o Za­po­ro­że Ukra­iń­cy wzię­li do nie­wo­li oko­ło osiem­dzie­się­ciu Ro­sjan, któ­rzy byli prze­trzy­my­wa­ni w za­im­pro­wi­zo­wa­nym obo­zie je­niec­kim we wsi Ta­ra­siw­ka. Do do­wódz­twa za­czę­ły do­cie­rać in­for­ma­cje o złym trak­to­wa­niu jeń­ców, dla­te­go prze­pro­wa­dzo­no tam in­spek­cję, któ­ra wy­ka­za­ła brak czte­rech z nich. Po­dej­rze­wa­no, że ucie­kli. Za­rzą­dzo­no po­szu­ki­wa­nia. Nie trwa­ły one dłu­go, gdyż oko­ło pół­to­ra ki­lo­me­tra od obo­zu na­tra­fio­no w le­sie na świe­ży grób. To tam ich zna­le­zio­no.

Do­pie­ro te­raz Czar­to­ry­ski się­gnął po do­ku­men­ty.

- W środ­ku znaj­dzie pan, pa­nie pre­zy­den­cie, ra­port Służ­by Bez­pie­czeń­stwa Ukra­iny za­wie­ra­ją­cy ze­zna­nia świad­ków oraz zdję­cia. Ostrze­gam, że są dra­stycz­ne.

Rze­czy­wi­ście były. Na­gie cia­ła ob­le­pio­ne zie­mią, z rę­ka­mi skrę­po­wa­ny­mi za ple­ca­mi praw­do­po­dob­nie dru­tem. Każ­da z ofiar zgi­nę­ła od rany po­strza­ło­wej gło­wy. Je­den z za­mor­do­wa­nych męż­czyzn nie miał pra­we­go ucha.

Pre­zy­dent odło­żył zdję­cia na bok i wziął do ręki pa­pie­ro­we ar­ku­sze za­wie­ra­ją­ce spi­sa­ne ze­zna­nia miesz­kań­ców wio­ski, któ­rzy byli świad­ka­mi, jak z obo­zu je­niec­kie­go wy­je­cha­ła woj­sko­wa cię­ża­rów­ka, na pace któ­rej znaj­do­wa­ło się czte­rech męż­czyzn z czar­ny­mi kap­tu­ra­mi na gło­wach. Wy­wie­zio­no ich w kie­run­ku miej­sca, gdzie póź­niej zna­le­zio­no zwło­ki. Ze­zna­nia jed­ne­go z pra­cow­ni­ków cy­wil­nych pra­cu­ją­cych dla woj­ska wska­zy­wa­ły na to, że eskor­ta to­wa­rzy­szą­ca Ro­sja­nom skła­da­ła się z sze­ściu męż­czyzn, wśród któ­rych był Po­lak. Wy­mie­nio­no na­wet jego na­zwi­sko: Da­niel Ma­mes. Opi­sy­wa­ne zda­rze­nia mia­ły miej­sce pięć ty­go­dni temu.

- Czy ten ra­port do­tarł do nas dro­gą ofi­cjal­ną? - Czar­to­ry­ski za­dał to py­ta­nie, nie od­ry­wa­jąc wzro­ku od pa­pie­rów, któ­rych treść wy­da­wa­ła mu się nie­stan­dar­do­wa.

- Nie. I to jest dla nas do­bra wia­do­mość. Mamy czas, żeby za­sta­no­wić się, co z tym zro­bić.

Zno­wu "my". Pre­zy­dent spoj­rzał na fo­to­ko­pię przed­sta­wia­ją­cą zgo­dę na służ­bę oby­wa­te­la Da­nie­la Ma­me­sa w Si­łach Zbroj­nych Ukra­iny. Na sa­mym dole do­ku­men­tu wy­sta­wio­ne­go przez Mi­ni­ster­stwo Obro­ny Na­ro­do­wej roz­po­znał wła­sny za­ma­szy­sty pod­pis. Było dla nie­go oczy­wi­ste, że ta ko­pia nie zo­sta­ła umiesz­czo­na w tecz­ce przez Ukra­iń­ców. Zro­bił to Bu­dzisz.

- A czy mu­si­my co­kol­wiek z tym ro­bić? - za­py­tał i ode­pchnął się wraz z fo­te­lem od biur­ka, jak­by chciał zro­bić so­bie wię­cej miej­sca.

- Nie mu­si­my. Tym bar­dziej że Ki­jów nie wy­stą­pił z wnio­skiem o eks­tra­dy­cję. Ale ist­nie­je ry­zy­ko, że ta spra­wa wy­pły­nie i opi­nia pu­blicz­na do­wie się o wszyst­kim - od­rzekł Bu­dzisz.

Pre­zy­dent spoj­rzał w stro­nę okna. Wi­dok za­sła­nia­ło mu ro­sną­ce w ogro­dzie pa­ła­cu drze­wo.

- A więc... - miał pro­ble­my ze sfor­mu­ło­wa­niem my­śli - kim jest ten fa­cet?

- Ma dwa­dzie­ścia osiem lat. Po ukoń­cze­niu Tech­ni­kum Ho­te­lar­skie­go za­cią­gnął się do woj­ska. Tam od­kry­to jego ta­lent: rzad­ko pu­dło­wał, strze­la­jąc do celu. Wy­sła­no go na szko­le­nie strzel­ców wy­bo­ro­wych. Za pierw­szym ra­zem go nie ukoń­czył, ale rok póź­niej dano mu dru­gą szan­sę, któ­rą już wy­ko­rzy­stał. Słu­żył w 18. Dy­wi­zji Zme­cha­ni­zo­wa­nej w Sie­dl­cach.

- Ale gdy wy­jeż­dżał na Ukra­inę, nie słu­żył w Pol­skich Si­łach Zbroj­nych - za­uwa­żył szef pań­stwa.

- Od­kry­to, że pod­czas służ­by, oprócz pa­pie­ro­sów, pa­lił rów­nież ma­ri­hu­anę. I tym ra­zem dano mu dru­gą szan­sę i wy­sła­no go na te­ra­pię uza­leż­nień. Dwa ty­go­dnie po jej ukoń­cze­niu w jego or­ga­ni­zmie wy­kry­to me­fe­dron. Zo­stał zwol­nio­ny dys­cy­pli­nar­nie. To było czte­ry lata temu. Przez po­nad rok miesz­kał z mat­ką, utrzy­mu­jąc się z do­ryw­czych prac, po czym wy­je­chał do Ho­lan­dii. Tam pra­co­wał w hur­tow­ni z elek­tro­ni­ką, sor­tow­ni wa­rzyw, fa­bry­ce cia­stek, a na­wet w uboj­ni. Do oj­czy­zny wró­cił po wy­bu­chu woj­ny. Woj­sko pol­skie go nie po­trze­bo­wa­ło, ale ukra­iń­skie już tak. Na fron­cie ni­czym spe­cjal­nie się nie wy­róż­nił, ale jest jed­na cie­ka­wa no­tat­ka spi­sa­na przez do­wód­cę jego plu­to­nu. Po­dob­no Ma­mes zgło­sił się do nie­go z pro­po­zy­cją prze­do­sta­nia się na tyły wro­ga i zli­kwi­do­wa­nia jed­ne­go lub na­wet kil­ku ro­syj­skich ofi­ce­rów. Miał zda­wać so­bie spra­wę z tego, że by­ła­by to mi­sja sa­mo­bój­cza. Kom­pleks bo­ha­te­ra.

- Bo­ha­ter, któ­re strze­la w gło­wę bez­bron­nym lu­dziom? Ro­zu­miem, że zdą­ży­li­ście go już na­mie­rzyć.

- Wy­naj­mu­je miesz­ka­nie na Be­mo­wie. Zna­lazł wresz­cie ko­bie­tę. Z Ukra­iny przy­wiózł nie­ja­ką Ta­tia­nę Pod­ko­pa­je­wę. - Bu­dzisz wspo­mógł się no­tat­ka­mi.

- Jak to moż­li­we, że przed­sta­wi­li­ście mi do pod­pi­su wnio­sek o ze­zwo­le­nie na służ­bę w ob­cej ar­mii czło­wie­ka, któ­ry zo­stał wy­rzu­co­ny z na­sze­go woj­ska?

- Zwy­kłe prze­ocze­nie, pa­nie pre­zy­den­cie, wy­ni­ka­ją­ce z cha­osu pierw­szych ty­go­dni woj­ny.

Czar­to­ry­ski spoj­rzał na roz­mów­cę, jak­by nie wie­rzył wła­snym uszom.

- Poza tym na­le­ży pa­mię­tać, że Ukra­iń­cy roz­pacz­li­wie po­trze­bo­wa­li wte­dy re­kru­ta. Wy­szko­lo­ne­go re­kru­ta. Trud­no nam było od­mó­wić ich proś­bom, w sy­tu­acji gdy trwa­ła ofen­sy­wa na Ki­jów. Dzi­siaj mo­że­my so­bie mó­wić, że ta­kich lu­dzi jak Ma­mes nie po­win­ni­śmy byli wy­sy­łać na front. Być może rze­czy­wi­ście nie po­win­ni­śmy. Ale nie da się prze­wi­dzieć, jak dana oso­ba za­cho­wa się w wa­run­kach wo­jen­nych.

Na­stą­pi­ła dłuż­sza chwi­la krę­pu­ją­cej ci­szy. Bu­dzisz po­wie­dział już wszyst­ko, co miał do po­wie­dze­nia, a jego prze­ło­żo­ny zbie­rał się do pod­ję­cia ja­kiejś de­cy­zji. Zda­niem sze­fa SBP trwa­ło to tro­chę za dłu­go, a to ozna­cza­ło, że po­ja­wi­ła się oka­zja, żeby wy­ba­dać grunt.

- Czy mamy pod­dać Da­nie­la Ma­me­sa ca­ło­do­bo­wej in­wi­gi­la­cji?

- Sąd pew­nie bę­dzie chciał znać po­wo­dy, dla któ­rych służ­by in­te­re­su­ją się we­te­ra­nem wo­jen­nym. A jak coś tra­fia do sądu, to za chwi­lę trą­bią o tym w me­diach. - Czar­to­ry­ski uwa­żał śro­do­wi­sko praw­ni­cze za szcze­gól­nie mu nie­przy­chyl­ne. To stam­tąd mógł pójść prze­ciek ob­ni­ża­ją­cy jego po­par­cie w son­da­żach.

- Sąd nie musi o ni­czym wie­dzieć. Wy­star­czy wie­dza i zgo­da pana pre­zy­den­ta.

Te­raz męż­czy­zna wie­dział już, w co gra SBP. Gdy opi­nia pu­blicz­na do­wie się o zbrod­nia­rzu wo­jen­nym wy­sła­nym na cu­dzą woj­nę przez pre­zy­den­ta Rze­czy­po­spo­li­tej, służ­by umy­ją ręce, twier­dząc, że wy­ko­ny­wa­ły tyl­ko po­le­ce­nia z góry, co, for­mal­nie rzecz bio­rąc, od­po­wia­da­ło­by praw­dzie.

- Ni­ko­de­mie, chcę, abyś jak naj­szyb­ciej po­je­chał do Ki­jo­wa i do­wie­dział się, jak prze­bie­ga śledz­two w spra­wie śmier­ci tych czte­rech nie­szczę­śni­ków. Mu­si­my znać szcze­gó­ły, za­nim po­dej­mie­my ja­ką­kol­wiek de­cy­zję. Je­śli trze­ba, siedź tam na­wet i dwa ty­go­dnie, ale nie od­pusz­czaj.

Sy­gnał w te­le­fo­nie pre­zy­den­ta Czar­to­ry­skie­go oznaj­mił, że na Sta­dio­nie Na­ro­do­wym roz­po­czę­ły się za­wo­dy cy­klu Grand Prix na żuż­lu. To był naj­wyż­szy czas, żeby za­koń­czyć tę roz­mo­wę.

- Pro­szę cię, że­byś pa­mię­tał, że je­dzie­my na tym sa­mym wóz­ku - przy­po­mniał na ko­niec, a w jego to­nie po­brzmie­wa­ła groź­ba.

***

Mniej wię­cej w tym sa­mym cza­sie pod jed­nym z wiel­ko­po­wierzch­nio­wych skle­pów z ar­ty­ku­ła­mi spo­żyw­czy­mi i go­spo­dar­stwa do­mo­we­go w Cze­cho­wie Pół­noc­nym, dziel­ni­cy miesz­ka­nio­wej Lu­bli­na, nie­ja­ki Adam Szy­ma­nik, dwu­dzie­sto­sze­ścio­let­ni di­ler nar­ko­ty­ko­wy bar­dziej zna­ny jako "Oj­ciec", pusz­czał na­gra­nie na swo­im te­le­fo­nie z ja­kie­goś wy­da­rze­nia, któ­re­go uczest­ni­ka­mi byli on i jego dwaj kom­pa­ni, śle­dzą­cy te­raz z roz­ba­wie­niem to, co roz­gry­wa­ło się na wy­świe­tla­czu.

- Se­rio tego nie pa­mię­tasz? - Szy­ma­nik zwró­cił się z tym py­ta­niem do Bo­re­go, atle­tycz­nie zbu­do­wa­ne­go dwu­dzie­sto­lat­ka w czap­ce z logo dru­ży­ny Mo­tor Lu­blin.

- Oj­ciec, ja by­łem tak na­pru­ty, że na­wet nie pa­mię­tam, jak do­tar­łem do domu - przy­znał Bory, kie­ru­jąc wzrok na swo­je­go ró­wie­śni­ka De­li­ka­ta, ma­ją­ce­go wy­gląd osie­dlo­we­go cwa­nia­ka, jak­by u nie­go szu­kał po­twier­dze­nia swo­ich słów.

- Ja to aku­rat pa­mię­tam, ale tyl­ko dla­te­go, że parę chwil wcze­śniej osią­gną­łem punkt zwrot­ny. Dzię­ki temu nie by­łem już aż tak na­je­ba­ny. - De­li­kat po­wie­dział to tak, jak­by się uspra­wie­dli­wiał przed ko­le­ga­mi.

- Tego bę­dzie mi bra­ko­wa­ło - stwier­dził Szy­ma­nik, cho­wa­jąc te­le­fon do kie­sze­ni. - Bo nie wia­do­mo, na kogo w tej War­szaw­ce tra­fię. Nie je­stem pe­wien, tak szcze­rze mó­wiąc, czy do­brze ro­bię. Ale Ka­la­fio­ro­wi ra­czej się nie od­ma­wia. Zresz­tą, do cze­go ja bym tu­taj do­szedł? Na­ra­żam się, a jak­by tak do­kład­nie po­li­czyć, to w War­sza­wie w ty­dzień za­ro­bię wię­cej niż tu­taj w mie­siąc. I jesz­cze mu­szę niań­czyć do­ro­słych już chło­pów, dla któ­rych wy­zwa­niem jest wy­pro­wa­dze­nie się od ma­mu­si.

Bory i De­li­kat spoj­rze­li na sie­bie.

- Bez ob­ra­zy, pa­no­wie. - Szy­ma­nik zro­zu­miał, że po­wie­dział o jed­no zda­nie za dużo. - Po­ja­wi­ła się oka­zja i głu­pi bym był, gdy­bym z niej nie sko­rzy­stał. Gdy bę­dzie­cie w moim wie­ku, też to zro­zu­mie­cie. Na ra­zie wie­cie tyl­ko jed­no, że kto nie ry­zy­ku­je, ten nie pije szam­pa­na. Ale jest też inna waż­na za­sa­da, któ­rą po­win­ni­ście kie­ro­wać się w ży­ciu: nie ma roz­wo­ju bez wy­sił­ku. Wia­do­mo, że bę­dzie cięż­ko. Prze­cież nie zgo­dzi­łem się od razu, bo mu­szę my­śleć o Aga­cie. Dla niej to też może być szok... Jak to się mówi? Kul­tu­ro­wy? Cho­ciaż w su­mie to nie wiem. Może wła­śnie ona szyb­ciej się za­akli­ma­ty­zu­je. Wie­cie, te wiel­ko­miej­skie kli­ma­ty. Ce­le­bry­ci, gwiaz­dy kina i es­tra­dy. - Ostat­nie zda­nie okra­sił wy­raź­ną iro­nią.

- A gdy­by ci się nie spodo­ba­ło, to wró­cisz do Lu­bli­na? - De­li­ka­to­wi cały ten po­mysł wy­da­wał się ja­kąś abs­trak­cją. Wie­dział, że jego szef na sa­lo­nach ra­czej do tej pory nie by­wał. A je­śli już, to na ta­kich, gdzie nie było pod­ło­gi. Zresz­tą py­ta­nie za­dał w taki spo­sób, żeby zmu­sić go do ostrej re­ak­cji.

- Kur­wa, dla­cze­go masz z tym taki pro­blem? Boli cię to, że otwo­rzy­ły się przede mną nowe moż­li­wo­ści? - Oj­ciec szy­ko­wał się do zbesz­ta­nia kum­pla, ale w tym mo­men­cie ze skle­pu wy­je­chał wó­zek z za­ku­pa­mi pcha­ny przez atrak­cyj­ną bru­net­kę, któ­ra z pew­nym wy­sił­kiem skrę­ci­ła w stro­nę za­par­ko­wa­ne­go nie­opo­dal BMW.

Szy­ma­nik otwo­rzył ba­gaż­nik swo­je­go sa­mo­cho­du.

- Nie ku­pi­łam wszyst­kie­go, bo o tej po­rze pół­ki są już prze­trze­bio­ne. Trze­ba było przy­je­chać rano.

- Rano nie mia­łem cza­su. Ła­duj to i je­dzie­my - rzu­cił i sam za­brał się za pa­ko­wa­nie zgrze­wek wody mi­ne­ral­nej, a Bory i De­li­kat chwy­ci­li za tor­by za­ku­po­we, do któ­rych jego żona za­czę­ła pa­ko­wać ar­ty­ku­ły spo­żyw­cze. Gdy ko­bie­ta na­chy­la­ła się nad wóz­kiem, Bory ką­tem oka spo­glą­dał po­żą­dli­wie na jej wy­dat­ny biust.

- Słu­chaj­cie - Aga­ta zwró­ci­ła się do De­li­ka­ta i Bo­re­go - dla taty tyl­ko jo­gurt na­tu­ral­ny i mle­ko zero pro­cent tłusz­czu. Jest po ope­ra­cji i musi prze­strze­gać die­ty.

- Umie­my zro­bić za­ku­py. - De­li­ka­ta iry­to­wał ton, ja­kim zwra­ca­ła się do nich żona sze­fa.

- Gdy tyl­ko się tam ustat­ku­je­my i wy bę­dzie­cie tego chcie­li, ścią­gnie­my was do sie­bie. Bę­dzie­cie mo­gli pra­co­wać dla mnie w Wa­wie. Współ­pra­ca mię­dzy nami świet­nie się do tej pory ukła­da­ła - mó­wiąc to, Szy­ma­nik wy­cią­gnął w ich stro­nę dwie li­tro­we bu­tel­ki Jac­ka Da­niel­sa. - Ode mnie, że­by­ście mnie do­brze wspo­mi­na­li - do­dał z uśmie­chem.

De­li­kat i Bory ocho­czo przy­ję­li po­da­run­ki oko­licz­no­ścio­we.

- Do zo­ba­cze­nia wkrót­ce.

Oto na­stą­pił mo­ment po­że­gna­nia, za­koń­czo­ny krót­ki­mi, ale moc­ny­mi uści­ska­mi po­mię­dzy męż­czy­zna­mi. Oj­ciec wy­glą­dał na wzru­szo­ne­go, jed­nak wsty­dząc się swo­ich emo­cji, szyb­ko od­wró­cił się i wsiadł do sa­mo­cho­du.

- Po­wo­dze­nia w sto­li­cy - z lu­bież­nym uśmie­chem zwró­cił się do Aga­ty De­li­kat.

Ta chcia­ła już coś po­wie­dzieć, ale osta­tecz­nie tyl­ko się uśmiech­nę­ła, po­ma­cha­ła chło­pa­kom i tak­że wsia­dła do sa­mo­cho­du, któ­ry po chwi­li ru­szył.

- Bę­dziesz za nimi tę­sk­nił? - za­py­ta­ła męża.

- Jest coś, o czym ci nie po­wie­dzia­łem. W War­sza­wie nie będę miał ni­ko­go pod sobą.

- To zna­czy?

- Ja tam... Cho­dzi o to, że... Na po­cząt­ku będę mu­siał...

- Chy­ba nie bę­dziesz tam bie­gał z te­ma­tem?

Aga­ta cze­ka­ła, aż jej mąż sta­now­czo za­prze­czy tym in­sy­nu­acjom, ale on mil­czał.

- Bę­dziesz dla Ka­la­fio­ra bie­gał z te­ma­tem?

Po­chy­li­ła się do przo­du, pró­bu­jąc na­wią­zać z mę­żem kon­takt wzro­ko­wy. Ten jed­nak wy­da­wał się zbyt za­ab­sor­bo­wa­ny pro­wa­dze­niem sa­mo­cho­du. Być może gry­zło go su­mie­nie, że tak dłu­go ukry­wał przed swo­ją żoną tę wsty­dli­wą dla nie­go in­for­ma­cję. W prak­ty­ce ozna­cza­ło to, że prze­pro­wadz­ka z Lu­bli­na do War­sza­wy bę­dzie zde­gra­do­wa­niem jego, ale tak­że i Aga­ty po­zy­cji spo­łecz­nej. Na­wet je­śli fi­nan­so­wo mie­li­by na tym zy­skać.

- Tyl­ko na po­cząt­ku. Przez kil­ka mie­się­cy - wy­rzu­cił wresz­cie z sie­bie Szy­ma­nik. Przy­nio­sło mu to pew­ną ulgę.

Ko­bie­ta nie wy­glą­da­ła jed­nak na usa­tys­fak­cjo­no­wa­ną po­twier­dze­niem swo­ich po­dej­rzeń. Wręcz prze­ciw­nie.

- Co to, kur­wa, ma zna­czyć? - żą­da­ła dal­szych wy­ja­śnień.

- Wi­dzisz, Aga­ta, jaka ty głu­pia je­steś. Scho­dzi­my w dół, żeby wy­bić się w górę. W War­sza­wie po­trze­bu­ją lu­dzi ta­kich jak my. Mło­dych, dy­na­micz­nych, wie­dzą­cych, cze­go chcą od ży­cia. Prze­stań na mnie wjeż­dżać!

- Dla­cze­go mi wcze­śniej nie po­wie­dzia­łeś? - Aga­ta pró­bo­wa­ła się uspo­ko­ić. Bez­sku­tecz­nie.

- A co by to dało?

Sa­mo­chód za­trzy­mał się przed skrzy­żo­wa­niem na czer­wo­nym świe­tle. Po­zwo­li­ło to kie­row­cy ze­brać my­śli.

- Żaba, obie­ca­łem ci luk­sus i sło­wa do­trzy­mam. Mu­sisz mi jed­nak po­móc. Waż­ne jest, że­bym miał wol­ną gło­wę. Żad­nych awan­tur. Słu­chaj, róż­nie mię­dzy nami było, ale za­wsze umie­li­śmy się do­ga­dać. I ja to do­ce­niam. Po pro­stu nie chcę, żeby ci od­wa­li­ło tyl­ko dla­te­go, że prze­pro­wa­dzi­li­śmy się do War­szaw­ki.

- Mnie ma od­wa­lić? To ty prze­stań wsa­dzać ku­ta­sa w...

- Za­mknij się! Wła­śnie o tym mó­wię! Nie mo­że­my roz­ma­wiać w ten spo­sób.

- Żad­na ko­bie­ta na moim miej­scu...

- Żad­na ko­bie­ta ni­g­dy ci nie do­rów­na­ła i nie do­rów­na. Wła­śnie dla­te­go się mar­twię. Tam wszyst­ko bę­dzie się dzia­ło szyb­ciej i po­win­ni­śmy obo­je zda­wać so­bie z tego spra­wę. - Sa­mo­chód ru­szył na zie­lo­nym świe­tle. - Py­ta­łaś, czy będę za nimi tę­sk­nił. Nie wiem. Może nie po­wi­nie­nem - Szy­ma­nik zmie­nił te­mat.

***

Ob­se­sje Ry­szar­da Ko­ściu­ka da­wa­ły o so­bie znać już od dłuż­sze­go cza­su. Wła­ści­wie każ­da roz­mo­wa o po­li­ty­ce z jego udzia­łem za­wie­ra­ła dy­gre­sje na te­mat kon­dy­cji mo­ral­nej pol­skie­go spo­łe­czeń­stwa. Czy na­ród był­by go­to­wy na ta­kie po­świę­ce­nie jak pod­czas dru­giej woj­ny świa­to­wej? Teza Ko­ściu­ka była taka, że naj­da­lej po ty­go­dniu lu­dzie za­czę­li­by ję­czeć i trze­ba by­ło­by się pod­dać.

- A ty, Ry­siek, był­byś za tym, żeby się pod­dać?

Ni­ko­dem Bu­dzisz lu­bił za­da­wać swo­je­mu za­stęp­cy pro­wo­ka­cyj­ne py­ta­nia. Zresz­tą nie tyl­ko jemu. Szef SBP ogól­nie miał taki styl pra­cy, w któ­rym za­da­wa­nie py­tań było me­to­dą na zo­rien­to­wa­nie się, czy jego pod­wład­ni mó­wią całą praw­dę i tyl­ko praw­dę. Nie li­czy­ło się to, co lu­dzie mie­li do po­wie­dze­nia. Dla Bu­dzi­sza klu­czo­we zna­cze­nie mia­ło to, jak od­po­wia­da­li na jego py­ta­nia.

- Po co za­czy­nasz? - Ko­ściuk od­po­wie­dział py­ta­niem na py­ta­nie z pew­ną dozą agre­sji, po­nie­waż po­czuł, że szef pod­wa­ża jego pa­trio­tycz­ne prze­ko­na­nia.

Gdy się uspo­ko­ił, roz­po­czął ko­lej­ny wy­wód, tym ra­zem po­świę­co­ny przy­wód­com po­li­tycz­nym. Oczy­wi­ście nie do­ro­śli oni do wy­zwań współ­cze­sno­ści. Bu­dzisz słu­chał tego jed­nym uchem, prze­gry­za­jąc kre­wet­ki z rusz­tu. Wła­ści­wie obaj pa­no­wie mo­gli­by zjeść spóź­nio­ny obiad w sie­dzi­bie Służ­by Bez­pie­czeń­stwa Pol­ski na Ra­ko­wiec­kiej w War­sza­wie. Re­sor­to­wa sto­łów­ka mia­ła przy­zwo­ite menu. Bra­ko­wa­ło tam tyl­ko jed­ne­go - al­ko­ho­lu.

- Ale za­cze­kaj chwi­lę - Bu­dzisz prze­rwał mo­no­log Ko­ściu­ka, od­sta­wia­jąc kie­li­szek z czer­wo­nym wi­nem. - Prze­cież cho­re spo­łe­czeń­stwo nie może wy­brać zdro­we­go przy­wódz­twa.

- Wi­dzę, że za­czy­nasz ro­zu­mieć. Pre­zy­dent po­wi­nien zo­stać wy­bra­ny, ale nie przez spo­łe­czeń­stwo, tyl­ko przez...

- Cze­kaj, cze­kaj, cze­kaj... - Bu­dzisz przy­ło­żył pa­lec do ust. - Tu może być pod­słuch.

Ko­ściuk jak­by do­pie­ro te­raz zdał so­bie spra­wę z tego, że prze­cież re­stau­ra­cja, do któ­rej przy­cho­dzi­li od ja­kie­goś cza­su, nie zo­sta­ła spraw­dzo­na pod ką­tem kontr­wy­wia­dow­czym.

- A do­bra... - Bu­dzi­sza ba­wi­ło to, że Ko­ściuk nie ła­pał jego żar­tów. Tak było też tym ra­zem. - Jak­by co, to po­wie­my, że by­li­śmy na­chla­ni. To kto po­wi­nien wy­bie­rać pre­zy­den­ta?

Py­ta­nie zbi­ło z tro­pu Ko­ściu­ka, ale Bu­dzisz cały czas spra­wiał wra­że­nie, że od­po­wiedź au­ten­tycz­nie go in­te­re­su­je. Roz­siadł się wy­god­nie na krze­śle. Ob­fi­ty po­si­łek i al­ko­hol spra­wi­ły, że czuł się zre­lak­so­wa­ny. Te­raz po­trze­bo­wał ja­kiejś roz­ryw­ki i li­czył na to, że Ko­ściuk mu ją za­pew­ni. Nie za­wiódł się.

- Sys­tem, w któ­rym pre­zy­dent jest zwierzch­ni­kiem sił zbroj­nych, ma pew­ną wadę. - Męż­czy­zna wzno­wił prze­rwa­ny mo­no­log. - Za­pew­nia, co praw­da, cy­wil­ną kon­tro­lę nad ar­mią, ale gdy pre­zy­dent oka­zu­je się jed­nost­ką sła­bą, to w sy­tu­acji za­gro­że­nia nie ma moż­li­wo­ści jego wy­mia­ny przed upły­wem ka­den­cji. Z pre­mie­rem jest ła­twiej, po­nie­waż on opie­ra swo­je rzą­dy na więk­szo­ści par­la­men­tar­nej, któ­rą w róż­nych oko­licz­no­ściach może stra­cić. Poza tym nikt nie gło­su­je na pre­mie­ra, a pre­zy­dent ma za sobą man­dat w po­sta­ci gło­sów więk­szo­ści wy­bor­ców. W cza­sach gdy nic się nie dzie­je, taki sys­tem od bie­dy może dzia­łać. I tak było do tej pory. In­wa­zja Ro­sji na Ukra­inę skom­pli­ko­wa­ła jed­nak sy­tu­ację mię­dzy­na­ro­do­wą Rze­czy­po­spo­li­tej. Przy­wód­ca pań­stwa bę­dą­ce­go so­jusz­ni­kiem kra­ju wal­czą­ce­go o utrzy­ma­nie nie­pod­le­gło­ści nie może być sła­by. Nie może bać się po­dej­mo­wa­nia de­cy­zji. Nie może co kil­ka dni zle­cać swo­jej kan­ce­la­rii prze­pro­wa­dze­nia we­wnętrz­nych son­da­ży, by spraw­dzić, czy na­ród na­dal go ko­cha. A taki wła­śnie jest Bar­tosz Czar­to­ry­ski.

- Gdy­by nasz ko­cha­ny pre­zy­dent nie był w sta­nie peł­nić swo­jej funk­cji, na jego miej­sce wszedł­by Si­dor­kie­wicz. Obaj wie­my, że jest jesz­cze gor­szy.

Ko­ściuk mu­siał przy­znać ra­cję swo­je­mu sze­fo­wi. W przy­pad­ku gdy­by Czar­to­ry­ski mu­siał z ja­kichś wzglę­dów ustą­pić z urzę­du, do cza­su wy­bra­nia no­we­go pre­zy­den­ta za­stą­pił­by go mar­sza­łek sej­mu. W tym kon­kret­nym przy­pad­ku czło­wiek, któ­ry nad­uży­wał al­ko­ho­lu i w pra­cy nie po­ja­wiał się wcze­śniej niż oko­ło go­dzi­ny dwu­na­stej, żeby już o szes­na­stej znik­nąć. Je­śli był do cze­goś po­trzeb­ny, trze­ba go było szu­kać po ca­łej War­sza­wie. No, może nie po ca­łej. Było na­wet ta­kie miej­sce, gdzie pan mar­sza­łek wy­jąt­ko­wo lu­bił prze­by­wać, żeby od­po­cząć po tru­dach cięż­kiej służ­by dla oj­czy­zny i na­ro­du. Służ­ba Bez­pie­czeń­stwa Pol­ski wpa­dła na ten trop przy­pad­ko­wo, prze­glą­da­jąc ma­te­riał na­gra­ny w jed­nej z - jak to okre­ślał Bu­dzisz - or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych. Seks z na­sto­let­nią pro­sty­tut­ką nie był co praw­da prze­stęp­stwem, ale ozna­czał kom­pro­mi­ta­cję dru­giej, we­dług kon­sty­tu­cji, oso­by w pań­stwie. Tego typu na­grań było kil­ka­na­ście. Kie­row­nic­two służb naj­bar­dziej upodo­ba­ło so­bie te, na któ­rych Si­dor­kie­wicz ma pro­ble­my ze wzwo­dem. Gdy Ko­ściuk oglą­dał je po raz pierw­szy, był za­że­no­wa­ny, tym bar­dziej że mu­siał wy­słu­chi­wać ko­men­ta­rzy Bu­dzi­sza w sty­lu: "za­raz się za­cznie" albo "mar­sza­łek i tym ra­zem nie sta­nął na wy­so­ko­ści za­da­nia". Ale z cza­sem do­szedł do oczy­wi­ste­go wnio­sku, że gdy­by trze­ba było wy­mu­sić na mar­szał­ku pod­ję­cie ja­kiejś de­cy­zji, to wy­star­czy­ło się­gnąć po któ­ryś z na­gra­nych ukry­tą ka­me­rą fil­mów. Obaj z Bu­dzi­szem za­sta­na­wia­li się gło­śno, czy w Kan­ce­la­rii Sej­mu trze­ba by zor­ga­ni­zo­wać spe­cjal­ny se­ans, czy jed­nak Si­dor­kie­wicz uwie­rzył­by im na sło­wo, że ist­nie­ją do­wo­dy świad­czą­ce o jego wąt­pli­wej mo­ral­nie dzia­łal­no­ści.

- Chciał­byś, żeby to Si­dor­kie­wicz był pre­zy­den­tem?

Ko­ściuk nie od­po­wie­dział na to pro­wo­ka­cyj­ne py­ta­nie. Nie­zra­żo­ny Bu­dzisz zer­k­nął do bu­tel­ki. Była pu­sta.

- To może za­py­tam ina­czej: jak chciał­byś do­ko­nać pod­mian­ki na sta­no­wi­sku pre­zy­den­ta? - za­py­tał zu­peł­nie bez emo­cji, roz­glą­da­jąc się za kel­ne­rem.

- Pod­mian­ka jest moż­li­wa tyl­ko w wy­ni­ku śmier­ci Czar­to­ry­skie­go. Nie wi­dzę in­nej opcji. - Tym ra­zem to Ko­ściuk spraw­dzał re­ak­cję swo­je­go roz­mów­cy.

Do sto­li­ka zbli­żał się kel­ner. Za­nim pod­szedł na tyle bli­sko, żeby usły­szeć, o czym roz­ma­wia­ją, Bu­dzisz wy­szep­tał:

- Do­koń­czy­my tę roz­mo­wę na Ra­ko­wiec­kiej. Jak wró­cę z Ki­jo­wa.

***

Ma­lik nie spał do­brze ostat­niej nocy. A do tego krót­ko, po­nie­waż do­tarł do domu na war­szaw­skim Tar­gów­ku tuż przed trze­cią nad ra­nem. Było kil­ka mi­nut po siód­mej i z tru­dem gra­mo­lił się z łóż­ka. Miał dwa­dzie­ścia czte­ry lata i świe­tla­ną przy­szłość przed sobą. A przy­naj­mniej wy­da­wa­ło mu się, że tak bę­dzie. Były ku temu moc­ne pod­sta­wy w po­sta­ci ku­zy­na Em­ma­nu­ela - barw­nej oso­bi­sto­ści war­szaw­skie­go pół­świat­ka. Oby­dwaj re­pre­zen­to­wa­li dru­gie po­ko­le­nie ni­ge­ryj­skich emi­gran­tów, któ­rych ro­dzi­ce przy­je­cha­li do Pol­ski na stu­dia na po­cząt­ku lat dzie­więć­dzie­sią­tych. Sa­mych sie­bie okre­śla­li jako czar­no­skó­rych Po­la­ków, a Ni­ge­ria była dla nich je­dy­nie kra­jem po­cho­dze­nia ich przod­ków.

- Kur­wa, nie mogę. - Ma­lik ukrył twarz w dło­niach. Naj­chęt­niej po­ło­żył­by się i spró­bo­wał za­snąć.

Je­śli ro­dzi­ce wie­rzy­li, że sy­no­wie pój­dą w ich śla­dy, to się sro­go za­wie­dli. Może Em­ma­nu­el mógł­by wieść nor­mal­ne ży­cie, po­nie­waż przez więk­szość swo­jej mło­do­ści był po pro­stu zwy­kłem na­sto­lat­kiem, je­śli moż­na tak okre­ślić czar­no­skó­re­go chło­pa­ka w szko­le skła­da­ją­cej się z sa­mych bia­łych, to z Ma­li­kiem od po­cząt­ku coś było nie tak. Po­dej­rze­wa­no ADHD, ale osta­tecz­nie nie po­sta­wio­no ta­kiej dia­gno­zy. Jed­nak skłon­ność do prze­mo­cy i czę­ste wy­bu­chy agre­sji wska­zy­wa­ły na to, że nie jest taki jak inni. Może mia­ły na to wpływ trud­no­ści z na­wią­za­niem przy­ja­ciel­skich re­la­cji z ró­wie­śni­ka­mi z in­ne­go krę­gu kul­tu­ro­we­go, ale Em­ma­nu­el był w po­dob­nej sy­tu­acji i nie stwa­rzał ta­kich pro­ble­mów. Ma­lik po pro­stu wo­lał być sam i le­piej czuł się w swo­im to­wa­rzy­stwie niż w ja­kiej­kol­wiek gru­pie ró­wie­śni­czej.

- Za­raz się... - Wie­dział, że musi wstać, ale wciąż szu­kał wy­mów­ki, żeby tego nie zro­bić.

- Mmmm... - Ko­bie­ta le­żą­ca po dru­giej stro­nie łóż­ka prze­krę­ci­ła się na bok.

Nie chcąc jej bu­dzić, zmo­bi­li­zo­wał wszyst­kie siły, aby bez­sze­lest­nie pod­nieść się z łóż­ka i przejść kil­ka kro­ków dzie­lą­cych sy­pial­nię od ko­ry­ta­rza. Obej­rzał się jesz­cze. Jego ko­chan­ka na­dal spa­ła głę­bo­ko. Ru­szył przed sie­bie.

Na dole w sa­lo­nie wsko­czył z po­wro­tem w dre­sy La­co­ste z me­lan­żo­wej mie­szan­ki ba­weł­nia­nej, któ­re zo­sta­wił na krze­śle kil­ka go­dzin wcze­śniej. Gdzieś w po­bli­żu po­win­ny były le­żeć też jego klap­ki, ale te, jak na złość, nie dały się od­na­leźć. Po­czła­pał więc do szaf­ki na buty i wzuł parę roz­dep­ta­nych adi­da­sów, któ­re mia­ły tę za­le­tę, że nie trze­ba ich było sznu­ro­wać. Tak ubra­ny wy­szedł drzwia­mi od sa­lo­nu na ta­ras pro­wa­dzą­cy na ogród.

Orzeź­wi­ło go chłod­ne po­ran­ne po­wie­trze. Wcią­gnął je w płu­ca. Są­sie­dzi miesz­ka­ją­cy po dru­giej stro­nie pło­tu wy­naj­mo­wa­ne­go przez nie­go bliź­nia­ka nie zdra­dza­li żad­nych prze­ja­wów ak­tyw­no­ści. Była nie­dzie­la. Pew­nie wszy­scy jesz­cze spa­li.

Za­chcia­ło mu się pa­pie­ro­sa. Za­czął spraw­dzać kie­sze­nie dre­sów w po­szu­ki­wa­niu pacz­ki Che­ster­fiel­dów, któ­re na­ło­go­wo pa­lił, ale je­dy­ne, co zna­lazł, to za­pal­nicz­ka. A to przy­po­mnia­ło mu o za­da­niu, dla któ­re­go mu­siał tak wcze­śnie zwlec się z łóż­ka.

W rogu ogro­du sta­ła drew­nia­na szo­pa, w któ­rej trzy­mał ro­we­ry, na­rzę­dzia, ko­siar­kę i ka­ni­ster z ben­zy­ną. Było tam też sześć pu­stych bu­te­lek po pi­wie i brud­ne szma­ty po­cię­te w pasy. Po­sta­no­wił wy­cią­gnąć je na ze­wnątrz. To samo zro­bił z ka­ni­strem. Zlu­stro­wał jesz­cze raz po­se­sję są­sia­dów, na któ­rej na­dal nic się nie dzia­ło. Wła­ści­wie po­wi­nien za­mknąć się w szo­pie, by po­zo­sta­wać poza za­się­giem wzro­ku ewen­tu­al­nych cie­kaw­skich, jed­nak oba­wiał się, że smród ben­zy­ny spo­wo­du­je na­wrót fali mdło­ści, któ­re uda­ło mu się od­pę­dzić po wyj­ściu z domu do ogro­du.

Usta­wił bu­tel­ki w jed­nym rzę­dzie i do pierw­szej z nich wło­żył le­jek. Otwo­rzył ka­ni­ster i za­czął po­wo­li na­peł­niać bu­tel­kę, tak aby ciecz wy­peł­nia­ła ją mniej wię­cej w dwóch trze­cich. Na­stęp­nie po­wtó­rzył całą ope­ra­cję pię­cio­krot­nie. Za­do­wo­lo­ny z efek­tu za­mknął ka­ni­ster i od­niósł go do szo­py. Te­raz mu­siał skon­cen­tro­wać się na za­tka­niu szy­jek szma­ta­mi, któ­re mia­ły sta­no­wić ro­dzaj lon­tu. Nie wszyst­kie przy­go­to­wa­ne wcze­śniej tka­ni­ny się do tego nada­wa­ły, więc naj­pierw do­ko­nał se­lek­cji, a póź­niej za­brał się do czo­po­wa­nia sta­rych, do­brych kok­taj­li Mo­ło­to­wa. Na­brał w tym ta­kiej wpra­wy, że z każ­dym ko­lej­nym ra­dził so­bie co­raz szyb­ciej. Ostat­nia bu­tel­ka za­pa­la­ją­ca, do któ­rej nie zdą­żył jesz­cze we­pchnąć lon­tu, wy­pa­dła mu z rąk i jej za­war­tość roz­la­ła się na ka­mien­ną po­sadz­kę. Ma­lik, klnąc siar­czy­ście, wró­cił do szo­py po ka­ni­ster i le­jek. Wte­dy usły­szał, że drzwi pro­wa­dzą­ce na ta­ras jego są­sia­dów otwo­rzy­ły się. Jego de­cy­zja była bły­ska­wicz­na. Rzu­cił ka­ni­ster w kąt, wy­biegł na ze­wnątrz i jed­nym ru­chem zgar­nął usta­wio­ne bli­sko sie­bie flasz­ki w gar­ście obu rąk. W cią­gu trzech se­kund był już z po­wro­tem w środ­ku. Wró­cił szyb­ko po tę przy­pad­ko­wo opróż­nio­ną i ją też ukrył przed wzro­kiem osób po­stron­nych. Za­mknął za sobą drew­nia­ne drzwi i spo­koj­nym kro­kiem wró­cił do domu.

W kuch­ni umył ręce w zle­wo­zmy­wa­ku, uży­wa­jąc do tego pły­nu do my­cia na­czyń. Otwo­rzył lo­dów­kę i wy­cią­gnął z niej bu­tel­kę piwa. Peł­ną. Wresz­cie mógł usiąść i od­sap­nąć.

Nie tak miał wy­glą­dać ten week­end, miał zu­peł­nie inne pla­ny, ale Em­ma­nu­el za­dzwo­nił do nie­go dwa dni wcze­śniej, in­for­mu­jąc go, że pew­ne spra­wy się po­kom­pli­ko­wa­ły i trze­ba bę­dzie je na­pro­sto­wać. Za­wsze, gdy coś po­szło nie tak i jego ku­zyn uwa­żał, że trze­ba temu za­ra­dzić, uży­wał tego ter­mi­nu - "na­pro­sto­wać". W więk­szo­ści przy­pad­ków ozna­cza­ło to pod­ję­cie dzia­łań pod­le­ga­ją­cych sank­cjom kar­nym. Rzecz ja­sna nie ro­bił tego oso­bi­ście, tyl­ko rę­ka­mi Ma­li­ka.

Kap­sel wy­giął się bez opo­ru pod wpły­wem otwie­ra­cza i po­ło­wa za­war­to­ści bu­tel­ki tra­fi­ła do szklan­ki. Już kil­ka ły­ków po­win­no wy­star­czyć do po­pra­wie­nia sa­mo­po­czu­cia, jed­nak męż­czy­zna zwle­kał z wy­pi­ciem choć­by jed­ne­go. De­lek­to­wał się sa­mym wi­do­kiem na­po­ju.

Wresz­cie pod­niósł na­czy­nie i zbli­żył je do ust. Za­marł w ta­kiej po­zy­cji, jak­by chciał się upew­nić, czy na pew­no jest go­to­wy na to, co ma za chwi­lę na­stą­pić. Do­tknął kra­wę­dzi dol­ną war­gą i za­czął po­wo­li prze­chy­lać szkło w swo­im kie­run­ku. W tym mo­men­cie na ze­wnątrz roz­legł się dźwięk sa­mo­cho­do­we­go klak­so­nu.

Przed bra­mą sta­ło po­ma­rań­czo­we Lam­bor­ghi­ni, za kie­row­ni­cą któ­re­go sie­dział czar­no­skó­ry męż­czy­zna w czap­ce z dasz­kiem i oku­la­rach prze­ciw­sło­necz­nych. Ma­lik od razu roz­po­znał swo­je­go ku­zy­na. Em­ma­nu­el nie zga­sił sil­ni­ka sa­mo­cho­du, co su­ge­ro­wa­ło, że cze­ka, żeby go wpu­ścić. Ma­lik klik­nął od­po­wied­ni gu­zik na pi­lo­cie, do­pie­ro gdy zbli­żył się do ogro­dze­nia. Mógł so­bie na to po­zwo­lić. Był prze­cież na swo­im te­re­nie.

Nie cze­ka­jąc, aż Em­ma­nu­el za­trzy­ma po­jazd i z nie­go wy­sią­dzie, ru­szył ścież­ką po­mię­dzy pło­tem a ścia­ną bu­dyn­ku, pro­wa­dzą­cą do znaj­du­ją­ce­go się na ty­łach ogro­du. Już od ja­kie­goś cza­su ku­zyn grał mu na ner­wach swo­imi zło­śli­wo­ścia­mi pod jego ad­re­sem, dla­te­go prze­stał oka­zy­wać mu sza­cu­nek w spo­sób prze­sad­ny, tak jak to było jesz­cze do nie­daw­na. Te­raz po pro­stu słu­chał, co Em­ma­nu­el ma mu do po­wie­dze­nia, i ewen­tu­al­nie za­da­wał py­ta­nia, je­śli coś było dla nie­go nie­ja­sne. Tak­że tym ra­zem nie za­mie­rzał być zbyt wy­lew­ny. Sta­nął przed drew­nia­ną szo­pą, na wy­pa­dek gdy­by mu­siał za­pre­zen­to­wać efek­ty swo­ich przy­go­to­wań do cze­ka­ją­ce­go go za­da­nia, i za­czął szu­kać po kie­sze­niach pacz­ki pa­pie­ro­sów. Po­now­nie zna­lazł tyl­ko za­pal­nicz­kę.

- Nie za­pro­sisz mnie do środ­ka? - Tym ra­zem to Em­ma­nu­el ka­zał na sie­bie cze­kać przez dłuż­szą chwi­lę. Zda­wał so­bie spra­wę, że Ma­lik jest roz­draż­nio­ny jego obec­no­ścią, ale rów­no­cze­śnie wie­dział, że nie ma na to wpły­wu. Mimo że byli ku­zy­na­mi, to ich re­la­cje cha­rak­te­ry­zo­wa­ły się przede wszyst­kim za­leż­no­ścią szef-pod­wład­ny. A z tego wy­ni­ka­ły pew­ne kon­se­kwen­cje.

- Mam go­ścia. Mam na­dzie­ję, że jej nie obu­dzi­łeś. Jej i są­sia­dów. - Ma­lik ostat­nie zda­nie wy­po­wie­dział szep­tem, da­jąc ku­zy­no­wi do zro­zu­mie­nia, że mu­szą za­cho­wać pew­ne ele­men­ty kon­spi­ra­cji.

- Któ­ra to? Oksa­na? - Em­ma­nu­el wy­cią­gnął z kie­sze­ni kurt­ki pacz­kę Marl­bo­ro i skie­ro­wał ją w stro­nę Ma­li­ka. Gest po­jed­naw­czy na zła­go­dze­nie na­ra­sta­ją­ce­go na­pię­cia.

- Z Oksa­ną ze­rwa­łem ja­kieś dwa mie­sią­ce temu. - Go­spo­darz się­gnął po pa­pie­ro­sa. Za­mie­rzał trzy­mać się swo­jej tak­ty­ki mó­wie­nia tyl­ko tyle, ile jest ko­niecz­ne. Za­pa­lił za­pal­nicz­ką oba pa­pie­ro­sy. Naj­pierw ku­zy­na, póź­niej swój.

- Roz­ma­wia­łem z Ka­la­fio­rem. Po­wie­dział mi, że ude­rzy­łeś pię­ścią w twarz jed­ne­go z jego lu­dzi. Masz coś na swo­je uspra­wie­dli­wie­nie?

- Na­zwał mnie czar­nu­chem. Jak byś za­re­ago­wał na moim miej­scu?

- Ja znam inną wer­sję. Fa­cet stra­cił dwa zęby, po­nie­waż za­re­ago­wał, gdy za­czą­łeś przy­sta­wiać się do jego ko­bie­ty.

- A tę inną wer­sję to znasz od kogo? Od Ka­la­fio­ra? Po co w ogó­le z nim ga­dasz? Po­wi­nie­neś na­pluć na tego skur­wy­sy­na. Na nie­go i tych jego ce­bu­la­ków. Od kie­dy w ogó­le trzy­masz z bia­ły­mi?

Em­ma­nu­el tyl­ko uśmiech­nął się na tę ostat­nią uwa­gę. Ku­zyn wy­da­wał mu się taki dzie­cin­ny.

- Dla­cze­go trzy­mam z Ka­la­fio­rem? Pew­nie dla­te­go, że mam z tego hajs. Ty też chy­ba nie na­rze­kasz?

- Nie bę­dzie mnie ce­bu­lak wy­zy­wał od czar­nu­chów.

Ma­lik ner­wo­wo za­cią­gnął się pa­pie­ro­sem. Czuł, że gość nie uwie­rzył w jego wer­sję.

- Mu­sisz to na­pro­sto­wać. Ju­tro po­je­dziesz do Ka­la­fio­ra i usta­li­cie wspól­nie i w po­ro­zu­mie­niu, ile bę­dzie cię to kosz­to­wa­ło. I nie pró­buj mnie w to mie­szać.

Na­stą­pi­ła chwi­la krę­pu­ją­cej ci­szy. Em­ma­nu­el spoj­rzał na ze­ga­rek.

- Je­steś go­to­wy?

- Tak, je­stem. Kie­dy mam ru­szać?

- Za go­dzi­nę. Jak za­mie­rzasz to ro­ze­grać?

- W sta­rym sty­lu. Me­to­da do­bra, bo wie­lo­krot­nie spraw­dzo­na. - Męż­czy­zna, zły, że ku­zyn nie wsta­wił się za nim, nie za­mie­rzał zdra­dzać mu żad­nych szcze­gó­łów.

- Bar­dzo do­brze. Ży­czę po­wo­dze­nia. - Em­ma­nu­el spoj­rzał w jego oczy. Być może chciał coś z nich wy­czy­tać. A może po pro­stu wy­ko­rzy­stał sy­tu­ację, że tyl­ko on miał na no­sie oku­la­ry prze­ciw­sło­necz­ne.

- Do­bra, po­ja­dę ju­tro z sa­me­go rana do tego gno­ja i za­ła­twię spra­wę po­lu­bow­nie. Prze­pra­szam, że na­ro­bi­łem ci pro­ble­mów - przy­znał wresz­cie z uda­wa­ną skru­chą go­spo­darz.

- Mnie żad­nych pro­ble­mów nie na­ro­bi­łeś. Tyl­ko so­bie. Nie pierw­szy zresz­tą raz.

- Em­ma­nu­el, miał­bym do cie­bie spra­wę. - Przy­brał po­jed­naw­czy ton i miał w tym swój in­te­res. - Po­trze­bo­wał­bym... Chciał­bym... Czy mógł­byś po­ży­czyć mi... Bo cho­dzi o to, że mia­łem spo­ro wy­dat­ków i te­raz jesz­cze...

- Ile?

- Dzie­sięć ty­się­cy. Euro. - Sło­wo "euro" wy­po­wie­dział nie­mal bez­gło­śnie.

- Słu­chaj, Ma­lik. Chciał­bym, żeby to do cie­bie do­tar­ło za pierw­szym ra­zem, bo póź­niej nie będę już do tego wra­cał. Ujmę to więc ob­ra­zo­wo. Prę­dzej cała War­sza­wa spło­nie, niż ja ci po­ży­czę dzie­sięć ty­się­cy euro.

- Całe mia­sto? - Go­spo­darz rzu­cił nie­do­pa­łek pa­pie­ro­sa pod swo­je sto­py i przy­dep­tał go adi­da­sem. Wła­śnie za ta­kie ga­da­nie za­czął tra­cić do Em­ma­nu­ela sza­cu­nek.

- Całe. - Em­ma­nu­el swo­je­go kie­pa wrzu­cił wprost do ka­łu­ży znaj­du­ją­cej się przed nimi. W górę buch­nę­ły pło­mie­nie. Co cie­ka­we - za­sko­czy­ło go to. Pró­bo­wał przez chwi­lę zro­zu­mieć za­ist­nia­łą sy­tu­ację, ale szyb­ko się pod­dał.

- Ta­kie nu­me­ry chce ci się od­wa­lać, ale żeby się ogar­nąć, to nie - burk­nął i ru­szył w kie­run­ku swo­je­go Lam­bor­ghi­ni. Po kil­ku kro­kach za­trzy­mał się i od­wró­cił w stro­nę ku­zy­na. - Nie mam ta­kiej go­tów­ki przy so­bie. Przy­jedź wie­czo­rem.

Te­raz to Ma­lik pró­bo­wał zro­zu­mieć roz­gry­wa­ją­cą się na jego oczach sce­nę. Ukła­dał to wszyst­ko w gło­wie, pa­trząc na wznie­co­ny przez swo­je­go go­ścia pło­mień.

ROZDZIAŁ DRUGI

Co­ty­go­dnio­wa au­dy­cja "Za­py­taj pre­zy­den­ta" trwa­ła już ja­kiś czas. Czar­to­ry­ski od­po­wia­dał na py­ta­nia dzwo­nią­cych do stu­dia, czy­li tak na­praw­dę do jego ga­bi­ne­tu, użyt­kow­ni­ków me­diów spo­łecz­no­ścio­wych. Byli to głów­nie mło­dzi lu­dzie, a ra­czej ta ich część, któ­ra in­te­re­so­wa­ła się te­ma­ta­mi spo­łecz­ny­mi. Taki też był za­mysł pi­ja­row­ców pre­zy­den­ta, aby gło­wa pań­stwa za­czę­ła prze­ko­ny­wać do sie­bie nie­zde­cy­do­wa­nych spo­śród naj­młod­szej gru­py wy­bor­ców.

- Pa­nie pre­zy­den­cie - z gło­śni­ka do­biegł głos mło­de­go męż­czy­zny, a wła­ści­wie jesz­cze chło­pa­ka - co­raz czę­ściej mówi się o tym, że trze­ba wpro­wa­dzić po­bór do woj­ska. Ja do woja nie chcę iść i nie pój­dę. Je­stem pa­cy­fi­stą i prze­ciw­ni­kiem woj­ny. Nikt mnie nie zmu­si do tego, że­bym wziął do ręki ka­ra­bin i po­szedł za­bi­jać in­nych lu­dzi. Wiem, że lu­dzie na Ukra­inie po­trze­bu­ją po­mo­cy, ale wy­sy­ła­nie tam na­szych żoł­nie­rzy uwa­żam za zbrod­nię. Po­la­cy nie­raz prze­le­wa­li krew za wol­ność in­nych na­ro­dów i nie wi­dzę po­wo­du...

Na­stęp­ny pięk­no­duch - po­my­ślał Czar­to­ry­ski. Cie­ka­we, czy wziął­by ka­ra­bin do ręki i za­czął za­bi­jać Ro­sjan, któ­rzy przy­szli­by zgwał­cić jego mat­kę albo sio­strę? Pew­nie też nie.

Spoj­rzał na mo­ni­tor. Dzwo­nił Da­mian z Byd­gosz­czy.

- Dro­gi Da­mia­nie - pre­zy­dent prze­rwał przy­dłu­gi mo­no­log słu­cha­cza - jak za­pew­ne wiesz, wy­po­wie­dzia­łem się sta­now­czo prze­ciw­ko udzia­ło­wi na­szych żoł­nie­rzy w woj­nie na Ukra­inie. Słusz­nie za­uwa­ży­łeś, że Po­la­cy prze­la­li wy­star­cza­ją­co dużo krwi w obro­nie in­nych na­ro­dów i nie mu­si­my ni­ko­mu udo­wad­niać na­szej go­to­wo­ści do obro­ny słab­szych, uci­śnio­nych i po­krzyw­dzo­nych. I tak jest tym ra­zem. Do­star­cza­my broń, do­star­cza­my amu­ni­cję, do­star­cza­my le­kar­stwa, żyw­ność i pro­duk­ty pierw­szej po­trze­by. Pod tym wzglę­dem je­ste­śmy li­de­rem wśród państw eu­ro­pej­skich. Nie ma na­to­miast mowy o wy­sy­ła­niu na­szych żoł­nie­rzy poza gra­ni­cę Pol­ski, do­pó­ki ja je­stem pre­zy­den­tem. Py­ta­łeś też o za­sad­ni­czą służ­bę woj­sko­wą. Wbrew po­wszech­nej opi­nii ona ni­g­dy nie zo­sta­ła znie­sio­na. Je­dy­nie ją za­wie­szo­no. Więc, pro­szę, przyj­mij do wia­do­mo­ści, że za mo­jej ka­den­cji nie zo­sta­nie ona przy­wró­co­na. Tego sa­me­go nie mogą ci, nie­ste­ty, za­pew­nić inni kan­dy­da­ci na pre­zy­den­ta. Po­zdra­wiam cię ser­decz­nie i ży­czę ci wszyst­kie­go do­bre­go.

Czar­to­ry­ski był za­do­wo­lo­ny ze swo­jej od­po­wie­dzi, roz­wie­wa­ją­cej, jak mu się wy­da­wa­ło, wąt­pli­wo­ści mło­dych męż­czyzn do­ty­czą­ce wy­sła­nia ich w ka­ma­sze. To po­win­no dać mu co naj­mniej kil­ka punk­tów pro­cen­to­wych już przy naj­bliż­szym son­da­żu opi­nii pu­blicz­nej. Nie mógł się jed­nak dłu­go de­lek­to­wać swo­ją re­to­rycz­ną spraw­no­ścią, po­nie­waż dzwo­nił już ko­lej­ny słu­chacz.

- Dzień do­bry, czy mnie sły­chać?

Pre­zy­dent po­now­nie spoj­rzał na ekran. Dzwo­nił Sła­wo­mir z Haj­nów­ki.

- Wi­taj, dro­gi Sław­ku. Sły­chać cię gło­śno i wy­raź­nie - po­twier­dził i od razu się oży­wił. Dzwo­nił ktoś z Pod­la­sia, a więc była duża szan­sa na to, że zo­sta­nie po­ru­szo­ny te­mat muru na gra­ni­cy z Bia­ło­ru­sią i twar­dej po­sta­wy pre­zy­den­ta wo­bec nie­le­gal­nej emi­gra­cji. Ko­lej­na oka­zja do za­pre­zen­to­wa­nia się po­ten­cjal­nym wy­bor­com jako po­li­tyk o wy­ra­zi­stych po­glą­dach.

- Dzwo­nię z Haj­nów­ki. - Mło­dy słu­chacz był wy­raź­nie stre­mo­wa­ny tym, że wy­stę­pu­je na żywo w au­dy­cji z pre­zy­den­tem.

- Haj­nów­ka to pięk­ne, uro­kli­we mia­sto. By­łem tam kil­ka razy i bar­dzo do­brze wspo­mi­nam za­rów­no miesz­kań­ców, jak i po­bli­skie te­re­ny ze słyn­ną Pusz­czą Bia­ło­wie­ską na cze­le. - Czar­to­ry­ski pró­bo­wał wpro­wa­dzić kor­dial­ny na­strój, żeby ośmie­lić swo­je­go roz­mów­cę.

- Tak, tyl­ko że tam pra­cy nie ma. To zna­czy jest, ale czę­sto na okres prób­ny i za naj­niż­szą. Jak mam so­bie uło­żyć ży­cie, zna­leźć ko­bie­tę i za­ło­żyć z nią ro­dzi­nę, je­śli nie będę miał za co wy­na­jąć miesz­ka­nia i za­pła­cić ra­chun­ków? Bo o kre­dy­cie bez sta­łe­go za­trud­nie­nia to mogę po­ma­rzyć.

Sze­fa pań­stwa de­ner­wo­wa­ły ta­kie te­le­fo­ny od lu­dzi nie­ro­zu­mie­ją­cych po­dzia­łu wła­dzy po­mię­dzy pre­zy­den­tem a pre­mie­rem. Niech mło­dy dzwo­ni z pre­ten­sja­mi do kan­ce­la­rii Ta­de­usza Otrę­by, któ­ry jako pre­zes rady mi­ni­strów od­po­wia­da za spra­wy go­spo­dar­cze. Pre­zy­dent zaj­mu­je się po­li­ty­ką za­gra­nicz­ną i obron­no­ścią, a nie po­dat­ka­mi, pra­wem lub po­li­ty­ką so­cjal­ną. Moż­na oczy­wi­ście za­py­tać go, co są­dzi o da­nej usta­wie: czy za­mie­rza ją pod­pi­sać, za­we­to­wać, czy też wy­śle ją do Try­bu­na­łu Kon­sty­tu­cyj­ne­go. Ale ini­cja­ty­wa na­le­ży do rzą­du, a nie do nie­go. Czy to tak trud­no zro­zu­mieć?

- Sław­ku, ro­zu­miem two­ją fru­stra­cję i masz do niej peł­ne pra­wo. Nie będę ci wsta­wiał, tak jak inni po­li­ty­cy, pseu­do­mo­ty­wa­cyj­nych ka­wał­ków o tym, że trze­ba być mo­bil­nym i brać spra­wy w swo­je ręce. Nie każ­dy prze­cież chce emi­gro­wać, a cała Pol­ska nie prze­pro­wa­dzi się do War­sza­wy, Kra­ko­wa czy Wro­cła­wia. Rada, któ­rej ci udzie­lę, nie bę­dzie pew­nie dla cie­bie sa­tys­fak­cjo­nu­ją­ca, ale nic lep­sze­go nie je­stem w sta­nie za­pro­po­no­wać. Za­kła­dam, że miesz­kasz z ro­dzi­ca­mi, więc spró­buj za­osz­czę­dzić tro­chę pie­nię­dzy i kie­dy bę­dziesz miał ich wy­star­cza­ją­co dużo, prze­pro­wadź się do naj­bliż­sze­go du­że­go mia­sta, czy­li Bia­łe­go­sto­ku. Wy­naj­mij po­kój i za­cznij szu­kać pra­cy. To bę­dzie twój pierw­szy krok w do­ro­słość. Bez tej pró­by nie uda ci się uzy­skać sa­mo­dziel­no­ści, a po­nie­waż je­steś mło­dy i całe ży­cie jest przed tobą, to mo­żesz spo­dzie­wać się nie­jed­nej oka­zji do po­pra­wy swo­je­go losu. Po­zdra­wiam cię i trzy­mam za cie­bie kciu­ki.

Czar­to­ry­ski czuł, że nie wy­padł zbyt prze­ko­nu­ją­co, ale nie za­wsze moż­li­we było usa­tys­fak­cjo­no­wa­nie py­ta­ją­ce­go. Waż­ne, że nie ogra­ni­czył się do slo­ga­nów typu "zmień pra­cę, weź kre­dyt", bo to tyl­ko roz­sier­dzi­ło­by lu­dzi znaj­du­ją­cych się w po­dob­nej sy­tu­acji.

- Dzień do­bry, pa­nie pre­zy­den­cie. - Z gło­śni­ka do­biegł mięk­ki, ak­sa­mit­ny głos mło­dej ko­bie­ty. Pre­zy­dent roz­pro­mie­nił się. Wresz­cie po­ja­wi­ła się moż­li­wość przy­cią­gnię­cia do sie­bie żeń­skie­go elek­to­ra­tu.

- Dzień do­bry, We­ro­ni­ko. Dzię­ku­ję, że zna­la­złaś czas, żeby do mnie za­dzwo­nić. To nie­zwy­kle miłe, kie­dy ko­bie­ty, szcze­gól­nie mło­de, wy­ka­zu­ją za­in­te­re­so­wa­nie spra­wa­mi pu­blicz­ny­mi. Po­li­ty­ki nie po­win­no się zo­sta­wiać męż­czy­znom. W koń­cu jest to tyl­ko po­ło­wa na­sze­go spo­łe­czeń­stwa, wy­raź­nie nad­re­pre­zen­to­wa­na w prze­strze­ni pu­blicz­nej, w któ­rej bra­ku­je ko­bie­ce­go pier­wiast­ka. Żeby nie­po­trzeb­nie nie prze­dłu­żać: za­mie­niam się w słuch.

- Pa­nie pre­zy­den­cie - za­czę­ła We­ro­ni­ka nie­pew­nie - wła­ści­wie to nie cho­dzi mi o spra­wy pu­blicz­ne. Ja w ogó­le mało in­te­re­su­ję się po­li­ty­ką. Nie wiem na­wet, ja­kie par­tie są w sej­mie.

- Tak mię­dzy nami mó­wiąc, dro­ga We­ro­ni­ko, ja też nie - Czar­to­ry­ski po­zwo­lił so­bie na żart, wie­dząc, że w ra­mach obo­wiąz­ków służ­bo­wych au­dy­cji przy­słu­chu­ją się przed­sta­wi­cie­le wszyst­kich ugru­po­wań par­la­men­tar­nych. Sko­rzy­stał więc z oka­zji, żeby tro­chę utrzeć im nosa.

- Ale to nie o to cho­dzi, pa­nie pre­zy­den­cie. Ja mam taki pro­blem... Ja mam pro­blem...

Męż­czy­zna do­pie­ro te­raz zo­rien­to­wał się, że sło­wa dziew­czy­ny były wy­kal­ku­lo­wa­ne i na­wet pau­zy ro­bi­ła ona nie wte­dy, gdy pró­bo­wa­ła za­brać my­śli, ale gdy za­le­ża­ło jej na zy­ska­niu na cza­sie. Chcia­ła być dłu­żej na łą­czach? Bar­dzo moż­li­we.

- Mój pro­blem jest taki, że je­stem nie­atrak­cyj­na, wręcz brzyd­ka, i nie mogę zna­leźć chło­pa­ka.

A więc to była pro­wo­ka­cja. Pró­ba ośmie­sze­nia pre­zy­den­ta przez jego prze­ciw­ni­ków po­li­tycz­nych. Li­czył się z tym, że pod­czas trans­mi­sji na żywo może paść ofia­rą prze­śmiew­ców, szcze­gól­nie że z za­ło­że­nia mie­li dzwo­nić do nie­go głów­nie mło­dzi lu­dzie. Naj­prost­szym wyj­ściem z ta­kiej sy­tu­acji było prze­rwa­nie po­łą­cze­nia, ale mia­ło ono na­stą­pić do­pie­ro po wy­po­wie­dze­niu przez Czar­to­ry­skie­go sło­wa "gra­tu­lu­ję". To był sy­gnał dla lu­dzi z ob­słu­gi tech­nicz­nej, że mie­li roz­łą­czyć ta­kie­go de­li­kwen­ta, a pre­zy­dent mógł kon­ty­nu­ować wy­po­wiedź, ży­cząc ta­kiej oso­bie suk­ce­sów w dal­szym po­więk­sza­niu za­się­gów w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych. Oczy­wi­ście wszyst­ko iro­nicz­nie i z uśmie­chem na ustach.

Czy to był od­po­wied­ni mo­ment na zło­że­nie gra­tu­la­cji? Czar­to­ry­skie­go za­sko­czy­ło to, że do zro­bie­nia mu dow­ci­pu wy­ko­rzy­sta­no dziew­czy­nę. Po­sta­no­wił jesz­cze się wstrzy­mać. Po­zwo­lił jej mó­wić.

- Wiem, że będę sama i ni­ko­go so­bie nie znaj­dę. Skoń­czę zgorzk­nia­ła i osa­mot­nio­na. Naj­gor­sza jest świa­do­mość, że nic nie mogę z tym zro­bić, bo to na­wet nie jest kwe­stia tego, że je­stem gru­ba i mo­gła­bym po­zbyć się tłusz­czu die­tą i ćwi­cze­nia­mi. Ja po pro­stu mam złe geny i nic na to nie po­ra­dzę. To ta­kie smut­ne.

Męż­czy­zna cze­kał, aż roz­mów­czy­ni za­koń­czy swo­ją wy­po­wiedź oskar­że­niem skie­ro­wa­nym do in­nych przed­sta­wi­cie­li jego płci o uprzed­mio­ta­wia­nie ko­biet, po­nie­waż był nie­mal pe­wien, że po dru­giej stro­nie li­nii znaj­du­je się zwo­len­nicz­ka le­wi­cy, z któ­rą to jako pre­zy­dent miał na pień­ku nie­mal od po­cząt­ku ka­den­cji. Ale nic ta­kie­go nie na­stą­pi­ło. Po sło­wach "to ta­kie smut­ne" na­sta­ła ci­sza. Do nie­go na­le­ża­ła de­cy­zja, w któ­rym mo­men­cie ją prze­rwać.

- Dro­ga We­ro­ni­ko - za­czął z wa­ha­niem - my­ślę, że two­im głów­nym pro­ble­mem jest ni­ska sa­mo­oce­na. To wła­śnie ona po­wo­du­je, że w swo­ich oczach je­steś nie­atrak­cyj­na, a to z ko­lei prze­kła­da się na po­strze­ga­nie cie­bie przez in­nych, szcze­gól­nie płeć prze­ciw­ną. Wy­da­je mi się, że zre­zy­gno­wa­łaś już z dba­nia o sie­bie, nie masz cza­su na ma­ki­jaż i od­po­wied­ni do­bór ubrań, któ­re na sie­bie za­kła­dasz. Przy­da­ła­by się też ja­kaś bi­żu­te­ria i to wca­le nie musi być nic kosz­tow­ne­go. Cho­dzi o wy­sła­nie sy­gna­łu, że my uwa­ża­my sa­mych sie­bie za war­to­ścio­wych lu­dzi, a tym sa­mym, bo tak to nie­ste­ty dzia­ła, nie­ja­ko za­chę­ca­my in­nych do ta­kie­go od­bie­ra­nia na­szej oso­by. Wiem coś o tym, je­stem prze­cież po­li­ty­kiem. Nie daj so­bie wmó­wić, że je­steś gor­sza od in­nych. Nie za­tru­waj swo­je­go umy­słu ne­ga­tyw­ny­mi my­śla­mi. Po­strze­gaj samą sie­bie jako war­to­ścio­wą i po­zwól in­nym w ten spo­sób na sie­bie pa­trzeć. Ży­czę ci wszyst­kie­go do­bre­go i trzy­mam za cie­bie kciu­ki, żeby two­je ży­cie się od­mie­ni­ło i na­bra­ło ja­snych barw, któ­ry­mi bę­dziesz mo­gła ob­dzie­lić sie­bie i in­nych. Po­wo­dze­nia, We­ro­ni­ko.

[...]

Pozostało jeszcze 90% treści tej książki.