PRZEDMOWA

Gdy rozmyślamy o myśleniu, często najpierw do głowy przychodzi jego "krytyczna" odmiana. Świat bardzo ceni sobie myślenie krytyczne - i ma ku temu ważkie powody. Myślenie krytyczne obejmuje analizę i ewaluację, interpretację i osąd. Myślenie krytyczne ma podstawowe znaczenie dla nadawania światu sensu i rozumienia samych siebie.

Ograniczanie myślenia wyłącznie do rozumowania krytycznego jest jednak nie tylko redukcjonistyczne, lecz także niebezpieczne. Chcąc wspierać i uzupełniać myślenie krytyczne, potrzebujemy myślenia "kreatywnego" - formy rozumowania wyobrażeniowego, prowadzącej do wyłaniania się nowych pomysłów, twórczości i innowacji. Myślenie kreatywne także jest w świecie cenione. Uzupełnia i dopełnia myślenie krytyczne. Każda postać myślenia w pojedynkę, nieuzupełniona o tę drugą, jest nieadekwatna. Ludzie myślący całościowo generują nowe pomysły i poddają je krytycznej ocenie.

Opanowanie umiejętności myślenia krytycznego i kreatywnego może zmienić twoje życie osobiste i prywatne. Rozwój możliwości krytycznych i twórczych zwiększa pewność siebie, pogłębia rozumienie i podnosi poziom osiągnięć. Dobre myślenie poszerza percepcję i wzbogaca intelektualnie i emocjonalnie.

Z kolei nieumiejętność myślenia ogranicza zakres, głębię i intensywność życiowych doświadczeń. Nieumiejętność dobrego myślenia ogranicza też potencjalne osiągnięcia. Ta książka pomoże takie ograniczenia pokonać.

W książce przedstawione jest możliwe podejście do fuzji myślenia krytycznego i kreatywnego, daje ona też serię okazji do przemyślenia szerokiego zakresu tematów. Zawiera zarówno ogólne wytyczne, jak i konkretne techniki poprawiające twój proces myślenia oraz myślenie twoich uczniów. Podaję pod rozwagę podsumowanie i syntezę podstawowych koncepcji, które opracowałem na podstawie mnóstwa źródeł.

Kilka słów o strukturze książki. Część pierwsza wprowadza najważniejsze pojęcia i koncepcje krytycznego i kreatywnego myślenia. Część druga dostarcza okazji do ćwiczeń. Część trzecia odnosi oba rodzaje myślenia do procesu podejmowania decyzji oraz kwestii etycznych. Sześć podrozdziałów wyodrębnia podstawowe strategie rozwijania myślenia wyższego rzędu. Każda strategia powiązana jest z jednym z myślowych nawyków Leonarda da Vinci.

Uczenie się o różnych sposobach myślenia, o których piszę w tej książce, to jedno; czymś innym jest natomiast wykształcenie umiejętności ich stosowania. Żeby maksymalnie wykorzystać treść tej książki, należy starannie opracować proponowane na końcu rozdziałów zastosowania i przykłady. Wybierz kilka wątków do własnych przemyśleń na piśmie.

Nic nie jest ważniejsze od wykształcenia umiejętności dobrego przemyślenia złożonych kwestii i pytań. Ta publikacja została opracowana właśnie po to, by ci w tym pomóc, wesprzeć cię w rozwijaniu krytycznego i kreatywnego myślenia. Siła takiego myślenia może zmienić sposób, w jaki spostrzegasz siebie, jak rozumiesz innych i jak doświadczasz otaczającego cię świata. I może pomóc ci dokonać podobnej zmiany w życiu twoich uczniów.