SPIS TREŚCI
O mnie
1. Wstęp
2. Szwecja w kilku słowach
3. Medelsvensson, czyli o typowym Szwedzie
4. Emigracja do Szwecji - o jej wadach i zaletach
5. LGBT+ w Szwecji
PRZED WYJAZDEM
6. Praca w Szwecji
6.1. Szwedzki model pracy - zasady i benefity
6.2. Gdzie szukać pracy?
6.3. CV w Szwecji
6.4. Rozmowa rekrutacyjna
6.5. Wynagrodzenie
6.6. Poszukiwany, poszukiwana
6.7. Tobie na razie dziękujemy
6.8. Multisport po szwedzku
7. Prata svenska, czyli o nauce języka szwedzkiego
8. Co zrobić w Polsce przed emigracją?
9. M2 na szwedzkiej skale
9.1. Rodzaje najmu
9.2. Gdzie szukać mieszkań
9.3. Warto wiedzieć
W SZWECJI
10. Szwedzkie urzędy, które warto znać
11. Bądź jak Szwed
11.1. Personnummer - co to jest? Jak i gdzie wyrobić?
11.2. Samordningsnummer - numer koordynacyjny
11.3. ID-kort
12. Konto w banku
12.1. Jak otworzyć konto?
12.2. Banki w Szwecji
12.3. BankID - co to jest i jak założyć?
12.4. Konto bez personnummer
12.5. Swish
13. Försäkringskassan
13.1. Rejestracja
13.2. O świadczeniach słów kilka
14. Szwedzka służba zdrowia
14.1. Numery alarmowe
14.2. Twój ośrodek zdrowia - rodzaje, rejestracja, koszty
14.3. Zdrowe zęby
14.4. Opieka specjalistyczna i skierowania
14.5. Recepty i zakup leków
14.6. Doktor online
15. Od przedszkola do uniwersytetu, czyli o szwedzkim systemie edukacji
16. Cztery kółka w Szwecji
16.1. Polskie auto w Szwecji - zasady i regulacje
16.2. Uniknij mandatów
16.3. Podatek od pojazdu
16.4. Opłaty drogowe
17. Z pupilem do Szwecji
17.1. Zwierzak przekracza granicę
17.2. Zarejestruj cztery łapy
18. Inne
18.1. Röda dagar, czyli dni wolne i święta nietypowe
18.2. A-kassan
18.3. Zakupy po szwedzku
18.4. Koszty życia
18.5. Przydatne aplikacje i strony www
EMIGRACJA PO LATACH
Zakończenie i bonus
Podziękowania
1. WSTĘP
Poznajmy się lepiej, aby nasze wspólne pierwsze kroki w Szwecji były przyjemniejsze. Jak już wiesz, mam na imię Hania i w sierpniu 2016 roku wyjechałam do Szwecji.
Jak to się stało?
Czy wyjechałam sama?
Jak wyglądały moje początki na emigracji? Czy znałam język szwedzki?
Otóż, dawno temu, za siedmioma górami, za siedmioma lasami... Ups, to nie ta bajka... Mamy rok 2016, przełom marca i kwietnia. Ostatni semestr studiów na Politechnice Poznańskiej (kierunek mechanika i budowa maszyn). Jednocześnie pracuję na stażu w wiodącej polskiej firmie produkującej autobusy. Studia nieubłaganie zbliżały się do końca, a zarazem mój staż. To był idealny czas, aby pomyśleć, co dalej i rozpocząć poszukiwania pracy na stałe. W tym samym czasie z firmy, a nawet z teamu, odeszła jedna, a za chwilę kolejna osoba. Jak się okazało, wyjechali do pracy do naszych zamorskich sąsiadów. Jeden z kolegów powiedział mi, że ta szwedzka firma poszukuje również konstruktorów, mechaników. Mój ówczesny chłopak (obecny mąż), po 6-latach pracy, także chciał zmienić zatrudnienie i zawsze marzył o pracy dla zagranicznego pracodawcy, właśnie zagranicą. Postanowiliśmy, że złożymy CV do Szwecji i zobaczymy, co z tego wyjdzie.
W tamtych czasach (jak to brzmi :)) rozmowy kwalifikacyjne odbywały się w cztery oczy. Zostaliśmy zaproszeni na rozmowy do Szwecji. Odbywała się ona w języku angielskim i była bardziej HR niż techniczna. Nie było żadnych zadań do rozwiązania czy testów wiedzy.
Po powrocie do kraju dostaliśmy pozytywne odpowiedzi i umowy do podpisania. Nie była to łatwa decyzja i uwierz mi, że do ostatniej chwili bardzo się wahaliśmy, ale kto nie ryzykuje, ten... - sami wiecie.
Firma zapewniała pakiet relokacyjny, więc na starcie mieliśmy pomoc w znalezieniu mieszkania. Praca w branży automotive nie wymaga znajomości języka szwedzkiego, więc tutaj też nie było problemu. Mieliśmy grono polskich znajomych, którzy przeszli przez to samo i byli bardzo pomocni w stawianiu naszych pierwszych kroków.
Tak wygląda mój background. Sytuacja każdego będzie inna. Być może Twoja branża będzie wymagała znajomości języka, być może wyjeżdżasz całą rodziną, z dziećmi. Pierwsze kroki są uniwersalne. Niezbędne w każdym przypadku.
Czy mam kompetencje w tej sprawie oprócz tego, że sama tego doświadczyłam?
Od około dwóch lat moje obowiązki zawodowe trochę się zmieniły i obecnie zajmuję się poszukiwaniem nowych pracowników oraz pomagam im właśnie w tych pierwszych krokach na szwedzkiej ziemi.
Dodatkowo przez te lata w Szwecji doświadczyłam wielu sytuacji. W Szwecji wyszłam za mąż, w Szwecji urodziły się moje dzieci, to tutaj się przeprowadzałam, to tu każdego dnia płacę podatki, tu korzystam ze służby zdrowia, banków, przedszkoli itd. i właśnie razem z Tobą przejdę przez te wszystkie punkty.
3. MEDELSVENSSON, CZYLI O TYPOWYM SZWEDZIE
Szwedzi to lud nordycki znany z silnego poczucia wspólnoty i odpowiedzialności społecznej. Mają reputację powściągliwych i introwertycznych, ale także przyjaznych i gościnnych, gdy kogoś bliżej poznają. Kultura szwedzka przywiązuje dużą wagę do równości i sprawiedliwości społecznej, co znajduje odzwierciedlenie w wielu aspektach życia codziennego - od miejsca pracy po sferę polityczną.
Jeśli chodzi o styl życia, Szwedzi przywiązują dużą wagę do równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, z naciskiem na spędzanie czasu z rodziną i przyjaciółmi. Lubią też spędzać czas na świeżym powietrzu i uczestniczyć w zajęciach na zewnątrz, takich jak piesze wędrówki, jazda na nartach i wędkarstwo. To wszystko dzięki obfitości lasów, jezior i innego piękna przyrody, które oferuje ten kraj.
Co można powiedzieć o Svenssonie? Poznajmy 10 przywar typowego Szweda.
Ma ciekawe podniebienie, bo i kanapka z żółtym serem i dżemem nie jest mu straszna. Ani smak lukrecji, jako słodka przekąska, ani nie boi się śledzia kiszonego. Tak, tak, kiszonego! Nie otwieraj go w domu, jeśli najdzie Cię ochota, by go spróbować.
Jest wierny prawu Jantego. Mówi ono: "nie myśl, że jesteś lepszy od innych!". To mantra Szweda. Typowy Svensson nie będzie się przechwalać.
Równość w każdym aspekcie. Jeśli zechcesz być dżentelmenem lub dobrze wychowaną osobą i przyjdzie Ci do głowy przepuścić kobietę w drzwiach lub ustąpić miejsca w autobusie starszej osobie, to bądź przygotowany na niezły ochrzan. Trzeba uważać, bo mimo Twojej dobrej woli i chęci pomocy, on - Svensson może uznać, że myślisz, że jest słabszy.
Przebić się przez skorupę Szweda i mieć w nim przyjaciela, będzie trudno. Są niezwykle przywiązani do przyjaciół, ale tę przyjaźń pielęgnują i rozwijają latami, pewnie od podstawówki. Przez ich wycofanie i powściągliwość ciężko nawiązują nowe przyjaźnie.
Rower zimą? A co w tym dziwnego? Rower cały rok. Nawet możesz kupić opony z kolcami.
Grill, gdy wciąż leży śnieg? No jasne. Co za problem? Przebywanie na świeżym powietrzu to sens życia.
Fenomen lattepappa - równouprawnienie w kwestiach urlopu wychowawczego również istnieje. Tata na urlopie rodzicielskim? Z wózkiem? Na zajęciach dla dzieci? To codzienność.
We Włoszech rocznie wypija się 4,5 kg kawy na mieszkańca, a ile w Szwecji? Około 9 kg! Szwedzi to prawdziwi kawosze.
Rozmowa o pogodzie? To idealny pomysł na przełamanie lodów i small talk, z którego każdy Svensson się ucieszy.
Arga lappen, czyli wściekłe karteczki. Wkurzył Cię sąsiad? Chcesz mu zwrócić uwagę? Idziesz do niego? STOP! Svensson nie pójdzie zrobić awantury, on napisze karteczkę i przyklei ją na klatce schodowej. Anonimowo.
