Atrakcje Portugalii
Tramwaj 28 w Lizbonie
Lizbona słynie z żółtych tramwajów. A najsłynniejsze linie to 28, która kursuje przez centrum Lizbony, oraz 12 - jadąca na Alfamę. Przejażdżka starym wagonikiem, który niestrudzenie pokonuje wzgórza Lizbony, to nie lada atrakcja dla turystów z całego świata!
Zob. s. 57.
Elevador de Santa Justa w Lizbonie
Ta imponująca i niezwykle praktyczna winda została zaprojektowana przez ucznia Gustave'a Eiffela. Metalowa konstrukcja ma 45 m wysokości, a każda z dwóch drewnianych wind mieści 24 osoby. Łączy dzielnice Baixa i Chiado. Ze stacji na szczycie windy rozciąga się przepiękny widok na dzielnicę Baixa i zamek św. Jerzego.
Zob. s. 49.
Ponte 25 de Abril w Lizbonie
Za sprawą tego imponującego mostu stolica Portugalii jest często porównywana do San Francisco. I nic dziwnego, bo podobne mosty w obu tych miastach wybudowała ta sama firma. Most 25 Kwietnia ma blisko 2,3 km długości. Jego nazwa upamiętnia dzień, w którym w 1974 r. miała miejsce tzw. rewolucja goździków.
Zob. s. 45.
Alfama w Lizbonie
To najstarsza część Lizbony, pełna wąskich, krętych uliczek. Dla wielu lizbończyków Alfama to dusza stolicy. Kobiety godzinami przesiadują w oknach, obserwując przechodniów. Mężczyźni w barach popijają kawę i grają w domino. Z zamku św. Jerzego rozciąga się widok na całą Lizbonę.
Zob. s. 56.
Klasztor Hieronimitów w Lizbonie
Przepiękny przykład architektury manuelińskiej. Klasztor wybudowano na miejscu pustelni, w której noc przed podróżą do Indii spędził Vasco da Gama. Imponująca budowla powstała z podatków płaconych przez handlarzy przyprawami. W 1983 r. klasztor wpisano na listę UNESCO.
Zob. s. 61.
Wieża Belém w Lizbonie
To jeden z najbardziej charakterystycznych obiektów w Lizbonie. Została wzniesiona na początku XVI w. jako budowla obronna, ale pełniła też funkcję więzienia, koszar oraz punktu kontroli statków. Z górnego tarasu wieży można podziwiać widok na całą dzielnicę Belém.
Zob. s. 62.
Oceanarium w Lizbonie
Lizbońskie oceanarium jest największe w Europie. Już po raz trzeci zostało uznane za najlepsze na świecie. Ze wszystkich stron jest otoczone wodą, wchodzi się do niego niczym na statek zakotwiczony niedaleko brzegu. Można tu znaleźć się oko w oko z rekinem!
Zob. s. 66.
Cascais
To najpopularniejszy kurort w pobliżu Lizbony. Nadbrzeżny bulwar przemierzają rolkarze, a w tle dominują wkomponowane w krajobraz białe wille. Urokliwe centrum miasta pełne jest malowniczych uliczek prowadzących na piękne plaże.
Zob. s. 74.
Sintra
Krajobraz kulturowy Sintry został wpisany na listę UNESCO w 1995 r. Niezwykły jest kolorowy pałac Pena - stanowi fascynującą mieszankę stylów i kolorów. Wspaniały widok na pałac rozciąga się z zamku Maurów. A kolejną atrakcją jest wzniesiony przez portugalskiego milionera pałacyk Quinta da Regaleira z tajemniczymi ogrodami.
Zob. s. 76.
Cabo da Roca
Przylądek Skały to wysunięty najdalej na zachód punkt Europy. Tworzą go wysokie na ponad 140 m klify, pod którymi rozbijają się fale oceanu. Znajduje się tu krzyż z cytatem z poematu Luísa de Cam?esa: "Gdzie kończy się ziemia, a morze rozpoczyna". Koniecznie trzeba stąd przywieźć certyfikat dotarcia na koniec Europy!
Zob. s. 79.
Costa da Caparica
To ponad 15 km piaszczystych plaż, do których z Lizbony można bez trudu dotrzeć, korzystając z komunikacji miejskiej. Są tu plaże idealne dla rodzin z dziećmi, z łagodnymi zejściami do oceanu, takie z bogatą ofertą dla miłośników sportów wodnych, ale także miejsca spokojne nawet w sezonie turystycznym.
Zob. s. 80.
Sanktuarium Cristo Rei w Almadzie
Gigantyczna statua Chrystusa Króla, górująca nad Lizboną, inspirowana była statuą Chrystusa Odkupiciela wzniesioną w pobliżu Rio de Janeiro w Brazylii. Monument znajduje się na szczycie klifu o wysokości 133 m. Z tarasu widokowego znajdującego się na wysokości 82 m można podziwiać Lizbonę, rzekę Tag i most 25 Kwietnia.
Zob. s. 82.
Évora
To jedno z najbardziej zachwycających portugalskich miast - ma doskonale zachowane centrum historyczne z wieloma zabytkami, liczącymi nawet 2 tys. lat, sympatyczne knajpki i kawiarnie zapełnione przez roześmianych studentów. Miejscowa katedra to największa średniowieczna świątynia w Portugalii, z XIV-wiecznymi klimatycznymi krużgankami.
Zob. s. 85.
Convento de Cristo w Tomar
Zamek templariuszy i klasztor Zakonu Chrystusa jest jednym z największych na świecie zespołów zamkowo-klasztornych. Klasztor, wpisany na listę UNESCO, to miejsce pełne zagadek i sekretów. To tutaj znajduje się najsławniejsze w Portugalii okno - arcydzieło sztuki manuelińskiej.
Zob. s. 112.
Klasztor Matki Boskiej Zwycięskiej w Batalha
Tę przepiękną budowlę sakralną wpisano na listę UNESCO. Klasztor jest uważany za wzorcowy przykład połączenia architektury angielskiego gotyku i stylu manuelińskiego. To pierwszy królewski panteon narodowy w Portugalii, tutaj spoczywa słynny Henryk Żeglarz.
Zob. s. 115.
Mosteiro de Alcobaça
Dawne ogromne opactwo cystersów zachwycające gotycką architekturą, z nagrobkami Pedro I i In?s de Castro, najsłynniejszych portugalskich kochanków. Koniecznie trzeba zwiedzić wnętrza klasztoru - kościół jest piękny, ale tylko spacerując po krużgankach, kuchni zakonnej i dormitorium, można naprawdę poczuć dawne czasy.
Zob. s. 117.
Coimbra
Miasto zachwyca tajemniczym urokiem imponujących kościołów i klasztorów, a także studenckich barów i sal uniwersyteckich oraz własną wersją muzyki fado. Perłą jest uniwersytet, dwunasty na liście najstarszych w Europie, z imponującą biblioteką i bogato zdobioną kaplicą z XVI w.
Zob. s. 126.
Aveiro
Aveiro, malowniczo położone nad brzegiem laguny, jest nazywane portugalską Wenecją z powodu kanałów, po których turystów wożą kolorowe łodzie. Klimat miasta można poczuć, wędrując uliczkami z kamieniczkami w stylu art nouveau (niektóre są różowe!), zdobionymi azulejos, często z motywami kwiatowymi.
Zob. s. 137.
Ponte Luís I w Porto
Ten dwupoziomowy żelazny most jest jedną z najbardziej charakterystycznych budowli Porto. Powstał w końcu XIX w. Na dolny poziom najłatwiej przejść bezpośrednio z nabrzeża, a na górny wejść po schodach albo skorzystać z windy Funicular dos Guindais.
Zob. s. 153.
Livraria Lello w Porto
To jedna z trzech najpiękniejszych księgarni na świecie. Działalność rozpoczęła w 1906 r. w budynku, który dziś podziwiają tysiące turystów. Wystrój utrzymany jest w drewnie, regały wykończone gotyckimi zdobieniami, a w środku dominują masywne schody prowadzące na piętro.
Zob. s. 145.
Braga
W centrum tego miasta znajduje sie ponad 30 kościołów. Potężna katedra, której budowa zaczęła się w XI w., z bogatym wnętrzem, to jedna z najważniejszych świątyń religijnej stolicy Portugalii. W skarbcu można zobaczyć chińską porcelanę, która w XIV w. jako nowość dotarła do Europy.
Zob. s. 160.
Sanktuarium Bom Jesus do Monte
To jeden z symboli Portugalii: barokowa świątynia na górze Espinho, 5 km od Bragi, z majestatycznymi, najsłynniejszymi schodami w kraju. Wędrówka nimi symbolizuje podróż duchową do nieba. Granitowe schody powstawały przez 60 lat na początku XVIII w.
Zob. s. 162.
Guimar?es
To urokliwe miasto zachowało aurę średniowiecznej tajemniczości, wypełniającą brukowane ulice, z wpisanym na listę UNESCO historycznym centrum. To miejsce, gdzie narodziła się Portugalia. Nad miastem góruje zamek w XII w. Z wysokiej wieży warownej o 77 schodach roztacza się przepiękna panorama.
Zob. s. 163.
Park Narodowy Peneda-Ger?s
Ten jedyny w Portugalii park narodowy jest prawdziwie dziki i tajemniczy, piękny o każdej porze roku. Stanowi raj również dla miłośników aktywnego spędzaniu czasu. Atrakcją są tu zagubione wśród wysokich skał kamienne wioski i spichlerze oraz zapierające dech w piersiach pejzaże.
Zob. s. 168.
Informacje krajoznawcze
Krajoznawcze ABC
Wody Atlantyku oblewają Portugalię od południa i zachodu. Przyroda jest znacznie bujniejsza niż w sąsiedniej Hiszpanii, a klimat zgodnie uznawany za jeden z najbardziej przyjaznych w całej Europie.
Charakterystyka geograficzna
Od północy i wschodu Portugalia graniczy z Hiszpanią. W skład Portugalii wchodzą także wyspy położone na Oceanie Atlantyckim - Archipelag Azorski (Açores) i Madera (Madeira). Od strony północnej dominują tereny górzyste i wyżynne. Przebiegają tędy pasma gór Serra da Estrela (najwyższy szczyt to Torre - 1993 m n.p.m.), Serra do Larouco i Serra do Mar?o. Najwyższym szczytem Portugalii jest stratowulkan Pico, położony na azorskiej wyspie o tej samej nazwie, który sięga 2351 m n.p.m. Na południu kraju natomiast przeważa krajobraz nizinno-wyżynny. Wybrzeże w południowej części jest klifowe, z przepięknymi plażami.
Portugalię oblewają wody Oceanu Atlantyckiego, którego fale przez wieki niosły w dal żądnych przygód żeglarzy, a później emigrantów i turystów. Kraj przecina sieć rzek, które w większości płyną z głębi Półwyspu Iberyjskiego, by na terenie Portugalii wpaść do oceanu. Dwie wielkie rzeki to Tag (1007 km) i Douro (927 km, w języku polskim powszechnie stosowana jest hiszpańska nazwa rzeki - Duero). W estuarium pierwszej z nich leży Lizbona, drugiej - Porto.
Algarve
Najbardziej malownicza rzeka - Gwadiana (Guadiana) - stanowi naturalną granicę między Hiszpanią a Portugalią.
Klimat
Klimat Portugalii jest zróżnicowany. Im dalej na południe, tym temperatury wyższe, a ilość opadów mniejsza. Na wybrzeżu północnym wieją, szczególnie zimą, chłodne wiatry, zaś w głębi lądu, zarówno w regionie Trás-os-Montes, jak i Alentejo, zimy są suche i mroźne, a lata gorące (temperatura w południe sięga nieraz 40?C).
Południowe Algarve cechuje klimat śródziemnomorski - przez cały rok świeci słońce, w lecie chowając się za horyzont dopiero ok. godz. 21.30. Środkowa Portugalia i okolice Lizbony charakteryzują się wyjątkowo przyjemnym klimatem: od czerwca do września temperatury w ciągu dnia osiągają 27-30?C, ale wieje przy tym wiatr, który sprawia, że lato nie jest upalne.
Warto pamiętać, że latem maksymalne temperatury wody w oceanie to tylko 18-20?C, i to na południu.
Portugalia w liczbach
powierzchnia: 92,2 tys. km 2 liczba ludności: 10,31 mln największe miasta: Lizbona 500 tys., Porto 238 tys., Braga 181 tys. ustrój polityczny: republika najwyższy punkt: szczyt Pico na Azorach (2351 m n.p.m.), Torre (1993 m n.p.m.) - w kontynentalnej części Portugalii najniższy punkt: Ocean Atlantycki (0 m n.p.m.) struktura etniczna: Portugalczycy: 96,3%, inne nacje: 3,7% (głównie z Brazylii, Wysp Zielonego Przylądka, Mozambiku i Ukrainy) struktura religijna: katolicy 81%, pozostali chrześcijanie 3,3%, niezdeklarowani i niewierzący 15%
Flora i fauna
Dzięki położeniu kraju blisko Atlantyku przyroda w Portugalii jest znacznie bujniejsza niż w mocno wysuszonej środkowej Hiszpanii. Kraj jest zielony i bardzo zróżnicowany. Lasy zajmują ponad 30% jego powierzchni. Najczęściej spotykanym drzewem, występującym w całej Portugalii, jest dąb pospolity. Rośnie tu również niewielki dąb korkowy. To z jego kory wytwarza się m.in. korki do butelek. Portugalia jest największym na świecie producentem korka.
Południe kraju to niekończące się gaje oliwne, a w centrum rosną zachwycające eukaliptusy.
Wśród zwierząt spotkać można dziki, lisy, zające. W górach Serra da Estrela i na północy żyją wilki, borsuki, jelenie i wydry.
Obszary chronione zajmują 6,5% powierzchni Portugalii, ale utworzono tylko jeden park o statusie narodowym - to Park Narodowy Peneda-Ger?s na granicy z hiszpańską Galicją.
Madera
Madera, zwana wyspą wiecznej wiosny, to miejsce niezwykłe. Już przy pierwszym spotkaniu przekonuje swoich gości, że raj na ziemi istnieje. Wyspa szczyci się wspaniałą i dobrze chronioną przyrodą oraz łagodnym, przyjemnym klimatem. To kraina ciągłych zachwytów. Nic dziwnego, skoro według jednej z legend Bóg po stworzeniu świata był tak zadowolony ze swojego dzieła, iż ucałował ziemię - i tak właśnie powstała Madera...
Latem średnia temperatura na Maderze wynosi 25°C, a w zimie ok. 18°C. Woda w oceanie jest również ciepła przez cały rok - w lecie ma ponad 20°C, a w zimie niewiele mniej, bo nawet do 18°C. Klimat i żyzne gleby sprawiają, że wyspa o każdej porze roku jest pełna kolorowych kwiatów i roślin. Uprawia się tu takie egzotyczne (w Europie) owoce, jak banany, papaja, awokado, marakuja czy mango! Co warto zobaczyć i czego spróbować na Maderze?
Zjazd na saniach i kasztanowa wioska
Otulona zielonymi wzgórzami stolica Madery, Funchal , oczaruje każdego przybysza. To miasto parków i ogrodów, tętniące życiem i nowoczesne, a jednocześnie pełne historii i tradycji. Trzeba wstąpić do starej katedry, przespacerować się promenadą wzdłuż oceanu, nacieszyć oczy pięknymi widokami na zatokę z parku Santa Catarina i wjechać kolejką linową na Monte , by zwiedzić tropikalny ogród botaniczny z sekwojami oraz paprociami drzewiastymi wielkimi jak palmy! Chętni mogą zjechać z Monte pojazdem przypominającym sanie - w wiklinowym koszu na płozach.
Wieś Curral das Freiras leży na dnie głębokiej doliny. Otaczają ją góry gęsto otulone mgłą. Pejzaż jest niepowtarzalny. Już sama podróż autem na szczyt Eira do Serrado, gdzie znajduje się punkt z widokiem na całą dolinę, dostarcza wielu niesamowitych wrażeń. Curral das Freiras słynie z kasztanów jadalnych. Warto tu przyjechać (zwłaszcza 1 listopada, podczas lokalnego święta), by skosztować wielu niezwykłych produktów z kasztanów.
TRZY WYSPY I ĆWIERĆ MILIONA MIESZKAŃCÓW
Madera to archipelag na Oceanie Atlantyckim złożony z trzech grup wysp o łącznej powierzchni 801 km kw. Madera to także największa wyspa tego archipelagu, licząca 741 km 2 . Archipelag leży ok. 970 km od Lizbony, zamieszkuje go ok. 250 tys. osób, z czego niemal połowa żyje w stolicy wyspy, Funchal. Madera to także region autonomiczny Portugalii.
Gigantyczny klif, magiczny las i baseny w kraterze
Cabo Gir?o niedaleko Funchal to potężny skalisty klif (580 m wysokości), jeden z najwyższych w Europie, z którego rozciągają się oszołamiające widoki. W dole dostrzec można bardzo m alowniczą rybacką wioskę Câmara de Lobos, gdzie w porcie przycumowane są kolorowe łódeczki i suszą się ryby. Warto tu wpaść, bo to miejsce, w którym czas się zatrzymał. Okoliczne zbocza porośnięte są bananowymi drzewkami.
Lasy wawrzynowe ( laurissilva ) powstały w trzeciorzędzie. Jednakże epokę lodowcową, podczas której wyginęła prawie cała roślinność Europy, przetrwały jedynie skupiska tych lasów na wyspach Makaronezji ( m.in . na Maderze, Azorach, Wyspach Kanaryjskich). Lasy wawrzynowe Madery w 1999 r. zostały wpisane na listę UNESCO i znajdują się dziś pod ochroną. Wędruje się nimi w wielu miejscach na wyspie, ale największe wrażenie robi las Fanal z okazami drzew liczących 800 lat. Gdy spowija go mgła, jest miejscem po prostu magicznym.
Największą atrakcją regionu Porto Moniz są naturalne baseny, które powstały w dawnych kraterach wulkanicznych i napełniane są przez fale oceanu. Przezroczysta błękitna woda oceanu cudownie kontrastuje ze skałami powstałymi z lawy, które gdzieniegdzie wystają nad powierzchnię. To miejsce o naturalnym pięknie i niepowtarzalnym charakterze.
Wędrówki po lewadach i czarne plaże
Lewady to maderskie kanały irygacyjne, które transportują deszczówkę z gór na niżej położone tereny, z północnej części wyspy na południową. Jest ich 200, ale tylko 50 zostało udostępnione zwiedzającym. Dla wielu turystów lewady to główny cel podróży na Maderę. Szczególnie godny polecenia, zwłaszcza dla początkujących wędrowców, jest szlak wzdłuż Levady da Serra do Faial, prowadzący do punktu widokowego Vereda dos Balc?es. Warto też powędrować Lewadą Dwudziestu Pięciu Źródeł i do wodospadu Risco w Dolinie Rabaçal, gdzie rozpoczynają się najpiękniejsze maderskie szlaki turystyczne.
Na Maderze jest mało plaż, a do tego są usypane z saharyjskiego piasku albo... czarne i kamieniste. Ale piękna 9-kilometrowa plaża (jedyna taka w Archipelagu Maderskim) znajduje się "po sąsiedzku", na wyspie Porto Santo , dokąd prom z Funchal dopływa w 2,5 godz. Krystalicznie czysta i ciepła przez cały rok woda oceanu, wspaniały złotożółty piasek i górzysty krajobraz - to wszystko czyni z południowego wybrzeża Porto Santo raj dla wczasowiczów. Także architektura świetnie się tutaj komponuje z krajobrazem, co pozwoliło zachować równowagę i naturalne piękno tej atlantyckiej perełki.
Poncha, mocne wino i pałasz z bananem
Na Maderze pija się ponchę . Historia tego napoju zaczęła się podobno od szkorbutu, na który cierpieli rybacy. Lekarstwem na tę dolegliwość miała być cytryna. Aby się nie psuła, konserwowano ją w mieszance rumu i melasy z trzciny cukrowej. Tak powstała poncha. Dziś sporządzana jest najczęściej tak: destylowany alkohol z trzciny cukrowej miesza się pół na pół ze świeżo wyciśniętym sokiem z cytryny i pomarańczy, ale trafić można na wersję z sokiem z marakui. Mieszkańcy Madery twierdzą, że trzeba codziennie profilaktycznie wypić jedną porcję ponchy, dwie zapewniają dobry nastrój, ból głowy przechodzi po trzech, a po czterech nawet złamane kończyny zostają wyleczone!
Na wyspie koniecznie trzeba spróbować ryby espada , czyli pałasza czarnego , o bardzo delikatnym i soczystym mięsie. To ponoć jedyne miejsce w Europie, gdzie ta ryba jest poławiana. Godna polecenia jest szczególnie wersja espady ze smażonymi bananami, z sosem marakujowym (ze względu na ciekawy słodko-cierpki smak). Ta kombinacja nie jest tutejszym tradycyjnym daniem - powstała na potrzeby turystów, by połączyć w jednej potrawie typowe dla wyspy smaki.
I wreszcie Madera słynie z wina, które produkuje się na wyspie już od ponad 300 lat. Vinho da Madeira, czyli po polsku madera , uznawane jest za jedno z lepszych na świecie win wzmacnianych (zawiera 17-22% alkoholu). Leżakować może nawet 150 lat. Maderskie wino jest starzone w 600-litrowych beczkach z dębu amerykańskiego lub tropikalnego. Koniecznie trzeba wypić kieliszek tego trunku jako aperitif lub do deseru!
Azory
To raj dla tych, którzy chcą się nacieszyć należącymi do najpiękniejszych na świecie zielonymi krajobrazami ze stożkami niewygasłych wulkanów. Idealne miejsce dla osób pragnących popływać z delfinami lub zobaczyć wieloryby. Gdzie indziej można powędrować z plecakiem świetnie przygotowanym szlakiem po krawędzi krateru wulkanu z oceanem po jednej stronie oraz z zielonym jeziorem w głębi kaldery po drugiej?
Po azorskich wyspach można podróżować cały rok. Nawet w szczycie sezonu turystów jest niewielu. Może się zdarzyć, że w miesiącach zimowych na mniejszych wyspach będziemy jedynymi podróżnikami. Zawsze kwitną tu kwiaty, zimą zieleń łąk i lasów wydaje się bardziej intensywna, a spotykani ludzie są przemili i chętni do pomocy. Spróbujmy wskazać choć kilka największych atrakcji na Azorach.
Jeziora, wodospady i piaszczyste plaże
Wszystkie wyspy archipelagu Azorów, a szczególnie S?o Miguel, Flores i Corvo, usiane są kraterami wulkanów. Wiele z nich wypełnionych jest jeziorami. Za najpiękniejszą kalderę uznaje się Sete Cidades na wyspie S?o Miguel z dwoma jeziorami, z których jedno ma wodę w kolorze zielonym, a drugie w niebieskim. To miejsce należy do najpiękniejszych na Ziemi.
Dziewięć wysp na Atlantyku
Azory, położone na środku północnego Atlantyku, są oddalone ok. 1500 km od Lizbony. Archipelag składa się z dziewięciu wulkanicznie aktywnych wysp. Największa to S?o Miguel: mierzy 16 na 65 km i zamieszkana jest przez ok. 160 tys. osób. Najmniejsza wyspa zaś to Corvo o wymiarach 4 na 6 km, licząca 400 mieszkańców. W sumie Azory zamieszkuje ok. 260 tys. Portugalczyków.
Na Azorach są dziesiątki wodospadów. Najsłynniejszy to Poço de Bacalhau na wyspie Flores. Woda spada z wysokości 90 m, ale z powodu wiejącego tam silnego wiatru większa część strumienia rozprasza się w powietrzu. Zwykle w połowie drogi zamienia się w chmurę kropelek, której często towarzyszy tęcza. W małym jeziorku u stóp wodospadu można zażyć kąpieli.
Na większości plaż stąpamy po drobnym czarnym i ciemnoszarym piasku. Jedynie na wyspie Santa Maria zachwycimy się dwoma złocistymi plażami. Wielu uważa nawet, że to najpiękniejsze plaże w Portugalii. Temperatura wody przez cały rok jest tam podobna i oscyluje między 19 a 24°C.
"Toskańskie" krajobrazy, klify i wschód słońca z wulkanu