WPROWADZENIE

Mleko jest ważne: ja, Maxine i pierwszy amerykański fast food, mleko

"Nie dawałam Oscarowi mleka. Teraz ma dwa lata. Co mam robić?".

To naglące pytanie zadała mi Maxine, kiedy razem z matką, swoim pierworodnym Oscarem i jeszcze nienarodzonym drugim synem Tobiasem odwiedziła mnie w sierpniu 2012 roku.

W dzieciństwie Maxine była moją najlepszą przyjaciółką. Ale od tego czasu upłynęło już parę ładnych lat. Po ukończeniu szkoły średniej zamieszkała w Amsterdamie, rodzinnym mieście matki. Sierpniowa wizyta była swego rodzaju spotkaniem po latach. Tych troje i trzy czwarte, a także moja starsza siostra Kara, przyszli do mnie na obiad, podczas którego dylemat Maxine zapoczątkował lawinę wspomnień.

Kiedy byłam mała, w większości domów moich koleżanek rozbrzmiewał ten sam refren: "pij mleko". Kiedy kogoś odwiedzałam, zawsze proponowano mi szklankę mleka, a ja odmawiałam. Jednak u Maxine było inaczej. W czasie drugiej wojny światowej jej matka Tina, mieszkająca wówczas w Amsterdamie, żywiła się cebulkami tulipanów i mimo braku mleka, dobrze się rozwijała. Może dlatego, w przeciwieństwie do rodziców innych dzieci, nie uważała mleka za nieodłączną część śniadania, obiadu, kolacji i każdej przekąski pomiędzy tymi posiłkami. Aż tu nagle zaczęła się zastanawiać: "Mleko?", a Tina zaciekawiła się: "Jeśli nie krowie mleko, to co?".

Gdyby zastąpić "mleko" jakimkolwiek innym rodzajem pożywienia bogatego w wapń, pytanie Maxine brzmiałoby niemądrze:

"Nie dawałam Oscarowi jarmużu.

Teraz ma dwa lata. Co mam robić?"

Wszyscy wiemy, że Oscar przeżyje bez jarmużu, łososia czy nawet brokułów. Może polubi jarmuż później. Jeśli nie, nic straconego. Jest wiele innych warzyw bogatych w składniki pokarmowe.

Jak się okazało, Oscar już bardzo lubił brokuły, kiedy go poznałam. Praktycznie bez przerwy jadał je na obiad. Może jego ciało instynktownie wiedziało o tym, czego nie wie wielu rodziców: brokuły zawierają dużo wapnia. Być może jego kości mówiły mu: "Potrzebujemy wapnia, jedz brokuły". Albo po prostu lubił ich znajomy, słodkawy smak i wspaniałą zieloną barwę. Tak czy inaczej, zwykle prosił o dokładkę, a nawet dwie. Jestem pewna, że gdyby Maxine przyzwyczaiła go do picia mleka przy obiedzie, nie miałby już miejsca na wszystkie te warzywa, którymi bawił się na talerzu, zanim z zapałem je pochłaniał.

Chociaż wszyscy wiemy, że Oscar będzie cały i zdrów, mimo że do drugiego roku życia nie jadał tofu, to jednak nie mamy już tej pewności, gdy dowiadujemy się, że nigdy nie pił krowiego mleka ani nie jadł przetworów mlecznych. Krowie mleko promuje się jako pożywienie niezbędne i niemożliwe do zastąpienia produktami spoza grupy nabiałowej. Wielu ludzi uważa, że postępuje słusznie, zalewając mlekiem płatki śniadaniowe. Gdy rozmawiałam o mleku z Michelle, koleżanką z college'u z Minnesoty, od razu stwierdziła, że zdaniem jej babci posiłek bez mleka jest niepełny. Tak samo uważa Michelle. Lata napominania przez starszych, w połączeniu z rządowymi zaleceniami dotyczącymi nabiału i reklamami przemysłu nabiałowego, zaszczepiły w nas sposób myślenia o mleku, którego trudno się pozbyć. Mleko panoszy się w naszych głowach i na stołach.

Dokładniejsza analiza północnoamerykańskiego hołubienia mleka jako niezbędnego składnika diety ujawnia coś bardziej niepokojącego niż zwykłe uleganie reklamie przemysłu nabiałowego. Sygnalizuje ogólnonarodowe poddanie się mętnej logice. Błędne rozumowanie, które od wielu lat zwodzi Amerykanów, można ująć w następujący sposób: wapń jest niezbędnym budulcem mocnych kości; mleko zawiera dużo wapnia; dlatego jeśli nie pijemy mleka, nie dostarczamy kościom wapnia, a w konsekwencji szkodzimy swojemu zdrowiu. W takim ujęciu błąd logiczny, którego stara się uniknąć każdy przyszły student prawa zdający standaryzowany egzamin wstępny na studia prawnicze, jest oczywisty: chociaż mleko zawiera dużo wapnia, nie jest jego jedynym źródłem; dlatego sam fakt, że mleko jest bogate w wapń, a składnik ten jest niezbędny dla zdrowia i mocnych kości nie oznacza, że mleko jest niezbędne dla zdrowia i mocnych kości.

Krajowa Rada ds. Nabiału i inne instytucje propagują "unikalny zestaw składników pokarmowych" zawartych w mleku jako "dziewięć niezbędnych składników", co jeszcze bardziej wzmocniło powszechne w społeczeństwie błędne przekonanie, że mleko stanowi nieodzowny element zdrowego trybu życia. Do udręczonych rodziców, którzy słuchają tych twierdzeń jednym uchem, jednocześnie uganiając się za swoimi szkrabami albo robiąc sto innych rzeczy naraz, często dociera okrojony i, niestety, pozbawiony sedna przekaz: informacja, że mleko zawiera "dziewięć niezbędnych składników pokarmowych" zostaje skrócona do komunikatu: "mleko jest niezbędne". Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA - U.S. Department of Agriculture) definiuje "niezbędny składnik pokarmowy" jako "składnik diety wymagany dla funkcjonowania zdrowego organizmu". Mleko, bez którego funkcjonuje wiele zdrowych organizmów, nie spełnia wymogów tej definicji.

Przekonanie, że mleko jest zdrowym produktem, zbyt mocno zakorzeniło się w naszej psychice, aby logika i uważne czytanie zdołały zmienić konwencjonalne myślenie. Nawet badania i wynikające z nich zalecenia lekarzy z Uniwersytetu Harvarda nie były w stanie wpłynąć na zmianę nastawienia Amerykanów do mleka. Od wielu lat dr David S. Ludwig, profesor pediatrii w Szkole Medycznej Harvarda (HMS - Harvard Medical School) i profesor nauk żywieniowych w Szkole Zdrowia Publicznego Harvarda (HSPH - Harvard School of Public Health) oraz dr Walter C. Willett, kierownik Wydziału Żywienia HSPH i profesor nauk medycznych HMS, podważają publikowane przez Ministerstwo Rolnictwa USA zalecenia żywieniowe dotyczące mleka, które pozostały zasadniczo niezmienione od drugiej wojny światowej, kiedy USDA zaczęło pouczać Amerykanów na temat odżywiania.

Zalecenia te można znaleźć na interaktywnej stronie rządowej ChooseMyPlate.gov, poświęconej wyjaśnieniu diagramu "Mój talerz", wprowadzonego przez USDA w 2011 roku w miejsce mniej intuicyjnej piramidy żywieniowej. Diagram ilustruje pięć grup produktów: owoce, warzywa, produkty zbożowe, białkowe i nabiałowe. Przedstawiona w postaci niebieskiego koła dotykającego talerza w miejscu, w którym mogłaby stać szklanka, kategoria "nabiał" reprezentowana jest wizualnie - nawet jeśli nie dosłownie - przez mleko. Bez względu na to, czy skojarzymy te dwa pojęcia ze sobą, nabiał jest jedyną grupą produktów złożoną w całości z jednego produktu - mleka. Jeśli USDA osiągnie swój cel, znacząca część twojej dziennej dawki kalorii będzie pochodziła z tego jednego produktu oraz jego przetworów. Kliknij słowo: "nabiał" oraz sformułowanie: "jaka jest niezbędna dawka", a dowiesz się, że duża. Według wskazówek aktualnych w chwili publikacji tej książki dwu- i trzylatki powinny spożywać dwie szklanki nabiału dziennie; dzieci w wieku od czterech do ośmiu lat - dwie i pół szklanki dziennie, a wszyscy pozostali - trzy szklanki dziennie.

Wystarczy prosty rachunek, aby zauważyć, że jest to nie tylko duża ilość mleka, ale także cukru i - w zależności od sposobu spożywania mleka - dużo tłuszczu. Przyda ci się ołówek i papier albo kalkulator. Zakładam, że masz więcej niż osiem lat i należysz do większości, która, według USDA, powinna konsumować trzy szklanki nabiału dziennie. Powiedzmy, że chcesz spożyć dzienną dawkę nabiału w postaci niskokalorycznego produktu, na przykład odtłuszczonego mleka. Nadal przyjmujesz codziennie pokaźną liczbę kalorii w postaci jednego artykułu spożywczego, czyli ponad 10% dziennej dawki kalorii w przeciętnej diecie - i to skromnie licząc. W rzeczywistości niezbyt wielu ludzi lubi odtłuszczone mleko. Jeśli ty i twoja rodzina należycie do większości, to zapewne nie potraficie przełknąć tej wodnistej cieczy bez dodatku cukru i jakiegoś aromatu. Przejdźmy do bardziej prawdopodobnej sytuacji: zaczniemy od ciebie, a potem przyjrzymy się dzieciom.

Mimo wysiłków przemysłu mleczarskiego, aby przekonać nas, że mleko to napój nie tylko dla dzieci - jak pokazano to w kampanii reklamowej GetEnough, stworzonej przez Kanadyjskie Zrzeszenie Farmerów Mlecznych we współpracy z Kanadyjskim Stowarzyszeniem na rzecz Walki z Rakiem Jelita Grubego, w której ubrana na różowo, uśmiechnięta dziewczynka o cielęcym spojrzeniu podaje mamusi wielką szklankę mleka, a z sąsiedniej strony emanuje przekaz, że mleko "zawiera 16 niezbędnych składników pokarmowych", a dwie trzecie dorosłych nie spożywa wystarczającej ilości nabiału. Nie znam zbyt wielu dorosłych, którzy realizowaliby te mleczne zalecenia, wypijając dzienną dawkę duszkiem. Zatem, chociaż książka ta koncentruje się na mleku, nie można o nim mówić, nie wspominając o nabiale, czyli grupie przetworów mlecznych o wysokiej zawartości wapnia, które USDA wrzuciło do jednego wora. Być może, jak wielu innych, kompensujesz swoją niechęć do wypicia szklanki mleka, zastępując je niskotłuszczowym jogurtem owocowym zjadanym na lunch. Ta opcja wydaje się korzystna dla zdrowia, dopóki nie przeczytasz informacji o wartości odżywczej umieszczonej na etykiecie. Jak się okazuje, przeciętna 170-gramowa porcja aromatyzowanego jogurtu zawiera 170 kalorii i 26 gramów cukru. Jest to odpowiednik sześciu i pół łyżeczek cukru, co stanowi sporą dawkę, zważywszy że Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne zaleca spożycie nie więcej niż sześciu łyżeczek dziennie dla kobiet i nie więcej niż 9 dla mężczyzn. Bez względu na to, czy to małe opakowanie będzie głównym elementem twojego posiłku, czy dodatkiem do kanapki i frytek, bo masz poczucie winy, że nie popijasz lunchu szklanką mleka, powinieneś uważnie przeczytać skład jogurtu - produktu, który gubernator Cuomo uczynił oficjalną przekąską stanu Nowy Jork na mocy ustawy podpisanej w październiku 2014 roku.

Załóżmy, że dziewięciolatki i starsze dzieci wybierają niskotłuszczowe mleko czekoladowe, aby spełnić zalecenie dotyczące dziennej dawki nabiału. Trzy szklanki tego wszechobecnego mleka dostarczą im 480 kalorii, czyli prawie ćwierć dziennego zapotrzebowania kalorycznego. Ponieważ źródłem niemal wszystkich kalorii zawartych w niskotłuszczowym mleku aromatyzowanym jest cukier, można powiedzieć, że twoje dziecko spożywa jedną czwartą dziennej dawki kalorii w postaci cukru. Ujmując rzecz liczbowo, w jednej dziennej dawce nabiału w postaci niskotłuszczowego mleka znajduje się prawie 75 gramów, czyli 18 łyżeczek cukru. Jest to wartość zbliżona do 78 gramów cukru zawartych w trzech szklankach Coca-Coli. Chociaż USDA pracuje nad zakazem sprzedaży słodkich produktów, zwłaszcza napojów gazowanych, w stołówkach szkolnych, to jednak upiera się, że smakowe mleko stanowi zdrowy element diety twojego dziecka i szkolnych programów żywieniowych. Nie trzeba być harvardzkim doktorem, aby dostrzec, że coś w tym wszystkim się nie zgadza.

Wspomniałam już, że logika nie wystarczy, aby zmienić nasze głęboko zakorzenione schematy myślowe dotyczące mleka. Wapń jest niezbędny. Mleko zawiera dużo wapnia. Jednak nie płynie stąd wniosek, że mleko jest niezbędne. Nieważne, ile razy jeszcze to powtórzę, prawdopodobnie i tak będziesz miał poczucie, że działasz z korzyścią dla swego zdrowia, kiedy zalewasz mlekiem płatki śniadaniowe. Żadne wyniki badań, raporty ani rady, jakie docierają do nas z najbardziej cenionych instytucji i od najbardziej szanowanych osób, nie zdołały wyplenić błędnego przekonania o wartości trzech szklanek mleka dziennie, które - uparcie powtarzane od dziesiątek lat - stało się żywieniowym dogmatem w Ameryce Północnej. Nie zjesz szarlotki bez mleka, nie mając z tego powodu poczucia winy.

Stanowisko, które zajęli między innymi doktorzy Ludwig i Willet, że mleko nie jest niezbędne dla zdrowia i dobrej kondycji, nie podlega dyskusji. Jedyną odpowiedzią, na jaką w tej sytuacji zdobył się rzecznik Amerykańskiego Stowarzyszenia Mleczarskiego i Krajowej Rady ds. Nabiału, były słowa: "trudno przyjąć zalecane dawki wapnia, spożywając jedynie żywność beznabiałową". Stając w obronie mleka, przemysł nabiałowy podkreśla tę jedyną jego zaletę: że jest wygodnym źródłem wapnia oraz "ośmiu innych niezbędnych składników pokarmowych, łącznie z witaminami A, D, B12 i białkiem".

To prawda, mleko jest wygodne. Jest wszędzie. Nie znajdziesz całych gór jarmużu i brokułów w sklepie za rogiem. Z pewnością jednak możesz się spodziewać mleka w kartonach, od odtłuszczonego do pełnotłustego, od truskawkowego do czekoladowego, w małych buteleczkach i wielkich butlach. To prawda, że mleko jest bogate w wapń. Ale zawiera też dużo cukru, cholesterolu, kalorii i tłuszczów nasyconych. Fakt, że jest łatwo dostępne i możesz je kupić wszędzie, nie oznacza jednak, że powinieneś to robić. Znacznie rzadziej słyszy się, że mleko należy do największych alergenów pokarmowych; większość dorosłych Amerykanów nie jest w stanie go strawić; badania na zwierzętach dowiodły, że główne białko zawarte w mleku, kazeina, przyczynia się do rozwoju raka; laktoza, cukier mleczny, rozkłada się w procesie trawienia na D-galaktozę, cukier wywołujący u badanych myszy stany zapalne i przyspieszający proces starzenia się. W rzeczywistości nawet wysoka zawartość wapnia, pozornie niepodważalna zaleta mleka, może nie być zbyt korzystna dla zdrowia. Każe nam się pić mleko, aby wzmocnić kości. Jednak badania porównawcze wykazują, że w krajach, gdzie nie ma zwyczaju picia mleka, współczynnik złamań kości jest niższy niż w krajach, gdzie pija się mleko. To tylko kilka zagrożeń związanych z mlekiem, o których przeczytasz w następnych rozdziałach.

Nie zawsze mieliśmy aż taką obsesję na punkcie mleka. We wprowadzeniu do swojej książki The Untold Story of Milk (Nieopisana historia mleka) Ron Schmid wyjaśnia, że do połowy XIX wieku Amerykanie pili mleko głównie - jeśli w ogóle to robili - albo w postaci sfermentowanej: jogurtu, zsiadłego mleka lub sera, albo ubitej na masło. Nawet wtedy tego rodzaju produkty były luksusem dla mieszkańców miast. Dopiero w połowie XIX wieku, kiedy Amerykanie zaczęli masowo przenosić się do miast, wzrosła popularność płynnego mleka krowiego. Na początku służyło jako zamiennik mleka tych matek, które pracowały do późna w fabrykach, z dala od swoich osesków. Tak to się zaczęło. Później pojawiła się pasteryzacja, obróbka cieplna niszcząca patogenetyczne szczepy bakterii, takie jak prątki gruźlicy, które przed rozpowszechnieniem technologii pasteryzacji przenikały do świeżego mleka, stanowiącego idealną pożywkę i wylęgarnię dla zabójczych mikroorganizmów.

Pasteryzacja umożliwiła produkcję świeżego mleka na skalę przemysłową oraz jego dystrybucję z gospodarstw wiejskich do miasta. Z kolejnych rozdziałów dowiesz się, że w XX wieku technologia ta stała się pożądana nie tyle z uwagi na potrzeby zdrowotne ludności, co raczej w odpowiedzi na wymogi okresu wojennego. Jednak w tej historii jest jeszcze jeden zaskakujący zwrot akcji. Dr Melanie Dupuis w książce Nature's Perfect Food: How Milk Became America's Drink (Doskonały pokarm naturalny: Jak mleko stało się napojem Ameryki) wyjaśnia kolejny fragment zagadki nagłego wzrostu popularności świeżego mleka, które do lat 40. XX wieku stało się podstawowym pożywieniem w Ameryce Północnej: jest nim reklama. Dupuis pisze, że firmy farmaceutyczne zaczęły opracowywać mieszanki dla niemowląt oparte na mleku krowim w XIX wieku. Do lat 80. XIX wieku reklamowały te produkty mleczne w magazynach kobiecych obok leków. Związek między mlekiem i lekami tworzył się od samego początku, wskutek czego krowie mleko, pierwszy amerykański fast food, stało się podstawą diety.

Jako jeden z pierwszych produktów spożywczych, będących przedmiotem reklamy masowej, mleko ugruntowało swoją pozycję w zjawisku, które Dupuis nazywa "ideologią konsumeryzmu", a które zawładnęło Ameryką w latach 50. XX wieku. Zauważa, że w złotej epoce reklamy produktów spożywczych ujęcia przedstawiające proces produkcji rolnej zostały zastąpione scenami miejskiej konsumpcji. W przypadku mleka, reklamy, które kiedyś ukazywały dojarki przy krowich wymionach, teraz prezentowały szczęśliwe, zdrowe niemowlęta. Idea mleka jako eliksiru skrywającego sekret doskonałego zdrowia szybko się przyjęła i zakorzeniła. Dyskomfort odczuwany przez matki takie jak Maxine, które pozwalają swoim maluchom rozwijać się bez mleka, dowodzi, że wpływ mleka na to, co myślimy o zdrowiu i dobrej kondycji, jest obecnie równie silny jak kiedyś. W końcu okazuje się, że nawet sceptycy, tacy jak Maxine, zostali skutecznie omamieni.

W książce Pik mleko, będziesz chory odwołuję się do pytania zadanego mi przez Maxine na temat jej syna Oscara, i trapiącego tak wielu rodziców, a także do linii obrony przemysłu mleczarskiego, zgodnie z którą mleko jest wygodnym produktem, aby wezwać czytelników do zmiany nastawienia wobec niego. Dlaczego? Ponieważ nasz stosunek do mleka, oparty na błędnym przekonaniu o jego zaletach, jest bardzo niezdrowy. Mleku dużo brakuje do doskonałości, w związku z czym nasuwa się pytanie: dlaczego wciąż zajmuje tak uprzywilejowaną pozycję w diecie Ameryki Północnej?

Mam nadzieję, że ta książka dostarczy nie tylko odpowiedzi, ale także narzędzi, które umożliwią w łatwy, smaczny i zdrowy sposób obejść się bez mleka i jego przetworów. Dzięki tej lekturze posiłki twoje i twojej rodziny będą mogły stać się barwniejsze, a już na pewno znacznie bardziej zielone. Ta książka pomoże ci wyszczupleć, a twoim dzieciom rosnąć i nabierać sił bez potrzeby namawiania ich do wypicia szklanki mleka przy każdym posiłku. Co więcej - do stracenia masz tylko zbędne kilogramy, ale zyskać możesz bardzo wiele: zdrowie oraz wigor ciała i umysłu.

ROZDZIAŁ 1

Kraina nabiału Główni propagatorzy nabiału w Ameryce

Krowie mleko w lodówkach i na półkach dzisiejszych hipermarketów nie jest tym samym mlekiem, jakie kupowała twoja babcia. Jest czymś, czego sami w pełni nie pojmujemy, nawet jeśli je kupujemy. Przywołując czasy, kiedy sok pomarańczowy był sokiem pomarańczowym, Don, mój przyjaciel i prawnik ds. oszustw konsumenckich, porównał współczesny sklepowy sok pomarańczowy do mleka. Wie, że większość tego, co dzisiaj sprzedaje się w kartonach, tak mało ma wspólnego z owocami rosnącymi na drzewach, że znajomy smak tego napoju nie pochodzi z wyciśniętych pomarańczy, lecz jest wynikiem pracy specjalistów ds. aromatów spożywczych. Całe szczęście, że "mleko to mleko", stwierdził, zanim wycofał się, z pełnym zażenowania pytaniem: "prawda?". Don wierzył, że bez względu na to, gdzie jesteś i do jakiego supermarketu pójdziesz, możesz liczyć na to, że mleko będzie mlekiem. Przeprosiłam, że muszę przekłuć tę bańkę. Dziś mleko nie jest już produktem niebudzącym kontrowersji.

WSPÓŁCZESNE MLEKO Z MASOWEJ PRODUKCJI

Nieustanna kampania reklamowa mleka jako niezbędnego elementu diety sprawiła, że z produktu o jednolitym charakterze stało się ono produktem o wielu enigmatycznych obliczach. Pojawiły się różne wariacje na ten sam temat - odtłuszczone, o zawartości tłuszczu 0-0,5% , średnio 0,1%; niskotłuszczowe, o zawartości tłuszczu 1%; popularne półtłuste o zawartości tłuszczu około 1,7%; o obniżonej zawartości tłuszczu 2%; standaryzowane pełne o zawartości tłuszczu 3,5%; naturalne pełne o zawartości tłuszczu 4%; aromatyzowane - o których wiemy mniej, niż mogłoby się wydawać w pierwszej chwili. Na przykład 3,5-procentowe "mleko pełne" to niewłaściwa nazwa. Chociaż na początkowym etapie produkcji jest "pełne", to zanim dotrze do klienta, tłuszcz jest usuwany, a następnie dodawany, aby mleko było "pełnotłuste".

Istnieje niemal tyle sposobów przetwarzania mleka, ile różnych poziomów tłuszczu i smaku. Aby produkt mógł być uznany za "mleko", Federalna Agencja Żywności i Leków (FDA - Federal Food and Drug Administration) wymaga jego pasteryzacji. Jest to zwykle pierwszy krok w procesie obróbki mleka po opuszczeniu gospodarstwa, z którego pochodzi. Jednak pasteryzacja nie jest już jednorodną procedurą. Istnieją trzy główne metody: krótkotrwała w wysokiej temperaturze (HTST - high temerature short time); długotrwała w niskiej temperaturze (LTLT - low temperature long time) i pasteryzacja w ultrawysokiej temperaturze (UHT - ultra high temperature). Pierwsza metoda polega na podgrzaniu mleka do temperatury nieco wyższej niż 160 stopni Farenheita, czyli 72 stopni Celsjusza, przez przynajmniej 16 sekund. Metoda LTLT wymaga niższej temperatury, nieco ponad 143 stopni Farenheita, czyli 62 stopni Celsjusza, ale proces pasteryzacji jest dłuższy i trwa 30 minut. Z kolei metoda UHT, zgodnie ze swoją nazwą, polega na podgrzewaniu mleka do superwysokiej temperatury - 280,4-316,4 stopni Farenheita, czyli 138-158 stopni Celsjusza - przez 2 sekundy.

Po procesie pasteryzacji mleko jest przez większość czasu homogenizowane, choć ta informacja może być pominięta na etykiecie. Oznacza to, że mleko jest mieszane, a następnie przepuszczane przez wąskie szczeliny pod wysokim ciśnieniem, co powoduje rozbicie kuleczek tłuszczowych. Producenci nabiału lubią tę technologię z kilku powodów: pozwala ona na łączenie dużych partii mleka pochodzących z różnych gospodarstw i uzyskanie produktu jednolitego pod względem konsystencji i zawartości tłuszczu; powoduje wydłużenie okresu przechowywania. Niektórzy badacze, na przykład nieżyjąca już dr Mary Enig z Kampanii na rzecz Prawdziwego Mleka Fundacji Westona A. Price'a, również uważają, że proces ten ma negatywny wpływ na jakość mleka. Dwa największe zastrzeżenia dotyczą tego, że mleko staje się bardziej podatne na utlenianie, a z uwagi na tendencję rozbitych kuleczek tłuszczowych do przyłączania cząsteczek białka może częściej wywoływać reakcje alergiczne. Chociaż inni, na przykład członek komitetu redakcyjnego UC Berkeley Wellness Letter, dr John Swartzberg, twierdzą że teorie te są bezpodstawne, pytanie, czy homogenizowane mleko jest niezdrowe, pozostaje aktualne i wymaga dokładniejszych badań.

Oczywiście można kupować mleko naturalnie pełnotłuste, niehomogenizowane i niepasteryzowane, ale nie wszędzie jest ono dostępne. W niektórych stanach i w całej Kanadzie handel niepasteryzowanym mlekiem jest nielegalny. Niniejsza książka nie dotyczy tego rodzaju kontrabandy, która należy do zupełnie innej bajki. Chodzi w niej o mleko, które USDA i przemysł mleczarski zalecają jako uzupełnienie posiłku. Fakt, że współczesne technologie przetwórstwa nadwątliły naturalną wartość zdrowotną mleka nie powstrzymuje jego zwolenników przed dalszym przekonywaniem nas, że mleko jest podstawą naszego zdrowia.

DZIEJE MARKETINGU MLEKA

Wskazówki żywieniowe USDA to tylko jedna z wielu przeszkód, które musi pokonać Ameryka i reszta świata, aby uwolnić się od mleka. Pajęczyna instytucji mleczarskich oplatająca glob na pewno nie jest wiotka. W samych Stanach Zjednoczonych ta sieć jest ogromna i mocna, a jej centrum stanowi Krajowa Rada ds. Nabiału (NDC - National Dairy Council). Stworzona w 1915 roku, aby - jak głoszą dzieje branży mleczarskiej - "chronić dobre imię nabiału w obliczu epidemii pryszczycy", NDC wiodła prym we wspieraniu reklamy nabiału oraz kampanii edukacyjnych i badań nad korzyściami płynącymi ze spożywania mleka i nabiału. Jednocześnie zacieśniała związki z USDA, agencją federalną, którą prezydent Lincoln powołał w 1862 roku, aby promować produkcję i konsumpcję amerykańskich artykułów rolnych. Ta strategia funkcjonowała znakomicie, zapewniając rządową aprobatę mleka przy każdej sposobności. "Mój talerz" dobrze ilustruje związek między nabiałem i USDA. Nabiał jest jedynym artykułem rolnym, któremu przypisano oddzielny kolor i symbol. Owszem, warzywa mają swój zielony kawałek, ale czy ktoś kiedyś biegał po brokuły? A kto nie biegał po mleko?

Wśród organizacji państwowych, które przyczyniły się do uznania mleka za produkt niezbędny w diecie, można jeszcze wymienić Krajową Radę ds. Promocji Przetwórstwa Płynnego Mleka oraz Krajową Radę ds. Promocji i Badań Nabiału. Pierwsza nadzoruje Krajowy Program Promocji Przetwórstwa Płynnego Mleka. Ustawa z 1990 roku o promocji płynnego mleka zatwierdza ten program, który przetwórcy płynnego mleka finansują poprzez opłatę doliczaną do przetwarzanego i sprzedawanego mleka. Krajowa Rada ds. Promocji Przetwórstwa Płynnego Mleka finansuje w ten sposób reklamę, której celem jest poszerzenie rynku mleczarskiego w Stanach Zjednoczonych. Druga z wymienionych organizacji, Krajowa Rada ds. Promocji i Badań Nabiału, zarządza finansowanym przez mleczarzy Programem Promocji Nabiału. Ustawa z 1983 roku o stabilizacji produkcji nabiału zatwierdza ten program, którego celem jest zwiększenie konsumpcji mleka i nabiału oraz zmniejszenie nadwyżek dzięki działaniom promocyjnym, badawczym i edukacyjnym.

To jeszcze nie wszystkie ustawy i organizacje skupiające się na krajowej promocji nabiału. Warto wspomnieć o spółce Dairy Management Inc. (DMI) stowarzyszonej z Krajową Federacją Producentów Mleka (NMPF - National Milk Producers Federation). DMI, która powstała w 1995 roku, zarządza Krajową Radą ds. Nabiału i Amerykańskim Stowarzyszeniem Mleczarskim i powołała Innowacyjne Centrum ds. Amerykańskiego Nabiału. Finansowana jest przez importerów nabiału i ze składek wpłacanych przez prawie 49 tysięcy amerykańskich mleczarzy w ramach programu składkowego prowadzonego przez Krajową Radę ds. Promocji i Badań Nabiału, a jej celem jest "wspomaganie wzrostu sprzedaży i popytu na produkty nabiałowe. Spółka DMI wraz z organizacjami pokrewnymi pracuje nad zwiększeniem popytu na nabiał poprzez działania badawcze, edukacyjne i innowacyjne oraz nad utrzymaniem zaufania społecznego do artykułów, gospodarstw i przedsiębiorstw mleczarskich".

Ustawa z 1996 roku o towarach, promocji, badaniach i informacji zezwala USDA na nadzorowanie organizacji składkowych działających na rzecz różnych artykułów rolnych, na przykład spółki DMI, która działa na rzecz nabiału. DMI tworzą członkowie Krajowej Rady ds. Promocji i Badań Nabiału oraz Zjednoczonego Stowarzyszenia Przemysłu Mleczarskiego, które według własnego opisu jest "federacją krajowych i regionalnych organizacji działających na rzecz promocji nabiału i finansowanych przez wytwórców produktów mleczarskich, która udostępnia programy marketingowe opracowywane i wdrażane we współpracy z jej członkami".

Oprócz tych organizacji na szczeblu krajowym różne stanowe rady ds. nabiału przyczyniły się - nie tylko poprzez poświęcony czas i pieniądze - do postrzegania mleka jako doskonałego i niezbędnego elementu diety. Kalifornia, która produkuje więcej mleka niż jakikolwiek inny stan, podejmuje największe wysiłki, aby nabiał pozostał na diagramie "Mój talerz" jako odrębne kółko, a mleko nie zniknęło z lodówek Amerykanów. Widzieliście billboardy przedstawiające Billa Clintona, zanim został weganinem, a także Harrisona Forda, Marthę Stewart, gwiazdy tenisa siostry Williams, Glenn Close, Jennifer Hudson, całą obsadę Współczesnej rodziny i Mirandę Lambert - wszystkich z wąsami z mleka. Instytucją, która za tym stoi, jest Kalifornijska Rada Przetwórców Mleka (CMPB - California Milk Processor Board), powołana w 1993 roku przez Kalifornijski Departament Żywności i Rolnictwa (California Department of Food and Agriculture). W 1993 roku finansowana przez kalifornijskich przetwórców mleka CMPB próbowała zatrzymać malejącą sprzedaż mleka, zadając pytanie: "Piłeś mleko?". W 1994 roku sprzedaż mleka w Kalifornii wzrosła po raz pierwszy od ponad dziesięciu lat. Dzięki osiągniętemu 90-procentowemu wskaźnikowi rozpoznawalności, osobliwa, agresywna kampania, dziecko agencji reklamowej Goodby, Silverstein & Partners, uważana jest za jedną z najskuteczniejszych w historii. W 1995 roku slogan "Piłeś mleko?" zastrzeżono jako federalny znak towarowy i od tej pory jest wykorzystywany przez rady ds. nabiału na terenie całych Stanów Zjednoczonych. Nie ma dla niego granic - nawet Kanadyjczycy znają: "Piłeś mleko?".

Oprócz sięgającej poza granice stanu CMPB, istnieje jeszcze działająca w obrębie stanu Mleczarska Rada Kalifornii (Dairy Council of California). Została ona założona w 1919 roku, a jej pierwotnym priorytetem było zagwarantowanie kalifornijskim dzieciom odpowiedniej ilości mleka. Mleczna Klasa na Kółkach, która po raz pierwszy wyjechała na ulice w latach 30. XX wieku, nadal przemierza stan, ucząc dzieci tego, kto, co, gdzie i jak robi w branży mleczarskiej. Programy rady, finansowane przez kalifornijskich producentów i przetwórców nabiału, służą zabezpieczaniu pozycji mleka w kalifornijskich klasach i statusu Kalifornii jako największego producenta mleka w kraju.

Długa jest lista artykułów rolnych, którym organizacje składkowe zatwierdzone przez USDA zapewniły popularność. Znalazły się na niej: migdały, wołowina, jajka, miód, jagnięcina, grzyby, orzeszki ziemne, ziemniaki, wieprzowina i soja, by wymienić tylko kilka z nich. Istnieje nawet Rada ds. Prażonej Kukurydzy i Rada ds. Jagody Amerykańskiej. Być może znasz takie slogany, jak: "Wołowina: oto, co jest na obiad" albo "Wieprzowina. Białe mięso inaczej". Te refreny powtarzane są przez organizacje działające na rzecz wołowiny i wieprzowiny. Jednak żadna kampania promocyjna nie okazała się tak atrakcyjna i przykuwająca uwagę, jak: "Piłeś mleko?", wspierana przez cały zastęp wąsatych gwiazd. Jeśli udawanie, że wieprzowina to drób, jest największym wyczynem, na który stać branżę wieprzowiny, nie świadczy to o niej zbyt dobrze. Jeśli wołowina jest najlepszym, co może być na obiad, to lepiej dać sobie z nią spokój. Ten slogan jest mało porywający, mentorski i sprawia, że każdy samodzielnie myślący człowiek nabiera ochoty na coś innego. Natomiast "Piłeś mleko?" przyciąga uwagę. Pytanie, które kojarzy się z harcerkami sprzedającymi ciasteczka, jest zarazem beztroskie i żartobliwe. Albo takie było przez długi czas. Teraz zabawa się skończyła. Wszyscy - od wojskowych, przez Michelle Obamę aż po Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH - National Institutes of Health) - nakłaniają Amerykanów do schudnięcia, więc mleko i ciasteczka już nie sprzedają się tak łatwo. CMPB dobrze rozumie, że mleko musi być czymś więcej niż białym wąsem na twarzy i deserowym napojem, aby zachowało swoją pozycję. Nowe filmiki ukazują młodych ludzi tańczących breakdance, grających w koszykówkę, pływających i wręcz tryskających mleczną energią. Szklanka mleka zawiera 8 gramów białka, a CMPB chce to pokazać: "Tak wygląda 8 gramów białka, kiedy wyzwolisz w sobie gwiazdę rocka" - brzmi podpis pod wizerunkiem kobiety grającej na gitarze elektrycznej. Nowym hasłem jest "Milk Life"*.

Chociaż CMPB razem z całą branżą mleczarską chce jeszcze mocniej uderzyć w nas tym, co mleko ma do zaoferowania, nie musimy nadstawiać policzka.

BIBLIOGRAFIA

WPROWADZENIE

Kiedy w listopadzie 2014 roku ceny mleka gwałtownie wzrosły w Nowej Zelandii [...] mleko uważa się za "niezbędną podstawę".

"Concern milk moving from a staple to a luxury" [Mleko z koncernów staje się luksusem, a nie podstawą diety], ONE News. 14 listopada 2014. http://tvnz.co.nz/national-news/concern-milk-moving-staple-luxury-6130538

Krajowa Rada ds. Nabiału [...] nieodzowny element zdrowego trybu życia.

"Milk's Unique Nutrient Package: Benefits for Bones and Beyond" [Unikalny zestaw wartości odżywczych mleka: korzyści dla kości i nie tylko], Krajowa Rada ds. Nabiału. 2009. http://www.nationaldairycouncil.org/SiteCollectionDocuments/education_materials/wic/MILKsUniqueNutrientPackage.pdf

Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA - U.S. Department of Agriculture) definiuje "niezbędny składnik pokarmowy" jako "składnik diety wymagany dla funkcjonowania zdrowego organizmu".

"Dairy Makes Sense: 9 Essential Nutrients" [Nabiał ma sens: 9 składników pokarmowych], Midwest Dairy Association. http://www.dairymakessense.com/nutrition/9-essential-nutrients/

Od wielu lat dr David S. Ludwig [...] podważają publikowane przez Ministerstwo Rolnictwa USA zalecenia żywieniowe dotyczące mleka [...]

"Harvard researchers launch Healthy Eating Plate" [Badacze z Uniwersytetu Harvarda ogłaszają Talerz Zdrowego Jedzenia], Szkoła Zdrowia Publicznego Harvarda. Opublikowano 14 września 2011. http://www.hsph.harvard.edu/news/press-releases/healthy-eating-plate/

Sole, Elise. "Harvard doctor refutes milk recommendations" [Lekarz z Uniwersytateu Harvarda podważa zalecenia dotyczące mleka], Yahoo! Lifestyle. 4 lipca 2013. https://au.lifestyle.yahoo.com/health/diet-nutrition/article/-/17863803/harvard-doctor-refutes-milk-recommendations/

Zalecenia te można znaleźć na interaktywnej stronie rządowej ChooseMyPlate.gov [...] a wszyscy inni - trzy szklanki dziennie.

"Food Pyramids and Plates: What Should You Really Eat?" [Piramidy i talerze żywieniowe: co naprawdę należy jeść?] Szkoła Zdrowia Publicznego Harvarda. http://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/pyramid-full-story/

Mimo wysiłków przemysłu mleczarskiego [...] "dwie trzecie dorosłych nie spożywa wystarczającej ilości nabiału".

"Pij mleko, mamo!" Kanadyjskie Zrzeszenie Farmerów Mlecznych. http://www.dairygoodness.ca/getenough/

Jak się okazuje, przeciętna 170-gramowa porcja aromatyzowanego jogurtu zawiera 170 kalorii i 26 gramów cukru.

"Calories in Yogurt, Fruit, Low Fat, 10 Grams Protein Per 8 Ounce" [Kalorie w szklance jogurtu owocowego, niskotłuszczowego, zawierającego 10 gramów białka], Calorie Count. http://caloriecount.about.com/calories-yogurt-fruit-low-fat-10-i1121

"Yoplait Original", Yoplait. http://www.yoplait.com/products/yoplait-original-style

Jest to odpowiednik sześciu i pół łyżeczki cukru [...] Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne zaleca spożycie nie więcej niż sześciu łyżeczek dziennie dla kobiet i nie więcej niż 9 dla mężczyzn.

"Frequently Asked Questions About Sugar" [Często zadawane pytania na temat cukru], Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne. Ostatnia aktualizacja: 19 maja 2014. http://www.heart.org/HEARTORG/GettingHealthy/NutritionCenter/HealthyEating/Frequently-Asked-Questions-About-Sugar_UCM_306725_Article.jsp

[...] który gubernator Cuomo uczynił oficjalną przekąską stanu Nowy Jork, na mocy ustawy podpisanej w październiku 2014 roku.

Blain, Glenn. "Yogurt rules New York's snack world" [Jogurt króluje w nowojorskim świecie przekąsek], Celeste Katz Daily Politics. 15 października 2014. http://www.nydailynews.com/blogs/dailypolitics/yogurt-rules-new-york-snack-world-blog-entry-1.1975086

Załóżmy, że dziewięciolatki i starsze dzieci wybierają niskotłuszczowe mleko czekoladowe [...] ćwierć dziennego zapotrzebowania kalorycznego.

"Low-Fat Chocolate Milk (1% fat)" [Niskotłuszczowe mleko czekoladowe (1% tłuszczu)], CalorieKing. http://www.calorieking.com/foods/calories-in-milk-flavored-milk-chocolate-low-fat-1_f-ZmlkPTExNjc0MA.html

Ujmując rzecz liczbowo [...] szklankach Coca-Coli.

"Milk chocolate fluid commercial lowfat with added vitamin A and vitamin D" [Mleko czekoladowe, płynne, niskotłuszczowe, z dodatkiem witamin A i D ], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition_facts.php?id=Milk%20chocolate%20fluid%20commercial%20lowfat%20with%20added%20vitamin%20A%20and%20vitamin%20D&idn=01104; Możliwość przeliczenia na szklanki: "Nutrition Facts Comparison Tool" [Narzędzie do porównywania faktów dotyczących odżywiania] HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-facts-compare.php

"Coca-Cola Nutrition Information" [Informacje o wartości odżywczej Coca-Coli], Coca-Cola Company. http://productnutrition.thecoca-colacompany.com/

Znacznie rzadziej słyszy się, że mleko należy do największych alergenów pokarmowych "Children with Milk Allergy May be 'Allergic to School'" [Dzieci z alergią mleczną mogą mieć "uczulenie na szkołę"], HealthCanal. 6 kwietnia 2013. http://www.healthcanal.com/immune-system/39408-children-with-milk-allergy-may-be-%E2%80%98allergic-to-school%E2%80%99.html

[...] większość dorosłych Amerykanów nie jest w stanie go strawić [...]

Weise, Elizabeth. "Sixty percent of adults can't digest milk" [60% dorosłych nie trawi mleka], USA Today. Ostatnia aktualizacja: 15 września 2009. http://usatoday30.usatoday.com/tech/science/2009-08-30-lactose-intolerance_N.htm

"Lactose Intolerance Statistics-Statistic Brain" [Statystyki dotyczące nietolerancji laktozy], 2013 Instytut Badawczy Statistic Brain. Ostatnia aktualizacja: 23 lipca 2012. http://www.statisticbrain.com/lactose-intolerance-statistics/

[...] badania na zwierzętach dowiodły, że główne białko zawarte w mleku, kazeina, przyczynia się do rozwoju raka

Campbell, T. Colin. "Animal Protein as a Carcinogen" [Białko zwierzęce jako czynnik rakotwórczy], Centrum T. Colin Campbella ds. Badań Żywienia. 29 października 2012. http://www.tcolincampbell.org/courses-resources/article/animal-protein-as-a-carcinogen

[...] laktoza, cukier mleczny, rozkłada się w procesie trawienia w D-galaktozę, cukier wywołujący u badanych myszy stany zapalne i przyspieszający proces starzenia się

Michaëlsson, Karl i in. "Milk intake and risk of mortality and fractures in women and men: cohort studies" [Spożycie mleka a współczynnik śmiertelności i złamań u kobiet i mężczyzn: badania kohortowe], The BMJ. Opublikowano: 28 października 2014. http://www.bmj.com/content/349/bmj.g6015

Coghlan, Andy. "Guzzling milk might boost your risk of breaking bones" [Obfite spożywanie mleka może zwiększać ryzyko złamania kości], NewScientist. 28 października 2014. http://www.newscientist.com/article/dn26469-guzzling-milk-might-boost-your-risk-of-breaking-bones.html#.VFGqVueh1xV

Kaplan, Karen. "Does milk do a body good? Maybe not, a new study suggests" [Czy mleko korzystnie wpływa na organizm? Nowe badanie sugeruje, że być może nie], Los Angeles Times. October 29, 2014. http://www.latimes.com/science/la-sci-sn-milk-health-risks-20141029-story.html#page=1

Mathews, Kevin. "Does Milk Really Improve Bone Health?" [Czy mleko naprawdę polepsza zdrowie kości?] Care2. 8 listopada 2014. http://www.care2.com/causes/does-milk-really-improve-bone-health.html

Każe nam się pić mleko, aby wzmocnić kości.

"Calcium-Dietary Supplement Fact Sheet" [Wapń - zestawienie suplementów diety], Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych oraz Narodowe Instytuty Zdrowia. Zaktualizowano: 21 listopada 2013. http://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/

Jednak badania porównawcze wykazują, że w krajach [...] współczynnik złamań kości jest niższy niż w krajach, gdzie pija się mleko.

Perry, Susan. "Milk-consumption guidelines questioned; scientists call for more evidence" [Zakwestionowano wskazówki dotyczące spożywania mleka; naukowcy domagają się dalszych dowodów], MinnPost. 9 lipca 2013. http://www.minnpost.com/second-opinion/2013/07/milk-consumption-guidelines-questioned-scientists-call-more-evidence

Ron Schmid wyjaśnia [...] z gospodarstw wiejskich do miasta.

Schmid, Ron. The Untold Story of Milk, Revised and Updated: The History, Politics and Science of Nature's Perfect Food: Raw Milk from Pasture-Fed Cows [Nieopisana historia mleka. Wydanie przejrzane i zaktualizowane: historia, polityka i nauka doskonałego pokarmu naturalnego: surowe mleko od krów wypasanych na łąkach]. Wydanie poprawione. (Waszyngton, DC: Newtrends Publishing, 2009), 3-5.

[...] w książce Nature's Perfect Food [...] teraz prezentowały szczęśliwe, zdrowe niemowlęta.

Dupuis, Melanie. Nature's Perfect Food: How Milk Became America's Drink [Doskonały pokarm naturalny: Jak mleko stało się napojem Ameryki] (Nowy Jork: New York University Press, 2002), 51, 104

ROZDZIAŁ 1: KRAINA NABIAŁU

Pojawiły się różne wariacje na ten sam temat [...] a następnie dodawany, aby mleko było "pełnotłuste".

"Types of Milk and Their Fat Content" [Rodzaje mleka a zawartość tłuszczu], Food World News. 12 września 2014. http://www.foodworldnews.com/articles/5993/20140912/types-milk-fat-content.htm

Gauri S. Mittal, red., Computerized Control Systems in the Food Industry [Skomputeryzowane systemy kontroli w przemyśle spożywczym] (Nowy Jork, Nowy Jork: Marcel Dekker, 1996), 428-430. Dostępny na stronie: http://books.google.ca/books?id=RKi_eC7NPusC&pg=PA428&lpg=PA428&dq=milk+standardizerclarifier?&source=bl&ots=X4Rc6_Dylb&sig=h8j8kQNUXbeaeugsJ2OOqymIAc4&hl=en&sa=X&ei=XPRwVJKtOrGwsAShvIGgBw&ved=0CD8Q6AEwBg#v=onepage&q=milk%20standardizer-clarifier%3F&f=false

"Separators, Clarifiers" [Separatory, klarownice], Schier Company, Inc. http://www.schiercompany.com/Page3.html

Aby produkt mógł być uznany za "mleko", Federalna Agencja Żywności i Leków (FDA - Federal Food and Drug Administration) wymaga jego pasteryzacji.

"Standards of Identity for Dairy Products, Section 131.110, Milk" [Standardy identyfikacji produktów mleczarskich, sekcja 131.110, mleko]. Milk Facts. http://milkfacts.info/Milk%20Processing/Standards%20of%20Identity.htm

"Subpart B-Requirements for Specific Standardized Milk and Cream" [Podpunkt B - wymagania co do określonych standardów mleka i śmietany], 21CFR131.110. http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/CFR-2006-title21-vol2/pdf/CFR-2006-title21-vol2-sec131-110.pdf

Po procesie pasteryzacji mleko jest przez większość czasu homogenizowane [...] pytanie, czy homogenizowane mleko jest niezdrowe, pozostaje aktualne i wymaga dokładniejszych badań.

"Homogenization and Pasteurization" [Homogenizacja i pasteryzacja], Farmerzy Mleczni Dzisiaj. http://www.dairyfarmingtoday.org/Quality-And-Safety/FarmToFridge/Pages/HomogenizationPasteurization.aspx

Ellis-Christensen, Tricia. "What is Homogenized Milk?" [Czym jest mleko homogenizowane?] wiseGEEK. Ostatnia aktualizacja: 14 października 2014. http://www.wisegeek.com/what-is-homogenized-milk.htm

"Homogenization: A Closer Look" [Homogenizacja: dokładniejsza analiza] Raw Milk Facts. Ostatnia aktualizacja: 21 czerwca 2012. http://www.raw-milk-facts.com/homogenization_T3.html

Enig, Mary G. "Milk Homogenization and Heart Disease" [Homogenizacja mleka a choroby serca], Kampania na rzecz Prawdziwego Mleka. Ostatnia aktualizacja: 4 lutego 2014. http://www.realmilk.com/health/milk-homogenization-and-heart-disease/

Piscatello, Nancy. "Raw milk 101: The difference between raw/pasteurized milk (Part Three)" [ABC surowego mleka: różnica między mlekiem surowym i pasteryzowanym (Część trzecia)], Examiner. 8 listopada 2010. http://www.examiner.com/article/raw-milk-101-the-difference-between-raw-pasteurized-milk-part-three

Weisbaum, Herb. "Non-homogenized milk health claims are "nonsense"" [Roszczenia zdrowotne związane z niehomogenizowanym mlekiem to nonsens], Komo News Network. Ostatnia aktualizacja: 8 marca 2013. http://www.komonews.com/news/consumer/Non-homogenized-milk-health-claims-are-nonsense-195627071.html

Stworzona w 1915 roku, aby - jak głoszą dzieje branży mleczarskiej [...] amerykańskich artykułów rolnych.

"History" [Historia], Dairy Management Inc. http://www.dairy.org/about-dmi/history

Miller, G.D. i in. "Benefits of the National Dairy Council to the dairy processing industry" [Korzyści wynikające z działalności Krajowej Rady ds. Nabiału dla przemysłu przetwórstwa mleka], Krajowe Centrum ds. Informacji Biotechnologicznej, PubMed. Opublikowano na stronie Journal of Dairy Science w lipcu 1994. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7929954

Wiley, S. Andrea. Re-Imagining Milk [Przeobrażenie mleka] (Nowy Jork: Routledge, 2011), 51-52.

DMI, która powstała w 1995 roku [...] "[...] i wdrażane we współpracy z jej członkami".

"History" [Historia], Dairy Management Inc. http://www.dairy.org/about-dmi/history

Dairy Management Inc. "Dairy Management Partnerships Set to Ignite Fluid Milk Innovation" [Partnerstwo w zarządzaniu branżą mleczarską motorem innowacji związanych z płynnym mlekiem], PerishableNews.com. Opublikowano: 31 października 2014. http://www.perishablenews.com/index.php?article=0040438

"DMI and the Dairy Checkoff" [DMI i składkowe organizacje mleczarskie], Dairy Management Inc. http://www.dairy.org/about-dmi

"United Dairy Industry Association Board Members" [Członkowie Zarządu Zjednoczonego Przemysłu Mleczarskiego], Dairy Management Inc. http://www.dairycheckoff.com/AboutUs/Pages/UnitedDairyIndustryAssociationBoardMembers.aspx

Kalifornijska Rada Przetwórców Mleka (CMPB - California Milk Processor Board) [...] W 1994 roku sprzedaż mleka w Kalifornii wzrosła po raz pierwszy od ponad dziesięciu lat.

Holt, Douglas B., L'Oreal Professor of Marketing, Uniwersytet Oksfordzki. "Masz mleko?", Fundacja Edukacyjna Reklamy. http://www.aef.com/on_campus/classroom/case_histories/3000

Dzięki osiągniętemu 90-procentowemu wskaźnikowi rozpoznawalności [...] wykorzystywany przez rady ds. nabiału na terenie całych Stanów Zjednoczonych.

Kalifornijska Rada Przetwórców Mleka. "Got Milk? Expands communications in unique agency partnership" [Masz mleko? Rozwija komunikację w unikalnym partnerstwie agencyjnym], Dairy Herd Management. Ostatnia aktualizacja: 25 sierpnia 2014. http://www.dairyherd.com/dairy-news/Got-Milk-Expands-Communications-In-Unique-Agency-Partnership-272556721.html

"History of Cow's Milk from the Ancient World to the Present, 8000 BC-63 BC" [Historia krowiego mleka od starożytności do czasów obecnych, 8000-63 p.n.e.], ProCon.org. Ostatnia aktualizacja: 10 lipca 2013. http://milk.procon.org/view.resource.php?resourceID=000832

Mleczna Klasa na Kółkach [...] gdzie i jak robi w branży mleczarskiej.

"Mobile Dairy Classroom" [Mleczna Klasa na Kółkach], Mleczarska Rada Kalifornii. http://www.healthyeating.org/Schools/Mobile-Dairy-Classroom.ASP

Długa jest lista artykułów rolnych [...] "Wieprzowina. Białe mięso inaczej".

"Commodity checkoff program" [Program składkowego finansowania towarów], Wikipedia. Ostatnia aktualizacja: 4 lipca 2014. http://en.wikipedia.org/wiki/Commodity_checkoff_program

Nowe filmiki ukazują młodych ludzi tańczących breakdance [...] Nowym hasłem jest "Mleczne życie".

Schultz, E.J. ""Got Milk" Dropped as National Milk Industry Changes Tactics" [Kampania "Masz mleko" zakończona wraz ze zmianą taktyki Krajowego Przemysłu Mleczarskiego], AdvertisingAge. 24 lutego 2014. http://adage.com/article/news/milk-dropped-national-milk-industry-tactics/291819/

"Milk Life" [Mleczne życie], Amerykańskie Firmy Mleczarskie. http://milklife.com/front?page=2&sort_by=created&sort_order=DESC

"Milk Life" [Mleczne życie], Amerykańskie Firmy Mleczarskie. 12 czerwca 2014. http://milklife.com/articles/fun/milk-life-3

ROZDZIAŁ 2: PROBLEM ROZWIĄZANY

Pewien student dietetyki Andy Bellatti [...] informacji o specyficznych właściwościach zdrowotnych superżywności, takiej jak nasiona chia, konopie i len.

Bellatti, Andy. "5 Ways the Nutrition Field Hinders Its Own Progress" [5 sposobów na jakie branża żywieniowa opóźnia własny postęp], Small Bites. 18 lipca 2011. http://smallbites.andybellatti.com/5-ways-in-which-the-nutrition-field-hinders-its-own-progress/

Odpowiadając na pytanie [...] "[...] najpowszechniejszy problem żywieniowy, z którym stykam się w mojej klinice".

Dickinson, Michael. "Is too much milk bad for my kid?" [Czy za dużo mleka szkodzi mojemu dziecku?] The Globe and Mail. Ostatnia aktualizacja: piątek, 1 lutego 2013. http://www.theglobeandmail.com/life/health-and-fitness/ask-a-health-expert/is-too-much-milk-bad-for-my-kid/article8093778/

W grudniu 2012 roku dużo mówiło się o przypadku dziewczynki o nazwisku Martin. [...] "Wygląda na to, że może mieć anemię".

"How Much Milk: What Amount of Milk Meets Kids' Needs?" [Ile mleka: jaka ilość mleka zaspokaja dziecięce zapotrzebowanie?] The Huffington Post Canada. Ostatnia aktualizacja: 15 lutego 2013. http://www.huffingtonpost.ca/2012/12/17/how-much-milk_n_2313469.html

"Już jedna szklanka mleka [...] innych istotnych składników pokarmowych".

"Milk's Unique Nutrient Package: Benefits for Bones and Beyond" [Unikalny zestaw wartości odżywczych zawartych w mleku: korzyści dla kości i nie tylko], Krajowa Rada ds. Nabiału. 2009. http://www.nationaldairycouncil.org/SiteCollectionDocuments/education_materials/wic/MILKsUniqueNutrientPackage.pdf

Dzięki Caroline Hunt, dietetyczce z USDA [...] "[...] razem z mlekiem powinny stanowić znaczną część diety dziecka".

Hunt, Caroline. "Food for Young Children" [Żywność dla małych dzieci] Biuletyn farmerski Ministerstwa Rolnictwa Stanów Zjednoczonych. 4 marca 1916. Zdigitalizowany przez Internet Archive w 2010 roku z zasobów Open Knowledge Commons, 1, 5. Dostępny na stronie: http://archive.org/stream/foodforyoungchil00hunt#page/14/mode/2up/search/milk

Według szacunków przemysłu mleczarskiego [...] "[...] dostarczając organizmowi wapnia i białka".

Yang, Jia Lynn. "Beverage of champions: Chocolate milk gets an Olympic-style makeover" [Napój mistrzów: mleko czekoladowe przechodzi metamorfozę w olimpijskim stylu], The Washington Post. 31 stycznia 2014. http://www.washingtonpost.com/business/economy/beverage-of-champions-chocolate-milk-gets-an-olympic-style-makeover/2014/01/31/a13261b6-89c8-11e3-916e-e01534b1e132_story.html

"Health Benefits of Breakfast Cereal" [Korzyści zdrowotne z płatków śniadaniowych], Kellogg Company. http://www.kelloggcompany.com/en_US/health-benefits-of-breakfast-cereal.html

"Cereal: The Complete Story" [Płatki śniadaniowe: cała prawda], Kellogg's Nutrition. https://www.kelloggsnutrition.com/en_worldwide/where_we_are/articles/Cereal_The_Complete_Story.html

Globe and Mail uznało to pytanie za wystarczająco powszechne i istotne [...] "[...] pierwszym i trzecim rokiem życia".

Dickinson, Michael. "Is too much milk bad for my kid?" [Czy za dużo mleka szkodzi mojemu dziecku?] The Globe and Mail. Ostatnia aktualizacja: 1 lutego, 2013. http://www.theglobeandmail.com/life/health-and-fitness/ask-a-health-expert/is-too-much-milk-bad-for-my-kid/article8093778/

Kliknięcie w Nabiał [...] że opuszczają ją z poczuciem, że im więcej, tym lepiej.

"How Much Food from the Dairy Group Is Needed Daily?" [Ile produktów z grupy nabiału potrzebujemy dziennie] Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/dairy-amount.html

Wyniki są intrygujące, ponieważ sugerują, że dzieci powinny pić mniej mleka niż zalecają eksperci w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.

"Canada's Food Guide" [Przewodnik po kanadyjskiej żywności], Health Canada. Ostatnia aktualizacja: 23 maja 2012. http://www.hc-sc.gc.ca/fn-an/food-guide-aliment/order-commander/index-eng.php

Artykuł w magazynie Pediatrics [...] rodzice powinni sięgnąć po suplement witaminy D.

"Two cups of milk a day ideal for children's health, study shows" [Badanie wykazuje, że dwie szklanki mleka dziennie są idealną porcją dla dzieci] University of Toronto News. Opublikowano: 17 grudnia 2012. http://www.news.utoronto.ca/two-cups-milk-day-ideal-children-health-study-shows

Maguire, Jonathon L. i in. "The Relationship Between Cow's Milk and Stores of Vitamin D and Iron in Early Childhood" [Związek między krowim mlekiem, a zapasami witaminy D i żelaza we wczesnym dzieciństwie], Amerykańska Akademia Pediatrii. 14 sierpnia 2012. http://pediatrics.aappublications.org/content/early/2012/12/12/peds.2012-1793.abstract?sid=9e0deaaa-2cac-42a4-bd62-3adde88c0cc8

"How Much Milk: What Amount of Milk Meets Kids' Needs?" [Ile mleka: jaka ilość mleka zaspokaja dziecięce zapotrzebowanie?] The Huffington Post Canada. Ostatnia aktualizacja 15 lutego 2013. http://www.huffingtonpost.ca/2012/12/17/how-much-milk_n_2313469.html

Boyles, Salynn. "2 Cups of Milk a Day Optimal for Most Preschoolers" [2 szklanki mleka dziennie są optymalna dla większości przedszkolaków] WebMD. 17 grudnia 2012. http://children.webmd.com/news/20121213/cups-milk-preschoolers

"Iron and Iron Deficiency" [Żelazo i jego niedobór] MedicineNet.com. Analiza treści medycznych wykonana przez lekarza. 14 marca 2014. http://www.medicinenet.com/iron_and_iron_deficiency/article.htm

Abrams, Lindsay. "Study: Kids Should Drink Exactly Two Cups of Milk Per Day" [Badanie: dzieci powinny pić dokładnie dwie szklanki mleka dziennie], The Atlantic. Ostatnia aktualizacja: 19 grudnia 2012. http://www.theatlantic.com/health/archive/2012/12/study-kids-should-drink-exactly-two-cups-of-milk-per-day/266437/

Raczej nie należy przez to rozumieć [...] albo po prostu z dwóch szklanek mleka.

"What Counts as a Cup in the Dairy Group?" [Jaką ilość oznacza szklanka w grupie nabiału?] Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/dairy-counts.html

Informacja o tej rozbieżności budzi tym większy niepokój [...] te, których matki piły mniej mleka.

Morton, Susan B. i in. "Maternal and perinatal predictors of newborn iron status" [Matczyny i okołoporodowy wskaźnik poziomu żelaza u noworodków], The New Zealand Medical Journal. Opublikowano w: New Zealand Medical Journal 12 września 2014. https://www.nzma.org.nz/journal/read-the-journal/all-issues/2010-2019/2014/vol-127-no-1402-12-september-2014/6293

"Why Pregnant Women Should Consume Less Milk" [Dlaczego kobiety w ciąży powinny spożywać mniej mleka], NDTV Cooks. Ostatnia aktualizacja: 13 września 2014. http://cooks.ndtv.com/article/show/why-pregnant-women-should-consume-less-milk-591182

"Iron deficiency linked to milk intake" [Związek między niedoborem żelaza a spożyciem mleka], NZCity. 12 września 2014. http://home.nzcity.co.nz/news/article.aspx?id=193528&fm=psp,tst

"Milk drinking during pregnancy linked to infant iron deficiency: Research" [Spożywanie mleka w czasie ciąży ma związek z niedoborem żelaza u noworodka: badania], IANS live. 15 września 2014. http://www.ianslive.in/index.php?param=news/Milk_drinking_during_pregnancy_linked_to_infant_iron_deficiency_Research-443867/Health%20&%20Travel/35

ROZDZIAŁ 3: RANDKA Z "MOIM TALERZEM"

Jeśli kiedykolwiek zastanawiałeś się [...] nie jest tak kolorowy, jak jego graficzny symbol.

ChooseMyPlate.gov, Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych. http://www.choosemyplate.gov/

Dlatego przeglądając zdjęcia [...] "Trochę dużo tego nabiału, ale pysznie, ogólnie rzecz biorąc".

Satran, Joe. "My MyPlate Experiment, Day Two: The Dairy Problem" [Eksperyment z "Moim talerzem", dzień drugi: problem z nabiałem], The Huffington Post. Ostatnia aktualizacja: 4 sierpnia 2013. http://www.huffingtonpost.com/joe-satran/my-myplate-experiment-day_b_2627648.html#slide=more278777

Grecki jogurt zawiera dwa razy więcej białka niż zwykły [...] rozszerzyć zasięg tego projektu na kolejne cztery stany.

"After Meeting With Chobani, Gillbrand-Hanna Urge USDA to Reclassify Greek Yogurt in Nutrition Guidelines" [Po spotkaniu z firmą Chobani, Gillbrand-Hanna domaga się, aby USDA zmieniło klasyfikację greckiego jogurtu we wskazówkach żywieniowych], komunikat prasowy, Kirsten Gillibrant Senator Stanów Zjednoczonych ze stanu Nowy Jork. 30 sierpnia 2012. http://www.gillibrand.senate.gov/newsroom/press/release/after-meeting-with-chobani-gillibrand-hanna-urge-usda-to-reclassify-greek-yogurt-in-nutrition-guidelines

"Gillibrand, Hanna ogłasza rozszerzenie pilotażowego programu szkolnego dotyczącego greckiego jogurtu na kolejne cztery stany", WBNG News. 9 stycznia 2014. http://www.wbng.com/news/state/Gillibrand-Hanna-announce-expansion-of-greek-yogurt-pilot-program-in-school-lunches-to-four-more-states-239483361.html

Aby dokładnie zrozumieć, jak jego śniadanie [...] a także owoców morza.

"Dietary Guidelines for Americans, 2010" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów na rok 2010], Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, xi, 34, 41-42. Dostępne na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/DGAs2010-PolicyDocument.htm

Należą do niej wszelkie rodzaje płynnego mleka [...] "(napój sojowy) również należy do tej grupy".

"What Foods Are Included in the Dairy Food Group?" [Jakie produkty należą do grupy nabiałowej?] Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/dairy.html

Jeden komentarz zwięźle [...] "[...] przede wszystkim do dwóch grup: nabiałowej i zbożowej".

Satran, Joe. "My MyPlate Experiment Made Me a Little Neurotic, But Not That Healthy" ["Eksperyment z "Moim talerzem" sprawił, że czuję się nieco znerwicowany, ale niewiele zdrowszy"], The Huffington Post. Ostatnia aktualizacja: 17 kwietnia 2013. http://www.huffingtonpost.com/joe-satran/my-myplate-experiment_b_2688083.html

W Szkole Zdrowia Publicznego Harvarda (HSPH) postanowiono [...] szklanka niebieskiego płynu z napisem "woda" zastępuje niebieski okrąg symbolizujący nabiał na "Moim talerzu".

"Food Pyramids and Plates: What Should You Really Eat?" [Piramidy i talerze żywieniowe: co naprawdę powinieneś jeść?] Szkoła Zdrowia Publicznego Harvarda. http://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/pyramid-full-story/

"Harvard researchers launch Healthy Eating Plate" [Harwardzcy badacze prezentują "Talerz zdrowego odżywiania"], Szkoła Zdrowia Publicznego Harvarda. Do natychmiastowej publikacji: 14 września 2011. http://www.hsph.harvard.edu/news/press-releases/healthy-eating-plate/

Satran kończy swój dziennik [...] "[...] ale niewiele zdrowszy".

Satran, Joe. "My MyPlate Experiment Made Me a Little Neurotic, But Not That Healthy" ["Eksperyment z "Moim talerzem" sprawił, że czuję się nieco znerwicowany, ale niewiele zdrowszy"], The Huffington Post. Ostatnia aktualizacja: 17 kwietnia 2013. http://www.huffingtonpost.com/joe-satran/my-myplate-experiment_b_2688083.html

Jak twierdzi strona HSPH poświęcona "Talerzowi zdrowego odżywiania" [...] "[...] nie miały szans na zwycięstwo".

Ludwig, David S. i Walter C. Willett, "Three Daily Servings of Reduced-Fat Milk: An Evidence-Based Recommendation?" [Trzy codzienne porcje mleka o obniżonej zawartości tłuszczu: zalecenie oparte na dowodach?], JAMA Pediatrics 167, nr 9 (2013): 788-789. Dostępne do wglądu na stronie internetowej: http://archpedi.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=1704826

Lees, Kathleen. "Got Milk? Look to Other Food Sources for Daily Calcium Intake" [Masz mleko? Inne źródła dziennej dawki wapnia], Scienceworld Report. Data pierwszej publikacji: 2 lipca 2013. http://www.scienceworldreport.com/articles/7906/20130702/milk-look-food-sources-calcium-recommended-intake.htm

Sole, Elise. "Harvard doctor refutes milk recommendations" [Lekarz z Uniwersytateu Harvarda podważa zalecenia dotyczące mleka], Yahoo! Lifestyle. 4 lipca 2013. https://au.lifestyle.yahoo.com/health/diet-nutrition/article/-/17863803/harvard-doctor-refutes-milk-recommendations/

[...] albo - w wersji dla Kanadyjczyków-patriotów [...] jako paliwo dla zwycięzców.

"Milk 2 Go Sport: A Champion's Choice, Fuel to Keep Your Body Going" [Milk 2 Go Sport: wybór mistrzów, paliwo, które utrzyma twoje ciało na chodzie], Saputo. http://milk2gosport.ca/

ROZDZIAŁ 4: NAUKOWE FAKTY CZY FIKCJA?

Na przykład Andrew Hurdle [...] poprawia ostrość widzenia?

McDonald, Bob. "The Rising Seas, Hammerhead Vision, Birdfeeder Speciation, Science Fact or Fiction-Squinting" [Wzrost poziomu morza, wzrok ryby młota, karmnikowa specjacja, naukowe fakty czy fikcja - mrużenie oczu], CBC Radio One, podcast audio, 5 grudnia 2009. http://www.cbc.ca/quirks/episode/2009/12/05/the-rising-seas-hammerhead-vision-birdfeeder-speciation-science-fact-or-fiction---squinting/

W jednej z nich mężczyzna fruwa sobie z ptakami, [...] zamiast śródziemnomorskiej bogini, wyskakuje łysy facet.

Stanley, T.L. "Ad of the Day: Got Milk? Two new spots directed by Jeff Goodby explain why milk is the drink of your dreams" [Reklama dnia: Masz mleko? Dwa nowe spoty w reżyserii Jeffa Goodbya wyjaśniają, dlaczego mleko to napój z twoich snów], ADWeek. 2 kwietnia 2013. http://www.adweek.com/news/advertising-branding/ad-day-got-milk-148345

Dr Shapiro [...] "[...] wszystkie te składniki pozytywnie wpływają na jakość snu".

"Milk: The Bedtime Drink" [Mleko: napój przed snem], PR Newswire. http://www.prnewswire.com/news-releases/milk-the-bedtime-drink-201263871.html

Dr Arthur Spielman, specjalista od bezsenności [...] "[...] inne znajdujące się w nich aminokwasy walczą o dostęp do mózgu".

"6 Sleep Myths Busted" [6 obalonych mitów związanych ze snem], Eating Well. http://www.eatingwell.com/nutrition_health/nutrition_news_information/6_sleep_myths_busted?page=7

Na stronie internetowej Uniwersytetu Nauk Medycznych Arkansas [...] "[...] aby wywołać uczucie senności".

"Will drinking warm milk make you sleepy?" [Czy ciepłe mleko wywołuje senność?] Biblioteka Uniwersytetu Nauk Medycznych Arkansas. http://www.uamshealth.com/?id=6752&sid=1

Ponadto mleko niskotłuszczowe zawiera mniej więcej połowę ilości tego aminokwasu zawartej w mleku pełnotłustym.

"Nutrient Content of Milk Varieties" [Wartość odżywcza różnych rodzajów mleka], Milk Facts. www.milkfacts.info/Nutrition Facts/Nutrient Content.htm

Aby uczcić Dzień Matki [...] kojąco i dlatego potencjalnie sprzyja senności.

Evans, Lisa. "Mothers' best health advice put to the test" [Test najlepszych matczynych porad zdrowotnych], The Toronto Star. 10 maja 2013. http://www.thestar.com/life/health_wellness/2013/05/10/mothers_best_health_advice_put_to_the_test.html

Pierwsze z nich, badanie, którego wyniki opublikowano w British Medical Journal [...] "[...] już teraz należy ustalić związek mleka z umieralnością"

Michaelsson, Karl i in. "Milk intake and risk of mortality and fractures in women and men: cohort studies" [Spożycie mleka a współczynnik śmiertelności i złamań u kobiet i mężczyzn: badania kohortowe], The BMJ. Opublikowano: 28 października 2014. http://www.bmj.com/content/349/bmj.g6015

Coghlan, Andy. "Guzzling milk might boost your risk of breaking bones" [Obfite spożycie mleka może gwałtownie zwiększyć ryzyko złamania kości], NewScientist. 28 października 2014. http://www.newscientist.com/article/dn26469-guzzling-milk-might-boost-your-risk-of-breaking-bones.html#.VFGqVueh1xV

Kaplan, Karen. "Does milk do a body good? Maybe not, a new study suggests" [Czy mleko jest korzystne dla zdrowia? Możliwe, że nie, jak sugerują nowe badania], "Los Angeles Times". 29 października 2014. http://www.latimes.com/science/la-sci-sn-milk-health-risks-20141029-story.html#page=1

Mathews, Kevin. "Does Milk Really Improve Bone Health?" [Czy mleko naprawdę poprawia zdrowie kości?] Care2. 8 listopada 2014. http://www.care2.com/causes/does-milk-really-improve-bone-health.html

Schooling, C Mary. "Editorials: Milk and Mortality" [Artykuły redakcyjne: mleko a śmiertelność], The BMJ. Opublikowano: 28 października 2014. http://www.bmj.com/content/349/bmj.g6205

Szkoła Zdrowia Publicznego Harvarda oferuje [...] "[...] nie zwiększa ryzyka złamań"

"Calcium and Milk: What's Best for Your Bones and Health?" [Wapń czy mleko: co najkorzystniej wpływa na kości i zdrowie?] The Nutrition Source, Szkoła Zdrowia Publicznego Harvarda. http://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/calcium-full-story/

Subramanian, Courtney. "Milk-Off! The Real Skinny on Soy, Almond, and Rice" [Mleko - decydujące starcie! Prawdziwy hak na mleko sojowe, migdałowe i ryżowe], Time. 26 lutego 2014. http://healthland.time.com/2014/02/26/milk-soy-almond-rice/

"Manuals / Inspection Procedures: Dairy Vitamin Addition" [Instrukcje / Procedury inspekcyjne: nabiał wzbogacany witaminami], Kanadyjska Agencja Inspekcji Żywności. Ostatnia aktualizacja: 5 września 2013. http://www.inspection.gc.ca/food/dairy-products/manuals-inspection-procedures/dairy-vitamin-addition/eng/1378179097522/1378180040706

Z jakiego jeszcze powodu każe nam się pić mleko? Bo jest dobrym źródłem białka [...] zastąpić nowym: "Mleczne życie"

Schultz, E.J. ""Got Milk" Dropped as National Milk Industry Changes Tactics" [Branża mleczarska zmienia taktykę i rezygnuje ze sloganu "Masz mleko?"], AdvertisingAge. 24 lutego 2014. http://adage.com/article/news/milk-dropped-national-milk-industry-tactics/291819/

Subramanian, Courtney. "Milk-Off! The Real Skinny on Soy, Almond, and Rice" [Mleko - decydujące starcie! Prawdziwy hak na mleko sojowe, migdałowe i ryżowe], Time. 26 lutego 2014. http://healthland.time.com/2014/02/26/milk-soy-almond-rice/

Autorzy książki The China Study [...] "[...] rozwojowi raka we wszystkich stadiach"

Campbell, T. Colin i Thomas M. Campbell II. The China Study: The Most Comprehensive Study of Nutrition Ever Conducted and the Startling Implications for Diet, Weight Loss, and Long-Term Health [wyd. polskie: Nowoczesne zasady odżywiania, wyd. Galaktyka, Łódź 2011] (Dallas: BenBella Books, 2006), 6, 59, 65, 294.

Zawiera wysokie stężenie [...] po wyczerpujących treningach

"The Benefits of Milk" [Korzyści z mleka], Serious Powerlifting. http://www.seriouspowerlifting.com/2994/articles/the-benefits-of-milk

"Ask Dr. Andro: Are Colostrum and Milk Products in General Healthy Muscle Builders, a Waste of Money or Toxic Waste?" [Zapytaj dr. Andro: czy produkty z siary i mleka są zdrowym budulcem mięśni, stratą pieniędzy czy toksynami?] SuppVersity. 21 sierpnia 2011. http://suppversity.blogspot.ca/2011/08/ask-dr-andro-are-colostrum-and-milk.html

Jednak z innych źródeł [...] są szczególnie wrażliwe na ten hormon, który przyrównuje do odżywki dla raka

Hyman, Mark. "Got Proof? Lack of Evidence for Milk's Benefits" [Masz dowód? Brak danych potwierdzających korzystne działanie mleka], The Huffington Post. Ostatnia aktualizacja: 20 września 2013. http://www.huffingtonpost.com/dr-mark-hyman/milk-health-benefits_b_3551079.html

Herard, Cathy. "Dr. Oz: Symptoms of Milk Sensitivity & Does Milk Increase Cancer Risk?" [Dr Oz: objawy wrażliwości na mleko i czy mleko zwiększa ryzyko raka?] Well Buzz. 31 stycznia 2014. http://www.drozfans.com/dr-oz-cancer-2/dr-oz-non-dairy-milk-alternatives-milk-increase-cancer-risk/

Co do hormonów [...] dzięki hormonom zawartym w mleku będą bardziej płodne

Knapton, Sarah. "Ice cream may help older women become pregnant, U.S. study claims" [Amerykańskie badania sugerują, że lody mogą pomóc starszym kobietom zajść w ciążę], National Post Wire Services. Ostatnia aktualizacja: 23 października 2014. http://news.nationalpost.com/2014/10/23/ice-cream-may-help-older-women-become-pregnant-u-s-study-claims/

Jednak wyniki innego badania wskazały [...] "[...] w produktach mleczarskich dostępnych na rynku"

Spiegel, Brett. "Milk and Cheese: Birth Control for Men?" [Mleko i ser: antykoncepcja dla mężczyzn?] Everyday Health. 24 października 2012. http://www.everydayhealth.com/sexual-health/1024/milk-and-cheese-birth-control-for-men.aspx

"Cheese Affects Fertility in Men" [Ser wpływa na płodność u mężczyzn], HerbsMed. 19 grudnia 2012. http://herbsmed.net/cheese-affects-fertility-men/index.html

Niektórzy twierdzą, że warto je pić [...] skórę przed uszkodzeniami wywoływanymi toksynami środowiskowymi

"6 Health Benefits of Milk" [6 korzyści dla zdrowia wynikających z picia mleka], Fitday. http://www.fitday.com/fitness-articles/nutrition/healthy-eating/6-health-benefits-of-milk.html#b

Inni przestrzegają przed piciem mleka [...] silniejsze wykwity na skórze powoduje właśnie mleko odtłuszczone, a nie pełnotłuste

Reilly, Rachel. "Milk and sugary foods DO increase the risk of acne, say researchers who looked at 50 years of research" [Mleko i artykuły o wysokiej zawartości cukru zwiększają ryzyko trądziku, jak twierdzą naukowcy na podstawie 50-letnich badań], The Daily Mail. Ostatnia aktualizacja: 20 lutego 2013. http://www.dailymail.co.uk/health/article-2281151/Milk-sugary-foods-DO-increase-risk-acne-say-researchers-looked-50-years-research.html?ito=feeds-newsxml

W latach 2003-2005 [...] wspomaga odchudzanie

Warner, Melanie. "Chug Milk, Shed Pounds? Not So Fast" [Pij dużo mleka, a zrzucisz kilogramy? Nie tak szybko], "The New York Times". Opublikowano: 21 czerwca 2005. http://www.nytimes.com/2005/06/21/business/media/21adco.html?_r=1&pagewanted=all

Podczas gdy branża mleczarska twierdziła [...] "[...] w ramach diety odchudzającej ani w celu kontrolowania wagi"

Berkey, C. S., H. R. Rockett, W. C. Willett i G. A. Colditz, "Milk, dairy fat, dietary calcium, and weight gain: a longitudinal study of adolescents" [Mleko, tłuszcz nabiałowy, wapń w diecie i przybieranie na wadze: podłużne badanie nastolatków], Archives of Pediatrics and Adolescent Medicine, 159, nr 6 (czerwiec 2005): 543-550. Fragment dostępny na stronie internetowej: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15939853

Stein, Rob. "Study: More Milk Means More Weight Gain" [Badanie: więcej mleka oznacza większy przyrost wagi], The Washington Post. 7 czerwca 2005. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/06/AR2005060601348.html

Zanim zdecydujesz [...] świeże powietrze i słońce

Sifferlin, Alexandra. "Drinking skim milk may not lower child obesity risk" [Picie odtłuszczonego mleka może nie obniżać ryzyka otyłości u dzieci], CNN Health. 20 marca 2013. http://www.cnn.com/2013/03/20/health/skim-milk-obesity

Adams, Stephen. "Skimmed milk >>makes kids FAT<<" [Mleko odtłuszczone sprawia, że dzieci TYJĄ], The Telegraph. 19 marca 2013. http://www.telegraph.co.uk/health/healthnews/9938102/Skimmed-milk-makes-kids-fat.html

Hope, Jenny. "Skimmed milk >>doesn't stop toddlers getting FAT<<: Children who drink whole milk actually gain fewer pounds" [Mleko odtłuszczone "nie powstrzymuje OTYŁOŚCI u małych dzieci": dzieci, które piją mleko pełnotłuste przybierają mniej na wadze], "The Daily Mail". Ostatnia aktualizacja: 18 marca 2013. http://www.dailymail.co.uk/health/article-2295496/Skimmed-milk-doesnt-stop-toddlers-getting-fat-Children-drink-milk-actually-gain-fewer-pounds.html?ito=feeds-newsxml

Aubrey, Allison. "Whole Milk or Skim? Study Links Fattier Milk to Slimmer Kids" [Mleko pełnotłuste czy odtłuszczone? Badania wskazują na związek między tłustszym mlekiem i szczuplejszymi dziećmi], The Salt, Ogólnokrajowa Stacja Radiowa. 20 marca 2013. www.npr.org/blogs/thesalt/2013/03/19/174739752/whole-milk-or-skim-study-links-fattier-milk-to-slimmer-kids

"Skimmed/Semi-Skimmed Milk Does Not Curb Excess Toddler Weight Gain" [Mleko odtłuszczone/półtłuste nie ogranicza nadmiernego przybierania na wadze u małych dzieci], redOrbit. 19 marca, 2013. http://www.redorbit.com/news/health/1112806248/skimmedsemi-skimmed-milk-does-not-curb-excess-toddler-weight-gain/

Najnowsze informacje z grudnia 2014 (kiedy niniejsza książka miała iść do druku) w postaci wyników prowadzonych przez dr. Marka DeBoera badań na temat wpływu ilości, a nie zawartości tłuszczu w mleku na wagę dziecięcego ciała, zob.: Lehman, Shereen. "Two cups of milk may be ideal for preschoolers" [Dwie szklanki mleka mogą stanowić idealna porcję dla przedszkolaków], Reuters. 30 grudnia 2014. http://www.reuters.com/article/2014/12/30/us-health-milk-child-obesity-iduskbn0k813h20141230. Wyniki badan wskazują, że z prawie 9 tysięcy obserwowanych dzieci, u tych, które piły ponad dwie szklanki mleka dziennie, częściej występowała nadwaga lub otyłość niż u dzieci, które piły go mniej.

Dwa opracowania, które opublikowano po badaniu [...] "Przejdź na beztłuszczowe lub niskotłuszczowe (jednoprocentowe) mleko"

"Key Consumer Message" [Najważniejsze zalecenia dla konsumenta]. Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/dairy.html

Pierwsze z nich, analiza metabolizmu [...] "[...] ryzykiem otyłości"

Kratz, M., T. Baars i S. Guyenet. "The relationship between high-fat dairy consumption and obesity, cardiovascular, and metabolic disease" [Związek między spożywaniem wysokotłuszczowego nabiału a otyłością oraz chorobami sercowo-naczyniowymi i metabolicznymi]. Krajowe Centrum Informacji Biotechnologicznej, PubMed. Opublikowano w: "European Journal of Nutrition", luty 2013. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22810464

Holmberg, S. i A. Thelin. "High dairy fat intake related to less central obesity: a male cohort study with 12 years' follow-up" [Związek wysokiego spożycia tłuszczu nabiałowego i otyłości brzusznej: badanie kohortowe w grupie mężczyzn i jego kontynuacja po 12 latach]. Krajowe Centrum Informacji Biotechnologicznej, PubMed. Opublikowano w: "Scandinavian Journal of Primary Health Care", 31 czerwca 2013. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23320900

Kiedy w lutym 2014 [...] "[...] złożona i wymaga dalszych badań"

White, Jon. "Is full-fat milk best? The skinny on the dairy paradox" [Czy mleko pełnotłuste jest najlepsze? Hak na nabiałowy paradoks], NewScientist Health. 21 lutego 2014. http://www.newscientist.com/article/dn25102-is-fullfat-milk-best-the-skinny-on-the-dairy-paradox.html#.UxKczV6eL4i

Fizyk Ursula Franklin [...] "[...] czyni mnie optymistką"

Powell, Marilyn. "A Word to the Wise, Part 2" [Słowo do mądrych, część 2], CBC Radio One, podcast audio, 27 grudnia 2013. http://www.cbc.ca/ideas/episodes/2013/12/27/a-word-to-the-wise-part-2-1/

CHAPTER 5: DOBRZE ODWAŻYĆ I ODMIERZYĆ

Dietetycy, stowarzyszenia mleczarskie [...] "[...] niezbędnych składników pokarmowych"

Ansel, Karen. "Mleko: ważniejsze, niż myślisz!" Kids Eat Right. http://www.eatright.org/kids/article.aspx?id=6442467733

Do tej niezbędnej ósemki [...] fosfor

"Milk's Unique Nutrient Package: Benefits for Bones and Beyond" [Unikalny zestaw wartości odżywczych mleka: korzyści dla kości i nie tylko], Krajowa Rada ds. Nabiału. 2009. http://www.nationaldairycouncil.org/SiteCollectionDocuments/education_materials/wic/MILKsUniqueNutrientPackage.pdf

Każdy z tych składników [...] zaś białko to, no cóż, "białko"

"Appendix D: Major Nutrients" [Dodatek D: Główne składniki pokarmowe], Służba Żywności i Żywienia Ministerstwa Rolnictwa Stanów Zjednoczonych. www.fns.usda.gov/sites/default/files/appendd.pdf

Szklanka mleka zawiera pokaźną ilość 13 gramów cukru [...] tabliczki czekolady mlecznej Hershey's

Magee, Elaine. "Sugar Shockers: Foods Surprisingly High in Sugar" [Cukrowy skandal: produkty o zaskakująco wysokiej zawartości cukru], WebMD. http://www.webmd.com/food-recipes/features/sugar-shockers-foods-surprisingly-high-in-sugar

"HERSHEY'S Milk Chocolate Bar, Nutrition Information" [Tabliczka czekolady mlecznej Hershey's, informacje nt. wartości odżywczych], Firma Hershey. http://www.hersheys.com/pure-products/details.aspx?id=3480

DRI stało się sloganem [...] "[...] niepożądanych skutków zdrowotnych"

"Calcium-Dietary Supplement Fact Sheet" [Wapń - zestawienie suplementów diety], Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych oraz Narodowe Instytuty Zdrowia. Zaktualizowano: 21 listopada 2013. http://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/

Mimo że dzienne wartości [...] pojęcia rekomendowanej wartości spożycia

"Commonly Asked Questions (FAQs)" [Często zadawane pytania], Nutrition.gov. Ostatnia aktualizacja: 23 października 2014. http://www.nutrition.gov/smart-nutrition-101/commonly-asked-questions-faqs

Kto ustala DRI? [...] decydentom i społeczeństwu

"About the IOM" [Na temat IOM], Instytut Medycyny Krajowych Akademii. http://www.iom.edu/About-IOM.aspx

Nie istnieje RDA wapnia [...] 1000 miligramów

"Food and Nutrition, Questions & Answers, What are Dietary Reference Intakes?" [Żywność i żywienie, pytania i odpowiedzi, co oznacza rekomendowana wartość spożycia?] Health Canada. Ostatnia aktualizacja: 23 stycznia 2006. http://www.hc-sc.gc.ca/fn-an/nutrition/reference/dri_ques-ques_anref-eng.php

"Calcium-Dietary Supplement Fact Sheet" [Wapń - zestawienie suplementów diety], Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych oraz Narodowe Instytuty Zdrowia. Zaktualizowano: 21 listopada 2013. http://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/

Wartości te są regulowane wspólnie [...] przestarzałe zalecenia żywieniowe

"Reference Daily Intake" [Rekomendowane dzienne spożycie], Wikipedia. Ostatnia aktualizacja: 24 września 2014. http://en.wikipedia.org/wiki/Reference_Daily_Intake

"Daily Value (DV) Tables" [Tabele dziennej wartości (DV)], Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych oraz Narodowe Instytuty Zdrowia. http://ods.od.nih.gov/HealthInformation/dailyvalues.aspx

Rowlett, Russ. "USFDA Daily Values" [Dzienne wartości USFDA]. Ile? Słownik jednostek miar. Uniwersytet Karoliny Północnej w Chapel Hill. Ostatnia aktualizacja: 19 czerwca 2001. http://www.unc.edu/~rowlett/units/scales/dailyvalues.htm

W przeciwieństwie do RDA [...] tą magiczną liczbą będzie 1000 miligramów

"Guidance for Industry: A Food Labeling Guide (14. Appendix F: Calculate the Percent Daily Value for the Appropriate Nutrients" [Przewodnik dla branży: wskazówki dotyczące etykietowania żywności (14. Dodatek F: obliczanie procentowej wartości dziennej dla odpowiednich składników pokarmowych)], Federalna Agencja Żywności i Leków w USA. Ostatnia aktualizacja: 20 czerwca 2014. http://www.fda.gov/Food/GuidanceRegulation/GuidanceDocumentsRegulatoryInformation/LabelingNutrition/ucm064928.htm

DV niacyny wynosi 20 miligramów

"Guidance for Industry: A Food Labeling Guide (14. Appendix F: Calculate the Percent Daily Value for the Appropriate Nutrients" [Przewodnik dla branży: wskazówki dotyczące etykietowania żywności (14. Dodatek F: obliczanie procentowej wartości dziennej dla odpowiednich składników pokarmowych)], Federalna Agencja Żywności i Leków w USA. Ostatnia aktualizacja: 20 czerwca 2014. http://www.fda.gov/Food/GuidanceRegulation/GuidanceDocumentsRegulatoryInformation/LabelingNutrition/ucm064928.htm

"SR25-Reports by Single Nutrients" [SR25 - raporty nt. poszczególnych składników pokarmowych], Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Służba Badań Rolnych. http://www.ars.usda.gov/Services/docs.htm?docid=22769

Krajowa Rada ds. Nabiału wychwalając niacynę [...] "[...] wydanie 21 (2008)"

Wyjaśnienie pojęcia odpowiedniki niacyny, zob. Higdon, Jane. "Micronutrient Information Center-Niacin" [Centrum informacji o mikroelementach - niacyna], Linus Pauling Institute, Uniwersytet Stanu Oregon. Ostatnia aktualizacja: lipiec 2013. http://lpi.oregonstate.edu/infocenter/vitamins/niacin/

"Milk's Unique Nutrient Package: Benefits for Bones and Beyond" [Unikalny zestaw wartości odżywczych mleka: korzyści dla kości i nie tylko], Krajowa Rada ds. Nabiału. 2009. http://www.nationaldairycouncil.org/SiteCollectionDocuments/education_materials/wic/MILKsUniqueNutrientPackage.pdf

"Niacyna (odpowiedniki niacyny) 10% dziennej wartości"

Higdon, Jane. "Micronutrient Information Center-Niacin" [Centrum informacji o mikroelementach - niacyna], Linus Pauling Institute, Uniwersytet Stanu Oregon. Ostatnia aktualizacja: lipiec 2013. http://lpi.oregonstate.edu/infocenter/vitamins/niacin/

Aby się upewnić [...] 0,23 miligrama

"Release 27, USDA National Nutrient Database for Standard Reference" [Wydanie 27, Narodowa Baza Danych nt. Składników Odżywczych służąca jako Standard Odniesienia USDA], Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Służba Badań Rolnych. http://www.ars.usda.gov/Services/docs.htm?docid=8964

Sprawdziłam więc wcześniejsze wydanie 21 [...] na 100 gramów

"Release 21, USDA National Nutrient Database for Standard Reference" [Wydanie 27, Narodowa Baza Danych nt. Składników Odżywczych służąca jako Standard Odniesienia USDA], Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Służba Badań Rolnych. http://www.ars.usda.gov/Services/docs.htm?docid=18880

Stąd, do dnia dzisiejszego [...] dostarcza 10% DV niacyny

"Milk's 9 Essential Nutrients" [9 niezbędnych składników odżywczych mleka], Komisja ds. Produktów Nabiałowych w Waszyngtonie. Opublikowano: 3 kwietnia 2013. http://www.wadairy.com/blog/milks-9-essential-nutrients

"All About Milk" [Wszystko o mleku], Komisja ds. Produktów Nabiałowych w Waszyngtonie. http://www.wadairy.com/all-about-milk/milk

Tabela wartości odżywczych [...] 10% DV niacyny

"Natrel Organic Skim Milk" [Organiczne odtłuszczone mleko firmy Natrel], Agropur Dairy Cooperative. http://natrel.ca/en/products/organic/natrel-organic-skim-milk

"Nutrition Facts Comparison Tool" [Narzędzie porównywania wartości odżywczych], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-facts-compare.php

"Top 10 Foods Highest in Vitamin K" [10 produktów o najwyższej zawartości witaminy K], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/articles/food-sources-of-vitamin-k.php

"Top 10 Foods Highest in Magnesium" [10 produktów o najwyższej zawartości magnezu], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/articles/foods-high-in-magnesium.php

"Top 10 Foods Highest in Vitamin B5 (Pantothenic Acid)" [10 produktów o najwyższej zawartości witaminy B5 (kwasu pantotenowego)], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/articles/foods-high-in-pantothenic-acid-vitamin-B5.php

"Top 10 Foods Highest in Vitamin B6" [10 produktów o najwyższej zawartości witaminy B6], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/articles/foods-high-in-vitamin-B6.php

W dodatku do swojej publikacji zawierającym fakty [...] "[...] węglowodanów i tłuszczów"

"Appendix D: Major Nutrients" [Dodatek D: główne składniki pokarmowe], Służba Żywności i Żywienia Ministerstwa Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, 3-5. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: www.fns.usda.gov/sites/default/files/appendd.pdf

[Dodatek D: Główne składniki pokarmowe], Służba Żywności i Żywienia Ministerstwa Rolnictwa Stanów Zjednoczonych. www.fns.usda.gov/sites/default/files/appendd.pdf

Zjadając gałązkę brokułu [...] 3 razy więcej witaminy B6 niż wypijając szklankę mleka

ROZDZIAŁ SZÓSTY: PRZEREKLAMOWANE

Tej "słonecznej witaminy" możemy też dostarczyć [...] światło ultrafioletowe

Gray, Nathan. "Mushrooms provide as much vitamin D as supplements, researchers find" [Naukowcy odkryli, że grzyby zawierają tyle samo witaminy D co suplementy], NUTRAingredients.com. 23 kwietnia 2013. http://www.nutraingredients.com/Research/Mushrooms-provide-as-much-vitamin-D-as-supplements-researchers-find

(Szklanka tych płatków zawiera niespełna 25% DV każdego z tych składników pokarmowych)

"Nutrition Facts and Analysis for Cereals ready-to-eat, Kellogg, Kellogg's Froot Loops" [Informacja o wartościach odżywczych gotowych do spożycia płatków śniadaniowych Kellogg, Kellogg's Froot Loops], Nutrition Data. nutritiondata.self.com/facts/breakfast-cereals/1532/2

Można się o tym przekonać, oglądając [...] dodaje się do mleka sojowego

Beltrone, Gabriel. "Ad of the Day: Got Milk? Iconic campaign pokes fun at 'imitation milk' in Goodby's faux-game-show spots" [Reklama dnia: Piłeś mleko? Kultowa kampania drwi z "imitacji mleka" w programie parodiowym Goodby'ego], Adweek. 22 maja 2012. http://www.adweek.com/news/advertising-branding/ad-day-got-milk-140699

Odkąd na początku XX wieku odkryto związek [...] czasy się zmieniły

De Samaniego-Vaesken, Maria, Elena Alonso-Aperte i Gregorio Varela-Moreiras. "Vitamin food fortification today" [Wzbogacanie żywności witaminami w dzisiejszych czasach], Krajowe Centrum ds. Informacji Biotechnologicznej, PMC. Opublikowano w Internecie: 2 kwietnia 2012. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3319130/

Po pierwsze, nawet jeśli szklanka mleka zawiera [...] zaleca przyjmowanie tej witaminy w dawkach przekraczających 1000 IU

Feldman, Rachel. "Benefits of Vitamin D" [Zalety witaminy D]. https://www.rachelswellness.com/2014/06/14/benefits-of-vitamin-d/

"Guidance for Industry: A Food Labeling Guide (14. Appendix F: Calculate the Percent Daily Value for the Appropriate Nutrients" [Przewodnik dla branży: wskazówki dotyczące etykietowania żywności (14. Dodatek F: obliczanie procentowej wartości dziennej dla odpowiednich składników pokarmowych)], Federalna Agencja Żywności i Leków w USA. Ostatnia aktualizacja: 20 czerwca 2014. http://www.fda.gov/Food/GuidanceRegulation/GuidanceDocumentsRegulatoryInformation/LabelingNutrition/ucm064928.htm

Bischoff-Ferrari, Heike i Walter Willett. "Comment on the IOM Vitamin D and Calcium Recommendations for Adult Bone Health, too Low on Vitamin D-and too Generous on Calcium" [Komentarz na temat zaleceń IOM dotyczących korzystnego wpływu witaminy D i wapnia na stan kości u dorosłych - za mało witaminy D i za dużo wapnia], The Nutrition Source, Szkoła Zdrowia Publicznego Harvarda. http://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/vitamin-d-fracture-prevention/

Weil, Andrew. "New Recommendation: Why You Need More Vitamin D" [Nowe zalecenie: dlaczego potrzebujesz więcej witaminy D], The Huffington Post. Ostatnia aktualizacja: 17 listopada 2011. http://www.huffingtonpost.com/andrew-weil-md/new-recommendation-why-yo_b_446580.html

Nestle, Marion. "Transcript of our interview: Marion Nestle interview with Mark Hegsted, September 7, 2005" [Transkrypcja naszego wywiadu: Marion Nestle rozmawia z Markiem Hegstedem, 7 września 2005]. www.foodpolitics.com/wp-content/uploads/hegsted_edited.doc

Po drugie wzbogacanie płatków śniadaniowych witaminą D jest obecnie dopuszczalne [...] różnego rodzaju przetworzonej żywności

Mills, Carys. "Kellogg given OK to add 'Sunshine Vitamin' to cereal" [Kellogg ma zezwolenie na dodawanie "witaminy słońca" do płatków śniadaniowych], The Toronto Star. 24 października 2014. http://www.thestar.com/business/2013/08/24/kellogg_given_ok_to_add_sunshine_vitamin_to_cereal.html

Jest ich mnóstwo [...] witaminy A w żywności dostępnej w Ameryce Północnej

"Top 10 Foods Highest in Vitamin A" [10 produktów o najwyższej zawartości witaminy A], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/articles/food-sources-of-vitamin-A.php

Chociaż Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) [...] 114 gramów

Scott-Thomas, Caroline. "High protein trend to hit Europe - whether we need it or not" [Wysokobiałkowy trend zbliża się do Europy - czy jest nam potrzebny, czy nie], NUTRAingredients.com. 2 sierpnia 2013. http://www.nutraingredients.com/Consumer-Trends/High-protein-trend-to-hit-Europe-whether-we-need-it-or-not

"Daily Protein Intake Per Capita" [Dzienne spożycie białka na głowę], ChartsBin. http://chartsbin.com/view/1155

Sondaż nt. żywności i zdrowia przeprowadzony w 2012 roku [...] starają się spożywać

"2012 Food & Health Survey: Consumer Attitudes toward Food Safety, Nutrition and Health" [Sondaż nt. żywności i zdrowia z 2012 roku: stosunek konsumentów do bezpieczeństwa żywności, żywienia i zdrowia], Fundacja Międzynarodowej Rady ds. Informacji o Żywności. Ostatnia aktualizacja: 23 maja 2014. http://www.foodinsight.org/2012_Food_Health_Survey_Consumer_Attitudes_toward_Food_Safety_Nutrition_and_Health

Watson, Elaine. "From Chobani to Special K: Are we on the cusp of a protein renaissance?" [Od jogurtu Chobani do płatków Special K: czy stoimy u progu renesansu białka?] Food Navigator USA. Ostatnia aktualizacja: 25 stycznia 2013. http://www.foodnavigator-usa.com/Markets/From-Chobani-to-Special-K-Are-we-on-the-cusp-of-a-protein-renaissance

Producenci znanych marek produktów spożywczych [...] do jogurtu greckiego

Watrous, Monica. "Beyond whey: Emerging sources of protein" [Nie tylko serwatka: nowe źródła białka], Food Business News. 10 marca 2014. http://www.foodbusinessnews.net/articles/news_home/New-Product-Launches/2014/03/Beyond_whey_Emerging_sources_o.aspx?ID={212DA70C-4362-4A6A-8BE0-E78E59001EC1}&cck=1

Wyniki badań opublikowane w marcu 2014 roku [...] trzykrotnie większe ilości białka niż powinni

Levine, Morgan E., Suarez, Jorge A. i in. "Low Protein Intake Is Associated with a Major Reduction in IGF-1, Cancer, and Overall Mortality in the 65 and Younger but Not Older Population" [Niskie spożycie białka ma związek ze znacznym zmniejszeniem poziomu IGF-1, liczby nowotworów i ogólnej śmiertelności u osób do 65. roku życia, lecz nie u starszych], Metabolizm komórki. Opublikowano w magazynie: "Cell Metabolism" 4 marca 2014. http://www.cell.com/cell-metabolism/fulltext/S1550-4131%2814%2900062-X

Dennis, Brady. "Too much protein could lead to early death, study says" [Badania potwierdzają, że zbyt duże ilości białka mogą prowadzić do wcześniejszej śmierci], "The Washington Post". 4 marca 2014. http://www.washingtonpost.com/national/health-science/too-much-protein-could-lead-to-early-death-study-says/2014/03/04/0af0603e-a3b5-11e3-8466-d34c451760b9_story.html

Dokładna ilość białka [...] "[...] nie przekraczając zalecanej dawki kalorii"

"What Counts As an Ounce Equivalent in the Protein Foods Group?" [Jaką ilość oznacza ekwiwalent uncji w grupie nabiału] Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/protein-foods-counts.html

"How Much Food from the Protein Foods Group is Needed Daily?" [Jakiej ilości pożywienia z grupy białka potrzebujemy codziennie?] Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/protein-foods-amount.html

Czas na nowo przyjrzeć się [...] nadmiernej konsumpcji białka

"How Much Food from the Dairy Group is Needed Daily?" [Jakiej ilości pożywienia z grupy białka potrzebujemy codziennie?] Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/dairy-amount.html

Nie ulega wątpliwości, że Amerykanie nie zamierzają tego zmieniać, a producenci nabiału zdają sobie z tego sprawę

Watson, Elaine. "From Chobani to Special K: Are we on the cusp of a protein renaissance?" [Od jogurtu Chobani do płatków Special K: czy stoimy u progu renesansu białka?] Food Navigator USA. Ostatnia aktualizacja: 25 stycznia 2013. http://www.foodnavigator-usa.com/Markets/From-Chobani-to-Special-K-Are-we-on-the-cusp-of-a-protein-renaissance

Przy udziale firmy Kellogg's, w ramach Programu Edukacyjnego Przetwórców Mleka (MilkPEP - Milk Processor Education Program) [...] błonnik i białko

Kampania firmy Kelloggs Podziel się Śniadaniem. http://www.kelloggs.com/en_US/share-breakfast.html

W 2013 roku aktor Taye Diggs [...] "[...] na początek każdego dnia

"Actor and Father Taye Diggs Highlights How Milk's High-Quality Protein At Breakfast Helps His Family Start Every Day" [Aktor i ojciec Taye Diggs opowiada, jak wysokiej jakości białko w mleku spożywane na śniadanie pomaga jego rodzinie zacząć każdy dzień], PRNewswire. 5 marca 2013. http://www.prnewswire.com/news-releases/actor-and-father-taye-diggs-highlights-how-milks-high-quality-protein-at-breakfast-helps-his-family-start-every-day-195308911.html

Światowa Organizacja Zdrowia, która wyjaśniła [...] jednogramowy wzrost spożycia białka

Scott-Thomas, Caroline. "High protein trend to hit Europe-whether we need it or not" [Wysokobiałkowy trend zbliża się do Europy - czy jest nam potrzebny, czy nie], NUTRAingredients.com. 2 sierpnia 2013. http://www.nutraingredients.com/Consumer-Trends/High-protein-trend-to-hit-Europe-whether-we-need-it-or-not

"Population nutrient intake goals for preventing diet-related chronic diseases" [Zapobieganie przewlekłym chorobom dietozależnym jako cel konsumpcji składników pokarmowych], Światowa Organizacja Zdrowia. http://www.who.int/nutrition/topics/5_population_nutrient/en/index25.html

"Human Vitamin and Mineral Requirements, Chapter 11: Calcium - Determinants of calcium balance" [Ludzkie zapotrzebowanie na witaminy i minerały, Rozdział 11: Wapń - czynniki determinujące bilans wapnia], Korporacyjne Repozytorium Dokumentów Organizacji Stanów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa. http://www.fao.org/docrep/004/y2809e/y2809e0h.htm#bm17.3

W artykule z "New Zealand Herald" z 2013 roku [...] "[...] jako czynnik łagodzący poziom kwasowości"

Shaw, Dave. "Factors that could be bad for your bones" [Czynniki, które mogą szkodzić kościom], The New Zealand Herald. 7 października 2013. http://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&objectid=11136149

Jeszcze zanim we Wskazówkach żywieniowych dla Amerykanów na rok 2010 [...] "[...] dla Amerykanów ze wszystkich grup wiekowych"

"Potassium Recommendation Fact Sheet" [Zestawienie dotyczące rekomendacji potasu], Krajowa Rada ds. Nabiału. http://www.nationaldairycouncil.org/SiteCollectionDocuments/health_wellness/dairy_nutrients/PotassiumRecommendationFactSheetFINAL.pdf

Jest całe mnóstwo owoców i warzyw [...] czyli 15% DV

"Top 10 Foods Highest in Potassium" [10 produktów o najwyższej zawartości potasu], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/articles/food-sources-of-potassium.php

Autorzy strony internetowej Farmerów Mlecznych z Ontario [...] zaledwie "dobrym" źródłem witaminy B12

"FAQ - Pasteurization" [FAQ - Pasteryzacja], Farmerzy Mleczni z Ontario. Ostatnia aktualizacja: 17 maja 2012. http://www.milk.org/corporate/view.aspx?content=Faq/Pasteurization

Krajowa Rada ds. Nabiału odpowiada, że 22% DV witaminy B12

"Milk's Unique Nutrient Package: Benefits for Bones and Beyond" [Zestaw unikalnych składników pokarmowych mleka: korzyści dla kości i nie tylko], Krajowa Rada ds. Nabiału. 2009. http://www.nationaldairycouncil.org/SiteCollectionDocuments/education_materials/wic/MILKsUniqueNutrientPackage.pdf

Weźmy za przykład mleko pasteryzowane UHT [...] pomaga chronić środowisko naturalne

"Milk Nutrition Facts" [Informacje o składnikach pokarmowych w mleku], Mleko Tetra Pak bez smyczy. http://www.milkunleashed.com/shelf-safe-milk/nutrition-facts.html

"Questions About Milk Unleashed?" [Pytania na temat Mleka bez smyczy] Tetra Pak Inc. http://www.milkunleashed.com/shelf-safe-milk/faq.html

"Protect What's Good" [Chroni to, co dobre], Tetra Pak Inc. http://www.milkunleashed.com/shelf-safe-milk/tetra-pak-aseptic-packaging.html

Według USDA, ryboflawina [...] "[...] dobry stan "skóry wokół ust i nosa"

"Appendix D: Major Nutrients" [Dodatek D: Główne składniki pokarmowe], Służba Żywności i Żywienia Ministerstwa Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, 3. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: www.fns.usda.gov/sites/default/files/appendd.pdf

Vegemite [...] w jednej 85-gramowej porcji

"Top 10 Foods Highest in Vitamin B2 (Riboflavin)" [10 produktów o najwyższej zawartości witaminy B2 (ryboflawiny)], HealthAliciousNess.com http://www.healthaliciousness.com/articles/foods-high-in-riboflavin-vitamin-B2.php

FDA zezwala, aby produkty zawierające [...] tego składnika

"Daily Values" [Dzienna wartość], Vegan Peace. http://www.veganpeace.com/nutrient_information/recommended_values/daily_values.htm

Jednak czy wiesz, co jeszcze [...] w postaci fosforanów, na przykład kwasu fosforowego

Bone, Muscle i Joint Team. "Sodas, Tea and Coffee: Which Can Lower Your Bone Density?" [Napoje gazowane, herbata i kawa: co może wpływać na zmniejszanie gęstości kości?] Cleveland Clinic. 24 września 2014. http://health.clevelandclinic.org/2014/09/sodas-tea-and-coffee-which-can-lower-your-bone-density/

Gutekunst, Lisa. "Hidden Phosphorus in Your Diet and How to Control It" [Fosfor ukryty w diecie i jak kontrolować jego poziom], DaVita HealthCare Partners Inc. http://www.davita.com/kidney-disease/diet-and-nutrition/diet-basics/

hidden-phosphorus-in-your-diet-and-how-to-control-it/e/5322

Jest we wszystkim [...] mój nowy faworyt: pestki arbuza

"Top 10 Foods Highest in Phosphorus" [10 produktów o najwyższej zawartości fosforu], HealthAliciousNess.com http://www.healthaliciousness.com/articles/high-phosphorus-foods.php

"Seeds watermelon seed kernels dried" [Nasiona jądra pestek arbuza suszone], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition_facts.php?id=Seeds%20watermelon%20seed%20kernels%20dried&idn=12174. Aby przeliczyć na uncje, przejdź do: "Nutrition Facts Comparison Tool" [Narzędzie do porównywania faktów dotyczących odżywiania], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-facts-compare.php

ROZDZIAŁ SIÓDMY: NASIONA NA MOCNE KOŚCI

W rezultacie, jak zauważa dr David S. Ludwig ze Szkoły Medycznej Harvarda [...] "[...] rozpadłyby się im kości"

Ludwig, David S. i Walter C. Willett, "Three Daily Servings of Reduced-Fat Milk: An Evidence-Based Recommendation?" [Trzy codzienne porcje mleka o obniżonej zawartości tłuszczu: zalecenie oparte na dowodach?], JAMA Pediatrics 167, nr 9 (2013): 788-789. Dostępne do wglądu: na stronie internetowej: http://archpedi.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=1704826

Gorman, Ryan. "Milk might NOT be good for you: Harvard scientist claims sweeteners added to cartons cancel out health benefits" [Być może mleko NIE jest zdrowie: naukowiec z Uniwersytetu Harvarda twierdzi, że słodziki dodawane do mleka w kartonach niweczą korzyści zdrowotne], "The Daily Mail". Ostatnia aktualizacja: 2 lipca 2013. http://www.dailymail.co.uk/news/article-2353336/Got-milk-Better-make-sure-its-low-fat-sugar-free.html

Dahl, Melissa. "Milk does a body good? Maybe not always, Harvard doc argues" [Mleko poprawia zdrowie? Chyba nie zawsze, twierdzi doktor z Uniwersytetu Harvarda], "Today". 1 lipca 2013. http://www.today.com/health/milk-does-body-good-maybe-not-always-harvard-doc-argues-6C10505414

Jego kolega dr Walter Willett [...] "[...] przy tej ilości, spokojnie może to być mleko pełnotłuste

White, Jon. "Is full-fat milk best? The skinny on the dairy paradox" [Czy mleko pełnotłuste jest najlepsze? Hak na nabiałowy paradoks], NewScientist Health. 21 lutego 2014. http://www.newscientist.com/article/dn25102-is-fullfat-milk-best-the-skinny-on-the-dairy-paradox.html#.UxKczV6eL4i

Mleko zawiera dużo wapnia i fosforu [...] 7% DV magnezu

"Milk lowfat fluid 1% milkfat with added vitamin A and vitamin D" [Mleko niskotłuszczowe płynne 1% tłuszcz mlekowy z witaminą A i witaminą D], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition_facts.php?id=Milk%20lowfat%20fluid%201%%20milkfat%20with%20added%20vitamin%20A%20and%20vitamin%20D&idn=01082. Możliwość przeliczenia na szklanki: "Nutrition Facts Comparison Tool" [Narzędzie do porównywania faktów dotyczących odżywiania], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-facts-compare.php

A jednak suszona bazylia [...] superbudulec kości

"Spices basil dried" [Przyprawy bazylia suszona], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition_facts.php?id=Spices%20basil%20dried&idn=02003. Możliwość przeliczenia na łyżki: "Nutrition Facts Comparison Tool" [Narzędzie do porównywania faktów dotyczących odżywiania], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-facts-compare.php

Twierdzą, że wapń jest kategorią samą w sobie [...] uznano za "niepokojący"

Rude, Cheryl. "June Is Dairy Month" [Czerwiec jest miesiącem nabiału], Marshall Independent. 12 czerwca 2013. http://www.marshallindependent.com/page/content.detail/id/540172/June-is-Dairy-Month.html?nav=5007

Choć te statystyki, pochodzące ze strony Międzynarodowego Stowarzyszenia Produktów Nabiałowych [...] dokładnej analizie

Sole, Elise. "Harvard doctor refutes milk recommendations" [Lekarz z Uniwersytetu Harvarda podważa zalecenia dotyczące mleka], Yahoo! Lifestyle. 4 lipca 2013. https://au.lifestyle.yahoo.com/health/diet-nutrition/article/-/17863803/harvard-doctor-refutes-milk-recommendations/

"Industry Facts: The Importance of Milk in the Diet" [Fakty z branży: znaczenie mleka w diecie], Międzynarodowe Stowarzyszenie Produktów Nabiałowych. http://www.idfa.org/resource-center/industry-facts/

W 1990 roku, kiedy dziadek zmarł [...] jego najlepszym rokiem na bieżni

"Carl Lewis, vegan olympic sprinter" [Carl Lewis, weganin i olimpijski sprinter], Great Vegan Athletes. www.greatveganathletes.com/vegan_athlete_carl_lewis

Mac Danzig [...] stuprocentowym weganinem

"50 Famous Vegetarians: Mac Danzig" [50 sławnych wegetarian: Mac Danzig], Pros and Cons. Ostatnia aktualizacja: 11 lutego 2013. http://vegetarian.procon.org/view.resource.php?resourceID=004527#Danzig

Trzykrotny zwycięzca wyścigu Rolex Grand Am Andy Lally [...] miłośnicy mięsa i ziemniaków

"Andy Lally, vegan racing driver" [Andy Lally, weganin i kierowca wyścigowy], Great Vegan Athletes. http://www.greatveganathletes.com/vegan_athlete_andy-lally-vegan-racing-driver

Mistrz kulturystyki Kenneth Williams jest dumnym weganinem od 2000 roku

"Kenneth G. Williams, vegan bodybuilder" [Kenneth G. Williams, weganin i mistrz kulturystyki], Great Vegan Athletes. http://www.greatveganathletes.com/vegan_athlete_kenneth-g-williams-vegan-bodybuilder

Mike Tyson twierdzi [...] czerpie siłę z warzyw

"Mike Tyson: 'I Became a Vegan'-Where They Are Now - Oprah Winfrey Network" [Mike Tyson: "Zostałem weganinem" - Gdzie są teraz - Oprah Winfrey Network], YouTube video, 3:32, opublikowane przez: "OWN TV", 9 kwietnia 2013. http://www.youtube.com/watch?v=Vc-DeGEXAmM

Tatsoi [...] 4% DV fosforu i magnezu

"Tatsoi", Mr. McGregor's Greens and Herbs. http://arcgreenhouses.com/baby-greens/tatsoi

Szklanka gotowanych liści rzepy (...) 13% DV witaminy B6

"Turnip greens" [Liście rzepy], The World's Healthiest Foods. http://www.whfoods.com/genpage.php?tname=foodspice&dbid=144

Ponieważ 73% wapnia dostępnego w zasobach żywności [...] ze źródeł nienabiałowych

Sole, Elise. "Harvard doctor refutes milk recommendations" [Lekarz z Uniwersytateu Harvarda podważa zalecenia dotyczące mleka], Yahoo! Lifestyle. 4 lipca 2013. https://au.lifestyle.yahoo.com/health/diet-nutrition/article/-/17863803/harvard-doctor-refutes-milk-recommendations/

Wapń staje się coraz łatwiej dostępny [...] do wypieków, zwłaszcza pieczywa bezglutenowego

"Amaranth grain cooked" [Gotowane nasiona amarantusa], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition_facts.php?id=Amaranth%20grain%20cooked&idn=20002. Możliwość przeliczenia na szklanki: "Nutrition Facts Comparison Tool" [Narzędzie do porównywania faktów dotyczących odżywiania] HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-facts-compare.php

Culliney, Kacey. "Fiber, whole grains and seeds: Packing nutritional punch into gluten-free" [Błonnik, pieczywo pełnoziarniste i nasiona: odżywcza siła w pieczywie bezglutenowym], bakeryandsnacks.com. Ostatnia aktualizacja: 14 października 2013. http://www.bakeryandsnacks.com/Ingredients/Fiber-whole-grains-and-seeds-Packing-nutritional-punch-into-gluten-free

Jeśli potrzebujesz wapnia [...] pobijają mleko pod każdym względem

Ward, Jennifer. "Chia Seeds: The latest superfood" [Nasiona chia: najnowsza superżywność], Culinate. 11 stycznia 2012. http://www.culinate.com/articles/produce_dairies/chia_seeds

Duncan, Lindsey. "Chia: Ancient Super-Seed Secret" [Chia: sekret starożytnych super nasion], The Dr. Oz Show. Opublikowany: 14 października 2011. http://www.doctoroz.com/blog/lindsey-duncan-nd-cn/chia-ancient-super-secret

Nasiona chia stają się częścią głównego nurtu [...] do 2020 roku będzie warty ponad miliard dolarów

Latif, Ray. "Video: Chia\Vie Aiming for Growth in Grocery, Club Channels" [Wideo: Chia/Vie planuje wzrost w sieciach sklepów spożywczych i sklepów wymagających kart członkowskich], Bevnet. Opublikowano: 23 października 2013. http://www.bevnet.com/news/2013/video-chiavie-aiming-for-growth-in-grocery-club-channels

Rothman, Max. "Target Identifies Emerging Brands, Begins Four-Wave Test" [Target wskazuje początkujące marki, rozpoczyna czteroczęściowy test], Bevnet. Opublikowano: 6 listopada 2013. http://www.bevnet.com/news/2013/target-identifies-emerging-brands-begins-four-wave-test

Klineman, Jeffrey. "The Battle for Breakfast" [Walka o śniadanie], Bevnet. Opublikowano: 17 października 2013. http://www.bevnet.com/magazine/issue/2013/the-battle-for-breakfast

Watson, Elaine. "Chia and quinoa lead the field-by miles-when it comes to product launches with ancient grains and seeds, says Datamonitor" [Chia i komosa ryżowa zdecydowanie przodują w kategorii starożytnych nasion wprowadzonych na rynek, twierdzi Datamonitor], bakeryandsnacks.com. Ostatnia aktualizacja: 20 listopada 2013. http://www.bakeryandsnacks.com/Trends/Health/Chia-and-quinoa-lead-the-field-by-miles-when-it-comes-to-product-launches-with-ancient-grains-and-seeds-says-Datamonitor

"Meet your team; Analyst and research team; Tom Vierhile: Innovation Insights Director" [Nasz zespół; Zespół ds. analiz i badań; Tom Vierhile: dyrektor ds. innowacji], Datamonitor Consumer. http://www.datamonitorconsumer.com/meetyourteam/

Daniells, Stephen. "Chia boom: With 239% growth, chia category set to hit $1 bn by 2020" [Popularność chia: przy 239-procentowym wzroście, kategoria chia osiągnie 1 miliard do 2020 roku], bakeryandsnacks.com. Ostatnia aktualizacja: 22 listopada 2013. http://www.bakeryandsnacks.com/Trends/Ancient-Grains/Chia-boom-With-239-growth-chia-category-set-to-hit-1-bn-by-2020

Stworzenie nowej sieci [...] tak mleczno białe, jak przemysł mleczarski próbuje nam wmawiać

Deniells, Stephen. "Latin American suppliers plan 'Chia Council' to develop business" [Dostawcy latynoamerykańscy planują stworzenie "rady chia", aby rozwijać interesy], Food Navigator USA. Ostatnia aktualizacja: 29 sierpnia 2012. http://www.foodnavigator-usa.com/Markets/Latin-American-suppliers-plan-Chia-Council-to-develop-business

ROZDZIAŁ ÓSMY: WAPŃ W MLEKU

We własnym gronie mówią coś zupełnie przeciwnego. Tom Gallagher [...] "[...] w pewnej chwili mleko stanie się zbędnym napojem"

Barret, Rick. "U.S. milk sales reach lowest level in decades" [Sprzedaż mleka w USA na najniższym poziomie od kilkudziesięciu lat], Milwaukee-Wisconsin Journal Sentinel. 3 września 2012. http://www.jsonline.com/business/us-milk-sales-reach-lowest-level-in-decades-4m6mnqa-168400516.html

Fala roślin, a teraz także owadów [...] utrzymać popyt na mleko

Watrous, Monica. "Beyond whey: Emerging sources of protein" [Nie tylko serwatka: nowe źródła białka], Food Business News. 10 marca 2014. http://www.foodbusinessnews.net/articles/news_home/New-Product-Launches/2014/03/Beyond_whey_Emerging_sources_o.aspx?ID={212DA70C-4362-4A6A-8BE0-E78E59001EC1}&cck=1

Sifferlin, Alexandra. "What's In a Bug? Lots of Healthy Nutrients: Crickets" [Co jest w robaku? Mnóstwo zdrowych składników pokarmowych: świerszcze], "Time". 21 sierpnia 2013. http://healthland.time.com/2013/08/21/why-eating-bugs-is-good-for-you-its-about-the-nutrients/

W październiku 2014 roku [...] Gallagher zapowiedział "[...] dla konsumentów na każdym etapie życia"

Dickrell, Jim. "DMI Announces More Than $500 Million in Fluid Milk Partnerships" [DMI zapowiada, że partnerzy zainwestują ponad 500 milionów dolarów w sprzedaż płynnego mleka], "Farm Journal". 30 października 2014. http://www.agweb.com/article/dmi-announces-more-than-500-million-in-fluid-milk-partnerships-jim-dickrell/

Dairy Management Inc. "Dairy Management Partnerships Set to Ignite Fluid Milk Innovation" [Partnerzy Dairy Management wprowadzą innowacje na rynku płynnego mleka], PerishableNews.com. Opublikowano 31 października 2014. http://www.perishablenews.com/index.php?article=0040438

Peterson, Kim. "Coca-Cola's latest gambit: A new kind of milk" [Najnowszy ruch Coca-Coli: nowy rodzaj mleka], CBS Moneywatch. 24 listopada 2014. http://www.cbsnews.com/news/coca-cola-is-introducingfairlife-milk/

Spójrzmy na pozostałe cztery grupy na "Moim talerzu" [...] pokarmy zwierzęce i roślinne

"Welcome to the Five Food Groups" [Witamy wśród pięciu grup żywieniowych], Ministerstwo Rolnictwa USA, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/

Natomiast do grupy nabiałowej [...] krowie mleko w postaci przeróżnych przetworów

"What Foods Are Included in the Dairy Group?" [Jakie produkty należą do grupy nabiałowej?] Ministerstwo Rolnictwa USA, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/dairy.html

Odwiedź sekcję nabiału [...] "[...] wapnia wchłaniana z powyższych produktów może być różna"

"Tips for Making Wise Choices in the Dairy Group" [Wskazówki, jak dokonać mądrego wyboru w grupie nabiałowej], Ministerstwo Rolnictwa USA, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/dairy-tip.html#nomilk

Niemniej niektóre rośliny zawierają odpowiednio wysoki poziom wapnia, który tę właściwość kompensuje

"Top 10 Foods Highest in Calcium" [10 produktów o najwyższej zawartości wapnia], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/articles/foods-high-in-calcium.php

Stąd wysiłki dr. Davida Ludwiga [...] "[...] nasiona i może jeszcze ryby"

Lee, Kathleen. "Got Milk? Look to Other Food Sources for Daily Calcium" [Piłeś mleko? Są też inne żywieniowe źródła wapnia], "Science World Report". Pierwsza publikacja: 2 lipca 2013. http://www.scienceworldreport.com/articles/7906/20130702/milk-look-food-sources-calcium-recommended-intake.htm

Sole, Elise. "Harvard doctor refutes milk recommendations" [Lekarz z Uniwersytateu Harvarda podważa zalecenia dotyczące mleka], Yahoo! Lifestyle. 4 lipca 2013. https://au.lifestyle.yahoo.com/health/diet-nutrition/article/-/17863803/harvard-doctor-refutes-milk-recommendations/

Jak napisano w artykule opublikowanym w Chicago Tribune [...] i 49,3%

Deardorff, Julie. "Not milk? If you can't imagine life without a daily dose of dairy, consider new research that questions the value-if not the safety-of this dietary staple" [Nie mleko? Jeśli nie wyobrażasz sobie życia bez codziennej porcji nabiału, zapoznaj się z wynikami badania, kwestionującymi wartość - jeśli nie bezpieczeństwo - mleka], "Chicago Tribune". 5 lutego 2006. http://articles.chicagotribune.com/2006-02-05/features/0602050428_1_calcium-intake-dairy-products-milk

"Table 2: Comparison of Food Sources of Absorbable Calcium" [Tabela 2: Porównanie źródeł łatwo przyswajalnego wapnia], Krajowa Rada ds. Nabiału. http://www.nationaldairycouncil.org/SiteCollectionDocuments/health_wellness/dairy_nutrients/CalciumAbsorptionpdf.pdf.

Kiedy w 2004 roku byłam na Florydzie [...] "[...] z całą resztą dezinformacji, jaka krąży w eterze, to wręcz niewiarygodne"

Wywiad przeprowadzony 15 kwietnia 2004 z Allenem Morrisem z Towarzystwa Naukowo-Ekonomicznego w Centrum Edukacji i Badań Cytrusów przy Uniwersytecie Florydy.

Zalecane dzienne spożycie wapnia [...] "[...] których strukturę wzmacnia"

"Vitamin D and Calcium: Updated Dietary Reference Intakes" [Witamina D i wapń: aktualne zalecane dzienne dawki], Health Canada. Ostatnia aktualizacja: 22 marca 2012. http://www.hc-sc.gc.ca/fn-an/nutrition/vitamin/vita-d-eng.php#a7

"Calcium-Dietary Supplement Fact Sheet" [Wapń - zestawienie suplementów diety], Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych oraz Narodowe Instytuty Zdrowia. Zaktualizowano: 21 listopada 2013. http://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/

Możemy nie wiedzieć, dlaczego [...] odpowiednio na 400 i 310 miligramów

"Magnesium-Dietary Supplement Fact Sheet" [Magnez - zestawienie suplementów diety], Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych oraz Narodowe Instytuty Zdrowia. Zaktualizowano: 4 listopada 2013. http://ods.od.nih.gov/factsheets/Magnesium-HealthProfessional/

W 2011 roku, w dziale Zdrowie i Rodzina magazynu Time [...] "[...] zaleceń dotyczących spożycia wapnia"

Park, Alice. "Study: U.S. Calcium Guidelines May Be too High" [Badanie: Amerykańskie zalecenia dotyczące spożycia wapnia mogą być zbyt wysokie], "Time". 25 maja 2011. http://healthland.time.com/2011/05/25/study-u-s-calcium-guidelines-may-be-too-high/

Tak jak badanie Warensjo podważa [...] "[...] zawartości wapnia i fosforu"

Chan, June M. i Edward L. Giovannucci. "Dairy Products, Calcium, and Vitamin D and Risk of Prostate Cancer" [Produkty nabiałowe, wapń i witamina D a ryzyko raka prostany], "Epidemiologic Reviews" 23, nr 1 (2001): 87-92, cytat z: The China Study: The Most Comprehensive Study of Nutrition Ever Conducted and the Startling Implications for Diet, Weight Loss, and Long-term Health [wyd. polskie: Nowoczesne zasady odżywiania, wyd. Galaktyka, Łódź 2011] (Dallas: BenBella Books, 2006), 178.

Giovannucci, Edward. "Dietary Influences of 1,25 (OH)2 Vitamin D in Relation to Prostate Cancer: A Hypothesis" [Wpływ witaminy D 1,25 (OH)2 na raka prostaty: hipoteza], Cancer Causes and Control 9, nr 6 (grudzień 1998): 567-582, cytat z: The China Study: The Most Comprehensive Study of Nutrition Ever Conducted and the Startling Implications for Diet, Weight Loss, and Long-Term Health [wyd. polskie: Nowoczesne zasady odżywiania, wyd. Galaktyka, Łódź 2011] (Dallas: BenBella Books, 2006), 178.

Jak dr Neville Golden [...] "[...] nie masz wystarczającej dawki witaminy D, i tak go nie wchłoniesz"

Neighmond, Patti. "Recipe for Strong Teen Bones: Exercise, Calcium and Vitamin D" [Przepis na mocne kości u nastolatków: ruch, wapń i witamina D], Shots, Health News from NPR. 28 października 2013. http://www.npr.org/blogs/health/2013/10/28/240553878/the-recipe-for-strong-teenage-bones-exercise-calcium-and-d

Wyjaśnienie tego procesu Campbellowie [...] narażony jest na niezliczone choroby

Campbell i Campbell, The China Study [wyd. polskie: Nowoczesne zasady odżywiania, wyd. Galaktyka, Łódź 2011], 180-181.

Sneider, Mary Catharine. "Health Talk: D, the heavyweight vitamin" [Rozmowy o zdrowiu: D - witamina wagi ciężkiej], "The Sentinel". 26 października 2013. http://cumberlink.com/news/local/health-talk-d-the-heavy-weight-vitamin/article_cacf3f78-3e76-11e3-8017-0019bb2963f4.html

Campbellowie zauważają [...] w Stanach Zjednoczonych niż w Singapurze

Campbell i Campbell, The China Study [wyd. polskie: Nowoczesne zasady odżywiania, wyd. Galaktyka, Łódź 2011], 208-209

"D. Mark Hegsted, Biography" [D. Mark Hegsted, Biografia], Wikipedia. Ostatnia aktualizacja: 12 października 2014. http://en.wikipedia.org/wiki/D._Mark_Hegsted

Dietetycy lubią nam przypominać [...] przestraszyć i zmusić do zwiększenia konsumpcji mleka i nabiału

Rude, Cheryl. "June Is Dairy Month" [Czerwiec jest miesiącem nabiału], Marshall Independent. 12 czerwca 2013. http://www.marshallindependent.com/page/content.detail/id/540172/June-is-Dairy-Month.html?nav=500

Jednak nawet Światowa Organizacja Zdrowia [...] "[...] w celu zapobiegania osteoporozie"

"Population nutrient intake goals for preventing diet-related chronic disease: Recommendations for preventing osteoporosis" [Zapobieganie przewlekłym chorobom dietozależnym jako cel konsumpcji składników pokarmowych: zalecenia dotyczące zapobiegania osteoporozie], Światowa Organizacja Zdrowia. http://www.who.int/nutrition/topics/5_population_nutrient/en/index25.html

Zalecenia rządu Wielkiej Brytanii są bardziej zgodne [...] "[...] zapotrzebowanie większości osób"

Theobald, H. E. "Briefing Paper: Dietary calcium and health" [Druk informacyjny: wapń w diecie a zdrowie], Nutrition Bulletin, 30 (Brytyjska Fundacja do Spraw Żywienia, 2005), 237-277, 252.

Pierwszy: standaryzowane wg wieku współczynniki częstości występowania [...] "[...] wzrost standaryzowanych wg wieku współczynników złamań"

"Population nutrient intake goals for preventing diet-related chronic disease: Recommendations for preventing osteoporosis" [Zapobieganie przewlekłym chorobom dietozależnym jako cel konsumpcji składników pokarmowych: zalecenia dotyczące zapobiegania osteoporozie], Światowa Organizacja Zdrowia. http://www.who.int/nutrition/topics/5_population_nutrient/en/index25.html

Pamiętajmy o sugestii WHO [...] "[...] spożycia wapnia na bilans wapnia"

"Population nutrient intake goals for preventing diet-related chronic disease: Recommendations for preventing osteoporosis" [Zapobieganie przewlekłym chorobom dietozależnym jako cel konsumpcji składników pokarmowych: zalecenia dotyczące zapobiegania osteoporozie], Światowa Organizacja Zdrowia. http://www.who.int/nutrition/topics/5_population_nutrient/en/index25.html

Komitet Lekarzy na Rzecz Medycyny Odpowiedzialnej [...] zaburzają wchłanianie wapnia

"New PCRM Study Shatters Milk Myth: Children's Bone Health Tied to Exercise, Not Dairy" [Nowe badanie przeprowadzone przez PCRM obala mit związany z mlekiem: stan kości u dzieci ma związek z ruchem, nie z nabiałem], Komitet Lekarzy na Rzecz Medycyny Odpowiedzialnej. http://www.pcrm.org/search/?cid=1202

Lanou, A. J., S. E. Berkow i N. D. Barnard. "Calcium, Dairy Products, and Bone Health in Children and Young Adults: A Reevaluation of the Evidence" [Wapń, produkty nabiałowe i zdrowie kości u dzieci i młodzieży], "Pediatrics" 115, nr 3 (1 marca 2005), 736-743.

Nowsze badanie [...]"[...] potwierdzających słuszność zaleceń żywieniowych"

"Drinking milk in teen years questioned for bone benefits" [Zakwestionowano korzyści związane ze spożywaniem mleka w wieku nastoletnim], CBC News. Ostatnia aktualizacja: 18 listopada 2013. http://www.cbc.ca/news/health/drinking-milk-in-teen-years-questioned-for-bone-benefits-1.2431015

Mozes, Alan. "Drinking Milk as Teens Might Not Protect Men's Bones, Study Suggests" [Badanie wskazuje, że spożywanie mleka w młodości może nie chronić kości w starszym wieku], "U.S., News & World Report", HealthDay. 19 listopada 2013. http://health.usnews.com/health-news/news/articles/2013/11/19/drinking-milk-as-teens-might-not-protect-mens-bones-study-suggests

Prowadząca: "Nie wyobrażam sobie [...] "[...] Reporterka: "Ja też nie"

"Milk may not be as good for your bones as you thought" [Mleko może nie być tak korzystne dla zdrowia kości, jak sądziłeś], CTVNews Video, opublikowano w: "The Globe and Mail", 19 listopada 2013. http://www.theglobeandmail.com/life/life-video/video-ctv-ottawa-milk-benefits-exaggerated/article15515794/

ROZDZIAŁ 9: NIE SZUKAJ WITAMINY D W NABIALE

Chociaż krzywica niemal całkowicie zniknęła [...] zbyt rzadkie przebywanie na słońcu

Cheng, Maria. "Rickets bone disease making a comeback in U.K., doctors say" [Krzywica wraca do Wielkiej Brytanii, twierdzą lekarze], CTV News. Opublikowano: 8 listopada 2013. http://www.ctvnews.ca/health/health-headlines/rickets-bone-disease-making-a-comeback-in-u-k-doctors-say-1.1533498

W ciągu godziny spędzonej latem na słońcu [...] wynosi jej DV (400 jednostek międzynarodowych (IU)

Weil, Andrew. "New Recommendation: Why You Need More Vitamin D" [Nowe zalecenie: dlaczego potrzebujesz więcej witaminy D], The Huffington Post. Ostatnia aktualizacja: 17 listopada 2011. http://www.huffingtonpost.com/andrew-weil-md/new-recommendation-why-yo_b_446580.html

"Guidance for Industry: A Food Labeling Guide (14. Appendix F: Calculate the Percent Daily Value for the Appropriate Nutrients" [Przewodnik dla branży: wskazówki dotyczące etykietowania żywności (14. Dodatek F: obliczanie procentowej wartości dziennej dla odpowiednich składników pokarmowych)], Federalna Agencja Żywności i Leków w USA. Ostatnia aktualizacja: 20 czerwca 2014. http://www.fda.gov/Food/GuidanceRegulation/GuidanceDocumentsRegulatoryInformation/LabelingNutrition/ucm064928.htm

Mimo zdolności ludzkiego organizmu [...] 4 tysiące IU dla wszystkich osób powyżej dziewiątego roku życia

Bischoff-Ferrari, Heike i Walter Willett. "Comment on the IOM Vitamin D and Calcium Recommendations for Adult Bone Health, too Low on Vitamin D-and too Generous on Calcium" [Komentarz na temat zaleceń IOM dotyczących korzystnego wpływu witaminy D i wapnia na stan kości u dorosłych - za mało witaminy D i za dużo wapnia], The Nutrition Source, Szkoła Zdrowia Publicznego Harvarda. http://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/vitamin-d-fracture-prevention/

Wiosną 2009 roku miesięcznik Scientific American [...] "[...] obecne realia w USA"

Lite, Jordan. "Vitamin D deficiency soars in the U.S., study says" [W USA gwałtownie wzrasta niedobór witaminy D], "Scientific American". 23 marca 2009. http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=vitamin-d-deficiency-united-states

Kiedyś na stronie internetowej Kliniki Mayo [...] witaminy D, czyli dawka zalecana dla każdej osoby od pierwszego do siedemdziesiątego roku życia jest niewystarczająca

Feldman, Rachel. "Benefits of Vitamin D" [Zalety witaminy D]. https://www.rachelswellness.com/2014/06/14/benefits-of-vitamin-d/

"Drugs and Supplements, Vitamin D Dosing" [Leki i suplementy, dawkowanie witaminy D], Klinika Mayo. http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/vitamin-d/dosing/hrb-20060400

W 2005 roku dr Andrew [...] aby wszyscy przyjmowali tę witaminę w takiej właśnie ilości

Weil, Andrew. "New Recommendation: Why You Need More Vitamin D" [Nowe zalecenia: dlaczego potrzebujesz więcej witaminy D], The Huffington Post. Ostatnia aktualizacja: 17 listopada 2011. http://www.huffingtonpost.com/andrew-weil-md/new-recommendation-why-yo_b_446580.html

David Mark Hegsted, którego badania pomogły ujawnić "paradoks wapnia", już w 2005 roku [...] "[...] od dwóch do czterech tysięcy jednostek"

Nestle, Marion. "Transcript of our interview: Marion Nestle interview with Mark Hegsted, September 7, 2005" [Transkrypcja naszego wywiadu: Marion Nestle rozmawia z Markiem Hegstedem, 7 września 2005]. www.foodpolitics.com/wp-content/uploads/hegsted_edited.doc

Strona internetowa Szkoły Zdrowia Publicznego Harvarda zamieściła [...] ze względów bezpieczeństwa"

Bischoff-Ferrari, Heike i Walter Willett. "Comment on the IOM Vitamin D and Calcium Recommendations for Adult Bone Health, too Low on Vitamin D-and too Generous on Calcium" [Komentarz na temat zaleceń IOM dotyczących korzystnego wpływu witaminy D i wapnia na stan kości u dorosłych - za mało witaminy D i za dużo wapnia], The Nutrition Source, Szkoła Zdrowia Publicznego Harvarda. http://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/vitamin-d-fracture-prevention/

Mann, Denise. "Guidelines Call for Increase in Vitamin D: Institute of Medicine Wants to Raise the Recommended Dietary Allowance of Vitamin D and Calcium" [Apel o zwiększenie dawek witaminy D: Instytut Medycyny chce podniesienia zaleceń żywieniowych dotyczących witaminy D i wapnia], WebMD. 30 listopada 2010. http://www.webmd.com/diet/news/20101129/guidelines-increase-vitamin-d

W swoim raporcie na temat ludzkiego zapotrzebowania na witaminy [...] "[...] lub kompensować niskie"

"Human Vitamin and Mineral Requirements, Chapter 11: Calcium-Determinants of Calcium Balance" [Ludzkie zapotrzebowanie na witaminy i minerały, Rozdział 11: Wapń - czynniki determinujące bilans wapnia], Korporacyjne Repozytorium Dokumentów Organizacji Stanów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa. http://www.fao.org/docrep/004/y2809e/y2809e0h.htm#bm17

W jednym z artykułów na temat swojej pracy [...] "[...] zachodnie diety"

Hegsted, D. M. "From Chick Nutrition to Nutrition Policy" [Od żywienia kurcząt do polityki żywieniowej], "Annual Review of Nutrition" 20 (2000): 1-19, 1.

Podobnie jak wapń, ten minerał [...] 400 miligramów DV magnezu

"Top 10 Foods Highest in Magnesium" [10 produktów o najwyższej zawartości magnezu], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/articles/foods-high-in-magnesium.php

King, D. E., A. G. Mainous 3rd, M. E. Gessey i R. F. Woolson. "Dietary Magnesium and C-Reactive Protein Levels" [Zawartość magnezu i białka C-reaktywnego w diecie], "Journal of the American College of Nutrition", nr 3 (24 czerwca 2005): 166-171, cytat z: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15930481, Państwowe Centrum Informacji Biotechnologicznej, PubMed.

Jak twierdzi dr David Ludwig: "Zalecany poziom spożycia [...] według ostatnich meta-analiz"

Perry, Susan. "Milk-consumption guidelines questioned; scientists call for more evidence" [Zakwestionowano wskazówki dotyczące spożywania mleka; naukowcy domagają się dalszych dowodów], MinnPost. 9 lipca 2013. http://www.minnpost.com/second-opinion/2013/07/milk-consumption-guidelines-questioned-scientists-call-more-evidence

Stany Zjednoczone i Kanada mogłyby uczyć się od Wielkiej Brytanii, w której również namawia się do "picia mleka ze względu na zawarty w nim wapń"

"Wirral MP celebrates free milk in schools" [Posłanka z półwyspu Wirral cieszy się z darmowego mleka w szkołach], "Wirral Globe". Ostatnia aktualizacja: 27 września 2013. http://www.wirralglobe.co.uk/news/10703947.Wirral_MP_celebrates_free_milk_in_schools/

W swoim artykule [...] mężczyźni i kobiety po przekroczeniu siedemdziesiątego roku życia

Theobald, H.E., 2005 British Nutrition Foundation, Nutrition Bulletin 30, 237-277, 257 "Calcium - Dietary Supplement Fact Sheet" [Wapń - zestawienie suplementów diety], Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych oraz Narodowe Instytuty Zdrowia. Zaktualizowano: 21 listopada 2013. http://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-HealthProfessional/

Brak podstaw naukowych potwierdzających zasadność RDA [...] "[...] niewiele różnią się od wartości, które wówczas ustaliliśmy"

Nestle, Marion. "Transcript of our interview: Marion Nestle interview with Mark Hegsted, September 7, 2005" [Transkrypcja naszego wywiadu: Marion Nestle rozmawia z Markiem Hegstedem, 7 września 2005]. www.foodpolitics.com/wp-content/uploads/hegsted_edited.doc

Wyobraź sobie przez chwilę, że USDA zgadza się ze stwierdzeniem WHO [...] wystarczy, aby zapobiec osteoporozie

"Population nutrient intake goals for preventing diet-related chronic disease: Recommendations for preventing osteoporosis" [Zapobieganie przewlekłym chorobom dietozależnym jako cel konsumpcji składników pokarmowych: zalecenia dotyczące zapobiegania osteoporozie], Światowa Organizacja Zdrowia. http://www.who.int/nutrition/topics/5_population_nutrient/en/index25.html

Powiedzmy, że uwzględniłoby też wyniki szwedzkiego badania [...] wręcz niebezpieczne dla zdrowia

Park, Alice. "Study: U.S. Calcium Guidelines May Be too High" [Badanie: Amerykańskie zalecenia dotyczące spożycia wapnia mogą być zbyt wysokie], "Time". 25 maja 2011. http://healthland.time.com/2011/05/25/study-u-s-calcium-guidelines-may-be-too-high/

Michaelsson, Karl i in. "Milk intake and risk of mortality and fractures in women and men: cohort studies" [Spożycie mleka a współczynnik śmiertelności i złamań u kobiet i mężczyzn: badania kohortowe], "The BMJ". Opublikowano: 28 października 2014. http://www.bmj.com/content/349/bmj.g6015

Trzy łyżki suszonej bazylii [...] czerwonych krwinek, serca i okrężnicy

"Spices basil dried" [Przyprawy bazylia suszona], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition_facts.php?id=Spices%20basil%20dried&idn=02003; Możliwość przeliczenia na łyżki: "Nutrition Facts Comparison Tool" [Narzędzie do porównywania faktów dotyczących odżywiania], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-facts-compare.php

"Milk lowfat fluid 1% milkfat with added vitamin A and vitamin D" [Mleko niskotłuszczowe płynne 1% tłuszcz mlekowy z witaminą A i witaminą D], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition_facts.php?id=Milk%20lowfat%20fluid%201%%20milkfat%20with%20added%20vitamin%20A%20and%20vitamin%20D&idn=01082; Możliwość przeliczenia na szklanki i porównania z bazylią: "Nutrition Facts Comparison Tool" [Narzędzie do porównywania faktów dotyczących odżywiania], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-facts-compare.php

"Dietary Guidelines for Americans, 2010" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów na rok 2010], Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 41-42. Dostępne na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/DGAs2010-PolicyDocument.htm

"Appendix D: Major Nutrients" [Dodatek D: główne składniki pokarmowe], Służba Żywności i Żywienia Ministerstwa Rolnictwa Stanów Zjednoczonych. www.fns.usda.gov/sites/default/files/appendd.pdf

Pamiętajmy, że nawet Krajowa Rada ds. Nabiału [...] wchłania się łatwiej niż ten znajdujący się w mleku

"Table 2: Comparison of Food Sources of Absorbable Calcium" [Tabela 2: Porównanie źródeł łatwo przyswajalnego wapnia], Krajowa Rada ds. Nabiału. http://www.nationaldairycouncil.org/SiteCollectionDocuments/health_wellness/dairy_nutrients/CalciumAbsorptionpdf.pdf, 2

Jeśli bliższy ci jest gust George'a H. W. Busha [...] w ogrodzie w Białym Domu

Dowd, Maureen. ""Jestem Prezydentem" więc koniec z brokułami!", "New York Times". Opublikowano: 23 marca 1990. http://www.nytimes.com/1990/03/23/us/i-m-president-so-no-more-broccoli.html

Doktorzy David Ludwig i Walter Willett [...] "[...] uniwersalnej dawki minimum"

Perry, Susan. "Milk-consumption guidelines questioned; scientists call for more evidence" [Zakwestionowano wskazówki dotyczące spożywania mleka; naukowcy domagają się dalszych dowodów], MinnPost. 9 lipca 2013. http://www.minnpost.com/second-opinion/2013/07/milk-consumption-guidelines-questioned-scientists-call-more-evidence

Tak samo Ministerstwo Rolnictwa postąpiło w odniesieniu do alkoholu [...] w wieku 19-30 lat

"Dietary Guidelines for Americans, 2010" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów na rok 2010], Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 21. Dostępne na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/DGAs2010-PolicyDocument.htm

"Calories: How Many Can I Have?" [Kalorie: ile mogę zjeść?], Ministerstwo Rolnictwa USA, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/weight-management-calories/calories/empty-calories-amount.html

Doktorzy tacy jak David Ludwig [...] króliki doświadczalne

Deardorff, Julie. "Not milk? If you can't imagine life without a daily dose of dairy, consider new research that questions the value-if not the safety-of this dietary staple" [Nie mleko? Jeśli nie wyobrażasz sobie życia bez codziennej porcji nabiału, zapoznaj się z wynikami badania, kwestionującymi wartość - jeśli nie bezpieczeństwo - mleka], "Chicago Tribune". 5 lutego 2006. http://articles.chicagotribune.com/2006-02-05/features/0602050428_1_calcium-intake-dairy-products-milk

Ludwig, David S. i Walter C. Willett. "Three Daily Servings of Reduced-Fat Milk: An Evidence-Based Recommendation?" [Trzy codzienne porcje mleka o obniżonej zawartości tłuszczu: zalecenie oparte na dowodach?], "JAMA Pediatrics" 167, nr 9 (2013): 788-789. Dostępne do wglądu na stronie internetowej: http://archpedi.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=1704826

ROZDZIAŁ 10: SZALONE KRÓW MODYFIKACJE

W listopadzie 2012 roku [...] do 195 funtów (88,5 kg)

Quaife, Tom. "Commentary: Let's solve the fluid milk crisis" [Komentarz: rozwiążmy kryzys związany z płynnym mlekiem], Dairy Herd Management. Ostatnia aktualizacja: 2 listopada 2012. http://www.dairyherd.com/dairy-news/latest/Lets-solve-the-fluid-milk-crisis-176910041.html

Wyche, Paul. "Competition gulps market of cow's milk" [Konkurencja pożera rynek krowiego mleka], "The Journal Gazette". Ostatnia aktualizacja: 5 kwietnia 2014. http://www.journalgazette.net/article/20140405/BIZ/304059967

W artykule redakcyjnym Quaife stwierdził [...] "[...] zimne mleko w wygodnych opakowaniach i o różnych smakach"

Quaife, Tom. "Commentary: Let's solve the fluid milk crisis" [Komentarz: rozwiążmy kryzys związany z płynnym mlekiem], Dairy Herd Management. Ostatnia aktualizacja: 2 listopada 2012. http://www.dairyherd.com/dairy-news/latest/Lets-solve-the-fluid-milk-crisis-176910041.html

Ruslan Medzhitov, immunobiolog ze Szkoły Medycznej Uniwersytetu Yale [...] "[...] Odejdź"

"Noted" [Dostrzeżone], "Yale Alumni Magazine". Lipiec/sierpień 2012, 26. https://www.yalealumnimagazine.com/articles/3479

W książce zatytułowanej Wheat Belly [...] winowajcą jest nie tyle cukier, co białko

Frid, H., M. Nilsson, J. J. Holst i I. M. Bjork. "Effect of whey on blood glucose and insulin responses to composite breakfast and lunch meals in type 2 diabetic subjects" [Wpływ serwatki na poziom glukozy we krwi i reakcje insulinowe na mieszane śniadanie i lunch u osób chorych na cukrzycę typu 2], "American Journal of Clinical Nutrition" 82, nr 1 (lipiec 2005): 69-75, w: William Davis, Wheat Belly: Lose the Wheat, Lose the Weight, and Find Your Path Back to Health (Toronto: Collins, 2011) [wyd. polskie: Dieta bez pszenicy. Jak pozbyć się pszennego brzucha i być zdrowym, wyd. Bukowy Las, Wrocław 2013], 180.

Adebamowo, C. A., D. Spiegelman, F. W. Danby i in. "High School Dietary Dairy Intake and Teenage Acne" [Spożywanie nabiału przez uczniów szkół średnich a trądzik młodzieńczy], Journal of the American Academy of Dermatology 52, nr 2 (luty 2005): 207-14, w: Davis, Wheat Belly [Dieta bez pszenicy], 180.

Zauważa, że [...] i Zulusów, rzadko jada się nabiał

Davis, Wheat Belly [Dieta bez pszenicy], 178-179

Strona internetowa learnstuff.com [...] "[...] wśród niemowląt i dzieci"

"Got Milk? Infographic" [Piłeś mleko? Infografika], Learn Stuff. Ostatnia aktualizacja: 5 października 2012. http://www.learnstuff.com/got-milk/

Właśnie dlatego w Kanadzie wymagane jest wyszczególnianie "powszechnych alergenów" [...] i siarczanów

Gagne, Claire. "Food Labelling: How to Choose Products When You Have Allergies" [Etykiety na produktach spożywczych: co wybierać, kiedy masz alergię], Huffington Post. Ostatnia aktualizacja: 25 stycznia 2014. http://www.huffingtonpost.ca/2014/01/16/food-labelling-canada_n_4609972.html

Napięcie między zwolennikami [...] pobudzające laktację

Morton, James. "Daisy's modified milk proves divisive" [Zmodyfikowane mleko Daisy dzieli społęczeństwo], "The New Zealand Herald". 3 października 2012. http://www.nzherald.co.nz/health/news/article.cfm?c_id=204&objectid=10838017

Tocker, Ali. "Strong Opposition to GE Milk" [Silny sprzeciw wobec mleka genetycznie modyfikowanych krów], "NZ Farmer". Ostatnia aktualizacja: 10 lutego 2012. http://www.stuff.co.nz/business/farming/7757038/Strong-opposition-to-GE-milk

Słownik oksfordzki definiuje słowo "naturalny" jako "stworzony przez naturę"

The Concise Oxford Dictionary, wydanie siódme (Oxford: Clarendon Press)

"Wymień składniki" [...] "Prawdziwe. Proste. Piłeś mleko?"

"Got Milk Commercial-Name the Ingredients-Name the Ingredients-Got Milk?-Goodby, Silverstein & Partners" [Reklama Piłeś mleko - Wymień składniki-Wymień składniki-Piłeś mleko?-Goodby, Silverstein & Partners] AdWeek. Ostatnia aktualizacja: 31 lipca 2012. http://www.adweek.com/video/got-milk-commercial-name-ingredients-got-milk-goodby-silverstein-partners-142354

"Got milk? 'Name the Ingredients'", [Piłeś mleko? "Wymień składniki"] Vimeo. 4 czerwca 2012. http://vimeo.com/43433385

Nosi nazwę mleko a2 i sprzedawane jest przez a2 Milk Company [...] jest szkodliwa dla zdrowia człowieka

Harkinson, Josh. "You're Drinking the Wrong Kind of Milk" [Pijesz niewłaściwy rodzaj mleka], Mother Jones. 12 marca 2014. http://www.motherjones.com/environment/2014/03/a1-milk-a2-milk-america

"Our History" [Nasza historia], a2 Nutrition [Żywienie a2]. http://a2nutrition.com.au/our-expertise/our-history/

Lewis, Roz. "What is the truth about Dannii's designer milk? Star says new product helps beat her dairy sensitivity" [Jak brzmi prawda o mleku reklamowanym przez Dannii? Gwiazda twierdzi, że nowy produkt pomaga jej przezwyciężyć nadwrażliwość na nabiał], "The Daily Mail". Ostatnia aktualizacja: 20 listopada 2012. http://www.dailymail.co.uk/health/article-234532/Dannii-Minogue-Star-says-new-product-helps-beat-dairy-sensitivity.html

Kolejny zastrzyk pewności siebie firma otrzymała [...] że konieczne są dalsze, bardziej szczegółowe badania

Hayes, Jessica. "A2 milk drinkers may get less gut aches" [Pijący mleko a2 mogą rzadziej miewać bóle brzucha], "Farm Weekly". 11 sierpnia 2014. http://www.farmweekly.com.au/news/agriculture/cattle/dairy/a2-milk-drinkers-may-get-less-gut-aches/2708166.aspx?storypage=0

"Switching to A2 milk can bring digestive health benefits" [Przejście na mleko a2 może poprawić trawienie], "The Weekly Times". 15 sierpnia 2014. http://www.weeklytimesnow.com.au/business/dairy/switching-to-a2-milk-can-bring-digestive-health-benefits/story-fnkeqg0i-1227024011714

Niektórzy lekarze odrzucają mleko a2 [...] "[...] spożywane najczęściej, jak nabiał i pszenica"

Lynch, Jared. "Leading nutritionist Rosemary Stanton questions a2 Milk's health claims" [Wybitna dietetyczka Rosemary Stanton kwestionuje twierdzenia dotyczące korzyści zdrowotnych wynikających ze spożywania mleka a2], "The Sydney Morning Herald". 10 września 2014. http://www.smh.com.au/business/retail/leading-nutritionist-rosemary-stanton-questions-a2-milks-health-claims-20140909-10cxhb.html

Lewis, Roz. "What is the truth about Dannii's designer milk? Star says new product helps beat her dairy sensitivity" [Jak brzmi prawda o mleku reklamowanym przez Dannii? Gwiazda twierdzi, że nowy produkt pomaga jej przezwyciężyć nadwrażliwość na nabiał], "The Daily Mail". Ostatnia aktualizacja: 20 listopada 2012. http://www.dailymail.co.uk/health/article-234532/Dannii-Minogue-Star-says-new-product-helps-beat-dairy-sensitivity.html

W swoim felietonie z 7 lipca 2012 w "New York Timesie" [...] zaczęto "leczyć go na nerwicę"

Bittman, Mark. "Got Milk? You Don't Need It" [Piłeś mleko? Niepotrzebnie], "The New York Times". 7 lipca 2012. http://opinionator.blogs.nytimes.com/2012/07/07/got-milk-you-dont-need-it/

Wydaje się, że udręka Marka Bittmana [...] o ulubionym smaku owoców golterii

Bittman, Mark. "Got Milk? You Don't Need It" [Piłeś mleko? Niepotrzebnie], "The New York Times". 7 lipca 2012. http://opinionator.blogs.nytimes.com/2012/07/07/got-milk-you-dont-need-it/

W 2004 roku Departament Zdrowia w Queensland [...] za rosnący udział w rynku mleka a2

Binsted, Tim. "Parmalat boss hits out at a2 milk" [Szef Parmalatu uderza w mleko a2], NZ Farmer. Ostatnia aktualizacja: 18 marca 2014. http://www.stuff.co.nz/business/farming/dairy/9840448/Parmalat-boss-hits-out-at-a2-milk

Lynch, Jared. "Leading nutritionist Rosemary Stanton questions a2 Milk's health claims" [Wybitna dietetyczka Rosemary Stanton kwestionuje twierdzenia dotyczące korzyści zdrowotnych wynikających ze spożywania mleka a2], "The Sydney Morning Herald". 10 września 2014. http://www.smh.com.au/business/retail/leading-nutritionist-rosemary-stanton-questions-a2-milks-health-claims-20140909-10cxhb.html

Astley, Mark. "a2 milk not confusing Australian consumers: A2DPA" [Mleko a2 nie wprowadza w błąd australijskich konsumentów: A2DPA], "Dairy Reporter". Ostatnia aktualizacja: 25 marca 2014. http://www.dairyreporter.com/Manufacturers/a2-milk-concept-not-confusing-Australian-consumers-A2DPA

Katz, Bella. "A2 milk story wins greater market share" [Mleko a2 zdobywa większe udziały w rynku], stuff.co.nz Business Unlimited. Ostatnia aktualizacja: 25 marca 2014. http://www.stuff.co.nz/business/unlimited/entrepreneurs/9862110/A2-milk-story-wins-greater-market-share

"A2 sales up 22 per cent, targets US" [Sprzedaż a2 wzrasta o 22%, USA nowym celem], "The Australian". 26 lutego 2014. http://www.theaustralian.com.au/news/latest-news/a2-sales-up-22-per-cent-targets-us/story-n3dxity-1226837967071

"A2 Corp to take over NZ marketing, enter North America, Europe" [A2 Corp chce podbić rynek nowozelandzki, wkroczyć do Ameryki Północnej i Europy], "The National Business Review". 31 października 2012. http://www.nbr.co.nz/article/A2-corp-take-control-nz-marketing-enter-north-america-europe-bd-131559

Od spotkania Krajowej Federacji Producentów Mleka i spółki Dairy Management Inc. (DMI) w 2012 roku [...] "pobudzić innowacje związane z płynnym mlekiem"

Dairy Management Inc. "Dairy Management Partnerships Set to Ignite Fluid Milk Innovation" [Partnerstwo w zarządzaniu branżą mleczarską motorem innowacji związanych z płynnym mlekiem], PerishableNews.com. Opublikowano: 31 października 2014. http://www.perishablenews.com/index.php?article=0040438

Potem pojawiły się jeszcze bardziej rewolucyjne pomysły [...] zapach mleka nie jest zbyt lubiany

Weston, Shaun. "Meiji New Style Milk fragrances milk" [Meiji New Style Milk aromatyzuje mleko], FoodBev.com. 23 września 2014. http://www.foodbev.com/news/meiji-new-style-milk-fragranced-milk#.VCNKiueeL4g

Astley, Mark. "Meiji fragranced milk a 'new type of milk': Datamonitor" [Aromatyzowane mleko Meiji "nowym typem mleka": Datamonitor], "Dairy Reporter". Ostatnia aktualizacja: 29 września 2014. http://www.dairyreporter.com/Manufacturers/Meiji-fragranced-milk-a-new-type-of-milk-Datamonitor

"Dr Scott Spies [...] "[...] nie musi go pić, aby być zupełnie zdrowym"

Martinez, Astrid. "How can you lead a healthy life if you can't drink milk?" [Jak możesz być zdrowy, jeśli nie możesz pić mleka?] WBTV. Ostatnia aktualizacja: 28 września 2012. http://www.wbtv.com/story/19652161/moo-ving-presentation

ROZDZIAŁ 11: OPOWIEŚĆ O NIETOLERANCJI

Na stronie Narodowych Instytutów Zdrowia [...] "[...] obniża się zdolność trawienia laktozy"

"Lactose intolerance" [Nietolerancja laktozy], Genetics Home Reference. Zaktualizowano: maj 2010. http://ghr.nlm.nih.gov/condition/lactose-intolerance

Porras, Paul. "Milk has no place in school lunches" [W szkolnych posiłkach nie ma miejsca na mleko], "The Hill". 9 lipca 2014. http://thehill.com/blogs/congress-blog/healthcare/211645-milk-has-no-place-in-school-lunches#ixzz376hNei26

W raporcie z badań klinicznych opublikowanym w 2006 roku [...] 2% nie ma tej zdolności

Heyman, Melvin B. dla Komitetu Doradczego ds. Wytycznych Żywieniowych. "Lactose Intolerance in Infants, Children, and Adolescents" [Nietolerancja laktozy u niemowląt, dzieci i nastolatków], "Pediatrics" 118, nr 3 (wrzesień 2006): 1279-1286, 1280, w: W. Andrea Wiley, Re-Imagining Milk [Przeobrażenie mleka] (Nowy Jork: Routledge, 2011), 29.

Jednak ludzie ci stanowią mniejszość [...] "[...] zinstytucjonalizowanego i sponsorowanego przez rząd rasizmu"

Mills, Milton, oświadczenie przed Komitetem Doradczym ds. Wytycznych Żywieniowych na rok 2015. "Second Meeting-Day 2, Public Oral Testimony" [Drugi dzień spotkania, ustne oświadczenie publiczne], Ministerstwo Zdrowia Stanów Zjednoczonych i Opieki Społecznej, wideo: 2h 22 min. http://videocast.nih.gov/summary.asp?Live=13448&bhcp=1

Wszystko zaczęło się 8-10 tysięcy lat temu [...] udomowiono tura, dzikiego przodka krowy

"History of Cow's Milk from the Ancient World to the Present, 8000 BC-63 BC" [Historia krowiego mleka od starożytności do czasów obecnych, 8000-63 p.n.e.], ProCon.org. Ostatnia aktualizacja: 10 lipca 2013. http://milk.procon.org/view.resource.php?resourceID=000832

W latach 70. XX wieku w Europie Północnej [...] rozkładu laktozy, czyli cukru zawartego w mleku

Thompson, Helen i Adam Cole. "Archaeologists Find Ancient Evidence of Cheese-Making" [Odkrycie archeologicznych dowodów wyrobu sera], NPR. 13 grudnia 2012. http://www.npr.org/blogs/thesalt/2012/12/13/167034734/archaeologists-find-ancient-evidence-of-cheese-making

Bogucki, P.I. "Ceramic sieves of the Linear Pottery culture and their economic implications" [Ceramiczne sita kultury ceramiki wstęgowej rytej i ich implikacje ekonomiczne], "Oxford Journal of Archaeology" 3, nr 1 (1984): 15-30, w 15. Dostępne do wglądu: na stronie internetowej: http://www.readcube.com/articles/10.1111%2Fj.1468-0092.1984.tb00113.x?r3_referer=wol&show_checkout=1

Obecnie rząd, przemysł mleczarski, lekarze [...] aby spróbować mleka czekoladowego

"Milk for Kids With Lactose Intolerance" [Mleko dla dzieci z nietolerancją laktozy], Nibbles for Health: Nutrition Newsletters for Parents of Young Children 27 (Służba Żywności i Żywienia USDA, 2013), 2. Dostępne na stronie internetowej: www.fns.usda.gov/sites/default/files/Nibbles_Newsletter_27.pdf

"Health Tip: If You're Lactose Intolerant" [Wskazówki dla zdrowia: jeśli cierpisz na nietolerancję laktozy], HealthDay. 2 października 2012. http://health.usnews.com/health-news/news/articles/2012/10/02/health-tip-if-youre-lactose-intolerant

Oprócz wysokiego poziomu kwasu szczawiowego [...] wapnia wydalanego z moczem i kałem

Lagemann, M. i in. "Effect of cocoa on excretion of oxalate, citrate, magnesium and calcium in the urine of children" [Wpływ kakao na wydalanie z uryną szczawianów, cytrynianów, magnezu i wapnia u dzieci], Krajowe Centrum ds. Informacji Biotechnologicznej, PubMed. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/4069117

Zeratsky, Katherine. "A friend told me that chocolate impairs absorption of calcium. Is this true?" [Znajomy twierdzi, że czekolada osłabia wchłanianie wapnia. Czy to prawda?] Dietetyka i zdrowe odżywianie, Klinika Mayo. 27 września 2012. http://www.mayoclinic.com/health/calcium/AN01294

"Advanced Orthomolecular Research 2012 catalogue" [Zaawansowane badania ortomolekularne - katalog na rok 2012], 37, AOR. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: www.aor.ca/catalogues/2014-2/

USDA liczy na podobną reakcję u dziecka [...] "[...] je wypiją"

"Milk for Kids With Lactose Intolerance" [Mleko dla dzieci z nietolerancją laktozy] Nibbles for Health: Nutrition Newsletters for Parents of Young Children 27 (Służba Żywności i Żywienia USDA, 2013), 2. Dostępne na stronie internetowej: www.fns.usda.gov/sites/default/files/Nibbles_Newsletter_27.pdf

"Zaproponuj ser" jest [...] zawiodą wszystkie inne, związane z płynnym mlekiem

"Milk for Kids With Lactose Intolerance" [Mleko dla dzieci z nietolerancją laktozy], Nibbles for Health: Nutrition Newsletters for Parents of Young Children 27 (Służba Żywności i Żywienia USDA, 2013), 2. Dostępne na stronie internetowej: www.fns.usda.gov/sites/default/files/Nibbles_Newsletter_27.pdf

Mark Thomas, genetyk ewolucyjny [...] nie potrafią wskazać pierwszego przypadku zachowania zdolności produkcji laktazy

Thompson, Helen. "An Evolutionary Whodunit: How Did Humans Develop Lactose Tolerance?" [Ewolucyjna zagadka: skąd się wzięła tolerancja laktozy u człowieka?] NPR. 28 grudnia 2012. http://www.npr.org/blogs/thesalt/2012/12/27/168144785/an-evolutionary-whodunit-how-did-humans-develop-lactose-tolerance

Niektórzy postulowali, że ten gen po raz pierwszy pojawił się w 5500 r. p.n.e.

Itan, Y. i in. "The origins of lactase persistence in Europe" [Początki zaniku produkcji laktazy w Europie], PLoS Comput. Biol. 5, e1000491 (2009) w: Gamba, Cristina i in. "Genome flux and stasis in a five millennium transect of European prehistory" [Ewolucja i zastój genomu w przekroju pięciu tysięcy lat prehistorii Europy], Nature Communications. Opublikowano 21 października 2014. http://www.nature.com/ncomms/2014/141021/ncomms6257/abs/ncomms6257.html

Dr Ron Pinhasi, archaeolog z University College Dublin [...] podobno o 10% więcej

Zimmer, Carl. "From Ancient DNA, a Clearer Picture of Europeans Today" [Dzięki starożytnemu DNA mamy wyraźniejszy obraz Europejczyków], "The New York Times". 30 października 2014. http://www.nytimes.com/2014/10/30/science/from-ancient-dna-a-clearer-picture-of-europeans-today.html

Thompson, Helen. "An Evolutionary Whodunit: How Did Humans Develop Lactose Tolerance?" [Ewolucyjna zagadka: skąd się wzięła tolerancja laktozy u człowieka?] NPR. 28 grudnia 2012. http://www.npr.org/blogs/thesalt/2012/12/27/168144785/an-evolutionary-whodunit-how-did-humans-develop-lactose-tolerance

podczas wizyty na Uniwersytecie Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach Guru Angad Dev "[...] kontynuować białą rewolucję"

Goyal, Divya. "GADVASU focuses on value addition; Tota Singh says milk adulteration will be stopped" [GADVASU skupia uwagę na wartości dodanej; Tota Singh mówi, że praktyka fałszowania mleka dla zysku zostanie ukrócona], The Indian Express. Opublikowano 13 września 2014. http://indianexpress.com/article/cities/ludhiana/gadvasu-focuses-on-value-addition-tota-singh-says-milk-adulteration-will-be-stopped/#sthash.oOuHX2EK.dpuf

Dr Andrea Wiley, profesor antropologii [...] "[...] wystarczająco dużo mleka każdego dnia"

Wiley, S. Andrea. [Przeobrażenie mleka] (Nowy Jork: Routledge, 2011), 58, 93-94.

Firma Shanghai Bright Dairy and Food Corporation [...] "Jedna szklanka mleka może wzmocnić naród"

"Bright Dairy and Food Co., Ltd. Company Information" [Bright Dairy and Food Corporation spółka z o.o. - informacje o firmie], Hoovers. http://www.hoovers.com/company-information/cs/company-profile.Shanghai_Bright_Dairy__Food_Co_Ltd_.aa4f78fab1ec020d.html

Chen, Kathy. "Got Milk? The New Craze In China Is Dairy Drinks" [Piłes mleko? Napoje nabiałowe to nowa moda w Chinach], "The Wall Street Journal". Ostatnia aktualizacja: 28 lutego 2003. http://online.wsj.com/article/0,,SB1046383693546800623,00.html

W Kanadzie, na przykład, Służby ds. Żywienia [...] niewielka ilość oraz "chudość" mleka i nabiału w ich diecie

Mosby, Ian. "Food Will Win the War: The Politics and Culture of Food and Nutrition During the Second World War" [Żywność wygra wojnę: polityka i kultura żywności i żywienia w czasie drugiej wojny światowej] (PhD diss., York University, 2011), 92-93.

W 1943 roku Winston Churchill oświadczył: "Najlepszą inwestycją jest mleko dla niemowląt"

Valenze, Deborah. Milk: A Local & Global History [Mleko: historia lokalna i globalna] (New Haven, CT: Yale University Press, 2011), 254.

Wcześniej, w 1942 roku, Urząd ds. Marketingu Rolnego opublikował [...] "[...] wykorzystuje się jedynie niewielką część tego rynku"

Więcej mleka dla większej liczby dzieci (Urząd ds. Marketingu Rolnego, Ministerstwo Rolnictwa USA, Publikacje różne Nr 493: 1942), 3-4. Dostępne jako ebook Google na stronie internetowej: http://books.google.ca/books?id=siQuAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false

W wielu krajach kupuje się tak ogromne ilości mleka, że w 2000 [...] przypada on na ostatnią środę września

"School milk" [Szkolne mleko], Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa. http://www.fao.org/economic/est/est-commodities/dairy/school-milk/en/

"15th World School Milk Day, 24 September 2014" [Piętnasty Światowy Dzień Mleka w Szkole - 24 września 2014], Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa. http://www.fao.org/economic/est/est-commodities/dairy/school-milk/15th-world-school-milk-day-wsmd/en/

Metoda w tym szaleństwie polega [...] "[...] i integrację społeczną"

"MP celebrates School Milk Day" [Poseł świętuje Dzień Mleka w Szkole], "Retford Guardian". Opublikowano 19 października 2012. http://www.retfordtoday.co.uk/news/local-news/mp-celebrates-school-milk-day-1-5043040

W 2013 roku wicedyrektor wietnamskiego [...] zwiększeniem średniego wzrostu dzieci o dwa centymetry

"Milk programme seeks to improve children's health" [Celem programu propagującego mleko jest poprawa zdrowia dzieci], Vietmaz. 12 czerwca 2013. http://www.vietmaz.com/2013/06/milk-programme-seeks-to-improve-childrens-health/

Astley, Mark. "Vietnam height initiatives drive drinking milk sales growth: Euromonitor" [Wietnamskie inicjatywy dotyczące wzrostu wywołują wzrost sprzedaży płynnego mleka], "Dairy Reporter". Ostatnia aktualizacja: 28 kwietnia 2014. http://www.dairyreporter.com/Markets/Vietnam-height-initiatives-drive-drinking-milk-sales-growth-Euromonitor

Tajlandia również ma plan [...] "[...] aby ich dzieci były wyższe i miały mocniejsze kości"

"Thais drink little milk, stay short" [Tajlandczycy piją mało mleka i są niscy], "Bangkok Post". Opublikowano 26 września 2013. http://www.bangkokpost.com/news/health/371607/health-minister-says-thai-children-must-drink-more-milk

Hodal, Kate. "Thais told to drink milk to boost height" [Tajlandczykom mają pić mleko, aby urosnąć], "The Guardian". 3 czerwca 2013. http://www.theguardian.com/world/2013/jun/03/thais-told-drink-milk-boost-height

DeFraia, Daniel. "Thailand's Got Milk campaign aims to make citizens taller" [Celem tajlandzkiej kampanii Piłeś mleko? jest wyższy wzrost obywateli], "Global Post". 4 czerwca 2013. http://www.globalpost.com/dispatch/news/regions/asia-pacific/130604/thailands-got-milk-campaign-aims-make-citizens-taller

Pewien "zaniepokojony Tajwańczyk", usłyszawszy że w programie Publicznego Radia Stanu Wisconsin [...] "[...] Proszę skorygować tę okropną radę"

Paster, Zorba. "Dr. Zorba Paster: Test yourself to see if you are dairy intolerant" [Dr Zorba Paster: Zrób badania i przekonaj się, czy masz nietolerancję nabiału], "The Buffalo News". 5 lipca 2014. http://www.buffalonews.com/columns/dr-zorba-paster/dr-zorba-paster-test-yourself-to-see-if-you-are-dairy-intolerant-20140705

Dlatego poseł Kevin Barron [...] "[...] rozwijać nasze kompetencje społeczne"

"MP hands out the milk for health" [Poseł rozdaje mleko dla zdrowia], "Isle of Thanet Gazette". Opublikowano 19 października 2012. http://www.thanetgazette.co.uk/MP-hands-milk-health/story-17124712-detail/story.html

"MP celebrates School Milk Day" [Poseł świętuje Dzień Mleka w Szkole], "Retford Guardian". Ostatnia aktualizacja: 19 października 2012. http://www.retfordtoday.co.uk/news/local-news/mp-celebrates-school-milk-day-1-5043040

Health Canada publikuje specjalne ulotki o tytułach, takich jak "Mleko - jeden z dziesięciu najsilniejszych alergenów pokarmowych"

"Milk-One of the ten priority food allergens" [Mleko - jeden z dziesięciu najsilniejszych alergenów pokarmowych] Health Canada. http://www.hc-sc.gc.ca/fn-an/pubs/securit/2012-allergen_milk-lait/index-eng.php

Wyobraź sobie hipotetyczną scenkę [...] "[...] do zdrowego rozwoju wszystkich [wyróżnienie autorki] dzieci"

"Sherwood MP helps Blidworth children celebrate milk day" [Poseł z okręgu Sherwood pomaga dzieciom z Blidworth świętować dzień mleka], Chad. 15 października 2012. http://www.chad.co.uk/news/council/education/sherwood-mp-helps-blidworth-children-celebrate-milk-day-1-5024438

Mimo wszystkich tych Suko i Lucasów [...] "oferuje wiele społecznych możliwości"

"MPs to celebrate school milk with a glass of the white stuff" [Posłowie uczczą szkolny dzień mleka szklanką białego napoju], Children's Food Trust. 17 września 2012. http://www.childrensfoodtrust.org.uk/news-and-events/news/mps-to-celebrate-school-milk-with-a-glass-of-the-white-stuff

Sondaż przeprowadzony w 2010 roku wśród 350 rodziców [...] śmiertelną trucizną

"Personal Health: News and Notes" [Zdrowie osobiste: nowiny i notatki], Philly.com. Opublikowane 5 listopada 2012. http://articles.philly.com/2012-11-05/news/34931502_1_ivermectin-food-allergies-lice-infestations

W 2012 roku, Alex Ohlendorf, uczeń przedostatniej klasy [...] które ofiarował na rzecz swojej drużyny

"Got milk? backing you up" [Piłeś mleko? Popieramy], PRNewswire. http://photos.prnewswire.com/prnfull/20121129/LA18814

"Bonita Vista High School student wins Got Milk? Contest" [Uczeń z Bonita Vista High School wygrywa konkurs Piłeś mleko?], CBS 8. Ostatnia aktualizacja: 30 listopada 2012. http://www.cbs8.com/story/20227930/bonita-vista-high-school-student-wins-got-milk-contest

Wystarczy przeczytać nagłówek jednej relacji [...] "[...] Możecie sobie wyobrazić, co oznaczałby taki sam wynik w Chinach?"

"World School Milk Day 2011, Elopak company magazine article: Building foundations for future dairy markets" [Światowy Dzień Mleka w Szkole 2011, artykuł w magazynie firmy Elopak: Kładziemy fundament pod przyszłe rynki mleczarskie], "Mleczarstwo". 14 września 2011. www.mleczarstwo.com/a7561,world_school_milk_day_2011_elopak_company_magazine_article.html

ROZDZIAŁ 12: WIELKI BŁĄD

Według przepisów opublikowanych w lutym 2013 roku [...] nie więcej niż 200 kalorii

Heavey, Susan i Charles Abbott. "Rules call for swing to healthier snacks in schools" [Zmiany w przepisach dotyczące zdrowszych przekąsek w szkołach], Reuters. 1 lutego 2013. http://www.reuters.com/article/2013/02/01/us-usa-schools-snacks-idUSBRE91019720130201

Według wielu osób ta aktualizacja standardów żywieniowych [...] Afganistanu niż rany bojowe

Viebeck, Elise. "Retired military chiefs: Obesity levels mean US is too fat to fight" [Emerytowani dowódcy wojskowi: poziom otyłości oznacza, że USA jest zbyt otyła, by walczyć], "The Hill". 2 września 2012. http://thehill.com/blogs/defcon-hill/army/258631-retired-military-chiefs-call-us-kids-still-too-fat-to-fight

Ci, którzy najgłośniej kwestionowali [...] dla niektórych osób są zabójcze

"Want Milk? Is Cow's Milk Meant for Human Consumption? (Part 1)" [Chcesz mleka? Czy krowie mleko nadaje się do spożycia przez człowieka? (Część 1)], "One Green Planet". 1 października 2011. http://www.onegreenplanet.org/lifestyle/is-cows-milk-meant-for-human-consumption-part-1/

Według Centrum Zwalczania i Zapobiegania Chorobom ponad jedna trzecia Amerykanów jest otyłych

"Adult Obesity Facts" [Fakt dotyczące otyłości u dorosłych], Centrum Zwalczania i Zapobiegania Chorobom. Ostatnia aktualizacja: 9 września 2014. http://www.cdc.gov/obesity/data/adult.html

Wystarczy zapytać Alice (...) schudnięcie o 1 funt (453g) zajmie nam tydzień

"How many calories does it take to lose one pound" [Ile kalorii potrzeba, aby stracić 1 funt wagi], Go Ask Alice! Columbia Health. Ostatnia aktualizacja: 19 listopada 2007. http://goaskalice.columbia.edu/how-many-calories-does-it-take-to-lose-one-pound

Przyjmując szacunkowo, że około 60% [...] ponad 250 tysięcy, mówiąc ściśle

Weise, Elizabeth. "Sixty percent of adults can't digest milk" [60% dorosłych nie jest w stanie trawić mleka], "USA Today". Ostatnia aktualizacja: 15 września 2009. http://usatoday30.usatoday.com/tech/science/2009-08-30-lactose-intolerance_N.htm

"Lactose Intolerance Statistics-Statistic Brain" [Statystyki dotyczące nietolerancji laktozy - statystyczny mózg], 2013 Instytut Badawczy Statystyczny Mózg. 23 lipca 2012. http://www.statisticbrain.com/lactose-intolerance-statistics/

"State & County QuickFacts: USA" [Fakty o stanach i hrabstwach: USA], U.S. Census Bureau. Ostatnia aktualizacja: 8 lipca 2014. http://quickfacts.census.gov/qfd/states/00000.html

"Elephant" [Słoń], Wikipedia. Ostatnia aktualizacja: 20 października 2014. http://en.wikipedia.org/wiki/Elephant

Otóż USDA, razem z Akademią Żywienia i Dietetyki i jej absolwentami [...] aby osoby z nietolerancją laktozy zaczęły pić mleko

Hayes, Dayle. "5 Smart Ways to Enjoy Dairy if Lactose is a Concern" [5 sprytnych sposobów, jak rozkoszować się nabiałem mimo nietolerancji laktozy], Billings Clinic. http://www.billingsclinic.com/body.cfm?id=959

Robią to, udzielając wskazówek, takich jak picie mleka pełnotłustego [...] "[...] w mleku, aby pozostały mocne i zdrowe"

"Milk for Kids With Lactose Intolerance" [Mleko dla dzieci z nietolerancją laktozy], Nibbles for Health: Nutrition Newsletters for Parents of Young Children 27 (Służba Żywności i Żywienia USDA, 2013), 2. Dostępne na stronie internetowej: www.fns.usda.gov/sites/default/files/Nibbles_Newsletter_27.pdf

Warzywa bogate w wapń [...] nie masz do stracenia nic oprócz kalorii

"Top 10 Foods Highest in Calcium" [10 produktów o najwyższej zawartości wapnia], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/articles/foods-high-in-calcium.php

"The Nutrition of Mint" [Wartości odżywcze mięty], FitDay. http://www.fitday.com/fitness-articles/nutrition/healthy-eating/the-nutrition-of-mint.html

"Nutritional Info: Spices, savory, ground" [Informacje nt. wartości odżywczych: przyprawy, cząber, mielony], SkipThePie.org. http://skipthepie.org/spices-and-herbs/spices-savory-ground/?weight=100

"Nutrition Info For: Spices, savory, ground" [Informacje nt. wartości odżywczych: przyprawy, cząber, mielony], FitDay. http://www.fitday.com/webfit/nutrition/All_Foods/savory_ground.html

W 1995 roku New Yorker doniósł [...] 30-50 milionów Amerykanów cierpi na zanik produkcji laktazy

Rose, Alison. "Intolerance" [Nietolerancja], "The New Yorker". 3 kwietnia 1995, 35. Dostępne na stronie internetowej: http://www.newyorker.com/archive/1995/04/03/1995_04_03_035_TNY_CARDS_000371131

Nowsze statystyki [...] wzrosła do 150 milionów

Weise, Elizabeth. "Sixty percent of adults can't digest milk" [60% dorosłych nie trawi mleka], USA TODAY. Ostatnia aktualizacja: 15 września 2009. http://usatoday30.usatoday.com/tech/science/2009-08-30-lactose-intolerance_N.htm

ROZDZIAŁ 13: CAŁA PRAWDA

Tak twierdzi USDA i FDA, choć nie mówią tego wprost [...] "[...] lub niskotłuszczowe (jednoprocentowe) mleko"

"What Foods Are Included in the Dairy Group? Key Consumer Message" [Jakie produkty należą do grupy nabiałowej? Kluczowa informacja dla konsumenta] Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/dairy.html

Według przepisów FDA [...] "stan zdrowia lub choroby"

"Health Claims: general requirements" [Roszczenia zdrowotne: wymagania ogólne], 21CFR101.14. Agencja Żywności i Leków USA http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?fr=101.14

FDA ma specyficzne wymagania, jeśli chodzi o stosowanie [...] 15% kalorii w postaci nasyconych tłuszczów

"General nutritional claims" [Ogólne informacje żywieniowe], 21CFR101.65(d)(2)(i), 21CFR101.65(d)(2). Agencja Żywności i Leków USA. http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?fr=101.65

"Fat content claims" [Informacje nt. zawartości tłuszczu], 21CFR101.62(b)(2). Agencja Żywności i Leków USA. http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?fr=101.62

"Fatty acid content claims" [Informacje nt. zawartości kwasów tłuszczowych], 21CFR101.62(c)(2). Agencja Żywności i Leków USA. http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?fr=101.62

"What Foods Are Included in the Dairy Food Group?" [Jakie produkty należą do grupy nabiałowej?] Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/dairy.html

W czasach, kiedy mleko [...] a mleko pełnotłuste formą

Dupuis, Melanie. Nature's Perfect Food: How Milk Became America's Drink [Doskonały pokarm naturalny: Jak mleko stało się napojem Ameryki] (Nowy Jork: New York University Press, 2002), 78-81.

CytoSport i jej seria proteinowych napojów i batoników Muscle Milk [...] 85 tysięcy dolarów na Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne

Watson, Elaine. "Judge gives provisional thumbs up to $5.3m settlement over 'healthy' claims on Muscle Milk" [Sędzia tymczasowo zatwierdza ugodę o wartości 5,3 miliona dolarów w sprawie twierdzeń "zdrowotnych" Muscle Milk], Food Navigator-USA. Ostatnia aktualizacja: 22 listopada 2013. http://www.foodnavigator-usa.com/Regulation/Judge-gives-provisional-thumbs-up-to-5.3m-settlement-over-healthy-claims-on-Muscle-Milk

Ford, Richard. "Cytosport's Muscle Milk hits UK mults in ?40m sales drive" [Muscle Milk firmy Cytosport chce zgarnąć 40 mln funtów podczas brytyjskich wyprzedaży], "The Grocer". 27 października 2013. http://www.thegrocer.co.uk/fmcg/fresh/cytosports-muscle-milk-hits-uk-mults-in-40m-sales-drive/350903.article?utm_source=RSS_Feed&utm_medium=RSS&utm_campaign=rss

USDA opisuje tę grupę żywieniową następująco "[...] produkty beztłuszczowe i o niskiej zawartości tłuszczu"

Łączna sprzedaż mleka niskotłuszczowego i odtłuszczonego nie przewyższała sprzedaży pełnotłustego mleka aż do 1988 roku

"Milestones" [Kamienie milowe], Międzynarodowe Stowarzyszenie Produktów Nabiałowych. http://www.idfa.org/news--views/media-kits/milk/milestones/

Strona internetowa USDA opisuje Wskazówki [...] "[...] polityki żywieniowej i działań edukacyjnych"

"Dietary Guidelines for Americans" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów], Ministerstwo Rolnictwa USA, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji. www.cnpp.usda.gov/DietaryGuidelines

Z pierwszej strony Wskazówek na rok 1980 dowiadujemy się [...] "[...] spożycie tłuszczów zawartych w innych produktach"

"Dietary Guidelines for Americans, 1980" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów, 1980], Ministerstwo Rolnictwa USA, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 1, 11-12. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/Dietary-Guidelines-1980

Sieć sklepów Becker's, na którą składało się ponad 90 franczyz na terenie prowincji Ontario

"Becker's, Convenience Stores" [Becker's, sklepy spożywcze typu convenience] Wikipedia. Ostatnia aktualizacja: 7 listopada 2014. http://en.wikipedia.org/wiki/Becker%27s

Wydaje się, że Wskazówki z 1985 roku przeskoczyły [...] "[...] niskotłuszczowe oraz jego przetwory"

"Dietary Guidelines for Americans, 1985" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów, 1985], Ministerstwo Rolnictwa USA, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 1, 16. Ostatnia aktualizacja: 28 maja 2014. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/DGAs1985Guidelines.htm

1990 roku, zamiast teoretycznych rozważań [...] "[...] (nie więcej niż 22 gramy na 2 tysiące kalorii dziennie)"

"Dietary Guidelines for Americans, 1990" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów, 1990], Ministerstwo Rolnictwa USA, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 16. Ostatnia aktualizacja: 15 sierpnia 2013. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/DGAs1990Guidelines.htm

Wreszcie, w 2000 roku mleko pełnotłuste wrzucono do jednego worka [...] "Spożywać w jak najmniejszej ilości"

"Dietary Guidelines for Americans, 2000" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów, 2000], Ministerstwo Rolnictwa USA, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji. Ostatnia aktualizacja: 15 sierpnia 2013, 28. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/DGAs2000Guidelines.htm

27 maja 2000 roku, swoje przemówienie z okazji Memorial Day Weekend, Prezydent Bill Clinton [...] "[...] milionów naszych dzieci w szkołach"

"Radio Address by the President to the Nation" [Radiowe orędzie prezydenta do narodu], Biały Dom, Biuro Sekretarza Prasowego. 27 maja 2000. http://www.health.gov/dietaryguidelines/dga2000/president.txt

Kucharka, która przeczyta [...] "[...] aby dostarczyć organizmowi zalecaną dawkę tego minerału, zamiast polegać na suplementach"

"Dietary Guidelines for Americans, 2010" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów, 2010], Ministerstwo Rolnictwa USA, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 55, 34, xi, 9, 52, 68, 40. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/dietary-guidelines-2010

Ustawa o zdrowych, dożywionych dzieciach [...] "Płynne mleko musi być niskotłuszczowe (zawierające najwyżej jeden procent tłuszczu, niearomatyzowane) lub beztłuszczowe (niearomatyzowane lub aromatyzowane)"

"Summary of the Healthy, Hunger-Free Kids Act of 2010 (By Program), Sec. 202 "Fluid Milk"" [Streszczenie Ustawy o zdrowych, dożywionych dzieciach z 2010 roku, sekcja 202 "Płynne mleko"], Ministerstwo Rolnictwa USA, Służba Żywności i Żywienia, 2. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: www.fns.usda.gov/sites/default/files/PL111-296_Summary.pdf

"School Lunch Programs, Program requirements, Nutritional requirements, Fluid Milk" [Programy szkolnych posiłków, wymogi programów, wymogi żywieniowe, płynne mleko], Richard B. Russell Ustawa o zapewnieniu posiłków w szkole, 42 U.S.C. 1758(a)(2)(A). Drukarnia rządowa USA. http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/USCODE-2010-title42/html/USCODE-2010-title42-chap13-sec1758.htm

"Nutrition Standards in the National School Lunch and School Breakfast Programs" [Żywieniowe standardy krajowych programów szkolnych lunchów i śniadań], Ministerstwo Rolnictwa USA, Służba Żywności i Żywienia, Ostateczna regulacja. 7 CFR części 210 i 220, 4111, przypis "i." Dostępne do pobrania na stronie internetowej: http://www.fns.usda.gov/sites/default/files/01-26-12_CND.pdf

W 1997 roku Służba Badań Gospodarki (ERS - Economic Research Service) opublikowała raport [...] w 1995 roku, straty objęły ok. 7900 milionów litrów

Kantor, Linda Scott, Kathryn Lipton, Alden Manchester i Victor Oliveira. "Estimating and Addressing America's Food Losses" [Szacunkowe straty żywności w Ameryce], "FoodReview" 20, 1 (styczeń-kwiecień 1997), 7.

Jeśli raport ERS jest słuszny [...] drugim w kolejności najwyższym współczynniku strat

Kantor, Linda Scott, Kathryn Lipton, Alden Manchester i Victor Oliveira. "Estimating and Addressing America's Food Losses" [Szacunkowe straty żywności w Ameryce], "FoodReview" 20, 1 (styczeń-kwiecień 1997), 5, 7.

Bloom, Jonathan. American Wasteland: How America Throws Away Nearly Half of Its Food (and What We Can Do about It) [Amerykanskie nieużytki: jak Ameryka wyrzuca prawie połowę swoich zasobów żywności (i co możemy z tym zrobić)] (Cambridge, MA: Da Capo Press, 2010), 10.

W artykule redakcyjnym z grudnia 2013 roku [...] "[...] dziecka z plakatu reklamującego niezdrowe nawyki żywieniowe"

Perry, Samantha. "Opinion: Christmas calories: Eating healthy difficult during sweet season" [Opinia: kalorie bożonarodzeniowe: trudno jeść zdrowo w czasie słodkich świąt], Bluefield Daily Telegraph. 23 grudnia 2013. http://blog.illumen.org/healthways/?p=81013

Odkąd Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów rozrosły się [...] mus jabłkowy ze słodzonym; i wreszcie mleko beztłuszczowe z pełnotłustym

"Dietary Guidelines for Americans, 2010" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów, 2010], Ministerstwo Rolnictwa USA, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, xiii, 47. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/dietary-guidelines-2010

We wstępie czytamy: "Najważniejszym celem [...] styl życia stał się normą"

"Dietary Guidelines for Americans, 2010" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów, 2010], Ministerstwo Rolnictwa USA, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 1. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/dietary-guidelines-2010

Nieco ponad 70% mleka podawanego w szkołach jest aromatyzowane [...] spożywają go w aromatyzowanym mleku

Severson, Kim. "A School Fight Over Chocolate Milk" [Szkolne potyczki o mleko czekoladowe], "The New York Times". Opublikowano: 24 sierpnia 2010. http://www.nytimes.com/2010/08/25/dining/25Milk.html?_r=1&

Schultz, Daniel J. "The Sweet Precedent of Flavored Milk" [Słodki precedens aromatyzowanego mleka], "The Huffington Post". Ostatnia aktualizacja: 23 czerwca 2014. http://www.huffingtonpost.com/daniel-j-schultz/diet-and-nutrition_b_5186892.html?utm_hp_ref=healthy-living

Cruz, Gilbert. "U.S. Schools' War Against Chocolate Milk" [Wojna z mlekiem czekoladowym w amerykańskich szkołach], "Time". 18 grudnia 2009. http://content.time.com/time/nation/article/0,8599,1948865,00.html

"Milk chocolate fluid commercial lowfat with added vitamin A and vitamin D" [Mleko czekoladowe płynne handlowe niskotłuszczowe z dodatkiem witaminy A i witaminy D], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition_facts.php?id=Milk%20chocolate%20fluid%20commercial%20lowfat%20with%20added%20vitamin%20A%20and%20vitamin%20D&idn=01104; To convert to cups go to: "Nutrition Facts Comparison Tool," HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-facts-compare.php

"Milk whole 3.25% milkfat with added vitamin D" [Mleko pełnotłuste 3,25% tłuszczu z dodatkiem witaminy D], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition_facts.php?id=Milk%20whole%203.25%%20milkfat%20with%20added%20vitamin%20D&idn=01077. To convert to cups go to: "Nutrition Facts Comparison Tool," HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-facts-compare.php

"Coca-Cola Nutrition Information" [Informacja o wartości odżywczej Coca-Coli], Coca-Cola Company. http://productnutrition.thecoca-colacompany.com/

Dr Walter Willett, którego okrzyknięto [...] syrop glukozowo-fruktozowy sprawi, że raczej przytyjesz niż schudniesz

"World's most-cited nutritionist debunks dieting myths" [Najczęściej cytowany dietetyk na świecie obala mity żywieniowe], CTV News. Opublikowano: 27 stycznia 2014. http://www.ctvnews.ca/health/world-s-most-cited-nutritionist-debunks-dieting-myths-1.1657609

White, Jon. "Is full-fat milk best? The skinny on the dairy paradox" [Czy mleko pełnotłuste jest najlepsze? Hak na nabiałowy paradoks], NewScientist Health. 21 lutego 2014. http://www.newscientist.com/article/dn25102-is-fullfat-milk-best-the-skinny-on-the-dairy-paradox.html#.UxKczV6eL4i

Autorzy sugerują, aby "unikać nasyconych tłuszczów", a następnie [...] "[...] zaspokoić energiczne potrzeby organizmu"

"Dietary Guidelines for Americans, 1980" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów, 1980], Ministerstwo Rolnictwa USA, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 13. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/Dietary-Guidelines-1980

To uporczywe trzymanie się wytycznej, która zgodnie z wynikami dzisiejszych badań jest błędna [...] skłonność do popełniania błędów

"Full-fat dairy may reduce obesity risk" [Pełnotłusty nabiał może obniżać ryzyko otyłości], Szkoła Zdrowia Publicznego Harvarda. http://www.hsph.harvard.edu/news/hsph-in-the-news/full-fat-dairy-may-reduce-obesity-risk/

Aubrey, Allison. "The Full-Fat Paradox: Whole Milk May Keep Us Lean" [Pełnotłusty paradoks: mleko pełnotłuste może działać wyszczuplająco], The Salt, Ogólnokrajowa Stacja Radiowa. 12 lutego 2014. http://www.npr.org/blogs/thesalt/2014/02/12/275376259/the-full-fat-paradox-whole-milk-may-keep-us-lean

Bickard, Scott. "Why Whole Fat, Organic Milk Is the Healthiest Choice (But Not the Cheapest!)" [Dlaczego pełnotłuste mleko organiczne jest najzdrowszą alternatywą (choć nie najtańszą!)], Uniwersytet Herald. 10 grudnia 2013. http://www.universityherald.com/articles/6109/20131210/why-whole-fat-organic-milk-is-the-healthiest-choice-but-not-the-cheapest.htm

Kratz, M., T. Baars i S. Guyenet. "The relationship between high-fat dairy consumption and obesity, cardiovascular, and metabolic disease" [Związek między spożywaniem wysokotłuszczowego nabiału a otyłością oraz chorobami sercowo-naczyniowymi i metabolicznymi]. Krajowe Centrum Informacji Biotechnologicznej, PubMed. Opublikowano w: "European Journal of Nutrition", luty 2013. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22810464

Tego jednak można się spodziewać, skoro dr Willett otwarcie przyznaje [...] "[...] nie poznaliśmy jeszcze ostatecznych odpowiedzi"

Kirkey, Sharon. "Drinking milk not essential for humans despite belief it prevents osteoporosis, nutritionist says" [Picie mleka nie jest niezbędne dla człowieka, pomimo przekonania, że zapobiega osteoporozie, twierdzi dietetyczka], National Post. 23 stycznia 2014. http://life.nationalpost.com/2014/01/23/drinking-milk-not-essential-for-humans-despite-belief-it-prevents-osteoporosis-nutritionist-says/

"Interview Walter Willett, M.D." [Wywiad z Walterem Willettem], Frontline. Opublikowano: 8 kwietnia 2004. http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/diet/interviews/willett.html

W marcu 2009 roku Międzynarodowe Stowarzyszenie Produktów Nabiałowych [...] nie będą wybierały mleka, oznaczonego w ten sposób

"Flavored Milk; Petition to Amend the Standard of Identity for Milk and 17 Additional Dairy Products-A Proposed Rule by the Food and Drug Administration" [Mleko aromatyzowane; petycja w sprawie zmiany standardu tożsamości mleka i 17 innych produktów - zasada zaproponowana przez Federalną Agencję Żywności i Leków], "Federal Register", "The Daily Journal of the United States Government" 20 lutego 2013. https://www.federalregister.gov/articles/2013/02/20/2013-03835/flavored-milk-petition-to-amend-the-standard-of-identity-for-milk-and-17-additional-dairy-products#h-4

Promowanie przez rząd mleka zawierającego więcej [...] "[...] tkanki tłuszczowej w organizmie człowieka"

White, Jon. "Is full-fat milk best? The skinny on the dairy paradox" [Czy mleko pełnotłuste jest najlepsze? Hak na nabiałowy paradoks], NewScientist Health. 21 lutego 2014. http://www.newscientist.com/article/dn25102-is-fullfat-milk-best-the-skinny-on-the-dairy-paradox.html#.U2gUFS-eL4j

Takie rozwiązanie wydaje się szczególnie nieodpowiednie [...] stan jelit i tolerancję glukozy

Vergano, Dan. "Study: Artificial Sweeteners May Trigger Blood Sugar Risks" [Badanie: sztuczne słodziki mogą negatywnie wpływać na poziom cukru we krwi], "National Geographic". Opublikowano: 17 września 2014. http://news.nationalgeographic.com/news/2014/09/140917-sweeteners-artificial-blood-sugar-diabetes-health-ngfood/

Częściowo jest to zasługa książki Michaela Pollana In Defense of Food [...] "[...] produkty naturalne i świeże niż przetworzone"

Pollan, Michael. In Defense of Food: An Eater's Manifesto [W obronie jedzenia. Manifest wszystkożerców] (Nowy Jork: Penguin Press, 2008), 1.

Wydanie z 2010 roku zawiera zalecenia [...] "[...] podczas rafinowania"

"Dietary Guidelines for Americans, 2010" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów na rok 2010], Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, x, 23, 34, 16, 29, 30. Dostępne na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/dietary-guidelines-2010

ROZDZIAŁ 14: JAK RADZIĆ SOBIE BEZ MLEKA

"Ponieważ 73% wapnia [...]"[...] ma się z czego tłumaczyć

Sole, Elise. "Harvard doctor refutes milk recommendations" [Lekarz z Uniwersytateu Harvarda podważa zalecenia dotyczące mleka], Yahoo! Lifestyle. 4 lipca 2013. https://au.lifestyle.yahoo.com/health/diet-nutrition/article/-/17863803/harvard-doctor-refutes-milk-recommendations/

"Dietary Guidelines for Americans, 2010" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów na rok 2010], Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 40-41. Dostępne na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/DGAs2010-PolicyDocument.htm

Jak przekonał się Joe Satran [...] "nabiałowy problem"

Satran, Joe. "My MyPlate Experiment, Day Two: The Dairy Problem" [Eksperyment z "Moim talerzem", dzień drugi: problem z nabiałem], "The Huffington Post". Ostatnia aktualizacja: 4 sierpnia 2013. http://www.huffingtonpost.com/joe-satran/my-myplate-experiment-day_b_2627648.html#slide=more278777

[...] błonnik, czyli kolejny składnik pokarmowy określony we Wskazówkach Żywieniowych dla Amerykanów na 2010 rok jako ten, którego "poziom spożycia jest niepokojący"

"Dietary Guidelines for Americans, 2010" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów na rok 2010], Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 40-41. Dostępne na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/DGAs2010-PolicyDocument.htm

Do każdego przepisu załączam informację o szacunkowej liczbie kalorii, a także zawartości białka w gramach oraz wapnia i magnezu w miligramach

King, DE i in. "Dietary Magnesium and C-Reactive Protein Levels" [Zawartość magnezu i białka C-reaktywnego w diecie], Krajowe Centrum ds. Informacji Biotechnologicznej, PubMed. Opublikowano w: "Journal of the American College of Nutrition", 24 czerwca 2005. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15930481

Pochodzą ze stron internetowych zawierających informacje o wartości odżywczej [...]

"Nutrition Facts Comparison Tool" [Narzędzie do porównywania faktów dotyczących odżywiania], HealthAliciousNess.com http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition-facts-compare.php. SELF Nutrition Data. http://nutritiondata.self.com/

Analizując liczby, pamiętaj że DV wapnia wynosi 1000 miligramów, a magnezu - 400

"Daily Value (DV) Tables" [Tabele dziennej wartości (DV)], Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych oraz Narodowe Instytuty Zdrowia. http://ods.od.nih.gov/HealthInformation/dailyvalues.aspx

Na przykład suszone figi [...] 12% DV wapnia, czyli 120 miligramów

"Figs dried uncooked" [Figi suszone surowe], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/nutrition_facts.php?id=Figs%20dried%20uncooked&idn=09094. Możliwość porównania z rodzynkami i daktylami oraz przeliczenia na szklanki: "Nutrition Facts Comparison Tool" [Narzędzie do porównywania faktów dotyczących odżywiania], HealthAliciousNess.com. http://www.healthaliciousness.com/nutritionfacts/ nutrition-facts-compare.php

"14 Non-Dairy Foods That Are High in Calcium" [14 nienabiałowych produktów, bogatych w wapń], "Health Media Ventures". http://www.health.com/health/gallery/0,,20845429_8,00.html

To, które można kupić w sklepie, zwykle zawiera [...] zanim mleko migdałowe będzie produkowane bez tej substancji

"Carrageenan: Risks and Reality" [Mech irlandzki: fakty i mity], "The Cornucopia Institute". 20 grudnia 2013. http://www.cornucopia.org/2013/12/carrageenan-risks-reality/

Oaklander, Mandy. "The Soy Milk Ingredient That's Getting the Axe" [Składnik mleka sojowego, który przestanie być stosowany], "Time". 22 sierpnia 2014. http://time.com/3162074/carrageenan-whitewave/

Większość mleka migdałowego kupowanego w sklepach nie jest produkowana z surowych migdałów [...] surowe migdały hiszpańskie

"Pasteurization" [Pasteryzacja], Kalifornijskie Stowarzyszenie Producentów Migdałów. http://www.almonds.com/processors/processing-safe-product#tc-pasteurization

7 CFR część 981, "Almonds Grown in California; Outgoing Quality Control Requirements" [Migdały uprawiane w Kalifornii; wymogi dotyczące kontroli jakości], Służba Marketingu Rolnego Ministerstwa Rolnictwa USA. http://www.almonds.com/sites/default/files/content/attachments/pasteurization_federal_register_ruling.pdf

Nasiona chia są ulubione przez lekkoatletów [...] z wodą, aby zwiększyć swoją wytrzymałość

"Can Chia Seeds Help You Run Longer and Faster?" [Czy dzięki chia będziesz biegał dłużej i szybciej?] RunnersConnect. http://runnersconnect.net/running-nutrition-articles/chia-seeds-running/

Zazwyczaj niesurowe kakao w proszku to kakao holenderskie [...] kakao jest tak wyjątkowym produktem

"Update on Chocolate" [Coś nowego o czekoladzie], wideo z serwisu YouTube, począwszy od drugiej minuty, opublikowane przez "NutritionFacts.org" 25 lutego 2011. http://nutritionfacts.org/video/update-on-chocolate/

Pamiętaj, że kakao zawiera kwas szczawiowy, który osłabia wchłanianie wapnia [...]

"Raw cacao vs cocoa" [Kakao surowe a zwykłe] Nourish My Life. Opublikowano: 24 kwietnia 2013. http://nourishmylife.wordpress.com/2013/04/24/raw-cacao-vs-cocoa/

Każdy chrupki liść szałwii zawiera około: 12 kalorii [...]

"Sage Leaves (Fresh)" [Liście szałwii (świeże)], Daily Burn Tracker. http://tracker.dailyburn.com/nutrition/sage_leaves_fresh_calories

PODSUMOWANIE: NIEŚWIĘTA KROWA RASY HOLSTEIN

W 2013 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa opublikowała [...] spowodowanej przez człowieka w 2007 roku

"Milk and Dairy Products in Human Nutrition" [Mleko i przetwory mleczarskie w żywieniu człowieka], Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (Rzym: 2013), 342, 346. Dostępne na stronie internetowej: http://www.fao.org/docrep/018/i3396e/i3396e.pdf

Szczególnie niepokojąca jest emisja metanu z "fermentacji jelitowej" [...] "[...] emisji gazów cieplarnianych przez amerykański sektor nabiałowy o 25% do 2020 roku"

"Fact Sheet: Climate Action Plan-Strategy to Cut Methane Emissions" [Zestawienie: strategiczny plan działań na rzecz klimatu w celu ograniczenia emisji metanu], Biuro Sekretarza Prasowego Białego Domu. 28 marca 2014. http://www.whitehouse.gov/the-press-office/2014/03/28/fact-sheet-climate-action-plan-strategy-cut-methane-emissions

Bauers, Sandy. "Implementing smarter milk farming in Chesco" [Wdrażanie inteligentniejszych metod hodowli bydła mlecznego w Chesco], Philly.com. Opublikowano: 29 września 2014. http://articles.philly.com/2014-09-29/news/54404607_1_methane-emissions-greenhouse-gas-emissions-dairy-cows

"U.S. Greenhouse Gas Inventory Report, 2014, Chapter 6, Agriculture" [Raport w sprawie gazów cieplarnianych w USA, rozdział 6, rolnictwo], Agencja Ochrony Środowiska USA. http://www.epa.gov/climatechange/Downloads/ghgemissions/US-GHG-Inventory-2014-Chapter-6-Agriculture.pdf

A może czytałeś, że amerykańskie bydło zjada najwięcej amerykańskich upraw GMO

Chernyshova, Daria. "Green America Urges Starbucks to Use Organic Milk as Chain's Milk Purchases Extremely High" [Green America zachęca Starbucks do używania mleka organicznego, z uwagi na zakup znaczących ilości mleka przez tę sieć kawiarni], RIA Novosti. Opublikowano: 9 października 2014. http://en.ria.ru/society/20141009/193867014/Green-America-Urges-Starbucks-to-Use-Organic-Milk-as-Chains-Milk.html

The Nation, "Consumers call on Starbucks to stop sourcing milk from cows fed with GMO" [Konsumenci wzywają Starbucks do zaprzestania nabywania mleka pochodzącego od krów karmionych GMO], "The Nation". 7 września 2014. http://www.nation.lk/edition/news-features/item/33041-consumers-call-on-starbucks-to-stop-sourcing-milk-from-cows-fed-with-gmo.html

Czy wiesz, że krowom mlecznym podaje się wodorowęglan sodu [...] krowy spożywającej 27 kilogramów suchej paszy

Block, Elliot. "Increased buffer levels enhanced herd health, productivity" [Wyższa dawka bufora poprawiła zdrowie i wydajność stada], "Dairy Herd Management". Ostatnia aktualizacja: 24 marca 2014. http://www.dairyherd.com/nutritionist-network/case-study/Increasing-ration-buffer-levels-enhanced-herd-health-251929371.html?view=all

W Kanadzie hodowcy mogą kupować antybiotyki bez recepty [...] bez udziału weterynarza

Kaye, Marcia. "Superbugs: Drug-resistant Infections Are a Man-made Problem. Is It One We Can Solve?" [Superbakterie: infekcje bakteriami opornymi na działanie leków są problemem wywołanym przez człowieka], "University of Toronto Magazine" (wiosna 2014): 37. Dostępne na stronie internetowej: http://www.magazine.utoronto.ca/cover-story/superbugs-bacterial-infection-antibiotics-health-marcia-kaye/

Z kolei w Stanach Zjednoczonych hodowcom bydła mlecznego wolno podawać krowom syntetyczny [...] aby zwiększyć produkcję mleka

"Bovine Growth Hormone (rBGH)/Recombinant Bovine Somatotropin (rBST)" [Syntetyczny genetycznie modyfikowany wołowy hormon wzrostu rBGH/rBST], Fundacja na rzecz walki z rakiem piersi. http://www.breastcancerfund.org/clear-science/radiation-chemicals-and-breast-cancer/bovine-growth-hormone.html

Publikacja Uniwersytetu Kentucky z 2014 roku opisuje [...] do tej mieszanki regulatorów wzrostu owadów, takich jak metopren i estry kwasów fosforowych

Townsend, Lee. "Insect Control on Dairy Cattle-2014" [Kontrola owadów atakujących bydło mleczne - 2014], Wydział Rolnictwa, Żywienia i Środowiska Uniwersytetu Kentucky. http://pest.ca.uky.edu/EXT/Recs/ENT12-Dairy.pdf

Przekonano się o tym już w czasach Abrahama Lincolna [...] tak zwanej "choroby mlecznej" była matka Abrahama Lincolna

Aylor, James. "Plant was at root of Lincoln's mom's death" [Przyczyną śmierci matki Lincolna była roślina], "The Acorn". 25 września 2014. http://www.theacorn.com/news/2014-09-25/Health_%2528and%2529_Wellness/

Środki owadobójcze opisywane w raporcie [...] niszczy je zanim rozwiną się w szkodniki atakujące dojarnie

Townsend, Lee. "Insect Control on Dairy Cattle-2014" [Kontrola owadów atakujących bydło mleczne - 2014], Wydział Rolnictwa, Żywienia i Środowiska Uniwersytetu Kentucky. http://pest.ca.uky.edu/EXT/Recs/ENT12-Dairy.pdf

Gospodarstwa liczące tysiąc lub więcej krów produkują ponad 50% [...] "główną przyczyną zanieczyszczenia badanych ujść rzecznych i wód gruntowych"

Grossman, Elizabeth. "As Dairy Farms Grow Bigger, New Concerns About Pollution" [Rozwój gospodarstw mlecznych rodzi nowe obawy o środowisko naturalne], Yale Environment 360. Ostatnia aktualizacja: 27 maja 2014. http://e360.yale.edu/feature/as_dairy_farms_grow_bigger_new_concerns_about_pollution/2768/

"Water: Polluted Runoff" [Zanieczyszczone wody spływowe], Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska. http://water.epa.gov/polwaste/nps/agriculture.cfm

Na początku, w 1937 roku, nosił nazwę [...] po długiej zimie zadowolone krowy są wypuszczane na pastwiska

Gudex, Brenda. "Farm News & Views column: June Dairy Month kicks off summer, special events" [Wiadomości z gospodarstw: czerwiec, miesiąc nabiału, otwiera sezon letni, wydarzenia specjalne], fdlreporter.com. 7 czerwca 2014. http://www.fdlreporter.com/article/20140608/FON03/306080044/Farm-News-Views-column-June-Dairy-Month-kicks-off-summer-special-events?nclick_check=1

"Celebrate Dairy Month with the real deal and the St. Louis Dairy Council" [Świętuj Dzień Nabiału prawdziwym mlekiem, razem z Radą ds. Nabiału w okręgu St. Louis], KSDK.com. 4 czerwca 2014. http://www.ksdk.com/story/entertainment/television/show-me-st-louis/2014/06/04/dairy-council/9959645/

Anglicy mówią, że nie ma sensu porównywanie jabłek i pomarańczy [...] "[...] Więc po prostu zdechnie szybciej"

Hamilton, Alissa. Wyciśnięty: czego nie wiecie o soku pomarańczowym (New Haven, CT: Yale University Press, 2009), 147.

Na koniec warsztatów przypomniano nam o "talerzu zdrowego odżywiania" opracowanym przez Szkołę Zdrowia Publicznego Harvarda. Na tym diagramie kolor niebieski nie oznacza nabiału, lecz wodę [...]

"Food Pyramids and Plates: What Should You Really Eat?" [Piramidy i talerze żywienia: co naprawdę powinniśmy jeść?] Szkoła Zdrowia Publicznego Harvarda. http://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/pyramid-full-story/

Podczas obchodów Miesiąca Nabiału w 2014 roku, Rada ds. Nabiału w okręgu St. Louis wspólnie z News Channel 5 z Missouri [...] "[...] źródłem niezbędnych składników pokarmowych"

"Celebrate Dairy Month with the real deal and the St. Louis Dairy Council" [Świętuj Dzień Nabiału prawdziwym mlekiem, razem z Radą ds. Nabiału w okręgu St. Louis], KSDK.com. 4 czerwca 2014. http://www.ksdk.com/story/entertainment/television/show-me-st-louis/2014/06/04/dairy-council/9959645/

Skutki wysiłków rządu i przemysłu mleczarskiego [...] Amerykanie robią na odwrót

"Dietary Guidelines for Americans, 2010" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów na rok 2010], Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 12. Dostępne na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/DGAs2010-PolicyDocument.htm

"Dietary Guidelines for Americans, 1980" [Wskazówki żywieniowe dla Amerykanów na rok 1980], Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, Centrum ds. Polityki Żywieniowej i Promocji, 12. Dostępne na stronie internetowej: http://www.cnpp.usda.gov/Dietary-Guidelines-1980

W swoim raporcie z czerwca 2014 roku zatytułowanym [...] "[...] niezdrowych postaci przetworów mleczarskich"

Simon, Michele. "Whitewashed: How Industry and Government Promote Dairy Junk Foods" [Wybielane: jak przemysł i rząd promują śmieciowe produkty mleczarskie], 1, 3, Eat Drink Politics. Czerwiec 2014. Dostępne do pobrania na stronie internetowej: http://www.eatdrinkpolitics.com/wp-content/uploads/SimonWhitewashedDairyReport.pdf

No to już, mówi grupa nabiałowa [...] bo właśnie trzy stanowią porcję nabiału

"What Counts as a Cup in the Dairy Group?" [Co liczy się jako szklanka w grupie nabiałowej?] Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, ChooseMyPlate.gov. http://www.choosemyplate.gov/food-groups/dairy-counts.html

EPILOG

Moja siostra, kiedyś jubiler, ma smykałkę [...] "[...] Zobaczył go, bardzo mu się spodobał i zjadł go"

"Maurice Sendak", Fresh Air na platformie Tumblr. Opublikowano: 8 maja 2012. http://nprfreshair.tumblr.com/post/22652290421/hwentworth-internets-over-people-maurice

"Fresh Air Remembers Author Maurice Sendak" ["Fresh Air" wspomina autora Maurice'a Sendaka], NPR books. 8 maja 2012. http://www.npr.org/2012/05/08/152248901/fresh-air-remembers-author-maurice-sendak