The Rest Cure

 

IHAD not seen Raffles for a month or more, and I was sadly in need of his advice. My life was being made a burden to me by a wretch who had obtained a bill of sale over the furniture in Mount Street, and it was only by living elsewhere that I could keep the vulpine villain from my door. This cost ready money, and my balance at the bank was sorely in need of another lift from Raffles. Yet, had he been in my shoes, he could not have vanished more effectually than he had done, both from the face of the town and from the ken of all who knew him.

It was late in August; he never played first-class cricket after July, when, a scholastic understudy took his place in the Middlesex eleven. And in vain did I scour my Field and my Sportsman for the country-house matches with which he wilfully preferred to wind up the season; the matches were there, but never the magic name of A. J. Raffles. Nothing was known of him at the Albany; he had left no instructions about his letters, either there or at the club. I began to fear that some evil had overtaken him. I scanned the features of captured criminals in the illustrated Sunday papers; on each occasion I breathed again; nor was anything worthy of Raffles going on. I will not deny that I was less anxious on his account than on my own. But it was a double relief to me when he gave a first characteristic sign of life.

I had called at the Albany for the fiftieth time, and returned to Piccadilly in my usual despair, when a street sloucher sidled up to me in furtive fashion and inquired if my name was what it is.

˝'Cause this 'ere's for you,˝ he rejoined to my affirmative, and with that I felt a crumpled note in my palm.

It was from Raffles. I smoothed out the twisted scrap of paper, and on it were just a couple of lines in pencil:

 

˝Meet me in Holland Walk at dark to-night. Walk up and down till I come. A. J. R.˝

 

That was all! Not another syllable after all these weeks, and the few words scribbled in a wild caricature of his scholarly and dainty hand! I was no longer to be alarmed by this sort of thing; it was all so like the Raffles I loved least; and to add to my indignation, when at length I looked up from the mysterious missive, the equally mysterious messenger had disappeared in a manner worthy of the whole affair. He was, however, the first creature I espied under the tattered trees of Holland Walk that evening.

˝Seen 'im yet?˝ he inquired confidentially, blowing a vile cloud from his horrid pipe.

˝No, I haven't; and I want to know where you've seen him,˝ I replied sternly. ˝Why did you run away like that the moment you had given me his note?˝

˝Orders, orders,˝ was the reply. ˝I ain't such a juggins as to go agen a toff as makes it worf while to do as I'm bid an' 'old me tongue.˝

˝And who may you be?˝ I asked jealously. ˝And what are you to Mr. Raffles?˝

˝You silly ass, Bunny, don't tell all Kensington that I'm in town!˝ replied my tatterdemalion, shooting up and smoothing out into a merely shabby Raffles. ˝Here, take my arm-I'm not so beastly as I look. But neither am I in town, nor in England, nor yet on the face of the earth, for all that's known of me to a single soul but you.˝

˝Then where are you,˝ I asked, ˝between ourselves?˝

˝I've taken a house near here for the holidays, where I'm going in for a Rest Cure of my own description. Why? Oh, for lots of reasons, my dear Bunny; among others, I have long had a wish to grow my own beard; under the next lamppost you will agree that it's training on very nicely. Then, you mayn't know it, but there's a canny man at Scotland Yard who has had a quiet eye on me longer than I like. I thought it about time to have an eye on him, and I stared him in the face outside the Albany this very morning. That was when I saw you go in, and scribbled a line to give you when you came out. If he had caught us talking he would have spotted me at once.˝

˝So you are lying low out here!˝

˝I prefer to call it my Rest Cure,˝ returned Raffles, ˝and it's really nothing else. I've got a furnished house at a time when no one else would have dreamed of taking one in town; and my very neighbors don't know I'm there, though I'm bound to say there are hardly any of them at home. I don't keep a servant, and do everything for myself. It's the next best fun to a desert island. Not that I make much work, for I'm really resting, but I haven't done so much solid reading for years. Rather a joke, Bunny: the man whose house I've taken is one of her Majesty's inspectors of prisons, and his study's a storehouse of criminology. It has been quite amusing to lie on one's back and have a good look at one's self as others fondly imagine they see one.˝

˝But surely you get some exercise?˝ I asked; for he was leading me at a good rate through the leafy byways of Campden Hill; and his step was as springy and as light as ever.

˝The best exercise I ever had in my life,˝ said Raffles; ˝and you would never live to guess what it is. It's one of the reasons why I went in for this seedy kit. I follow cabs. Yes, Bunny, I turn out about dusk and meet the expresses at Euston or King's Cross; that is, of course, I loaf outside and pick my cab, and often run my three or four miles for a bob or less. And it not only keeps you in the very pink: if you're good they let you carry the trunks up-stairs; and I've taken notes from the inside of more than one commodious residence which will come in useful in the autumn. In fact, Bunny, what with these new Rowton houses, my beard, and my otherwise well-spent holiday, I hope to have quite a good autumn season before the erratic Raffles turns up in town.˝

I felt it high time to wedge in a word about my own far less satisfactory affairs. But it was not necessary for me to recount half my troubles. Raffles could be as full of himself as many a worse man, and I did not like his society the less for these human outpourings. They had rather the effect of putting me on better terms with myself, through bringing him down to my level for the time being. But his egoism was not even skin-deep; it was rather a cloak, which Raffles could cast off quicker than any man I ever knew, as he did not fail to show me now.

˝Why, Bunny, this is the very thing!˝ he cried. ˝You must come and stay with me, and we'll lie low side by side. Only remember it really is a Rest Cure. I want to keep literally as quiet as I was without you. What do you say to forming ourselves at once into a practically Silent Order? You agree? Very well, then, here's the street and that's the house.˝

It was ever such a quiet little street, turning out of one of those which climb right over the pleasant hill. One side was monopolized by the garden wall of an ugly but enviable mansion standing in its own ground; opposite were a solid file of smaller but taller houses; on neither side were there many windows alight, nor a solitary soul on the pavement or in the road. Raffles led the way to one of the small tall houses. It stood immediately behind a lamppost, and I could not but notice that a love-lock of Virginia creeper was trailing almost to the step, and that the bow-window on the ground floor was closely shuttered. Raffles admitted himself with his latch-key, and I squeezed past him into a very narrow hall. I did not hear him shut the door, but we were no longer in the lamplight, and he pushed softly past me in his turn.

˝I'll get a light,˝ he muttered as he went; but to let him pass I had leaned against some electric switches, and while his back was turned I tried one of these without thinking. In an instant hall and staircase were flooded with light; in another Raffles was upon me in a fury, and, all was dark once more. He had not said a word, but I heard him breathing through his teeth.

Nor was there anything to tell me now. The mere flash of electric light upon a hall of chaos and uncarpeted stairs, and on the face of Raffles as he sprang to switch it off, had been enough even for me.

˝So this is how you have taken the house,˝ said I in his own undertone. ˝'Taken' is good; 'taken' is beautiful!˝

˝Did you think I'd done it through an agent?˝ he snarled. ˝Upon my word, Bunny, I did you the credit of supposing you saw the joke all the time!˝

˝Why shouldn't you take a house,˝ I asked, ˝and pay for it?˝

˝Why should I,˝ he retorted, ˝within three miles of the Albany? Besides, I should have had no peace; and I meant every word I said about my Rest Cure.˝

˝You are actually staying in a house where you've broken in to steal?˝

˝Not to steal, Bunny! I haven't stolen a thing. But staying here I certainly am, and having the most complete rest a busy man could wish.˝

˝There'll be no rest for me!˝

Raffles laughed as he struck a match. I had followed him into what would have been the back drawing-room in the ordinary little London house; the inspector of prisons had converted it into a separate study by filling the folding doors with book-shelves, which I scanned at once for the congenial works of which Raffles had spoken. I was not able to carry my examination very far. Raffles had lighted a candle, stuck (by its own grease) in the crown of an opera hat, which he opened the moment the wick caught. The light thus struck the ceiling in an oval shaft, which left the rest of the room almost as dark as it had been before.

˝Sorry, Bunny!˝ said Raffles, sitting on one pedestal of a desk from which the top had been removed, and setting his makeshift lantern on the other. ˝In broad daylight, when it can't be spotted from the outside, you shall have as much artificial light as you like. If you want to do some writing, that's the top of the desk on end against the mantlepiece. You'll never have a better chance so far as interruption goes. But no midnight oil or electricity! You observe that their last care was to fix up these shutters; they appear to have taken the top off the desk to get at 'em without standing on it; but the beastly things wouldn't go all the way up, and the strip they leave would give us away to the backs of the other houses if we lit up after dark. Mind that telephone! If you touch the receiver they will know at the exchange that the house is not empty, and I wouldn't put it past the colonel to have told them exactly how long he was going to be away. He's pretty particular: look at the strips of paper to keep the dust off his precious books!˝

˝Is he a colonel?˝ I asked, perceiving that Raffles referred to the absentee householder.

˝Of sappers,˝ he replied, ˝and a V.C. into the bargain, confound him! Got it at Rorke's Drift; prison governor or inspector ever since; favorite recreation, what do you think? Revolver shooting! You can read all about him in his own Who's Who. A devil of a chap to tackle, Bunny, when he's at home!˝

˝And where is he now?˝ I asked uneasily. ˝And do you know he isn't on his way home?˝

˝Switzerland,˝ replied Raffles, chuckling; ˝he wrote one too many labels, and was considerate enough to leave it behind for our guidance. Well, no one ever comes back from Switzerland at the beginning of September, you know; and nobody ever thinks of coming back before the servants. When they turn up they won't get in. I keep the latch jammed, but the servants will think it's jammed itself, and while they're gone for the locksmith we shall walk out like gentlemen-if we haven't done so already.˝

˝As you walked in, I suppose?˝

Raffles shook his head in the dim light to which my sight was growing inured.

˝No, Bunny, I regret to say I came in through the dormer window. They were painting next door but one. I never did like ladder work, but it takes less time than in picking a lock in the broad light of a street lamp.˝

˝So they left you a latch-key as well as everything else!˝

˝No, Bunny. I was just able to make that for myself. I am playing at 'Robinson Crusoe,' not 'The Swiss Family Robinson.' And now, my dear Friday, if you will kindly take off those boots, we can explore the island before we turn in for the night.˝

The stairs were very steep and narrow, and they creaked alarmingly as Raffles led the way up, with the single candle in the crown of the colonel's hat. He blew it out before we reached the half-landing, where a naked window stared upon the backs of the houses in the next road, but lit it again at the drawing-room door. I just peeped in upon a semi-grand swathed in white and a row of water colors mounted in gold. An excellent bathroom broke our journey to the second floor.

˝I'll have one to-night,˝ said I, taking heart of a luxury unknown in my last sordid sanctuary.

˝You'll do no such thing,˝ snapped Raffles. ˝Have the goodness to remember that our island is one of a group inhabited by hostile tribes. You can fill the bath quietly if you try, but it empties under the study window, and makes the very devil of a noise about it. No, Bunny, I bale out every drop and pour it away through the scullery sink, so you will kindly consult me before you turn a tap. Here's your room; hold the light outside while I draw the curtains; it's the old chap's dressing-room. Now you can bring the glim. How's that for a jolly wardrobe? And look at his coats on their cross-trees inside: dapper old dog, shouldn't you say? Mark the boots on the shelf above, and the little brass rail for his ties! Didn't I tell you he was particular? And wouldn't he simply love to catch us at his kit?˝

˝Let's only hope it would give him an apoplexy,˝ said I shuddering.

˝I shouldn't build on it,˝ replied Raffles. ˝That's a big man's trouble, and neither you nor I could get into the old chap's clothes. But come into the best bedroom, Bunny. You won't think me selfish if I don't give it up to you? Look at this, my boy, look at this! It's the only one I use in all the house.˝

I had followed him into a good room, with ample windows closely curtained, and he had switched on the light in a hanging lamp at the bedside. The rays fell from a thick green funnel in a plateful of strong light upon a table deep in books. I noticed several volumes of the ˝Invasion of the Crimea.˝

˝That's where I rest the body and exercise the brain,˝ said Raffles. ˝I have long wanted to read my Kinglake from A to Z, and I manage about a volume a night. There's a style for you, Bunny! I love the punctilious thoroughness of the whole thing; one can understand its appeal to our careful colonel. His name, did you say? Crutchley, Bunny-Colonel Crutchley, R.E., V.C.˝

˝We'd put his valor to the test!˝ said I, feeling more valiant myself after our tour of inspection.

˝Not so loud on the stairs,˝ whispered Raffles. ˝There's only one door between us and--˝

Raffles stood still at my feet, and well he might! A deafening double knock had resounded through the empty house; and to add to the utter horror of the moment, Raffles instantly blew out the light. I heard my heart pounding. Neither of us breathed. We were on our way down to the first landing, and for a moment we stood like mice; then Raffles heaved a deep sigh, and in the depths I heard the gate swing home.

˝Only the postman, Bunny! He will come now and again, though they have obviously left instructions at the post-office. I hope the old colonel will let them have it when he gets back. I confess it gave me a turn.˝

˝Turn!˝ I gasped. ˝I must have a drink, if I die for it.˝

˝My dear Bunny, that's no part of my Rest Cure.˝

˝Then good-by! I can't stand it; feel my forehead; listen to my heart! Crusoe found a footprint, but he never heard a double-knock at the street door!˝

˝'Better live in the midst of alarms,'˝ quoted Raffles, ˝'than dwell in this horrible place.' I must confess we get it both ways, Bunny. Yet I've nothing but tea in the house.˝

˝And where do you make that? Aren't you afraid of smoke?˝

˝There's a gas-stove in the dining-room.˝

˝But surely to goodness,˝ I cried, ˝there's a cellar lower down!˝

˝My dear, good Bunny,˝ said Raffles, ˝I've told you already that I didn't come in here on business. I came in for the Cure. Not a penny will these people be the worse, except for their washing and their electric light, and I mean to leave enough to cover both items.˝

˝Then,˝ said I, ˝since Brutus is such a very honorable man, we will borrow a bottle from the cellar, and replace it before we go.˝

Raffles slapped me softly on the back, and I knew that I had gained my point. It was often the case when I had the presence of heart and mind to stand up to him. But never was little victory of mine quite so grateful as this. Certainly it was a very small cellar, indeed a mere cupboard under the kitchen stairs, with a most ridiculous lock. Nor was this cupboard overstocked with wine. But I made out a jar of whiskey, a shelf of Zeltinger, another of claret, and a short one at the top which presented a little battery of golden-leafed necks and corks. Raffles set his hand no lower. He examined the labels while I held folded hat and naked light.

˝Mumm, '84!˝ he whispered. ˝G. H. Mumm, and A.D. 1884! I am no wine-bibber, Bunny, as you know, but I hope you appreciate the specifications as I do. It looks to me like the only bottle, the last of its case, and it does seem a bit of a shame; but more shame for the miser who hoards in his cellar what was meant for mankind! Come, Bunny, lead the way. This baby is worth nursing. It would break my heart if anything happened to it now!˝

So we celebrated my first night in the furnished house; and I slept beyond belief, slept as I never was to sleep there again. But it was strange to hear the milkman in the early morning, and the postman knocking his way along the street an hour later, and to be passed over by one destroying angel after another. I had come down early enough, and watched through the drawing-room blind the cleansing of all the steps in the street but ours. Yet Raffles had evidently been up some time; the house seemed far purer than overnight as though he had managed to air it room by room; and from the one with the gas-stove there came a frizzling sound that fattened the heart.

I only would I had the pen to do justice to the week I spent in-doors on Campden Hill! It might make amusing reading; the reality for me was far removed from the realm of amusement. Not that I was denied many a laugh of suppressed heartiness when Raffles and I were together. But half our time we very literally saw nothing of each other. I need not say whose fault that was. He would be quiet; he was in ridiculous and offensive earnest about his egregious Cure. Kinglake he would read by the hour together, day and night, by the hanging lamp, lying up-stairs on the best bed. There was daylight enough for me in the drawing-room below; and there I would sit immersed in criminous tomes weakly fascinated until I shivered and shook in my stocking soles. Often I longed to do something hysterically desperate, to rouse Raffles and bring the street about our ears; once I did bring him about mine by striking a single note on the piano, with the soft pedal down. His neglect of me seemed wanton at the time. I have long realized that he was only wise to maintain silence at the expense of perilous amenities, and as fully justified in those secret and solitary sorties which made bad blood in my veins. He was far cleverer than I at getting in and out; but even had I been his match for stealth and wariness, my company would have doubled every risk. I admit now that he treated me with quite as much sympathy as common caution would permit. But at the time I took it so badly as to plan a small revenge.

What with his flourishing beard and the increasing shabbiness of the only suit he had brought with him to the house, there was no denying that Raffles had now the advantage of a permanent disguise. That was another of his excuses for leaving me as he did, and it was the one I was determined to remove. On a morning, therefore, when I awoke to find him flown again, I proceeded to execute a plan which I had already matured in my mind. Colonel Crutchley was a married man; there were no signs of children in the house; on the other hand, there was much evidence that the wife was a woman of fashion. Her dresses overflowed the wardrobe and her room; large, flat, cardboard boxes were to be found in every corner of the upper floors. She was a tall woman; I was not too tall a man. Like Raffles, I had not shaved on Campden Hill. That morning, however, I did my best with a very fair razor which the colonel had left behind in my room; then I turned out the lady's wardrobe and the cardboard boxes, and took my choice.

I have fair hair, and at the time it was rather long. With a pair of Mrs. Crutchley's tongs and a discarded hair-net, I was able to produce an almost immodest fringe. A big black hat with a wintry feather completed a headdress as unseasonable as my skating skirt and feather boa; of course, the good lady had all her summer frocks away with her in Switzerland. This was all the more annoying from the fact that we were having a very warm September; so I was not sorry to hear Raffles return as I was busy adding a layer of powder to my heated countenance. I listened a moment on the landing, but as he went into the study I determined to complete my toilet in every detail. My idea was first to give him the fright he deserved, and secondly to show him that I was quite as fit to move abroad as he. It was, however, I confess, a pair of the colonel's gloves that I was buttoning as I slipped down to the study even more quietly than usual. The electric light was on, as it generally was by day, and under it stood as formidable a figure as ever I encountered in my life of crime.

Imagine a thin but extremely wiry man, past middle age, brown and bloodless as any crabapple, but as coolly truculent and as casually alert as Raffles at his worst. It was, it could only be, the fire-eating and prison-inspecting colonel himself! He was ready for me, a revolver in his hand, taken, as I could see, from one of those locked drawers in the pedestal desk with which Raffles had refused to tamper; the drawer was open, and a bunch of keys depended from the lock. A grim smile crumpled up the parchment face, so that one eye was puckered out of sight; the other was propped open by an eyeglass, which, however, dangled on its string when I appeared.

˝A woman, begad!˝ the warrior exclaimed. ˝And where's the man, you scarlet hussy?˝

Not a word could I utter. But, in my horror and my amazement, I have no sort of doubt that I acted the part I had assumed in a manner I never should have approached in happier circumstances.

˝Come, come, my lass,˝ cried the old oak veteran, ˝I'm not going to put a bullet through you, you know! You tell me all about it, and it'll do you more good than harm. There, I'll put the nasty thing away and-God bless me, if the brazen wench hasn't squeezed into the wife's kit!˝

A squeeze it happened to have been, and in my emotion it felt more of one than ever; but his sudden discovery had not heightened the veteran's animosity against me. On the contrary, I caught a glint of humor through his gleaming glass, and he proceeded to pocket his revolver like the gentleman he was.

˝Well, well, it's lucky I looked in,˝ he continued. ˝I only came round on the off-chance of letters, but if I hadn't you'd have had another week in clover. Begad, though, I saw your handwriting the moment I'd got my nose inside! Now just be sensible and tell me where your good man is.˝

I had no man. I was alone, had broken in alone. There was not a soul in the affair (much less the house) except myself. So much I stuttered out in tones too hoarse to betray me on the spot. But the old man of the world shook a hard old head.

˝Quite right not to give away your pal,˝ said he. ˝But I'm not one of the marines, my dear, and you mustn't expect me to swallow all that. Well, if you won't say, you won't, and we must just send for those who will.˝

In a flash I saw his fell design. The telephone directory lay open on one of the pedestals. He must have been consulting it when he heard me on the stairs; he had another look at it now; and that gave me my opportunity. With a presence of mind rare enough in me to excuse the boast, I flung myself upon the instrument in the corner and hurled it to the ground with all my might. I was myself sent spinning into the opposite corner at the same instant. But the instrument happened to be a standard of the more elaborate pattern, and I flattered myself that I had put the delicate engine out of action for the day.

Not that my adversary took the trouble to ascertain. He was looking at me strangely in the electric light, standing intently on his guard, his right hand in the pocket where he had dropped his revolver. And I-I hardly knew it-but I caught up the first thing handy for self-defence, and was brandishing the bottle which Raffles and I had emptied in honor of my arrival on this fatal scene.

˝Be shot if I don't believe you're the man himself!˝ cried the colonel, shaking an armed fist in my face. ˝You young wolf in sheep's clothing. Been at my wine, of course! Put down that bottle; down with it this instant, or I'll drill a tunnel through your middle. I thought so! Begad, sir, you shall pay for this! Don't you give me an excuse for potting you now, or I'll jump at the chance! My last bottle of '84-you miserable blackguard-you unutterable beast!˝

He had browbeaten me into his own chair in his own corner; he was standing over me, empty bottle in one hand, revolver in the other, and murder itself in the purple puckers of his raging face. His language I will not even pretend to indicate: his skinny throat swelled and trembled with the monstrous volleys. He could smile at my appearance in his wife's clothes; he would have had my blood for the last bottle of his best champagne. His eyes were not hidden now; they needed no eyeglass to prop them open; large with fury, they started from the livid mask. I watched nothing else. I could not understand why they should start out as they did. I did not try. I say I watched nothing else-until I saw the face of Raffles over the unfortunate officer's shoulder.

Raffles had crept in unheard while our altercation was at its height, had watched his opportunity, and stolen on his man unobserved by either of us. While my own attention was completely engrossed, he had seized the colonel's pistol-hand and twisted it behind the colonel's back until his eyes bulged out as I have endeavored to describe. But the fighting man had some fight in him still; and scarcely had I grasped the situation when he hit out venomously behind with the bottle, which was smashed to bits on Raffles's shin. Then I threw my strength into the scale; and before many minutes we had our officer gagged and bound in his chair. But it was not one of our bloodless victories. Raffles had been cut to the bone by the broken glass; his leg bled wherever he limped; and the fierce eyes of the bound man followed the wet trail with gleams of sinister satisfaction.

I thought I had never seen a man better bound or better gagged. But the humanity seemed to have run out of Raffles with his blood. He tore up tablecloths, he cut down blind-cords, he brought the dust-sheets from the drawing-room, and multiplied every bond. The unfortunate man's legs were lashed to the legs of his chair, his arms to its arms, his thighs and back fairly welded to the leather. Either end of his own ruler protruded from his bulging cheeks-the middle was hidden by his moustache-and the gag kept in place by remorseless lashings at the back of his head. It was a spectacle I could not bear to contemplate at length, while from the first I found myself physically unable to face the ferocious gaze of those implacable eyes. But Raffles only laughed at my squeamishness, and flung a dust-sheet over man and chair; and the stark outline drove me from the room.

It was Raffles at his worst, Raffles as I never knew him before or after-a Raffles mad with pain and rage, and desperate as any other criminal in the land. Yet he had struck no brutal blow, he had uttered no disgraceful taunt, and probably not inflicted a tithe of the pain he had himself to bear. It is true that he was flagrantly in the wrong, his victim as laudably in the right. Nevertheless, granting the original sin of the situation, and given this unforeseen development, even I failed to see how Raffles could have combined greater humanity with any regard for our joint safety; and had his barbarities ended here, I for one should not have considered them an extraordinary aggravation of an otherwise minor offence. But in the broad daylight of the bathroom, which had a ground-glass window but no blind, I saw at once the serious nature of his wound and of its effect upon the man.

˝It will maim me for a month,˝ said he; ˝and if the V.C. comes out alive, the wound he gave may be identified with the wound I've got.˝

The V.C.! There, indeed, was an aggravation to one illogical mind. But to cast a moment's doubt upon the certainty of his coming out alive!

˝Of course he'll come out,˝ said I. ˝We must make up our minds to that.˝

˝Did he tell you he was expecting the servants or his wife? If so, of course we must hurry up.˝

˝No, Raffles, I'm afraid he's not expecting anybody. He told me, if he hadn't looked in for letters, we should have had the place to ourselves another week. That's the worst of it.˝

Raffles smiled as he secured a regular puttee of dust-sheeting. No blood was coming through.

˝I don't agree, Bunny,˝ said he. ˝It's quite the best of it, if you ask me.˝

˝What, that he should die the death?˝

˝Why not?˝

And Raffles stared me out with a hard and merciless light in his clear blue eyes-a light that chilled the blood.

˝If it's a choice between his life and our liberty, you're entitled to your decision and I'm entitled to mine, and I took it before I bound him as I did,˝ said Raffles. ˝I'm only sorry I took so much trouble if you're going to stay behind and put him in the way of releasing himself before he gives up the ghost. Perhaps you will go and think it over while I wash my bags and dry 'em at the gas stove. It will take me at least an hour, which will just give me time to finish the last volume of Kinglake.˝

Long before he was ready to go, however, I was waiting in the hall, clothed indeed, but not in a mind which I care to recall. Once or twice I peered into the dining-room where Raffles sat before the stove, without letting him hear me. He, too, was ready for the street at a moment's notice; but a steam ascended from his left leg, as he sat immersed in his red volume. Into the study I never went again; but Raffles did, to restore to its proper shelf this and every other book he had taken out and so destroy that clew to the manner of man who had made himself at home in the house. On his last visit I heard him whisk off the dust-sheet; then he waited a minute; and when he came out it was to lead the way into the open air as though the accursed house belonged to him.

˝We shall be seen,˝ I whispered at his heels. ˝Raffles, Raffles, there's a policeman at the corner!˝

˝I know him intimately,˝ replied Raffles, turning, however, the other way. ˝He accosted me on Monday, when I explained that I was an old soldier of the colonel's regiment, who came in every few days to air the place and send on any odd letters. You see, I have always carried one or two about me, redirected to that address in Switzerland, and when I showed them to him it was all right. But after that it was no use listening at the letter-box for a clear coast, was it?˝

I did not answer; there was too much to exasperate in these prodigies of cunning which he could never trouble to tell me at the time. And I knew why he had kept his latest feats to himself: unwilling to trust me outside the house, he had systematically exaggerated the dangers of his own walks abroad; and when to these injuries he added the insult of a patronizing compliment on my late disguise, I again made no reply.

˝What's the good of your coming with me he asked, when I had followed him across the main stream of Notting Hill.

˝We may as well sink or swim together,˝ I answered sullenly.

˝Yes? Well, I'm going to swim into the provinces, have a shave on the way, buy a new kit piecemeal, including a cricket-bag (which I really want), and come limping back to the Albany with the same old strain in my bowling leg. I needn't add that I have been playing country-house cricket for the last month under an alias; it's the only decent way to do it when one's county has need of one. That's my itinerary, Bunny, but I really can't see why you should come with me.˝

˝We may as well swing together!˝ I growled.

˝As you will, my dear fellow,˝ replied Raffles. ˝But I begin to dread your company on the drop!˝

I shall hold my pen on that provincial tour. Not that I joined Raffles in any of the little enterprises with which he beguiled the breaks in our journey; our last deed in London was far too great a weight upon my soul. I could see that gallant officer in his chair, see him at every hour of the day and night, now with his indomitable eyes meeting mine ferociously, now a stark outline underneath a sheet. The vision darkened my day and gave me sleepless nights. I was with our victim in all his agony; my mind would only leave him for that gallows of which Raffles had said true things in jest. No, I could not face so vile a death lightly, but I could meet it, somehow, better than I could endure a guilty suspense. In the watches of the second night I made up my mind to meet it halfway, that very morning, while still there might be time to save the life that we had left in jeopardy. And I got up early to tell Raffles of my resolve.

His room in the hotel where we were staying was littered with clothes and luggage new enough for any bridegroom; I lifted the locked cricket-bag, and found it heavier than a cricket-bag has any right to be. But in the bed Raffles was sleeping like an infant, his shaven self once more. And when I shook him he awoke with a smile.

˝Going to confess, eh, Bunny? Well, wait a bit; the local police won't thank you for knocking them up at this hour. And I bought a late edition which you ought to see; that must be it on the floor. You have a look in the stop-press column, Bunny.˝

I found the place with a sunken heart, and this is what I read:

 

WEST-END OUTRAGE

 

Colonel Crutchley, R.E., V.C., has been the victim of a dastardly outrage at his residence, Peter Street, Campden Hill. Returning unexpectedly to the house, which had been left untenanted during the absence of the family abroad, it was found occupied by two ruffians, who overcame and secured the distinguished officer by the exercise of considerable violence. When discovered through the intelligence of the Kensington police, the gallant victim was gagged and bound hand and foot, and in an advanced stage of exhaustion.

 

˝Thanks to the Kensington police,˝ observed Raffles, as I read the last words aloud in my horror. ˝They can't have gone when they got my letter.˝

˝Your letter?˝

˝I printed them a line while we were waiting for our train at Euston. They must have got it that night, but they can't have paid any attention to it until yesterday morning. And when they do, they take all the credit and give me no more than you did, Bunny!˝

I looked at the curly head upon the pillow, at the smiling, handsome face under the curls. And at last I understood.

˝So all the time you never meant it!˝

˝Slow murder? You should have known me better. A few hours' enforced Rest Cure was the worst I wished him.˝

˝'You might have told me, Raffles!˝

˝That may be, Bunny, but you ought certainly to have trusted me!˝

 

 

III. Spoczynek kuracyą.

 

Nie widziałem Raffles'a miesiąc prawie, a potrzebowałem jego rady koniecznie. Zatruwał mi życie pewien niegodziwiec, który uzyskał w sądzie na mnie wyrok, dający mu prawo zajęcia ruchomości moich na Mount Street; broniłem się tedy od najścia komornika, nie sypiając w domu i przebywając coraz gdzieindziej. Narażało mnie to jednak na znaczne koszta a bilans mój w banku wymagał gwałtownie - ponownego od Raffles'a zasiłku. Zniknął on wszelakoż bez śladu zarówno z miasta, jak i z przed oczu wszystkich znajomych.

Było już pod koniec sierpnia; przyjaciel mój nie brał nigdy udziału w pierwszorzędnych rozgrywkach krokieta dłużej jak do lipca; napróżno tedy szukałem go na liście występujących w różnego rodzaju sportach; te sporty odbywały się, lecz wśród sportmenów nie mogłem odnaleźć nazwiska A. J. Raffles'a. Nic o nim również nie wiedziano w Albany; ani tam ani w klubie nie zostawił wskazówki, gdzie należało przesyłać mu listy. Ogarniała mnie już trwoga, czy nie przytrafiło mu się co złego. Przeglądałem starannie wizerunki pochwyconych świeżo przestępców, odbijane w ilustrowanych gazetach niedzielnych, za każdym razem oddychałem swobodniej, nie znajdując w nich podobizny mego kolegi. Wyznaję, że w niepokoju moim samolubne względy większą odgrywały rolę aniżeli troska o Raffles'a; w każdym razie spadł mi ciężar z serca, gdy on dał nakoniec znak życia.

Zachodziłem do Albany po raz piętnasty i wracałem zrozpaczony jak zawsze, kiedy naraz podszedł do mnie znienacka jakiś włóczęga uliczny i zapytał, czy nazywam się Bunny, poczem wsunął mi w rękę zwitek papieru, mówiąc:

- Kazano mi to oddać panu.

Bilecik, skreślony ołówkiem, był od Raffles'a.

"Z nadejściem nocy czekaj na mnie w alei Holland; przechadzaj się tam i napowrót, póki nie nadejdę. A. J. R."

Nic więcej nad kilka słów po tylu tygodniach nieobecności; pismo było niekształtne jakby początkującego ucznia! Nie dziwiły mnie tego rodzaju sztuczki mego przyjaciela, lubo nie przypadały mi one do gustu, na domiar niezadowolenia, gdy podniosłem oczy od tajemniczej kartki, niemniej tajemniczy posłaniec już zniknął; wieczorem dopiero spotkałem włóczęgę pod drzewami alei Holland.

- Pan go już widziałeś? - zagadnął poufale, puszczając z fajki kłęby gryzącego oczy dymu.

- Nie, ale chcę wiedzieć, gdzieś ty się z nim spotkał - pytałem szorstkim tonem. - Czemu uciekłeś zaraz, oddawszy bilecik?

- Taki miałem rozkaz - odparł - umiem trzymać język za zębami, gdy tego potrzeba.

- Któż jesteś? - dowiadywałem się, z uczuciem zazdrości - jaki stosunek łączyć cię może z panem Raffles'em?

- Niedomyślny Bunny, nie trąb przypadkiem po całem Kensington, że jestem w Londynie - zawołał mniemany żebrak, przeistaczając się nagle w nędznie przyodzianego Raffles'a. - Zechciej się wesprzeć na mojem ramieniu; nie jestem tak podłem bydlęciem, jakiem się wydaję. Pamiętaj tylko, że mnie niema ani w Londynie, ani w Anglii, ani na powierzchni kuli ziemskiej, że za wyjątkiem ciebie, nikt o istnieniu mojem wiedzieć nie powinien.

- Powiedz jednak szczerze, gdzież przebywasz? - pytałem.

- Nająłem dom w pobliżu; tam prowadzę własnego przepisu kuracyę spoczynku. Chcesz wiedzieć w jakim celu? Z wielu przyczyn, kochany Bunny; między innemi pragnąłem oddawna mieć własną nie przyprawną brodę; przy świetle pierwszej latarni ulicznej będziesz mógł się przekonać, że zarost mój krzewi się pomyślnie. Powtóre, w Scotland-Yard przebywa policyant, który śledzi mnie wzrokiem pilniej, niżeli sobie tego życzę. Postanowiłem więc i ja z mej strony baczne na niego zwrócić oko i zajrzałem mu w twarz dziś rano w pobliżu Albany. Było to w chwili właśnie, kiedy wchodziłeś do mego mieszkania; uznałem bezpieczniej napisać do ciebie słów parę, bo gdyby tamten człowiek widział nas rozmawiających, byłby gotów iść trop w trop za mną.

- Więc ukrywasz się gdzieś w sąsiedztwie.

- Wolę nazywać to nie ukrywaniem, lecz kuracyą spoczynku poprostu. Wynająłem dom umeblowany w porze, w której nikt nie myśli o przenoszeniu się do miasta, a sąsiedzi ani się domyślają mojej obecności; wprawdzie wyznać muszę, iż wszyscy bawią na letnich mieszkaniach. Nie trzymam też sługi żadnej, sam zaspakajam potrzeby moje, jakbym był osiedleńcom na bezludnej wyspie. Nie mam zresztą dużo zajęcia; używam wypoczynku i od nie wiem ilu lat nie przewertowałem tylu książek poważnej treści. Czyż to niewygląda na ironię losu, Bunny? człowiek, od którego dom wynajęłem, jest inspektorem więzień Jego Królewskiej Mości, a gabinet pana inspektora magazynem wiadomości tyczących się spraw kryminalnych. Zabawnie leżeć wygodnie na sofie i mieć przed oczyma jakby obraz siebie samego.

- Niewątpliwie jednak musisz używać dużo ruchu? - zagadnąłem, prowadził mnie bowiem przez kręte ścieżki Campden Hill a kroki jego były szybsze, elastyczniejsze niż kiedykolwiek.

- Nie miałem nigdy tyle ruchu w życiu - odparł - nie zgadłbyś nigdy jakiego rodzaju. Biegnę za dorożkami! Nie inaczej Bunny; wychodzę o zmroku i czekam na przychodzące pociągi w Euston, lub King's Cross, poczem upatruję sobie pasażerów i pędzę za ich powozem nieraz trzy lub cztery mile angielskie, dostając niekiedy tylko w zysku za uszy; to jednak człowieka utrzymuje w sztosie. Jeśli podróżni dobrotliwego usposobienia, pozwalają wnosić za sobą pakunki na górę, tym sposobem zebrałem spostrzeżenia o urządzeniu domu w niejednej pańskiej rezydencyi, co przyda mi się w jesieni. Słowem, Bunny, biorąc w rachubę nabyte wiadomości, odrastającą brodę i inne korzyści ze spędzonych chwil wakacyjnych, mam nadzieję mieć dobry sezon jesienny, zanim włóczący się po świecie Raffles wróci oficyalnie do Londynu.

Uznałem, że pora wspomnieć o moich osobistych kłopotach, lecz nie potrzebowałem rozwodzić się długo nad tym przedmiotem. Raffles podobnie jak wielu innych, mógł siebie mieć przedewszystkiem na względzie i tej słabostki ludzkiej nie należało mu bynajmniej brać za złe, przeciwnie, stawiało go to na jednym ze mną poziomie moralnym. Samolubstwo jego wszelakoż nie było grubo-skórne, stanowiło tylko jakoby zewnętrzne okrycie, które Raffles zrzucał z siebie prędzej niż ktokolwiek inny, czego nowy miałem dowód.

- Jakto Bunny, znalazłeś się w przykrem położeniu! - zawołał - musisz więc dzielić schronienie moje. Pamiętaj tylko, że prowadzę kuracyę wypoczynkową; nie powinieneś niczem zakłócać tego spokoju. Cobyś powiedział, gdybyśmy zawiązali bractwo wyznające regułę milczenia? Godzisz się na moją propozycyę? Dobrze; pójdziemy tą ulicą do domu, który widzisz dalej.

Była to mała, cicha uliczka prowadząca na szczyt pagórka. Po jednej stronie ciągnął się mur opasujący ogród obszernej jakiejś posiadłości z domem mieszkalnym pośrodku; po drugiej stronie wznosiły się wązkie, wysokie domy, w żadnym oknie nie widać było światła i nie spotkaliśmy żywej duszy na chodniku. Raffles powiódł mnie do jednego z małych domów; paliła się w pobliżu latarnia i mogłem zauważyć że krata obrośnięta była dzikim winem a okna przysłonięte okienicami. Raffles otworzył drzwi kluczem i wszedłem za nim do sionki. Nie słyszałem, gdy drzwi przymykał, lecz nie dochodziło nas już światło latarni z ulicy; przyjaciel mój kierował mną zwolna.

- Zapalę świecę - szepnął; lecz w chwili gdym się cofał, by go przepuścić, dotknąłem sprężyn elektrycznych i bezmyślnie nacisnęłem jedną z nich. W tejże chwili sień i schody zapłonęły światłem, które zagasił bezzwłocznie Raffles, przyskoczywszy do mnie z furyą. Wprawdzie nie wyrzekł ani słowa, tylko sapał groźnie.

Nie potrzebowałem też od niego objaśnień: chwilowy blask elektrycznego światła wykazując nieład panujący w sieni, schody ogołocone z dywanu i przerażenie na twarzy Raffles'a były dostatecznemi dla mnie wskazówkami.

- Więc w taki sposób dom nająłeś? - szepnęłem głosem stłumionym.

- Sądziłeś, że do tego użyłem pośrednictwa ajenta? - przypisywałem ci, daję słowo, bystrzejszy dowcip.

- Dlaczegoż nie mogłem przypuszczać, że mieszkanie nająłeś płacąc za nie uczciwie?

- Miałem to uczynić, szukając lokalu w pobliżu Albany? - odparł. - Nie znalazłbym tam spokoju, a mówiłem szczerą prawdę o prowadzonej kuracyi spokoju.

- Przebywasz obecnie w domu, do którego zakradłeś się dla dokonania grabieży?

- Bynajmniej nie w tym celu Bunny! Nie ukradłem tu nic zgoła. Przebywam w tym domu dla korzystania z najzupełniejszego spokoju, jakiego człowiek spracowany pożądać może.

- Ja tego spokoju nie znajdę tu dla siebie.

Raffles roześmiał się i zapalił świecę. Poszedłem za nim do sali od tyłu, mogącej w zwykłem urządzeniu mieszkania służyć za jadalnię, inspektor zamienił ją w bibliotekę z szafami pełnemi książek, o których wspominał mój przyjaciel. Nie zdołałem jednak rozpatrzyć się w tytułach dzieł, gdyż towarzysz mój umieścił świecę w latarni tak urządzonej, że światło padało tylko w kręgu niewielkim, resztę pokoju zostawiając w cieniu.

- Przykro mi Bunny - rzekł Raffles, siadając na podstawce pulpitu, z którego wierzch był odjęty, i stawiając obok swą sztuczną latarkę. Przy świetle dziennem o ile ono dochodzi przez szpary okienicy, będziesz mógł ciekawość twoją zaspokoić. Jeśli sobie życzysz pisać, wierzch pulpitu stoi tam oparty o kominek. Bądź pewny, że nic ci zajęć twoich nie przerwie; zastrzega się tylko nie palenie światła olejnego czy elektrycznego w nocy. Jak można zauważyć, ostatniem staraniem właścicieli było szczelne zamknięcie okienic, co nie przeszkadza, że przez ich szpary możemy czynić obserwacye nad tylną stroną sąsiednich domów. Bądź ostrożny z telefonem! Gdybyś dotknął nieuważnie dzwonka, dowiedzianoby się tem samem, że dom nie jest pusty, a nie ręczę, czy pułkownik nie powiadomił w biurze telefonów, jak długo potrwa jego nieobecność. Musi on być niezmiernie staranny i akuratny, czego dowodem odcinki papieru zabezpieczające od kurzu grzbiety jego drogocennych książek.

- Jest pułkownikiem? - pytałem, domyślając się, że Raffles mówi o nieobecnym właścicielu domu.

- Pułkownikiem saperów a w dodatku inspektorem więzień; wiesz, co stanowi najmilszą dla niego rozrywkę? Strzelanie z rewolweru! Istny dyabeł nie człowiek; nie łatwo przyszłoby go usidlić, gdyby zjawił się tu niespodzianie.

- Gdzie on teraz bawi? - pytałem zaniepokojony - skąd wiedzieć możesz, iż nie dąży już z powrotem do Londynu.

- Przebywa w Szwajcaryi - odparł Raffles - napisał cały rozkład jazdy swojej i był łaskaw go zostawić dla naszej wiadomości. Jak wiesz, mało kto myśli o wyjeździe ze Szwajcaryi z początkiem września a nikt nie wraca do domu, nie wysławszy naprzód dla uporządkowania mieszkania swoich służących. Gdy oni tu zjadą, zastaną klamkę podpartą sztabą żelazną, tak, że nie będą mogli drzwi otworzyć, a podczas gdy pójdą sprowadzić ślusarza, my sobie wyjdziemy stąd najspokojniej jak prawdziwi gentlemeni, jeśli tego nie zrobimy pierwej.

- Wyjdziemy w ten sam sposób, jakeś ty wchodził? - zagadnąłem.

- Nie Bunny - odparł Raffles potrząsając głową - przykro mi wyznać, lecz ja dostałem się do środka przez dymnik w dachu. Nie lubię posługiwać się drabiną, ale bezpieczniej to było, niżeli szturmować do drzwi w świetle latarni ulicznej.

- Zastałeś wewnątrz klucz od zatrzasku, podobnie jak inne przedmioty?

- Musiałem go sobie sam dopasować. Odgrywam rolę Robinsona Cruzoe nie zaś Robinsona Szwajcarskiego. A teraz kochany Piętaszku jeśli raczysz zdjąć buty, możemy zwiedzić bezludną wyspę, zanim ułożymy się na spoczynek.

Schody były strome i wązkie; trzeszczały przerażająco pod nogami Raffles'a, który szedł naprzód z latarką w ręku. Zagasił świecę, gdyśmy dochodzili do okienka od strony podwórza i zapalił ją ponownie kiedyśmy stanęli przede drzwiami obszernego salonu z białem obiciem i złoconą lamperyą. Przez wygodnie urządzoną łazienkę wędrowaliśmy na drugie piętro.

- Wykąpię się dziś w nocy - zawołałem, rozradowany nadzieją używania przyjemności, niedostępnej dla ludzi, zajmujących skromne jak moje poprzednie mieszkanko.

- Musisz zaniechać tej myśli - odciął Raffles. - Zechciej pamiętać, że nasza bezludna wyspa otoczona innemi, zamieszkałemi przez wrogie nam plemiona. Wodę mógłbyś napuścić do wanny pocichu, lecz wypuszczona z łazienki, odpływa pod oknem biblioteki z piekielnym szumem. Oto twój pokój; trzymaj świecę za drzwiami, póki nie zapuszczę firanek. To ubieralnia starego eleganta; czy nie ładna garderoba? Patrz, surduty porozwieszane na drążkach; buty symetrycznie ustawione na półkach. Mówiłem ci, że jest on niezwykłe staranny. Czy radby nas widział gospodarujących tutaj?

- Niewątpliwie, gotówby dostać ataku apopleksyi - rzekłem, dreszczem wstrząsany.

- Nie ręczyłbym za to - odparł Raffles. Próżna obawa; ani ty, ani ja nie moglibyśmy przywdziać ubrania starego inspektora. Chodź teraz do sypialni Bunny. Nie weźmiesz za złe, iż ci jej nie odstąpią? Jedyny to kącik, z którego korzystam dla siebie.

Wszedłem za nim do dużego pokoju z oknami szczelnie zasłoniętemi; towarzysz mój umieścił świecę w wiszącej nad łóżkiem lampie. Światło jej padło na stojący obok stolik założony książkami. Spostrzegłem na nim kilka tomów Wojny Krymskiej.

- Tu ciało moje odpoczywa a zbogaca się umysł - rzekł Raffles. - Pragnąłem oddawna przewertować dzieło tego autora od A do Z. Przez ciąg nocy zdążę odczytać tom jeden. Styl przypadłby ci do gustu Bunny i rozumiem z jakiem zamiłowaniem oddawać się musi tej literaturze nasz pedantyczny pułkownik. Nazywa się Crutchley... pułkownik Crutchley R. E. P. C.

- Upodobanie w dziełach poważnej treści świadczy o jego wykształceniu - zauważyłem, ośmielony rozejrzeniem się w urządzeniu mieszkania.

- Nie tak głośno - szepnął Raffles - jedne drzwi dzielą nas tylko od...

Urwał nagle i nie bez powodu! Stłumione dwukrotne pukanie rozległo się w pustym domu a dla dodania jeszcze grozy położeniu, Raffles w tejże chwili zagasił świecę. Serce biło mi w piersiach jak młotem; nie śmiałem stąpnąć głośniej. Schodziliśmy na pierwsze piętro; skradając się jak myszy, gdy Raffles naraz odetchnął głęboko i usłyszałem jednocześnie zatrzaskiwaną furtkę.

- To listonosz! Odnosi ciągle korespondencyę mimo zostawionej prawdopodobnie instrukcyi na poczcie. Myślę, że pułkownik odbierze swoje listy za powrotem. Z tem wszystkiem doznałem niemiłego wrażenia.

- Ja struchlałem po prostu! dowodziłem - muszę otrzeźwić się jakim trunkiem, choćbym to miał przypłacić życiem!

- Otrzeźwiające napoje nie zgadzają się z dyetą przestrzeganą podczas kuracyi wypoczynkowej, kochany Bunny.

- W takim razie musiałbym cię pożegnać. Dotknij czoła mego zroszonego potem, przysłuchaj się gwałtownym uderzeniom serca! Robinson Kruzoe odnalazł wprawdzie ślady stóp ludzkich na piasku, ale nie słyszał dwukrotnego stukania do drzwi wychodzących na ulicę.

- Przyznać muszę - oświadczył Raffles - że prócz herbaty niema innego napoju w domu.

- A gdzież robisz tę herbatę? Nie obawiasz się dymu?

- Jest piecyk gazowy w sali jadalnej.

- Musi być do licha i piwnica na dole?

- Mówiłem ci, kochany Bunny, że nie w celu korzyści materyalnych przyszedłem do tego domu, lecz dla odbycia wyłącznie zamierzonej kuracyi. Nie ukrzywdzę na włos mieszkańców tutejszych za wyjątkiem zużywanej do mycia ich wody i światła elektrycznego, których to artykułów zostawię im poddostatkiem.

- Skoro jesteś Brutusie, tak uczciwym człowiekiem, pożyczymy jedną, butelkę z piwnicy i zwrócimy ją przed odejściem.

Raffles poklepał mnie po ramieniu, co świadczyło, że wygrałem sprawę. Zdarzało się to nieraz, gdy miałem odwagę stawić mu czoło, lubo małe odnoszone nad nim zwycięstwa nie były nigdy dla mnie tak pożądane jak w owej chwili. Piwniczka pod schodami kuchennymi wyglądała raczej na szafę w murze niezbyt obficie zaopatrzoną, znalazłem w niej jednak gąsior wódki, na jednej półce węgrzyn, na drugiej francuskie wino a w górze całą bateryę butelek z szyjkami w złoconych obsłonkach; Raffles przypatrywał się etykiecie, podczas gdy świeciłem wyjętą z latarni świecą.

- "Mumm 84" - szepnął - "G. H. Mumm i A. D. 1884!" Nie jestem wiadomo, nałogowym pijakiem, lecz umiem zarówno jak ty cenić zalety wyborowych trunków; tej butelce człowiek nie powstydzi się dać buzi; hańbę raczej przynosi skąpcowi trzymanie zamkniętych w piwnicy darów Opatrzności, przeznaczonych na pociechę rodzaju ludzkiego. Idź naprzód ze świecą Bunny. To niemowlątko warte, by je piastować troskliwie; serce pękłoby mi z żalu, gdyby mu się przytrafiło co złego!

W taki sposób obchodziliśmy moją instalacyę w domu umeblowanym; spałem też potem snem głębokim, jakiego nie miałem już nigdy zaznać w życiu. Mimo to słyszałem wczesnym rankiem przechodzącego mleczarza a w godzinę później listonosza, gdy te duchy złowrogie mijały drzwi nasze; następnie, przez szpary w okienicach salonu patrzałem na zamiatanie ulicy i progów domów za wyjątkiem naszego. Raffles jednak wstał wcześniej odemnie; powietrze w pokojach znalazłem czyściejsze niżeli dnia poprzedniego, co świadczyło, że te pokoje przewietrzać musiał kolejno; z sali jadalnej z piecykiem gazowym dochodził zapach radujący serce.

Żałuję, że nie władam dość biegle piórem, by opisać barwnym stylem tydzień spędzony w domu na Campden Hill! Szczegóły te mogłyby zabawić czytelnika, lubo rzeczywistość nie wydała mi się rozkoszną bynajmniej. Wprawdzie mogłem śmiać się tłumionym śmiechem, gdy byłem z Raffles'em, większą część dnia jednak nie widywaliśmy się wcale. Nie potrzebuję mówić, kto temu był winien. Przyjaciel mój żądał spokoju; okazywał niedorzeczną drażliwość na punkcie swojej nieznośnej kuracyi. Czytywał długie godziny przy świetle wiszącej lampy, leżąc na wygodnem łóżku. Dla mnie dość było światła w salonie na dole, gdzie zagłębiałem się bez zbytniego zainteresowania w dziełach traktujących o procesach kryminalnych, póki mnie febra nie porywała ze strachu. Często przychodziła mi z nudów ochota wyprawić jaką gwałtowną scenę, któraby przerwała sztuczny spokój Raffles'a i wzbudziła alarm na całej ulicy; raz udało mi się sprowadzić z góry mego przyjaciela uderzeniem klawisza na fortepianie, po naciśnięciu pedału przyciszającego. Jak sądziłem, uparte Raffles'a unikanie mego towarzystwa kryło jakby złośliwą intencyę. Przekonałem się potem, że słuszne miał pobudki do zachowywania milczenia, że nieuzasadnione były moje pretensye do niego. Zachowywał rozumną przezorność przy wychodzeniu i wracaniu do domu, a gdybym nawet zdołał mu dorównać sprytem i przebiegłością, podwajałbym ryzyko, towarzysząc memu przyjacielowi w wycieczkach. Przyznaję teraz, że obchodził się on ze mną ze względnością, na jaką pozwalały okoliczności, lecz wówczas tak byłem rozżalony, że mi przyszedł do głowy plan niedorzecznej zemsty.

Z odrastającą brodą i coraz więcej zniszczonym jedynym garniturem, jaki Raffles posiadał w tym domu, przyjaciel mój korzystał niezaprzeczenie z ukrywającego zręcznie jego osobistość przebrania. To była jedna z wymówek pod których pozorem zostawiał mnie samego w domu i tę przeszkodę właśnie postanowiłem usunąć. Raz tedy z rana gdy wstawszy, przekonałem się, że towarzysza mego niema w domu, przystąpiłem do wykonania zamiaru oddawna układanego w myśli. Pułkownik Crutchley był żonaty lubo widocznie bezdzietny a różne drobiazgi świadczyły, że jego żona miała upodobanie w strojach. Szafy w gotowalni pani stały pełne sukien, na półkach piętrzyły się stosy kartonowych pudeł. Musiała ona być wysoką; wzrost mój zaś ledwie do średnich należał. Podobnie jak Raffles nie goliłem się w Campden-Hill; tego rana jednak z pomocą brzytwy zostawionej przez pułkownika, zabrałem się do mojej brody; następnie zrobiłem przegląd garderoby i pudeł kartonowych pani pułkownikowej, wybierając to, co znajdywałem dla siebie odpowiedniem. Mam blond włosy i wówczas nosiłem je długie, używając do tego żelazka pani Crutchley zafryzowałem je zręcznie, poczem włożyłem na głowę duży filcowy kapelusz z piórem, tak nienadający się do pory roku, jak suknia wełniana w kraty oraz boa z piór na szyi; poczciwa lady zabrała naturalnie z sobą wszystkie ubrania letnie do Szwajcaryi. Stanowiło to dla mnie tem większą niedogodność, że dzień był gorący; rad też usłyszałem wracającego do domu Raffles'a w chwili, gdy rozrumienione policzki chłodziłem pudrem ryżowym. Zauważywszy, że on wchodzi do biblioteki, kończyłem strój starannie. Zamierzałem napędzić mu strachu, jak na to zasługiwał, a następnie przekonać go, że mogłem tak dobrze jak on wychodzić w przebraniu na ulicę. Kładąc tedy rękawiczki pana pułkownika na ręce, zeszedłem spokojnie do sali jadalnej, służącej również za bibliotekę. Paliło się w niej światło elektryczne, którem świeciliśmy w ciągu dnia zwykle, a w tem świetle ujrzałem postać tak groźną, jakiej nie spotkałem dotychczas od chwili prowadzenia występnego życia mego.

Wyobraźcie sobie muskularnego w średnim wieku mężczyznę, o ciemnym zaroście, z twarzą bladą, wyrazem chłodnej i okrutnej stanowczości, przypominającym oblicze Raffles'a w chwilach najgwałtowniejszego uniesienia. Był to, nie mogłem wątpić, pułkownik a zarazem inspektor więzień we własnej osobie! Czekał na mnie z rewolwerem w ręku, wyjętym z szuflady biurka, do którego mój przyjaciel nie chciał zaglądać; szuflada była otwartą a przy zamku wisiał cały pęk kluczy. Złowrogi uśmiech wykrzywił pergaminową twarz gospodarza tak, że jedno zmrużone oko niewidzialnem się stało, drugie zaś błyszczało przez szkiełko założonego w nie monoklu.

- Złodziejka! rodzaju żeńskiego! - zawołał mój przeciwnik - a gdzie twój towarzysz, łajdaczko!

Nie byłem w stanie przemówić słowa; w przerażeniu odegrałem niewątpliwie lepiej przybraną rolę, niżeli mógłbym to uczynić w innych okolicznościach.

- Chodź tu bliżej, moja panno - rozkazał stary wojak - nie lękaj się, nie poczęstuję cię kulką, nie strzela się do kobiet, wiesz o tem dobrze! Wyznaj szczerze prawdę, a nie zrobię ci nic złego. Czekaj, odłożę na bok straszące cię cacko i... słowo daję, czelna hultajka przywdziała strój mojej żony!

To odkrycie jednak nie zwiększyło oburzenia pana pułkownika. Przeciwnie, dostrzegłem niby odbłysk dobrego humoru za szkiełkiem monoklu, poczem, jak przystoi na prawdziwego gentlemana zaczął chować do kieszeni rewolwer.

- No, szczęście wielkie, żem tu zajrzał - mówił - wstąpiłem dla zabrania korespondencyi, gdyby nie to, jeszczebyście tydzień cały używali swobodnej gospodarki w moim domu. Na progu zaraz jednak dostrzegłem ślady pobytu waszego nikczemni łotrzy! No, bądź rozsądną kobieto, wyznaj, gdzie kryje się twój towarzysz?

- Nie mam żadnego towarzysza; zakradłam się tutaj sama jedna i żywej duszy prócz mnie obwiniać o to nie należy - wykrztusiłem głosem ochrypłym, mogącym zdradzić płeć moją.

- Pięknie bardzo, że nie chcesz wydać twego wspólnika - odparł pułkownik potrząsając głową - lecz ja nie jestem dudkiem, dającym się załapać na plewy. Skoro nie raczysz mówić, mniejsza o to; przywołamy takich, którzy skłonić cię potrafią do większej gadatliwości.

W jednej chwili przeniknąłem podstępny zamiar pana inspektora. Na stole leżał drukowany przewodnik telefonów; musiał do niego zaglądać, gdy mnie usłyszał schodzącym ze schodów; teraz zwrócił nań oczy znowu i to ułatwiło mi wykonanie powziętego w jednej sekundzie planu. Z rzadką u mnie przytomnością umysłu rzuciłem się na przyrząd telefoniczny, znajdujący się w rogu pokoju a zerwawszy go, rzuciłem z całej siły na ziemię. W tejże chwili wprawdzie uderzeniem pięści odtrącony zostałem na drugi koniec sali, lecz mogłem łudzić się nadzieją, że upłynie co najmniej dzień cały, zanim zdołają naprawić pozrywane druty.

Mój przeciwnik spoglądał na mnie dziwnym jakimś wzrokiem, sięgając ręką do kieszeni, w której schował rewolwer. Ja zaś bezwiednie chwyciłem pierwszy napotkany przedmiot ku obronie i wywijałem butelką, wypróżnioną przez nas obu z Ruffles'em na uczczenie mojej instalacyi w nieszczęsnym domu.

- Niech mnie licho porwie, jeśli nie jesteś poszukiwanym przeze mnie złodziejem! - krzyczał pułkownik wygrażając pięścią uzbrojoną w rewolwer. - Wilk w owczej skórze! Zaglądałeś naturalnie do mego wina. Postaw zaraz tę butelkę, inaczej w łeb ci wypalę bez pardonu! Łotrze, zapłacisz mi za twoją grabież! Ostatnia butelka wina z roku 84! Nikczemny hultaju!... opiłe bydlę!

Powalił mnie na fotel i stał nademną z rewolwerem w jednej ręce, z pustą butelką w drugiej a z oczami pałającemi chęcią zemsty i mordu. Nie będę powtarzał rzucanych mi w twarz obelg; śmiał się ujrzawszy mnie w sukni żony swojej, ale gotów był wytoczyć krew moją do ostatniej kropli za pozbawienie go butelki drogocennego szampana.

Nie przymykał teraz oczu wlepionych we mnie z furyą. Po za tym jego strasznym wzrokiem nic innego nie widziałem, póki nie dostrzegłem Raffles'a za plecami pułkownika.

Mój przyjaciel wszedł niepostrzeżenie podczas prowadzonej przez nas kłótni, skorzystał z dobrej chwili, przyskoczył do mego przeciwnika i rękę trzymającą rewolwer wykręcił tak silnie, że Crutchley'owi z bólu oczy mało na wierzch nie wyszły. Nie stracił on mimo to przytomności; szybkim ruchem zawrócił w tył i w uniesieniu wściekłem rzucił butelką w Raffles'a. Mogłem już jednak brać udział w walce; po chwili nasz oficer skrępowany, z ustami zakneblowanemi siedział przywiązany do własnego fotelu. Odniesione wszelako przez nas zwycięstwo nie było bezkrwawem, gdyż szkło butelki przecięło nogę Raffles'a do kości i krew płynęła obficie. Mściwy wzrok skrępowanego człowieka śledził z zadowoleniem te krwawe ślady na podłodze.

Nie widziałem nikogo tak dokładnie obezwładnionego, jak nim był pułkownik; zdawało się, że wraz z cieknącą krwią z rany opuszczało Raffles'a uczucie litości: darł serwety ze stołów, rolety z okien, znosił pokrowce z salonu, by tem silniej spętać więźnia. Nogi biednego człowieka przywiązane były do nóg fotelu, ręce do poręczy, w pasie ujęty i przytwierdzony do krzesła, knebel w ustach założony głęboko. Tworzyło to przykry widok, na który nie mogłem długo spoglądać, tem więcej, że przerażał mnie dziki wzrok wlepionych w nas a pałających wściekłością oczu Crutchley'a. Raffles jednak śmiał się z mojej kobiecej draźliwości i zarzuciwszy pokrowiec na głowę pułkownika, wyprowadził mnie z pokoju.

Był to Raffles w szale niewidzianej nigdy u niego furyi, Raffles zapamiętały z bólu i złości, Raffles w uniesieniu rozpaczy, doświadczanej nieraz przez zbrodniarzy. Mimo to nie zadał on swej ofierze brutalnego ciosu, nie wyrzekł ani jednego słowa obelgi, nie przyczynił w części tyle bólu, ile sam znosił. Przyłapany został wprawdzie na gorącym uczynku, a słuszność była po stronie jego przeciwnika. Uznając wszelako nielegalność postępowania z jednej strony, a z drugiej biorąc pod uwagę nieszczęśliwy zbieg okoliczności, nie rozumiem, jakby Raffles mógł pogodzić większą okazywaną litość ze względami na nasze osobiste bezpieczeństwo. Gdyby poprzestał na stosowaniu surowych, lecz koniecznych środków, nie miałbym prawa obwiniać go o zbytnie okrucieństwo; lecz w łazience, mającej w oknie szyby matowe, przy świetle dziennem mogłem przekonać się o ujemnym wpływie odniesionej rany na usposobienie mego przyjaciela.

- Będę kulał z jaki miesiąc - rzekł - gdyby pułkownik wyszedł stąd żywy, jego zeznania o zadanej ranie gotoweby ściągnąć na mnie poszlaki, udowodnić tożsamość mojej osoby.

- Naturalnie, że wyjdzie on żywy z tej przygody - wtrąciłem - musimy być na to przygotowani.

- Czy wspominał, że spodziewa się przybycia służących lub żony? W takim razie należałoby załatwić się z nim prędko.

- Nie oczekuje na nieszczęście nikogo. Mówił, że gdyby nie listy, które potrzebował odebrać, mogliśmy jeszcze cały tydzień gospodarować w jego domu swobodnie. W tem właśnie bieda!

- Nie godzę się w zdaniu z tobą Bunny - zaprzeczył - wypada z nim skończyć.

- Jakto, chciałbyś go pozbawić życia?

- Czemu nie?

Mówiąc to, Raffles wpatrywał się we mnie okrutnym, bezlitosnym wzrokiem, który ścinał krew w żyłach moich.

- Musimy wybierać między jego życiem a naszem bezpieczeństwem - rzekł - masz prawo mieć inne w tym względzie przekonanie, mnie jednak było wolno schować się tylko z własnymi na tę sprawę poglądami, gdy pułkownika doprowadziłem do stanu zupełnej bezwładności. Żałuję wszelakoż, iż tyle sobie w tym względzie zadawałem trudu, jeśli zamierzasz ułatwić mu pozbycie krępujących go więzów, zanim wyzionie ducha. Pójdziesz może zastanowić się nad tem głębiej, podczas gdy przepiorę skrwawione spodnie i wysuszę je nad piecykiem gazowym. Zabierze mi to co najmniej godzinę czasu i pozwoli dokończyć czytania ostatniego tomu "Wojny Krymskiej".

Czekałem na mego towarzysza czas długi w sieni, gotowy do wyjścia, lecz w ponurym nastroju myśli, którego opisywać nie będę. Do sali jadalnej nie miałem odwagi zaglądać; poszedł tam Raffles dla włożenia do szafy wyjętych książek i doprowadzenia wszystkiego do porządku, niby człowiek obeznany dokładnie ze zwyczajami miejscowymi. Słyszałem, jak strzepywał kurz z pokrowców a po chwili wyprowadził mnie z tego przeklętego domu tak spokojnie, jakby wychodził z własnego mieszkania.

- Zobaczą, nas! - szepnąłem mu do ucha - na rogu ulicy stoi policyant.

- To mój znajomy - odparł Raffles skręcając wszelako w przeciwną stronę - zaczepił mnie w poniedziałek, wyjaśniłem wtedy, że jestem weteranem z pułku Cratchley'a, że z jego polecenia przychodzę co dni parę przewietrzać pokoje i zabierać zostawione listy. Jak widzisz, mam kilka takich korespondencyi przy sobie, przeadresowanych do Szwajcaryi. Pokazałem je stróżowi bezpieczeństwa, który uznał wszystko w porządku.

Nic mu na to nie odpowiedziałem; drażniły mnie wybiegi, o których nie wspominał poprzednio, słuchałem też obojętnie pochwał jego o zręcznem mojem przebraniu za damę.

- Niema potrzeby, byś szedł za mną - rzekł, gdyśmy dochodzili do Notting-Hill.

- Zatoniemy lub wypłyniemy razem - odpowiedziałem szorstko.

- Mam zamiar powędrować na prowincyę, kazać się w drodze ogolić, kupić nowy przyodziewek, łącznie z torbą na krokieta, której brak odczuwam rzeczywiście, i wrócić kulejąc, do mieszkania na Albany. Zbytecznie dodawać, że cały ostatni miesiąc spędziłem na wsi zajęty grą w krokieta; jest to najlepsze tłomaczenie gdy kto nieobecność swoją tłomaczyć potrzebuje. Taki mam plan, Bunny, lecz nie widzę, po co miałbyś mi towarzyszyć?

- Możemy razem szukać drogi do portu - odciąłem.

- Jak chcesz mój chłopcze - rzekł Raffles - zaczynam się obawiać jednak, że ta podróż wspólnie odbywana nie będzie dla nas obu przyjemną.

Nie zamyślam opisy wad naszych wycieczek na prowincyi. Nie brałem wprawdzie udziału w przedsiębiorstwach Raffles'a, któremi rozrywał jednostajność podróży; ostatnie dzieło nasze w Londynie zbyt boleśnie ciężyło mi na sercu. Miałem ciągle przed oczami starego oficera skrępowanego w fotelu, spoglądającego na mnie wzrokiem dzikiej zaciętości, a potem jego niewyraźną postać za osłoną pokrowca. Te widzenia zasępiały dni moje i spędzały sen z powiek. Myślą obecny byłem strasznemu konaniu naszej ofiary a dręczony wyrzutami sumienia, w ciągu drugiej bezsennej nocy powziąłem zamiar dążyć nieszczęśliwemu na ratunek, jeżeli ten ratunek był jeszcze możliwy. Wstawszy zatem rano, udałem się do Raffles'a, by go zawiadomić o mojem postanowieniu.

W hotelu, w którym zatrzymaliśmy się, pokój mego towarzysza był zarzucony literalnie garniturami odzieży, pakunkami różnego rodzaju, niby u kończącego wyprawę oblubieńca; ująwszy worek z kulami krokietowemi, osądziłem, że jest zbyt ciężki na taki ładunek; ogolony jednak Raffles spał snem niewinnym, jak dziecko. Gdym go trącił, on zbudził się z uśmiechem na ustach.

- Chcesz czynić wyznanie przestępstw popełnionych, Bunny? Czekaj trochę; policya miejscowa nie będzie ci wdzięczną za niepokojenie jej o tak wczesnej porze. Kupiłem dziennik wieczorny, który gdzieś leży w kącie; rzuć okiem na ostatnią kolumnę z doniesieniami o zaszłych wypadkach.

Odnalazłem wskazany artykuł i oto co przeczytałem:

 

"Napaść w West End".

"Pułkownik Cratchley R. E. P. C. padł ofiarą nikczemnej zbrodniczej napaści w domu własnym na Campden Hill. Wróciwszy niespodzianie do tego domu niezamieszkanego podczas pobytu właściciela za granicą, znalazł go zajętym przez dwóch łotrów, którzy przemocą obezwładnili dostojnego oficera, skrępowali mu nogi i ręce, zakneblowali usta tak, że policya odnalazła pułkownika w stanie budzącym obawy o jego życie".

 

- A to dzięki opieszałości tejże policyi - zauważył Reffles, gdym z przerażeniem czytał głośno ostatnie słowa - nie raczyła pośpieszyć na miejsce po odebraniu mego listu.

- Twego listu?

- Wysłałem do biura policyi parę słów zawiadomienia o zaszłym wypadku, gdyśmy w Euston czekali na pociąg. Musiano bilecik mój otrzymać zaraz wieczorem, ale nie zwracano prawdopodobnie na niego uwagi i przeczytano odezwę dopiero nazajutrz rano, lub też niedowierzano memu doniesieniu, podobnie jak ty nie ufałeś mi, Bunny.

Spojrzałem na zwoje czarnych włosów mego przyjaciela rozrzucone po poduszce, na szlachetną pod tymi włosami twarz jego i zapytałem:

- Więc nie miałeś na myśli?...

- Nikczemnego morderstwa? Powinieneś mnie był znad lepiej. Nie chciałem Cratchley'owi wyrządzić nic gorszego, nad narzucenie mu kilku godzin przymusowego spokoju.

- Czemu nie powiedziałeś tego wcześniej Raffles'ie?

- Należało ci pokładać większą we mnie wiarę, Bunny.

 

 

II. Skrzynka ze srebrem.

 

Zarówno jak większa część trudniących się tym rzemiosłem ludzi, na których czele stał w przekonaniu mojem, Raffles gardził ciężkim, choćby z czystego złota lub srebra łupem, jeśli nie mógł go ukryć przy sobie. Niepodobny wszelakoż do drugich w tem jak we wszystkiem innem, mój przyjaciel dozwalał namiętności kolekcyonisty brać górę nad obowiązującą w zawodzie naszym przezornością. Stare oszklone szafy dębowe, za które płacił niewątpliwie gotówką jak każdy uczciwy obywatel, były napełnione drogocennymi metalowymi przedmiotami, odrobionymi kunsztownie, których nie śmiał używać i nie miał odwagi przetopić lub sprzedać. Przypatrywał im się tylko z zachwytem przez szyby, na czem zeszedłem go raz przypadkiem. Było to w drugim roku po odbytym przezemnie nowicyacie w zdradzieckim zawodzie, gdy w złodziejskich wyprawach niepoślednią już odgrywałem rolę. Przyszedłem do niego wezwany telegramem, w którym donosił, że zmuszony wydalić się z miasta, pragnie widzieć mnie przed wyjazdem. Mogłem sądzić, że chciał również żegnać się czule z bronzowymi talerzami i zaśniedziałymi srebrnymi przyborami, rozstawionymi dokoła niego, póki nie zwróciłem uwagi na dużą skrzynkę, w którą składał on te przedmioty kolejno.

- Pozwól, Bunny - rzekł - iżbym zamknął drzwi za tobą, a klucz schował do kieszeni. Nie przypuszczaj, żebym chciał cię więzić, mój chłopcze, lecz między nami są tacy, którzy potrafią klucz przekręcić w zamku od zewnętrznej strony, lubo ja nigdy nie bawiłem się w podobne sztuczki.

- Nie będziemy chyba mieli znowu do czynienia z Crawshay'em? - pytałem, nie zdejmując kapelusza z głowy.

Raffles uśmiechnął się tym swoim czarującym uśmiechem tak głębokiego nieraz znaczenia; domyśliłem się bezzwłocznie, że spotkał naszego najzaciętszego wroga i najniebezpieczniejszego współzawodnika, dziekana wydziału starej szkoły.

- Zobaczymy to dopiero - odparł mój towarzysz - nie widziałem go na oczy, odkąd ujrzawszy tego człowieka przez okno, padłem niby trupem na miejscu. Mniemałem, że on siedzi sobie spokojnie w więzieniu.

- Niepodobne to na starego Crawshay'a - dowodziłem. - Zbyt on zręczny, by się miał dać przyłapać dwa razy. Zdaniem mojem, jest on księciem zawodowych złodziei.

- Tak sądzisz? - odparł Raffles chłodno, przenikliwym wzrokiem wpatrując się we mnie - czekaj przynajmniej z mianowaniem książąt, póki nie odjadę.

- Gdzie zamierzasz odjeżdżać? - pytałem, szukając miejsca na kapelusz i paltot, a następnie nalewając sobie kieliszek orzeźwiającego trunku z okazałego kredensu, będącego jednym z najdrogocenniejszych sprzętów mego przyjaciela - gdzie jedziesz, zabierając z sobą ten zbiór białych kruków?

Raffles uśmiechnął się z zadowoleniem, słysząc określenie, jakie dałem cennej jego kolekcyi. Zapalił podobnie jak ja papierosa, lecz nie chciał krzepić się trunkiem.

- Nie należy dwóch pytań zadawać naraz - mówił. - Otóż chcę, iżby odmalowano te pokoje, zaprowadzono w nich światło elektryczne i telefon, o który napierasz się od tak dawna, Bunny.

- Ślicznie! - zawołałem. - Będziemy mogli rozmawiać z sobą w dzień i w nocy.

- A w dodatku być podsłuchanymi i biedy sobie narobić. Będę czekał, aż ty pierwszy wpadniesz w pułapkę - zauważył złośliwie. - Potrzebne jednak odnowienie mieszkania nie dlatego, iżbym lubił zapach świeżej farby, lub wzdychał za światłem elektrycznem, lecz z przyczyn, które ci zwierzę pocichu, Bunny. Nie należy ci tego brać zbyt do serca, mój drogi, faktem jest wszelakoż, że zaczynają zadużo o mnie gadać w nieszczęsnem Albany. Musiał mnie wytropić ów stary wyżeł policyant Mackenzie; dotychczas położenie rzeczy nie jest bardzo groźnem, lecz nie życzę sobie właśnie dopuścić do tego. Miałem do wyboru: albo wynieść się stąd bezzwłocznie i potwierdzić tem samem plotki krążące w powietrzu, lub wydalić się na czas pewien pod pozorem nowych urządzeń w mieszkaniu, dających władzy pretekst do zajrzenia w każdy kącik. Cobyś zrobił na mojem miejscu, Bunny?

- Wyniósłbym się, o ilebym mógł najprędzej - rzekłem.

- Pewny byłem, że tak powiesz - odparł Raffles. - Przyznaj, o ile plan mój lepszy: zostawiam wszystko otworem.

- Za wyjątkiem tej paki - mówiłem, wskazując na okutą dębową skrzynię, zawierającą poobwijane starannie wazony i kandelabry.

- Tego ani zabieram, ani tutaj nie zostawiam - zauważył Raffles.

- Co chcesz z tem robić?

- Masz kredyt w banku i twego bankiera - odparł.

Było to prawdą, lubo Raffles właśnie wyrobił mi ów kredyt w jednym, a zjednał dla mnie względy drugiego, gdym był naciśnięty potrzebą.

- Cóż dalej?

- Wnieś do kasy banku te pieniądze dziś po południu - rzekł, podając mi banknoty - i powiedz, że wygrałeś je w Liverpool'u i w Lincolnie; następnie zapytaj, czy nie chcieliby przyjąć w depozyt twoich sreber na czas kilku tygodni, które zamierzasz spędzić w Paryżu. Ja im szepnę, że to ciężka skrzynia - zbiór starych rodzinnych zabytków, które radbyś u nich złożyć, póki się nie ożenisz i nie urządzisz odpowiednio domu.

Nie przystawałem na ostatnią wersyę, lubo zgodziłem się na wszystko inne. Tłómaczenia jego było dosyć prawdopodobnem. Raffles nie miał bankiera; trudno przychodziłoby mu wyjaśnić przed nim źródło znacznych sum w gotówce, jakie dostawały się niekiedy do rąk jego; być może, iż wyrobił dla mnie ten kredyt w przewidywaniu okoliczności, która nadarzyła się właśnie. W każdym razie nie mogłem odmówić jego żądaniu i przyjemnie mi dziś pomyśleć, że uczyniłem to z dobrą wolą.

- Kiedy skrzynia będzie gotową? - pytałem, chowając podane mi przez niego banknoty. Jak zdołamy ją przewieźć w godzinach czynności bankowych, bez zwracania na to niczyjej uwagi?

Raffles skinął z uznaniem głową.

- Cieszy mnie - rzekł - iż tak prędko nabyłeś zawodowego doświadczenia. Myślałem zrazu, że będziesz mógł tę skrzynkę nocną porą sprowadzić do siebie, lecz mógłby cię kto dostrzedz i uznałem, że lepiej to uczynić za dnia dla nieściągania podejrzeń. Jazda na miejsce z ładunkiem zabierze ci kwadrans czasu, najlepiej więc, iżbyś załatwił się z tem jutro o trzy kwadranse na dziesiątą. Musisz jednak zaraz teraz podążyć do banku, jeśli chcesz należycie przygotować wszystko i wnieść do kasy pieniądze po południu.

Ta stanowczość i dowolne rozrządzanie moją osobą wiernie maluje ówczesnego Raffles'a, który wyciągnął bezzwłocznie rękę do mnie z pożegnaniem. Byłbym chętnie jeszcze wypalił papierosa, gdyż miałem dwie do rozstrzygnięcia wątpliwości. Przedewszystkiem pragnąłem dowiedzieć się, gdzie odjeżdża mój przyjaciel, a to objaśnienie wymogłem na nim w chwili, gdym już zapinał paltot i wkładał rękawiczki.

- Do Szkocyi - oświadczył krótko.

- Tam chcesz spędzić święta Wielkanocne? - pytałem zdziwiony.

- Dla wyuczenia się miejscowego narzecza - tłómaczył. - Nie władam żadnym cudzoziemskim językiem, ale ojczystą mowę pragnę uprawiać we wszystkich jej odcieniach. O pożytku takiej znajomości miałeś sposobność sam się przekonać, Bunny. Przyswoiłem sobie dyalekty używane w Irlandyi w Devonshire, w Norfolk, w Yorkshire, tylko akcent mowy szkockiej muszę mieć czystszy i nad tem popracować zamierzam.

- Nie powiedziałeś dotychczas, gdzie adresować listy?

- Pierwszy napiszę do ciebie, Bunny.

- Pozwól przynajmniej odprowadzić się na dworzec - prosiłem, odchodząc - przyrzekam nie spojrzeć na bilet kolejowy; powiedz tylko, którym jedziesz pociągiem?

- Wychodzącym o jedenastej minut dziesięć z Euston.

Odszedłem, o nic więcej nie pytając, bo czytałem zniecierpliwienie na twarzy Raffles'a. Potrafił wszystko wyłożyć dokładnie, unikając długich dyskusyj, w których ja miałem upodobanie. Rachowałem, że będziemy mogli spożyć razem obiad, a zawód przyczyniał mi niezadowolenia; siedziałem chmurny, póki nie przyszło mi na myśl przeliczyć dane przez niego banknoty, poczem nie mogłem już chować do przyjaciela urazy. Suma była znaczna, co dowodziło, iż Raffles pragnął, abym czas spędzał przyjemnie mimo jego nieobecności. Bez skrupułu tedy powtórzyłem urzędnikom w banku ułożoną przez niego bajeczkę i przygotowałem wszystko dla złożenia w depozycie skrzynki następnego rana. Załatwiwszy się z tem, pojechałem do klubu, mając nadzieję, że zjawi się tam mój przyjaciel i jak tego pragnąłem, zjemy razem obiad; zawiodłem się w tym względzie. O ileż przykrzejszy był mój zawód dnia następnego, gdy podążyłem do Albany.

- Pan Raffles wyjechał - rzekł odźwierny jakby z wymówką, gdyż cieszył się względami swego lokatora, który usługi jego wynagradzał hojnie.

- Wyjechał? - powtórzyłem zdumiony - gdzież mógł jechać tak wcześnie?

- Do Szkocyi.

- Jakto? kiedy?

- Pociągiem, wychodzącym o jedenastej minut dziesięć w nocy.

- W nocy! Sądziłem, że odjedzie o jedenastej minut dziesięć rano?

- Domyślał się on takiej pomyłki z pańskiej strony, skoro nie przyszedłeś go pożegnać. Kazał mi panu powiedzieć, że o tej godzinie rano nie odchodzi żaden pociąg.

Byłbym mógł drzeć szaty z gniewu na siebie i na Raffles'a. Nie wątpiłem, że z właściwą sobie przebiegłością chciał się mnie pozbyć.

- Czy zostawił jakie zlecenie? - pytałem zasępiony.

- Dał dyspozycye tyczące się skrzynki. Pan Raffles mówił, że pan obiecałeś czuwać nad nią w czasie jego nieobecności; mam przyjaciela, któryby mógł wynająć na przewiezienie wózek. Należność zaspokoiłby pan Raffles.

Przyznać muszę, że nietyle ciężar, ile rozmiary przeklętej skrzyni wprawiały mnie w kłopot, gdym wiózł ją obok klubu przez park o godzinie dziesiątej rano. Jakkolwiek w tył się cofałem, nie mogłem ukryć osoby mojej, a tem więcej ogromnej okutej paki: podrażniony, wyobrażałem sobie, że zrobioną była nie z drzewa, lecz ze szkła, przez które świat cały mógł widzieć podejrzaną jej zawartość. Raz spotkany konstabl za naszem zbliżeniem podniósł w górę laseczkę, a ja złowrogie znaczenie przypisywałem tej zwykłej ceremonii. Gdy ulicznicy biegli za nami - może to nawet nie za nami, tylko mnie się zdawało - w ich krzyku rozróżniałem wyraźnie słowa: "Trzymaj złodzieja!" Była to rzeczywiście jedna z najprzykrzejszych przejażdżek moich w życiu Horresco referens.

W banku jednak, dzięki przezorności i hojności Raffles'a, wszystko poszło gładko jak po maśle. Zapłaciłem dorożkarza, dałem suty napiwek wysokiemu posługaczowi w liberyi, który pomagał zanosić skrzynkę i byłbym chętnie obsypał złotem urzędnika bankowego przyjmującego depozyt, który śmiał się z moich konceptów na temat nieprzyjemności, wynikających z posiadania rodzinnych sreber. Doznałem jednak przykrego wrażenia, gdy mi oświadczył, że bank nie wydaje kwitów na tego rodzaju depozyty. Teraz wiem, że z małym wyjątkiem postępują w ten sposób wszystkie banki londyńskie, wtedy jednak miałem zatrwożoną minę, jak gdybym narażał na niebezpieczne ryzyko wszystko, do czego największą przywiązuję cenę.

Zrzuciwszy ciężar z rąk i z myśli, resztę dnia byłbym przyjemnie dość spędził, gdyby nie zagadkowy, budzący niepokój bilecik, otrzymany wieczorem od Raffles'a.

Należał on do liczby ludzi, którzy telegrafują często, a rzadko tylko pisują listy. Czasami jednak przesyłał skreślonych słów kilka przez umyślnego posłańca. Kartkę do mnie pisał naprędce w pociągu:

 

"Baczność, książę profesorów! Gdy odjeżdżałem, płynął znowu z wiatrem. Jeśliby istniał najlżejszy powód niepokoju, cofnij zastaw i trzymaj go u siebie jako cenny towar,

A. J. R.

P. S. Dokładniejsze wskazówki dojdą cię później."

 

Niemiła do rozwiązania zagadka! Pozbywszy się kłopotu i otrzymawszy od przyjaciela niespodziewany zasiłek pieniężny, obiecywałem sobie wesoło wieczór spędzić, lecz tajemniczy bilecik wbił mi ćwieczka w głowę; doszedł mnie późno w nocy; żałowałem, że go nie zostawiłem zapieczętowanym do rana.

Nie dziwiła mnie wzmianka, tycząca się Crawshay'a; byłem pewny, że Raffles miał słuszne powody zwracania na niego uwagę przed podróżą, jeśli nawet z gburem nie spotkali się oko w oko. Ów nicpoń i ta niespodziewana podróż Raffles'a musiały być niewątpliwie w blizkim z sobą związku; wprawdzie mój przyjaciel nic mi o tem nie wspominał, w każdym razie jednak zdobycz jego umieściłem bezpiecznie w banku, gdzie Crawshay nie mógłby do niej się dobrać. Byłem zupełnie pewny, że nie śledził za dorożką, gdym skrzynię przewoził zrana; przeczułbym obecność łotra przez skórę. Stanął mi w pamięci przyjaciel odźwiernego pomagający w odwożeniu kosztowności; zauważyłem jednak dokładnie rysy jego i pamiętałem oblicza Crawshay'a; stanowili dwa odrębne typy.

Trudno było myśleć o podnoszeniu bezzwłocznem depozytu z banku i przewożeniu powtórnem skrzyni, nie mając do tego usprawiedliwionych powodów. Rozważałem długie godziny, jak wypada postąpić. Pragnąłem służyć gorliwie Raffles'owi, mając na pamięci, co on dla mnie uczynił, jak od pierwszej chwili gotów był zawsze dążyć mi z pomocą. Nie potrzebuję taić, iż strachem przejmowała mnie myśl dostania się do więzienia za przeklętą skrzynię. On jednak na większe niejednokrotnie narażał się ryzyko; rad więc byłem przekonać go, że może również polegać na mojem dla niego poświęceniu.

Dręczony w głębi duszy rozterką sprzecznych uczuć, zrobiłem to, co zwykłem czynić w niepewności i braku stanowczej decyzyi - udałem się na ulicę Northumberland do zakładu kąpielowego. Nic zdaniem mojem, czyszcząc ciało, nie rozjaśnia skuteczniej myśli, nie podnieca zdrowego sądu, o ile go człowiek posiada, nad kąpiel. Nawet Raffles przy właściwem mu zahartowaniu nerwów, oceniał dobroczynny wpływ, wywierany tuszami. Na mnie działa uspakajająco zanim zdążę nawet ściągnąć z nóg buty, samo urządzenie kąpielowego zakładu: miękkie kobierce, cichy szmer wodotrysku, bezwładnie spowinięte postacie leżące na sofach, wilgocią przejęta ciepła atmosfera, wszystko to sprawia, zdaniem mojem, rozkosz. Półgodziny spędzone w łaźni przywraca mi elastyczność w członkach, dodaje bodźca inteligencyi. A jednak... w tym gorącym pokoju właśnie, przy temperaturze 270° Fahrenheit'a spadł na mnie grom z Pall Mall Gazette, kupionej po drodze.

Nabierając nowych sił w owej tropikalnej atmosferze, przewracałem wilgotne karty dziennika, gdy naraz niby w świetle błyskawicy oczy moje padły na artykuł:

 

Okradzenie Banku w West End.

Śmiała tajemnicza zbrodnia.

"Zuchwała kradzież dokonaną została w banku miejskim na ulicy Sloane W. Wnosząc z pierwszych zebranych wiadomości, rabunek uplanowany był z góry i zręcznie dokonany dzisiaj o wczesnej porze rannej.

"Stróż banku nazwiskiem Fawcett, zeznaje, że między pierwszą a drugą w nocy słyszał szmer jakiś w pobliżu skarbca na dole, gdzie przechowywane bywają drogocenne depozyta klientów bankowych. Chcąc się przekonać, co przyczyną tego szmeru, Fawcett poszedł w tamtą stronę, lecz bezzwłocznie rzucił się na niego jakiś łotr olbrzymi, który powalił stróża na ziemię zanim ten ostatni zdołał wszcząć alarm.

"Fawcett nie może dostarczyć dokładnego rysopisu swego napastnika, czyli napastników, gdyż zdaniem jego więcej niżeli jeden człowiek brał udział w kradzieży. Gdy biedny człowiek odzyskał przytomność, nie było już śladu złodziei, za wyjątkiem palącej się świecy, zostawionej przez nich w korytarzu.

"Skarbiec stał otworem; jest obawa, że został opróżniony ze wszystkich skrzyń ze srebrem i innemi kosztownościami, składanemi o tej porze roku w depozycie z okazyi licznych wyjazdów z miasta na święta Wielkiejnocy, co złodzieje brali widocznie w rachubę. Inne sale banku nie były przez nich nawiedzane, a dostali się prawdopodobnie do skarbca przez piwnicę, służącą na skład węgli. Do chwili obecnej policya nie wpadła na ślad złoczyńców i nie aresztowała nikogo."

 

* * *

 

Byłem jakby tknięty paraliżem straszną wiadomością i mógłbym przysiądz, że mimo podzwrotnikowej temperatury, zimny pot oblewał mnie od stóp do głowy. Crawshay naturalnie! Crawshay wytropił znowu Raffles'a i jego łupy! Winę tego poczęści przypisywałem memu przyjacielowi: ostrzeżenie swoje przesłał zbyt późno, powinien był odrazu skrzynię u mnie złożyć, nie odstawiając jej do banku. Postąpił jak szaleniec, składając kosztowności swoje w miejscu tak dostępnem dla wszelkiego rodzaju indywiduów. Zasłużoną będzie karą dla Raflles'a, jeśli wyłącznie tylko jego skrzynka uległa grabieży.

Dreszcz jednak wstrząsnął mnie mimowoli na myśl o stracie, poniesionej przez towarzysza: był to zbiór występnie nabytych drogocennych przedmiotów. Jeśli rozbito skrzynię i zabrano z niej wszystko, zostawiając choćby jeden tylko drobiazg, ten drobiazg właśnie mógł wtrącić mego przyjaciela w ciemną otchłań więzienną. Crawshay zdolny był uczynić to rozmyślnie, mszcząc się na Raffles'ie bez skrupułów i wyrzutów sumienia.

Wiedziałem, co czynić obowiązkiem moim. Powinienem spełnić dosłownie otrzymane zlecenie: odebrać skrzynkę choćby z narażeniem własnego bezpieczeństwa. Gdyby Raffles zostawił mi chociaż swój adres, dokąd mógłbym telegramem przesłać mu ostrzeżenie! Trudno było o tem myśleć; na wykonanie planów moich miałem czas do czwartej, a dochodziła dopiero trzecia. Postanowiłem tedy wykąpać się, zważywszy, że na powtórną kąpiel taką mogłem czekać długie lata.

Nie byłem wszelakoż w stanie korzystać jak należy z tej przyjemności; czyniłem wszystko machinalnie wobec ciężkiej troski, przygniatającej mi serce; zapomniałem nawet dać sześć pensów posługaczowi, póki żałosną na pożegnanie intonacyą głosu nie przypomniał mimowolnego uchybienia mego przyjętym zwyczajom. Sofa w galeryi wypoczynkowej - ulubiona moja sofa w zacisznym kąciku, którą przychodząc, zamówiłem sobie - przemieniła się dla mnie w madejowe łoże ze wstrętnemi widziadłami tapczanów więziennych!

Nadmienić jeszcze muszę, iż dochodziły mnie komentarze o spełnionej kradzieży, czynione przez gości kąpielowych na sąsiednich kanapach. Nadstawiałem uszy, lecz nie słyszałem pożądanego objaśnienia wypadku; jadąc zaś na ulicę Slaone, widziałem doniesienie o zaszłem wydarzeniu na wszystkich słupach ulicznych, a na jednym z nich wyczytałem wskazówkę, z której korzystać nie miałem ochoty.

W pobliżu banku panował ruch niezwykły. Minęła mnie dorożka ze skrzynią znacznych rozmiarów, w kantorze zastałem jakąś damę wyprawiającą gwałtowną scenę. Co do grzecznego urzędnika, który śmiał się z moich konceptów dnia poprzedniego, nie był tym razem życzliwie usposobionym; ujrzawszy mnie rzekł szorstko: - Czekałem na pana całe rano.

- Czy ocalała?

- Pańska Arka Noego? Tak, o ile słyszałem; zabierali się właśnie do niej, gdy ich spłoszono; nie wrócili, rozumie się, więcej.

- Nie otwierali paki?

- Zaczęli ją odbijać dopiero.

- Bogu dzięki!

- Pan możesz być z tego zadowolonym; my niekoniecznie - odparł urzędnik - zdaniem dyrektora nieszczęsna skrzynia pańska narobiła nam tej biedy.

- Z jakiego powodu? - pytałem zaniepokojony.

- Z tej przyczyny, że widzianą być mogła o milę drogi, gdyś ją przewoził i że wskutek tego śledzili za nią złodzieje.

- Czy dyrektor banku życzy sobie - widzieć się ze mną? - zagadnąłem.

- W takim razie tylko, jeśli pan zobaczyć go pragniesz - odciął szorstko zagadniony - całe popołudnie nachodzili go klienci, którzy nie wyszli z tej przygody równie jak pan szczęśliwie,

- Nie myślę narzucać dłużej panom sreber moich - odezwałem się niby z urazą - byłbym je w depozycie pozostawił, lecz nie chcę tego uczynić po tem, coś pan powiedział. Każ, proszę, skrzynię przynieść posługaczom miejscowym; oni byli może zajęci także całe popołudnie obsługą klientów, lecz potrafię wynagrodzić ich fatygę.

Nie obawiałem się tym razem jechać z moim pakunkiem przez więcej zaludnione ulice. Przebyte wrażenia zagłuszały słuszne o bliską przyszłość obawy. Wiosenne słońce nigdy nie świeciło jaśniej jak w tym dniu ciepłym miesiąca kwietnia. Drzewa w parku pokrywały się złotawo-zielonymi pączkami przyszłych liści, w sercu mojem budziły się jakieś radosne uczucia. Obok przejeżdżały dorożki z uśmiechniętymi wesoło studentami, dążącymi na wakacye Wielkanocne, za nimi ciągnęły wózki naładowane rowerami, różnego rodzaju sportowymi przyrządami; żaden jednak z tych chłopców nie był szczęśliwszym odemnie jadącym z ogromną skrzynią, lecz z większym jeszcze spadłym z serca ciężarem.

Na Mount Street oba z odźwiernym zanieśliśmy pakę do windy; wydała mi się teraz lekką fraszka, piórko; podniecony nerwowo, czułem się silny jak Samson. Będąc już w moim pokoju z drogocenną skrzynią pośrodku, chciałem ugasić pragnienie i naciskałem syfon z wodą sodową, gdy naraz ze zdumienia wypuściłem z rąk butelkę.

- Bunny!

Był to głos Raffles'a. Rozglądałem się dokoła; nie widziałem go ani w oknie, ani we drzwiach otwartych a jednak słyszałem niechybnie głos jego brzmiący radośnem zadowoleniem. Wreszcie spojrzałem na skrzynię i dostrzegłem oblicze mego przyjaciela z pod uchylonego wieka paki niby portret ujęty w ramy.

Raffles śmiał się szczerze, nie tworząc ani tragicznego ani ułudnego zjawiska; wysuwał głowę otworem misternie wyciętym pod obręczami żelaznemi i tę sztuczkę musiał właśnie przygotowywać wówczas, kiedy go zastałem pozornie zajętym pakowaniem skrzyni. Gdym patrzał niezdolny ze zdziwienia wyrzec słowa, on przez otwór wysunął rękę z kluczem, otworzył nim dużą kłódkę zamykającą skrzynię, uniósł wieko i wyszedł niby cudowny sztukmistrz z kryjówki.

- Zatem ty spełniłeś kradzież! - odezwałem się w końcu - rad jestem, że tego niewiedziałem pierwej.

Ściskał już przyjaźnie dłoń moją, po tem odezwaniu omało mi jej nie zmiażdżył.

- Dudku mały - żartował - wyznanie takie chciałem usłyszeć od ciebie! Czy mógłbyś postąpić jak to uczyniłeś, gdybyś był znał prawdę? Alboż potrafiłbyś odegrać komedyę lepiej od najznakomitszej gwiazdy scenicznej? Wszak byłem niewidzialnym świadkiem wszystkiego. Nie wiem istotnie Bunny, gdzie sprawowaniem swojem na większą zasłużyłeś pochwałę u mnie w Albany, czy w banku?

- Nie wiem raczej, gdzie okazałem się większym nędznikiem - odparłem, zaczynając odczuwać nikczemność roli podjętej przeze mnie w tej nieszczęsnej sprawie, - nie dowierzasz mi widocznie; wolałbym jednak być przypuszczony do tajemnicy, choćby ze względu na mój spokój, którego nie bierzesz w rachubę.

Raffles rozbroił mnie jak zawsze swoim czarującym uśmiechem. Miał na sobie stare, podarte ubranie, ręce i twarz zbrudzone, lecz mimo to zachował właściwy mu powab, a jak wspomniałem, jego uśmiech czarował mnie poprostu.

- Byłbyś wtedy nietrafnie postąpił Bunny! Twoja bohaterska odwaga nie ma granic, ale zapominasz o słabości natury ludzkiej. Musiałem to mieć na względzie, gdyż nie wolno mi nic pomijać i lekceważyć. Nie przypuszczaj, iżbym ci nie ufał, wszak powierzałem ci życie moje nie wątpiąc, że dotrzymasz słowa! Cóżby się ze mną stało, gdybyś pozostawił mnie na łasce losu w tym sklepionym skarbcu? Sądzisz, że byłbym wyszedł z ukrycia i oddał się dobrowolnie w ręce policyi? Nie przełamałbym dla własnego ratunku praw obowiązującego nas kodeksu.

Miałem dla niego dobre cygaro; po chwili leżał już na sofie, wyciągając z rozkoszą trzymane czas długi w skurczonej pozycyi członki; twarz moja jednak zdradzała przykre zakłopotanie.

- Nie frasuj się Bunny - mówił - plan cały przyszedł mi do głowy, gdym istotnie zamyślał o wspomnianej ci podróży. Potrzebuję rzeczywiście zaprowadzić u siebie w mieszkaniu telefon i światło elektryczne.

- Gdzieżeś schował srebro przed wyjazdem? - pytałem.

- Nigdzie; zabrałem je z sobą jako pakunek podróżny, który zostawiłem w Euston; jeden z nas jechać po niego musi dziś wieczorem.

- Mogę to zrobić - rzekłem. - Czy naprawdę dojechałeś aż do Crewe?

- Odebrałeś mój bilecik? Byłem w Crewe, aby rzucić tam na pocztę kilka słów do ciebie, Bunny. Nie należy żałować fatygi, gdy się chcę osiągnąć pożądany rezultat: Pragnąłem, abyś miał w ręku taki dowód dla okazania go w banku lub gdzieindziej. Pociągi krzyżują się w Crewe; rzuciwszy do skrzynki mój bilecik, przesiadłem się znowu na kuryer, idący do Londynu.

- O drugiej z rana?

- Dochodziła trzecia; o siódmej byłem już z powrotem i miałem całe dwie godziny czasu do twego przyjścia.

- Pomyśleć tylko, jak mnie zręcznie wywiodłeś w pole!

- Z pomocą twoją - odparł Raffles śmiejąc się. - Gdybyś był zajrzał do rozkładu jazdy kolejowej, byłbyś wiedział, że żaden pociąg nie odchodzi o taj porze z rana; przez wzgląd jednak na powodzenie przedsięwzięcia nie chciałem cię wyprowadzać z błędu. Przyznaję, że gdyś mnie odstawiał do banku z tak godnym uznania pośpiechem, przebyłem nie bardzo miłe pół godziny, lecz wtedy tylko doświadczyłem niewygody. Później miałem świecę, zapałki, gazety do czytania i czas upływał mi w skarbcu przyjemnie, póki nie zaszło przykre wydarzenie.

- Mów, co takiego?

- Pierwej daj drugie cygaro i zapałki - dziękuję, - Nieprzyjemnem zajściem były posłyszane zbliżające się kroki, oraz klucz wsuwany do zamku. Miałem zaledwie czas zdmuchnąć świecę i schować się pod wieko skrzyni. Szczęściem był to tylko nowy depozyt wnoszony do skarbca; szkatułka z klejnotami, które będziesz mógł oglądać; zabrane łupy z okazyi składanych do banku kosztowności wskutek licznych wyjazdów na święta Wielkanocne, okazały się obfitsze niżeli się spodziewałem.

Te słowa przypomniały mi czytaną w łaźni Pall Mall Gazette; wyjąłem ją z kieszeni i podałem Raffles'owi, wskazując palcem odnośny artykuł.

- Wybornie! - zawołał, odczytawszy doniesienie - złoczyńców było kilku i mieli dostać się do skarbca przez skład węgli! Naturalnie, starałem się taki pozór nadać rzeczom, nakapałem umyślnie stearyny ze świecy obok wejścia do piwnicy, lecz wązkim od tej strony otworem sześcioletni chłopak nie zdołałby się przecisnąć. Oby jaknajdłuże] kochana nasza policya bawiła się w podobne przypuszczenia!

- Dlaczego jednak nielitośnie obszedłeś się z biednym stróżem, którego powaliłeś na ziemię? - pytałem - tego rodzaju brutalne zachowanie niepodobne do ciebie Raffles'u.

Spochmurniała twarz mego przyjaciela, leżącego na sofie z czarnemi pierścieniami włosów spadających bezładnie i profilem jakby wyrzeźbionym dłutem snycerza.

- Rzeczywiście, drogi Bunny - przyznał z żalem - taka smutna konieczność nieodłączną bywa od zbieranych trofei złodziejskich. Parę godzin czasu zabrało mi wydostanie się ze skarbca, następnie zajęty byłem naprawą uszkodzeń poczynionych w zamku, gdy usłyszałem kroki skradającego się ku tej stronie stróża. Inny na mojem miejscu byłby nieproszonego świadka zabił bez skrupułu, lub zapakował go i zamknął w niedostępnej jakiej dziurze. Ja świecę zostawiłam, gdzie stała, przycisnąwszy się do mury, pozwoliłem intruzowi przejść obok mnie i z tyłu wymierzyłem mu cios, który lubo silny, nie był tak bardzo szkodliwy, skoro ten człowiek mógł odzyskać wprędce przytomność i składać sprawozdanie o zaszłem wydarzeniu.

Raffles następnie pokazał mi flaszkę zabraną przezornie do kieszeni; była prawie pełną; miał przy sobie również nieco zapasów żywności. Zabezpieczył się w ten sposób na przypadek, gdyby niedopisała mu pomoc moja i musiał czekać dni świątecznych, zwalniających z zajęć personel bankowy, dla opuszczenia kryjówki. Narażał się tym sposobem jednak na wielkie niebezpieczeństwo i dumny byłem, że niezawiodłem pokładanej we mnie ufności kolegi.

Co do łupów zabranych ze skarbca, nie rozwodząc się nad tem zbyt szeroko, wspomnę tylko, że zrealizowana ich wartość dozwoliła mi towarzyszyć memu przyjacielowi w jego zamierzonej podróży do Szkocyi, on zaś następnego lata mógł akuratnie opłacać wydatki pobytu naszego w Midlessex. Mimo więc odczuwanych w głębi duszy wyrzutów sumienia, usprawiedliwiony był w mniemaniu mojem fakt kradzieży, a tylko wymawiałem Raffles'owi straszenie mnie widmem Crawshay'a.

- Nasuwałeś wniosek, że on gdzieś znajduje się w pobliżu - dowodziłem - jestem pewny, że go nie widziałeś od chwili, gdy uciekał przez okno twoje.

- Nie myślałem o nim wcale Bunny, póki sam go nie przypomniałeś w rozmowie. Chodziło głównie, by zbudzić twój niepokój o depozyt sreber i to dokazałem, jak sądzę.

- W każdym razie nie należało ci pisać kłamliwych doniesień, tyczących się tam tego nicponia.

- Nie poczuwam się do winy wcale, Bunny.

- Alboż nie donosiłeś o "księciu profesorów" że "płynie znowu z wiatrem?"

- Bo też tak było, mój drogi. Niegdyś mogłem być uważany tylko za zwykłego amatora w rzemiośle; odkąd jednak nabyłem biegłości w mej sztuce, mam prawo przysądzać sobie tytuł "profesora profesorów" i radbym wiedzieć, kto zręczniej odemnie łodzią swoją kieruje?

 

 

The Chest of Silver

 

LIKE all the tribe of which I held him head, Raffles professed the liveliest disdain for unwieldy plunder of any description; it might be old Sheffield, or it might be solid silver or gold, but if the thing was not to be concealed about the person, he would none whatever of it. Unlike the rest of us, however, in this as in all else, Raffles would not infrequently allow the acquisitive spirit of the mere collector to silence the dictates of professional prudence. The old oak chests, and even the mahogany wine-cooler, for which he had doubtless paid like an honest citizen, were thus immovable with pieces of crested plate, which he had neither the temerity to use nor the hardihood to melt or sell. He could but gloat over them behind locked doors, as I used to tell him, and at last one afternoon I caught him at it. It was in the year after that of my novitiate, a halcyon period at the Albany, when Raffles left no crib uncracked, and I played second-murderer every time. I had called in response to a telegram in which he stated that he was going out of town, and must say good-by to me before he went. And I could only think that he was inspired by the same impulse toward the bronzed salvers and the tarnished teapots with which I found him surrounded, until my eyes lit upon the enormous silver-chest into which he was fitting them one by one.

˝Allow me, Bunny! I shall take the liberty of locking both doors behind you and putting the key in my pocket,˝ said Raffles, when he had let me in. ˝Not that I mean to take you prisoner, my dear fellow; but there are those of us who can turn keys from the outside, though it was never an accomplishment of mine.˝

˝Not Crawshay again?˝ I cried, standing still in my hat.

Raffles regarded me with that tantalizing smile of his which might mean nothing, yet which often meant so much; and in a flash I was convinced that our most jealous enemy and dangerous rival, the doyen of an older school, had paid him yet another visit.

˝That remains to be seen,˝ was the measured reply; ˝and I for one have not set naked eye on the fellow since I saw him off through that window and left myself for dead on this very spot. In fact, I imagined him comfortably back in jail.˝

˝Not old Crawshay!˝ said I. ˝He's far too good a man to be taken twice. I should call him the very prince of professional cracksmen.˝

˝Should you?˝ said Raffles coldly, with as cold an eye looking into mine. ˝Then you had better prepare to repel princes when I'm gone.˝

˝But gone where?˝ I asked, finding a corner for my hat and coat, and helping myself to the comforts of the venerable dresser which was one of our friend's greatest treasures. ˝Where is it you are off to, and why are you taking this herd of white elephants with you?˝

Raffles bestowed the cachet of his smile on my description of his motley plate. He joined me in one of his favorite cigarettes, only shaking a superior head at his own decanter.

 

˝One question at a time, Bunny,˝ said he. ˝In the first place, I am going to have these rooms freshened up with a potful of paint, the electric light, and the telephone you've been at me about so long.˝

˝Good!˝ I cried. ˝Then we shall be able to talk to each other day and night!˝

˝And get overheard and run in for our pains? I shall wait till you are run in, I think,˝ said Raffles cruelly. ˝But the rest's a necessity: not that I love new paint or am pining for electric light, but for reasons which I will just breathe in your private ear, Bunny. You must not try to take them too seriously; but the fact is, there is just the least bit of a twitter against me in this rookery of an Albany. It must have been started by that tame old bird, Policeman Mackenzie; it isn't very bad as yet, but it needn't be that to reach my ears. Well, it was open to me either to clear out altogether, and so confirm whatever happened to be in the air, or to go off for a time, under some arrangement which would give the authorities ample excuse for overhauling every inch of my rooms. Which would you have done, Bunny?˝

˝Cleared out, while I could!˝ said I devoutly.

˝So I should have thought,˝ rejoined Raffles. ˝Yet you see the merit of my plan. I shall leave every mortal thing unlocked.˝

˝Except that,˝ said I, kicking the huge oak case with the iron bands and clamps, and the baize lining fast disappearing under heavy packages bearing the shapes of urns and candelabra.

˝That,˝ replied Raffles, ˝is neither to go with me nor to remain here.˝

˝Then what do you propose to do with it?˝

˝You have your banking account, and your banker,˝ he went on. This was perfectly true, though it was Raffles alone who had kept the one open, and enabled me to propitiate the other in moments of emergency.

˝Well?˝

˝Well, pay in this bundle of notes this afternoon, and say you have had a great week at Liverpool and Lincoln; then ask them if they can do with your silver while you run over to Paris for a merry Easter. I should tell them it's rather heavy-a lot of old family stuff that you've a good mind to leave with them till you marry and settle down.˝

I winced at this, but consented to the rest after a moment's consideration. After all, and for more reasons that I need enumerate, it was a plausible tale enough. And Raffles had no banker; it was quite impossible for him to explain, across any single counter, the large sums of hard cash which did sometimes fall into his hands; and it might well be that he had nursed my small account in view of the very quandary which had now arisen. On all grounds, it was impossible for me to refuse him, and I am still glad to remember that my assent was given, on the whole, ungrudgingly.

˝But when will the chest be ready for me,˝ I merely asked, as I stuffed the notes into my cigarette case. ˝And how are we to get it out of this, in banking hours, without attracting any amount of attention at this end?˝

Raffles gave me an approving nod.

˝I'm glad to see you spot the crux so quickly, Bunny. I have thought of your taking it round to your place first, under cloud of night; but we are bound to be seen even so, and on the whole it would look far less suspicious in broad daylight. It will take you some twelve or fifteen minutes to drive to your bank in a growler, so if you are here with one at a quarter to ten to-morrow morning, that will exactly meet the case. But you must have a hansom this minute if you mean to prepare the way with those notes this afternoon!˝

It was only too like the Raffles of those days to dismiss a subject and myself in the same breath, with a sudden nod, and a brief grasp of the hand he was already holding out for mine. I had a great mind to take another of his cigarettes instead, for there were one or two points on which he had carefully omitted to enlighten me. Thus, I had still to learn the bare direction of his journey; and it was all that I could do to drag it from him as I stood buttoning my coat and gloves.

˝Scotland,˝ he vouchsafed at last.

˝At Easter,˝ I remarked.

˝To learn the language,˝ he explained. ˝I have no tongue but my own, you see, but I try to make up for it by cultivating every shade of that. Some of them have come in useful even to your knowledge, Bunny: what price my Cockney that night in St. John's Wood? I can keep up my end in stage Irish, real Devonshire, very fair Norfolk, and three distinct Yorkshire dialects. But my good Galloway Scots might be better, and I mean to make it so.˝

˝You still haven't told me where to write to you.˝

˝I'll write to you first, Bunny.˝

˝At least let me see you off,˝ I urged at the door. ˝I promise not to look at your ticket if you tell me the train!˝

˝The eleven-fifty from Euston.˝

˝Then I'll be with you by quarter to ten.˝

And I left him without further parley, reading his impatience in his face. Everything, to be sure, seemed clear enough without that fuller discussion which I loved and Raffles hated. Yet I thought we might at least have dined together, and in my heart I felt just the least bit hurt, until it occurred to me as I drove to count the notes in my cigarette case. Resentment was impossible after that. The sum ran well into three figures, and it was plain that Raffles meant me to have a good time in his absence. So I told his lie with unction at my bank, and made due arrangements for the reception of his chest next morning. Then I repaired to our club, hoping he would drop in, and that we might dine together after all. In that I was disappointed. It was nothing, however, to the disappointment awaiting me at the Albany, when I arrived in my four-wheeler at the appointed hour next morning.

˝Mr. Raffles 'as gawn, sir,˝ said the porter, with a note of reproach in his confidential undertone. The man was a favorite with Raffles, who used him and tipped him with consummate tact, and he knew me only less well.

˝Gone!˝ I echoed aghast. ˝Where on earth to?˝

˝Scotland, sir.˝

˝Already?˝

˝By the eleven-fifty lawst night.˝

˝Last night! I thought he meant eleven-fifty this morning!˝

˝He knew you did, sir, when you never came, and he told me to tell you there was no such train.˝

I could have rent my garments in mortification and annoyance with myself and Raffles. It was as much his fault as mine. But for his indecent haste in getting rid of me, his characteristic abruptness at the end, there would have been no misunderstanding or mistake.

˝Any other message?˝ I inquired morosely.

˝Only about the box, sir. Mr. Raffles said as you was goin' to take chawge of it time he's away, and I've a friend ready to lend a 'and in getting it on the cab. It's a rare 'eavy 'un, but Mr. Raffles an' me could lift it all right between us, so I dessay me an' my friend can.˝

For my own part, I must confess that its weight concerned me less than the vast size of that infernal chest, as I drove with it past club and park at ten o'clock in the morning. Sit as far back as I might in the four-wheeler, I could conceal neither myself nor my connection with the huge iron-clamped case upon the roof: in my heated imagination its wood was glass through which all the world could see the guilty contents. Once an officious constable held up the traffic at our approach, and for a moment I put a blood-curdling construction upon the simple ceremony. Low boys shouted after us-or if it was not after us, I thought it was-and that their cry was ˝Stop thief!˝ Enough said of one of the most unpleasant cab-drives I ever had in my life. Horresco referens.

At the bank, however, thanks to the foresight and liberality of Raffles, all was smooth water. I paid my cabman handsomely, gave a florin to the stout fellow in livery whom he helped with the chest, and could have pressed gold upon the genial clerk who laughed like a gentleman at my jokes about the Liverpool winners and the latest betting on the Family Plate. I was only disconcerted when he informed me that the bank gave no receipts for deposits of this nature. I am now aware that few London banks do. But it is pleasing to believe that at the time I looked-what I felt-as though all I valued upon earth were in jeopardy.

I should have got through the rest of that day happily enough, such was the load off my mind and hands, but for an extraordinary and most disconcerting note received late at night from Raffles himself. He was a man who telegraphed freely, but seldom wrote a letter. Sometimes, however, he sent a scribbled line by special messenger; and overnight, evidently in the train, he had scribbled this one to post in the small hours at Crewe:

 

˝'Ware Prince of Professors! He was in the offing when I left. If slightest cause for uneasiness about bank, withdraw at once and keep in own rooms like good chap.

 

˝A. J. R.

 

˝P. S.-Other reasons, as you shall hear.˝

 

There was a nice nightcap for a puzzled head! I had made rather an evening of it, what with increase of funds and decrease of anxiety, but this cryptic admonition spoiled the remainder of my night. It had arrived by a late post, and I only wished that I had left it all night in my letter-box.

What exactly did it mean? And what exactly must I do? These were questions that confronted me with fresh force in the morning.

The news of Crawshay did not surprise me. I was quite sure that Raffles had been given good reason to bear him in mind before his journey, even if he had not again beheld the ruffian in the flesh. That ruffian and that journey might be more intimately connected than I had yet supposed. Raffles never told me all. Yet the solid fact held good-held better than ever-that I had seen his plunder safely planted in my bank. Crawshay himself could not follow it there. I was certain he had not followed my cab: in the acute self-consciousness induced by that abominable drive, I should have known it in my bones if he had. I thought of the porter's friend who had helped me with the chest. No, I remember him as well as I remembered Crawshay; they were quite different types.

To remove that vile box from the bank, on top of another cab, with no stronger pretext and no further instructions, was not to be thought of for a moment. Yet I did think of it, for hours. I was always anxious to do my part by Raffles; he had done more than his by me, not once or twice, to-day or yesterday, but again and again from the very first. I need not state the obvious reasons I had for fighting shy of the personal custody of his accursed chest. Yet he had run worse risks for me, and I wanted him to learn that he, too, could depend on a devotion not unworthy of his own.

In my dilemma I did what I have often done when at a loss for light and leading. I took hardly any lunch, but went to Northumberland Avenue and had a Turkish bath instead. I know nothing so cleansing to mind as well as body, nothing better calculated to put the finest possible edge on such judgment as one may happen to possess. Even Raffles, without an ounce to lose or a nerve to soothe, used to own a sensuous appreciation of the peace of mind and person to be gained in this fashion when all others failed. For me, the fun began before the boots were off one's feet; the muffled footfalls, the thin sound of the fountain, even the spent swathed forms upon the couches, and the whole clean, warm, idle atmosphere, were so much unction to my simpler soul. The half-hour in the hot-rooms I used to count but a strenuous step to a divine lassitude of limb and accompanying exaltation of intellect. And yet-and yet-it was in the hottest room of all, in a temperature of 270 deg. Fahrenheit, that the bolt fell from the Pall Mall Gazette which I had bought outside the bath.

I was turning over the hot, crisp pages, and positively revelling in my fiery furnace, when the following headlines and leaded paragraphs leapt to my eye with the force of a veritable blow:

 

BANK ROBBERS IN THE WEST END-

DARING AND MYSTERIOUS CRIME

 

An audacious burglary and dastardly assault have been committed on the premises of the City and Suburban Bank in Sloane Street, W. From the details so far to hand, the robbery appears to have been deliberately planned and adroitly executed in the early hours of this morning.

A night watchman named Fawcett states that between one and two o'clock he heard a slight noise in the neighborhood of the lower strong-room, used as a repository for the plate and other possessions of various customers of the bank. Going down to investigate, he was instantly attacked by a powerful ruffian, who succeeded in felling him to the ground before an alarm could be raised.

Fawcett is unable to furnish any description of his assailant or assailants, but is of opinion that more than one were engaged in the commission of the crime. When the unfortunate man recovered consciousness, no trace of the thieves remained, with the exception of a single candle which had been left burning on the flags of the corridor. The strong-room, however, had been opened, and it is feared the raid on the chests of plate and other valuables may prove to have been only too successful, in view of the Easter exodus, which the thieves had evidently taken into account. The ordinary banking chambers were not even visited; entry and exit are believed to have been effected through the coal cellar, which is also situated in the basement. Up to the present the police have effected no arrest.

I sat practically paralyzed by this appalling news; and I swear that, even in that incredible temperature, it was a cold perspiration in which I sweltered from head to heel. Crawshay, of course! Crawshay once more upon the track of Raffles and his ill-gotten gains! And once more I blamed Raffles himself: his warning had come too late: he should have wired to me at once not to take the box to the bank at all. He was a madman ever to have invested in so obvious and obtrusive a receptacle for treasure. It would serve Raffles right if that and no other was the box which had been broken into by the thieves.

Yet, when I considered the character of his treasure, I fairly shuddered in my sweat. It was a hoard of criminal relics. Suppose his chest had indeed been rifled, and emptied of every silver thing but one; that one remaining piece of silver, seen of men, was quite enough to cast Raffles into the outer darkness of penal servitude! And Crawshay was capable of it-of perceiving the insidious revenge-of taking it without compunction or remorse.

There was only one course for me. I must follow my instructions to the letter and recover the chest at all hazards, or be taken myself in the attempt. If only Raffles had left me some address, to which I could have wired some word of warning! But it was no use thinking of that; for the rest there was time enough up to four o'clock, and as yet it was not three. I determined to go through with my bath and make the most of it. Might it not be my last for years?

But I was past enjoying even a Turkish bath. I had not the patience for a proper shampoo, or sufficient spirit for the plunge. I weighed myself automatically, for that was a matter near my heart; but I forgot to give my man his sixpence until the reproachful intonation of his adieu recalled me to myself. And my couch in the cooling gallery-my favorite couch, in my favorite corner, which I had secured with gusto on coming in-it was a bed of thorns, with hideous visions of a plank-bed to follow!

I ought to be able to add that I heard the burglary discussed on adjacent couches before I left I certainly listened for it, and was rather disappointed more than once when I had held my breath in vain. But this is the unvarnished record of an odious hour, and it passed without further aggravation from without; only, as I drove to Sloane Street, the news was on all the posters, and on one I read of ˝a clew˝ which spelt for me a doom I was grimly resolved to share.

Already there was something in the nature of a ˝run˝ up on the Sloane Street branch of the City and Suburban. A cab drove away with a chest of reasonable dimensions as mine drove up, while in the bank itself a lady was making a painful scene. As for the genial clerk who had roared at my jokes the day before, he was mercifully in no mood for any more, but, on the contrary, quite rude to me at sight.

˝I've been expecting you all the afternoon,˝ said he. ˝You needn't look so pale.˝

˝Is it safe?˝

˝That Noah's Ark of yours? Yes, so I hear; they'd just got to it when they were interrupted, and they never went back again.˝

˝Then it wasn't even opened?˝

˝Only just begun on, I believe.˝

˝Thank God!˝

˝You may; we don't,˝ growled the clerk. ˝The manager says he believes your chest was at the bottom of it all.˝

˝How could it be?˝ I asked uneasily.

˝By being seen on the cab a mile off, and followed,˝ said the clerk.

˝Does the manager want to see me?˝ I asked boldly.

˝Not unless you want to see him,˝ was the blunt reply. ˝He's been at it with others all the afternoon, and they haven't all got off as cheap as you.˝

˝Then my silver shall not embarrass you any longer,˝ said I grandly. ˝I meant to leave it if it was all right, but after all you have said I certainly shall not. Let your man or men bring up the chest at once. I dare say they also have been 'at it with others all the afternoon,' but I shall make this worth their while.˝

I did not mind driving through the streets with the thing this time. My present relief was too overwhelming as yet to admit of pangs and fears for the immediate future. No summer sun had ever shone more brightly than that rather watery one of early April. There was a green-and-gold dust of buds and shoots on the trees as we passed the park. I felt greater things sprouting in my heart. Hansoms passed with schoolboys just home for the Easter holidays, four-wheelers outward bound, with bicycles and perambulators atop; none that rode in them were half so happy as I, with the great load on my cab, but the greater one off my heart.

At Mount Street it just went into the lift; that was a stroke of luck; and the lift-man and I between us carried it into my flat. It seemed a featherweight to me now. I felt a Samson in the exaltation of that hour. And I will not say what my first act was when I found myself alone with my white elephant in the middle of the room; enough that the siphon was still doing its work when the glass slipped through my fingers to the floor.

˝Bunny!˝

It was Raffles. Yet for a moment I looked about me quite in vain. He was not at the window; he was not at the open door. And yet Raffles it had been, or at all events his voice, and that bubbling over with fun and satisfaction, be his body where it might. In the end I dropped my eyes, and there was his living face in the middle of the lid of the chest, like that of the saint upon its charger.

But Raffles was alive, Raffles was laughing as though his vocal cords would snap-there was neither tragedy nor illusion in the apparition of Raffles. A life-size Jack-in-the-box, he had thrust his head through a lid within the lid, cut by himself between the two iron bands that ran round the chest like the straps of a portmanteau. He must have been busy at it when I found him pretending to pack, if not far into that night, for it was a very perfect piece of work; and even as I stared without a word, and he crouched laughing in my face, an arm came squeezing out, keys in hand; one was turned in either of the two great padlocks, the whole lid lifted, and out stepped Raffles like the conjurer he was.

˝So you were the burglar!˝ I exclaimed at last. ˝Well, I am just as glad I didn't know.˝

He had wrung my hand already, but at this he fairly mangled it in his.

˝You dear little brick,˝ he cried, ˝that's the one thing of all things I longed to hear you say! How could you have behaved as you've done if you had known? How could any living man? How could you have acted, as the polar star of all the stages could not have acted in your place? Remember that I have heard a lot, and as good as seen as much as I've heard. Bunny, I don't know where you were greatest: at the Albany, here, or at your bank!˝

˝I don't know where I was most miserable,˝ I rejoined, beginning to see the matter in a less perfervid light. ˝I know you don't credit me with much finesse, but I would undertake to be in the secret and to do quite as well; the only difference would be in my own peace of mind, which, of course, doesn't count.˝

But Raffles wagged away with his most charming and disarming smile; he was in old clothes, rather tattered and torn, and more than a little grimy as to the face and hands, but, on the surface, wonderfully little the worse for his experience. And, as I say, his smile was the smile of the Raffles I loved best.

˝You would have done your damnedest, Bunny! There is no limit to your heroism; but you forget the human equation in the pluckiest of the plucky. I couldn't afford to forget it, Bunny; I couldn't afford to give a point away. Don't talk as though I hadn't trusted you! I trusted my very life to your loyal tenacity. What do you suppose would have happened to me if you had let me rip in that strong-room? Do you think I would ever have crept out and given myself up? Yes, I'll have a peg for once; the beauty of all laws is in the breaking, even of the kind we make unto ourselves.˝

I had a Sullivan for him, too; and in another minute he was spread out on my sofa, stretching his cramped limbs with infinite gusto, a cigarette between his fingers, a yellow bumper at hand on the chest of his triumph and my tribulation.

˝Never mind when it occurred to me, Bunny; as a matter of fact, it was only the other day, when I had decided to go away for the real reasons I have already given you. I may have made more of them to you than I do in my own mind, but at all events they exist. And I really did want the telephone and the electric light.˝

˝But where did you stow the silver before you went?˝

˝Nowhere; it was my luggage-a portmanteau, cricket-bag, and suit-case full of very little else-and by the same token I left the lot at Euston, and one of us must fetch them this evening.˝

˝I can do that,˝ said I. ˝But did you really go all the way to Crewe?˝

˝Didn't you get my note? I went all the way to Crewe to post you those few lines, my dear Bunny! It's no use taking trouble if you don't take trouble enough; I wanted you to show the proper set of faces at the bank and elsewhere, and I know you did. Besides, there was an up-train four minutes after mine got in. I simply posted my letter in Crewe station, and changed from one train to the other.˝

˝At two in the morning!˝

˝Nearer three, Bunny. It was after seven when I slung in with the Daily Mail. The milk had beaten me by a short can. But even so I had two very good hours before you were due.˝

˝And to think,˝ I murmured, ˝how you deceived me there!˝

˝With your own assistance,˝ said Raffles laughing. ˝If you had looked it up you would have seen there was no such train in the morning, and I never said there was. But I meant you to be deceived, Bunny, and I won't say I didn't-it was all for the sake of the side! Well, when you carted me away with such laudable despatch, I had rather an uncomfortable half-hour, but that was all just then. I had my candle, I had matches, and lots to read. It was quite nice in that strong-room until a very unpleasant incident occurred.˝

˝Do tell me, my dear fellow!˝

˝I must have another Sullivan-thank you-and a match. The unpleasant incident was steps outside and a key in the lock! I was disporting myself on the lid of the trunk at the time. I had barely time to knock out my light and slip down behind it. Luckily it was only another box of sorts; a jewel-case, to be more precise; you shall see the contents in a moment. The Easter exodus has done me even better than I dared to hope.˝

His words reminded me of the Pall Mall Gazette, which I had brought in my pocket from the Turkish bath. I fished it out, all wrinkled and bloated by the heat of the hottest room, and handed it to Raffles with my thumb upon the leaded paragraphs.

˝Delightful!˝ said he when he had read them. ˝More thieves than one, and the coal-cellar of all places as a way in! I certainly tried to give it that appearance. I left enough candle-grease there to make those coals burn bravely. But it looked up into a blind backyard, Bunny, and a boy of eight couldn't have squeezed through the trap. Long may that theory keep them happy at Scotland Yard!˝

˝But what about the fellow you knocked out?˝ I asked. ˝That was not like you, Raffles.˝

Raffles blew pensive rings as he lay back on my sofa, his black hair tumbled on the cushion, his pale profile as clear and sharp against the light as though slashed out with the scissors.

˝I know it wasn't, Bunny,˝ he said regretfully. ˝But things like that, as the poet will tell you, are really inseparable from victories like mine. It had taken me a couple of hours to break out of that strong-room; I was devoting a third to the harmless task of simulating the appearance of having broken in; and it was then I heard the fellow's stealthy step. Some might have stood their ground and killed him; more would have bolted into a worse corner than they were in already. I left my candle where it was, crept to meet the poor devil, flattened myself against the wall, and let him have it as he passed. I acknowledge the foul blow, but here's evidence that it was mercifully struck. The victim has already told his tale.˝

As he drained his glass, but shook his head when I wished to replenish it, Raffles showed me the flask which he had carried in his pocket: it was still nearly full; and I found that he had otherwise provisioned himself over the holidays. On either Easter Day or Bank Holiday, had I failed him, it had been his intention to make the best escape he could. But the risk must have been enormous, and it filled my glowing skin to think that he had not relied on me in vain.

As for his gleanings from such jewel-cases as were spending the Easter recess in the strong-room of my bank, (without going into rhapsodies or even particulars on the point,) I may mention that they realized enough for me to join Raffles on his deferred holiday in Scotland, besides enabling him to play more regularly for Middlesex in the ensuing summer than had been the case for several seasons. In fine, this particular exploit entirely justified itself in my eyes, in spite of the superfluous (but invariable) secretiveness which I could seldom help resenting in my heart I never thought less of it than in the present instance; and my one mild reproach was on the subject of the phantom Crawshay.

˝You let me think he was in the air again,˝ I said. ˝But it wouldn't surprise me to find that you had never heard of him since the day of his escape through your window.˝

˝I never even thought of him, Bunny, until you came to see me the day before yesterday, and put him into my head with your first words. The whole point was to make you as genuinely anxious about the plate as you must have seemed all along the line.˝

˝Of course I see your point,˝ I rejoined; ˝but mine is that you labored it. You needn't have written me a downright lie about the fellow.˝

˝Nor did I, Bunny.˝

˝Not about the 'prince of professors' being 'in the offing' when you left?˝

˝My dear Bunny, but so he was!˝ cried Raffles. ˝Time was when I was none too pure an amateur. But after this I take leave to consider myself a professor of the professors. And I should like to see one more capable of skippering their side!˝

 

 

 THIEF IN THE NIGHT

  

Out of Paradise

  

IF I must tell more tales of Raffles, I can but back to our earliest days together, and fill in the blanks left by discretion in existing annals. In so doing I may indeed fill some small part of an infinitely greater blank, across which you may conceive me to have stretched my canvas for the first frank portrait of my friend. The whole truth cannot harm him now. I shall paint in every wart. Raffles was a villain, when all is written; it is no service to his memory to glaze the fact; yet I have done so myself before to-day. I have omitted whole heinous episodes. I have dwelt unduly on the redeeming side. And this I may do again, blinded even as I write by the gallant glamour that made my villain more to me than any hero. But at least there shall be no more reservations, and as an earnest I shall make no further secret of the greatest wrong that even Raffles ever did me.

I pick my words with care and pain, loyal as I still would be to my friend, and yet remembering as I must those Ides of March when he led me blindfold into temptation and crime. That was an ugly office, if you will. It was a moral bagatelle to the treacherous trick he was to play me a few weeks later. The second offence, on the other hand, was to prove the less serious of the two against society, and might in itself have been published to the world years ago. There have been private reasons for my reticence. The affair was not only too intimately mine, and too discreditable to Raffles. One other was involved in it, one dearer to me than Raffles himself, one whose name shall not even now be sullied by association with ours.

Suffice it that I had been engaged to her before that mad March deed. True, her people called it ˝an understanding,˝ and frowned even upon that, as well they might. But their authority was not direct; we bowed to it as an act of politic grace; between us, all was well but my unworthiness. That may be gauged when I confess that this was how the matter stood on the night I gave a worthless check for my losses at baccarat, and afterward turned to Raffles in my need. Even after that I saw her sometimes. But I let her guess that there was more upon my soul than she must ever share, and at last I had written to end it all. I remember that week so well! It was the close of such a May as we had never had since, and I was too miserable even to follow the heavy scoring in the papers. Raffles was the only man who could get a wicket up at Lord's, and I never once went to see him play. Against Yorkshire, however, he helped himself to a hundred runs as well; and that brought Raffles round to me, on his way home to the Albany.

˝We must dine and celebrate the rare event,˝ said he. ˝A century takes it out of one at my time of life; and you, Bunny, you look quite as much in need of your end of a worthy bottle. Suppose we make it the Café Royal, and eight sharp? I'll be there first to fix up the table and the wine.˝

And at the Café Royal I incontinently told him of the trouble I was in. It was the first he had ever heard of my affair, and I told him all, though not before our bottle had been succeeded by a pint of the same exemplary brand. Raffles heard me out with grave attention. His sympathy was the more grateful for the tactful brevity with which it was indicated rather than expressed. He only wished that I had told him of this complication in the beginning; as I had not, he agreed with me that the only course was a candid and complete renunciation. It was not as though my divinity had a penny of her own, or I could earn an honest one. I had explained to Raffles that she was an orphan, who spent most of her time with an aristocratic aunt in the country, and the remainder under the repressive roof of a pompous politician in Palace Gardens. The aunt had, I believed, still a sneaking softness for me, but her illustrious brother had set his face against me from the first.

˝Hector Carruthers!˝ murmured Raffles, repeating the detested name with his clear, cold eye on mine. ˝I suppose you haven't seen much of him?˝

˝Not a thing for ages,˝ I replied. ˝I was at the house two or three days last year, but they've neither asked me since nor been at home to me when I've called. The old beast seems a judge of men.˝

And I laughed bitterly in my glass.

˝Nice house?˝ said Raffles, glancing at himself in his silver cigarette-case.

˝Top shelf,˝ said I. ˝You know the houses in Palace Gardens, don't you?˝

˝Not so well as I should like to know them, Bunny.˝

˝Well, it's about the most palatial of the lot. The old ruffian is as rich as Cr?sus. It's a country-place in town.˝

˝What about the window-fastenings?˝ asked Raffles casually.

I recoiled from the open cigarette-case that he proffered as he spoke. Our eyes met; and in his there was that starry twinkle of mirth and mischief, that sunny beam of audacious devilment, which had been my undoing two months before, which was to undo me as often as he chose until the chapter's end. Yet for once I withstood its glamour; for once I turned aside that luminous glance with front of steel. There was no need for Raffles to voice his plans. I read them all between the strong lines of his smiling, eager face. And I pushed back my chair in the equal eagerness of my own resolve.

˝Not if I know it!˝ said I. ˝A house I've dined in-a house I've seen her in-a house where she stays by the month together! Don't put it into words, Raffles, or I'll get up and go.˝

˝You mustn't do that before the coffee and liqueur,˝ said Raffles laughing. ˝Have a small Sullivan first: it's the royal road to a cigar. And now let me observe that your scruples would do you honor if old Carruthers still lived in the house in question.˝

˝Do you mean to say he doesn't?˝

Raffles struck a match, and handed it first to me. ˝I mean to say, my dear Bunny, that Palace Gardens knows the very name no more. You began by telling me you had heard nothing of these people all this year. That's quite enough to account for our little misunderstanding. I was thinking of the house, and you were thinking of the people in the house.˝

˝But who are they, Raffles? Who has taken the house, if old Carruthers has moved, and how do you know that it is still worth a visit?˝

˝In answer to your first question-Lord Lochmaben,˝ replied Raffles, blowing bracelets of smoke toward the ceiling. ˝You look as though you had never heard of him; but as the cricket and racing are the only part of your paper that you condescend to read, you can't be expected to keep track of all the peers created in your time. Your other question is not worth answering. How do you suppose that I know these things? It's my business to get to know them, and that's all there is to it. As a matter of fact, Lady Lochmaben has just as good diamonds as Mrs. Carruthers ever had; and the chances are that she keeps them where Mrs. Carruthers kept hers, if you could enlighten me on that point.˝

As it happened, I could, since I knew from his niece that it was one on which Mr. Carruthers had been a faddist in his time. He had made quite a study of the cracksman's craft, in a resolve to circumvent it with his own. I remembered myself how the ground-floor windows were elaborately bolted and shuttered, and how the doors of all the rooms opening upon the square inner hall were fitted with extra Yale locks, at an unlikely height, not to be discovered by one within the room. It had been the butler's business to turn and to collect all these keys before retiring for the night. But the key of the safe in the study was supposed to be in the jealous keeping of the master of the house himself. That safe was in its turn so ingeniously hidden that I never should have found it for myself. I well remember how one who showed it to me (in the innocence of her heart) laughed as she assured me that even her little trinkets were solemnly locked up in it every night. It had been let into the wall behind one end of the book-case, expressly to preserve the barbaric splendor of Mrs. Carruthers; without a doubt these Lochmabens would use it for the same purpose; and in the altered circumstances I had no hesitation in giving Raffles all the information he desired. I even drew him a rough plan of the ground-floor on the back of my menu-card.

˝It was rather clever of you to notice the kind of locks on the inner doors,˝ he remarked as he put it in his pocket. ˝I suppose you don't remember if it was a Yale on the front door as well?˝

˝It was not,˝ I was able to answer quite promptly. ˝I happen to know because I once had the key when-when we went to a theatre together.˝

˝Thank you, old chap,˝ said Raffles sympathetically. ˝That's all I shall want from you, Bunny, my boy. There's no night like to-night!˝

It was one of his sayings when bent upon his worst. I looked at him aghast. Our cigars were just in blast, yet already he was signalling for his bill. It was impossible to remonstrate with him until we were both outside in the street.

˝I'm coming with you,˝ said I, running my arm through his.

˝Nonsense, Bunny!˝

˝Why is it nonsense? I know every inch of the ground, and since the house has changed hands I have no compunction. Besides, 'I have been there' in the other sense as well: once a thief, you know! In for a penny, in for a pound!˝

It was ever my mood when the blood was up. But my old friend failed to appreciate the characteristic as he usually did. We crossed Regent Street in silence. I had to catch his sleeve to keep a hand in his inhospitable arm.

˝I really think you had better stay away,˝ said Raffles as we reached the other curb. ˝I've no use for you this time.˝

˝Yet I thought I had been so useful up to now?˝

˝That may be, Bunny, but I tell you frankly I don't want you to-night.˝

˝Yet I know the ground and you don't! I tell you what,˝ said I: ˝I'll come just to show you the ropes, and I won't take a pennyweight of the swag.˝

Such was the teasing fashion in which he invariably prevailed upon me; it was delightful to note how it caused him to yield in his turn. But Raffles had the grace to give in with a laugh, whereas I too often lost my temper with my point.

˝You little rabbit!˝ he chuckled. ˝You shall have your share, whether you come or not; but, seriously, don't you think you might remember the girl?˝

˝What's the use?˝ I groaned. ˝You agree there is nothing for it but to give her up. I am glad to say that for myself before I asked you, and wrote to tell her so on Sunday. Now it's Wednesday, and she hasn't answered by line or sign. It's waiting for one word from her that's driving me mad.˝

˝Perhaps you wrote to Palace Gardens?˝

˝No, I sent it to the country. There's been time for an answer, wherever she may be.˝

We had reached the Albany, and halted with one accord at the Piccadilly portico, red cigar to red cigar.

˝You wouldn't like to go and see if the answer's in your rooms?˝ he asked.

˝No. What's the good? Where's the point in giving her up if I'm going to straighten out when it's too late? It is too late, I have given her up, and I am coming with you!˝

The hand that bowled the most puzzling ball in England (once it found its length) descended on my shoulder with surprising promptitude.

˝Very well, Bunny! That's finished; but your blood be on your own pate if evil comes of it. Meanwhile we can't do better than turn in here till you have finished your cigar as it deserves, and topped up with such a cup of tea as you must learn to like if you hope to get on in your new profession. And when the hours are small enough, Bunny, my boy, I don't mind admitting I shall be very glad to have you with me.˝

I have a vivid memory of the interim in his rooms. I think it must have been the first and last of its kind that I was called upon to sustain with so much knowledge of what lay before me. I passed the time with one restless eye upon the clock, and the other on the Tantalus which Raffles ruthlessly declined to unlock. He admitted that it was like waiting with one's pads on; and in my slender experience of the game of which he was a world's master, that was an ordeal not to be endured without a general quaking of the inner man. I was, on the other hand, all right when I got to the metaphorical wicket; and half the surprises that Raffles sprung on me were doubtless due to his early recognition of the fact.

On this occasion I fell swiftly and hopelessly out of love with the prospect I had so gratuitously embraced. It was not only my repugnance to enter that house in that way, which grew upon my better judgment as the artificial enthusiasm of the evening evaporated from my veins. Strong as that repugnance became, I had an even stronger feeling that we were embarking on an important enterprise far too much upon the spur of the moment. The latter qualm I had the temerity to confess to Raffles; nor have I often loved him more than when he freely admitted it to be the most natural feeling in the world. He assured me, however, that he had had my Lady Lochmaben and her jewels in his mind for several months; he had sat behind them at first nights; and long ago determined what to take or to reject; in fine, he had only been waiting for those topographical details which it had been my chance privilege to supply. I now learned that he had numerous houses in a similar state upon his list; something or other was wanting in each case in order to complete his plans. In that of the Bond Street jeweller it was a trusty accomplice; in the present instance, a more intimate knowledge of the house. And lastly, this was a Wednesday night, when the tired legislator gets early to his bed.

How I wish I could make the whole world see and hear him, and smell the smoke of his beloved Sullivan, as he took me into these, the secrets of his infamous trade! Neither look nor language would betray the infamy. As a mere talker, I shall never listen to the like of Raffles on this side of the sod; and his talk was seldom garnished by an oath, never in my remembrance by the unclean word. Then he looked like a man who had dressed to dine out, not like one who had long since dined; for his curly hair, though longer that another's, was never untidy in its length; and these were the days when it was still as black as ink. Nor were there many lines as yet upon the smooth and mobile face; and its frame was still that dear den of disorder and good taste, with the carved book-case, the dresser and chests of still older oak, and the Wattses and Rossettis hung anyhow on the walls.

It must have been one o'clock before we drove in a hansom as far as Kensington Church, instead of getting down at the gates of our private road to ruin. Constitutionally shy of the direct approach, Raffles was further deterred by a ball in full swing at the Empress Rooms, whence potential witnesses were pouring between dances into the cool deserted street. Instead he led me a little way up Church Street, and so through the narrow passage into Palace Gardens. He knew the house as well as I did. We made our first survey from the other side of the road. And the house was not quite in darkness; there was a dim light over the door, a brighter one in the stables, which stood still farther back from the road.

˝That's a bit of a bore,˝ said Raffles. ˝The ladies have been out somewhere-trust them to spoil the show! They would get to bed before the stable folk, but insomnia is the curse of their sex and our profession. Somebody's not home yet; that will be the son of the house; but he's a beauty, who may not come home at all.˝

˝Another Alick Carruthers,˝ I murmured, recalling the one I liked least of all the household, as I remembered it.

˝They might be brothers,˝ rejoined Raffles, who knew all the loose fish about town. ˝Well, I'm not sure that I shall want you after all, Bunny.˝

˝Why not?˝

˝If the front door's only on the latch, and you're right about the lock, I shall walk in as though I were the son of the house myself.˝

And he jingled the skeleton bunch that he carried on a chain as honest men carry their latchkeys.

˝You forget the inner doors and the safe.˝

˝True. You might be useful to me there. But I still don't like leading you in where it isn't absolutely necessary, Bunny.˝

˝Then let me lead you, I answered, and forthwith marched across the broad, secluded road, with the great houses standing back on either side in their ample gardens, as though the one opposite belonged to me. I thought Raffles had stayed behind, for I never heard him at my heels, yet there he was when I turned round at the gate.

˝I must teach you the step,˝ he whispered, shaking his head. ˝You shouldn't use your heel at all. Here's a grass border for you: walk it as you would the plank! Gravel makes a noise, and flower-beds tell a tale. Wait-I must carry you across this.˝

It was the sweep of the drive, and in the dim light from above the door, the soft gravel, ploughed into ridges by the night's wheels, threatened an alarm at every step. Yet Raffles, with me in his arms, crossed the zone of peril softly as the pard.

˝Shoes in your pocket-that's the beauty of pumps!˝ he whispered on the step; his light bunch tinkled faintly; a couple of keys he stooped and tried, with the touch of a humane dentist; the third let us into the porch. And as we stood together on the mat, as he was gradually closing the door, a clock within chimed a half-hour in fashion so thrillingly familiar to me that I caught Raffles by the arm. My half-hours of happiness had flown to just such chimes! I looked wildly about me in the dim light. Hat-stand and oak settee belonged equally to my past. And Raffles was smiling in my face as he held the door wide for my escape.

˝You told me a lie!˝ I gasped in whispers.

˝I did nothing of the sort,˝ he replied. ˝The furniture's the furniture of Hector Carruthers; but the house is the house of Lord Lochmaben. Look here!˝

He had stooped, and was smoothing out the discarded envelope of a telegram. ˝Lord Lochmaben,˝ I read in pencil by the dim light; and the case was plain to me on the spot. My friends had let their house, furnished, as anybody but Raffles would have explained to me in the beginning.

˝All right,˝ I said. ˝Shut the door.˝

And he not only shut it without a sound, but drew a bolt that might have been sheathed in rubber.

  

In another minute we were at work upon the study-door, I with the tiny lantern and the bottle of rock-oil, he with the brace and the largest bit. The Yale lock he had given up at a glance. It was placed high up in the door, feet above the handle, and the chain of holes with which Raffles had soon surrounded it were bored on a level with his eyes. Yet the clock in the hall chimed again, and two ringing strokes resounded through the silent house before we gained admittance to the room.

Raffle's next care was to muffle the bell on the shuttered window (with a silk handkerchief from the hat-stand) and to prepare an emergency exit by opening first the shutters and then the window itself. Luckily it was a still night, and very little wind came in to embarrass us. He then began operations on the safe, revealed by me behind its folding screen of books, while I stood sentry on the threshold. I may have stood there for a dozen minutes, listening to the loud hall clock and to the gentle dentistry of Raffles in the mouth of the safe behind me, when a third sound thrilled my every nerve. It was the equally cautious opening of a door in the gallery overhead.

I moistened my lips to whisper a word of warning to Raffles. But his ears had been as quick as mine, and something longer. His lantern darkened as I turned my head; next moment I felt his breath upon the back of my neck. It was now too late even for a whisper, and quite out of the question to close the mutilated door. There we could only stand, I on the threshold, Raffles at my elbow, while one carrying a candle crept down the stairs.

The study-door was at right angles to the lowest flight, and just to the right of one alighting in the hall. It was thus impossible for us to see who it was until the person was close abreast of us; but by the rustle of the gown we knew that it was one of the ladies, and dressed just as she had come from theatre or ball. Insensibly I drew back as the candle swam into our field of vision: it had not traversed many inches when a hand was clapped firmly but silently across my mouth.

I could forgive Raffles for that, at any rate! In another breath I should have cried aloud: for the girl with the candle, the girl in her ball-dress, at dead of night, the girl with the letter for the post, was the last girl on God's wide earth whom I should have chosen thus to encounter-a midnight intruder in the very house where I had been reluctantly received on her account!

I forgot Raffles. I forgot the new and unforgivable grudge I had against him now. I forgot his very hand across my mouth, even before he paid me the compliment of removing it. There was the only girl in all the world: I had eyes and brains for no one and for nothing else. She had neither seen nor heard us, had looked neither to the right hand nor the left. But a small oak table stood on the opposite side of the hall; it was to this table that she went. On it was one of those boxes in which one puts one's letters for the post; and she stooped to read by her candle the times at which this box was cleared.

The loud clock ticked and ticked. She was standing at her full height now, her candle on the table, her letter in both hands, and in her downcast face a sweet and pitiful perplexity that drew the tears to my eyes. Through a film I saw her open the envelope so lately sealed and read her letter once more, as though she would have altered it a little at the last. It was too late for that; but of a sudden she plucked a rose from her bosom, and was pressing it in with her letter when I groaned aloud.

How could I help it? The letter was for me: of that I was as sure as though I had been looking over her shoulder. She was as true as tempered steel; there were not two of us to whom she wrote and sent roses at dead of night. It was her one chance of writing to me. None would know that she had written. And she cared enough to soften the reproaches I had richly earned, with a red rose warm from her own warm heart. And there, and there was I, a common thief who had broken in to steal! Yet I was unaware that I had uttered a sound until she looked up, startled, and the hands behind me pinned me where I stood.

I think she must have seen us, even in the dim light of the solitary candle. Yet not a sound escaped her as she peered courageously in our direction; neither did one of us move; but the hall clock went on and on, every tick like the beat of a drum to bring the house about our ears, until a minute must have passed as in some breathless dream. And then came the awakening-with such a knocking and a ringing at the front door as brought all three of us to our senses on the spot.

˝The son of the house!˝ whispered Raffles in my ear, as he dragged me back to the window he had left open for our escape. But as he leaped out first a sharp cry stopped me at the sill. ˝Get back! Get back! We're trapped!˝ he cried; and in the single second that I stood there, I saw him fell one officer to the ground, and dart across the lawn with another at his heels. A third came running up to the window. What could I do but double back into the house? And there in the hall I met my lost love face to face.

Till that moment she had not recognized me. I ran to catch her as she all but fell. And my touch repelled her into life, so that she shook me off, and stood gasping: ˝You, of all men! You, of all men!˝ until I could bear it no more, but broke again for the study-window. ˝Not that way-not that way!˝ she cried in an agony at that. Her hands were upon me now. ˝In there, in there,˝ she whispered, pointing and pulling me to a mere cupboard under the stairs, where hats and coats were hung; and it was she who shut the door on me with a sob.

Doors were already opening overhead, voices calling, voices answering, the alarm running like wildfire from room to room. Soft feet pattered in the gallery and down the stairs about my very ears. I do not know what made me put on my own shoes as I heard them, but I think that I was ready and even longing to walk out and give myself up. I need not say what and who it was that alone restrained me. I heard her name. I heard them crying to her as though she had fainted. I recognized the detested voice of my b?te noir, Alick Carruthers, thick as might be expected of the dissipated dog, yet daring to stutter out her name. And then I heard, without catching, her low reply; it was in answer to the somewhat stern questioning of quite another voice; and from what followed I knew that she had never fainted at all.

˝Upstairs, miss, did he? Are you sure?˝

I did not hear her answer. I conceive her as simply pointing up the stairs. In any case, about my very ears once more, there now followed such a patter and tramp of bare and booted feet as renewed in me a base fear for my own skin. But voices and feet passed over my head, went up and up, higher and higher; and I was wondering whether or not to make a dash for it, when one light pair came running down again, and in very despair I marched out to meet my preserver, looking as little as I could like the abject thing I felt.

˝Be quick!˝ she cried in a harsh whisper, and pointed peremptorily to the porch.

But I stood stubbornly before her, my heart hardened by her hardness, and perversely indifferent to all else. And as I stood I saw the letter she had written, in the hand with which she pointed, crushed into a ball.

˝Quickly!˝ She stamped her foot. ˝Quickly-if you ever cared!˝

This in a whisper, without bitterness, without contempt, but with a sudden wild entreaty that breathed upon the dying embers of my poor manhood. I drew myself together for the last time in her sight. I turned, and left her as she wished-for her sake, not for mine. And as I went I heard her tearing her letter into little pieces, and the little pieces falling on the floor.

Then I remembered Raffles, and could have killed him for what he had done. Doubtless by this time he was safe and snug in the Albany: what did my fate matter to him? Never mind; this should be the end between him and me as well; it was the end of everything, this dark night's work! I would go and tell him so. I would jump into a cab and drive there and then to his accursed rooms. But first I must escape from the trap in which he had been so ready to leave me. And on the very steps I drew back in despair. They were searching the shrubberies between the drive and the road; a policeman's lantern kept flashing in and out among the laurels, while a young man in evening-clothes directed him from the gravel sweep. It was this young man whom I must dodge, but at my first step in the gravel he wheeled round, and it was Raffles himself.

˝Hulloa!˝ he cried. ˝So you've come up to join the dance as well! Had a look inside, have you? You'll be better employed in helping to draw the cover in front here. It's all right, officer-only another gentleman from the Empress Rooms.˝

And we made a brave show of assisting in the futile search, until the arrival of more police, and a broad hint from an irritable sergeant, gave us an excellent excuse for going off arm-in-arm. But it was Raffles who had thrust his arm through mine. I shook him off as we left the scene of shame behind.

˝My dear Bunny!˝ he exclaimed. ˝Do you know what brought me back?˝

I answered savagely that I neither knew nor cared.

˝I had the very devil of a squeak for it,˝ he went on. ˝I did the hurdles over two or three garden-walls, but so did the flyer who was on my tracks, and he drove me back into the straight and down to High Street like any lamplighter. If he had only had the breath to sing out it would have been all up with me then; as it was I pulled off my coat the moment I was round the corner, and took a ticket for it at the Empress Rooms.˝

˝I suppose you had one for the dance that was going on,˝ I growled. Nor would it have been a coincidence for Raffles to have had a ticket for that or any other entertainment of the London season.

˝I never asked what the dance was,˝ he returned. ˝I merely took the opportunity of revising my toilet, and getting rid of that rather distinctive overcoat, which I shall call for now. They're not too particular at such stages of such proceedings, but I've no doubt I should have seen someone I knew if I had none right in. I might even have had a turn, if only I had been less uneasy about you, Bunny.˝

˝It was like you to come back to help me out,˝ said I. ˝But to lie to me, and to inveigle me with your lies into that house of all houses-that was not like you, Raffles-and I never shall forgive it or you!˝

Raffles took my arm again. We were near the High Street gates of Palace Gardens, and I was too miserable to resist an advance which I meant never to give him an opportunity to repeat.

˝Come, come, Bunny, there wasn't much inveigling about it,˝ said he. ˝I did my level best to leave you behind, but you wouldn't listen to me.˝

˝If you had told me the truth I should have listened fast enough,˝ I retorted. ˝But what's the use of talking? You can boast of your own adventures after you bolted. You don't care what happened to me.˝

˝I cared so much that I came back to see.˝

˝You might have spared yourself the trouble! The wrong had been done. Raffles-Raffles-don't you know who she was?˝

It was my hand that gripped his arm once more.

˝I guessed,˝ he answered, gravely enough even for me.

˝It was she who saved me, not you,˝ I said. ˝And that is the bitterest part of all!˝

Yet I told him that part with a strange sad pride in her whom I had lost-through him-forever. As I ended we turned into High Street; in the prevailing stillness, the faint strains of the band reached us from the Empress Rooms; and I hailed a crawling hansom as Raffles turned that way.

˝Bunny,˝ said he, ˝it's no use saying I'm sorry. Sorrow adds insult in a case like this-if ever there was or will be such another! Only believe me, Bunny, when I swear to you that I had not the smallest shadow of a suspicion that she was in the house.˝

And in my heart of hearts I did believe him; but I could not bring myself to say the words.

˝You told me yourself that you had written to her in the country,˝ he pursued.

˝And that letter!˝ I rejoined, in a fresh wave of bitterness: ˝that letter she had written at dead of night, and stolen down to post, it was the one I have been waiting for all these days! I should have got it to-morrow. Now I shall never get it, never hear from her again, nor have another chance in this world or in the next. I don't say it was all your fault. You no more knew that she was there than I did. But you told me a deliberate lie about her people, and that I never shall forgive.˝

I spoke as vehemently as I could under my breath. The hansom was waiting at the curb.

˝I can say no more than I have said,˝ returned Raffles with a shrug. ˝Lie or no lie, I didn't tell it to bring you with me, but to get you to give me certain information without feeling a beast about it. But, as a matter of fact, it was no lie about old Hector Carruthers and Lord Lochmaben, and anybody but you would have guessed the truth.˝

˝'What is the truth?˝

˝I as good as told you, Bunny, again and again.˝

˝Then tell me now.˝

˝If you read your paper there would be no need; but if you want to know, old Carruthers headed the list of the Birthday Honors, and Lord Lochmaben is the title of his choice.˝

And this miserable quibble was not a lie! My lip curled, I turned my back without a word, and drove home to my Mount Street flat in a new fury of savage scorn. Not a lie, indeed! It was the one that is half a truth, the meanest lie of all, and the very last to which I could have dreamt that Raffles would stoop. So far there had been a degree of honor between us, if only of the kind understood to obtain between thief and thief. Now all that was at an end. Raffles had cheated me. Raffles had completed the ruin of my life. I was done with Raffles, as she who shall not be named was done with me.

And yet, even while I blamed him most bitterly, and utterly abominated his deceitful deed, I could not but admit in my heart that the result was put of all proportion to the intent: he had never dreamt of doing me this injury, or indeed any injury at all. Intrinsically the deceit had been quite venial, the reason for it obviously the reason that Raffles had given me. It was quite true that he had spoken of this Lochmaben peerage as a new creation, and of the heir to it in a fashion only applicable to Alick Carruthers. He had given me hints, which I had been too dense to take, and he had certainly made more than one attempt to deter me from accompanying him on this fatal emprise; had he been more explicit, I might have made it my business to deter him. I could not say in my heart that Raffles had failed to satisfy such honor as I might reasonably expect to subsist between us. Yet it seems to me to require a superhuman sanity always and unerringly to separate cause from effect, achievement from intent. And I, for one, was never quite able to do so in this case.

I could not be accused of neglecting my newspaper during the next few wretched days. I read every word that I could find about the attempted jewel-robbery in Palace Gardens, and the reports afforded me my sole comfort. In the first place, it was only an attempted robbery; nothing had been taken, after all. And then-and then-the one member of the household who had come nearest to a personal encounter with either of us was unable to furnish any description of the man-had even expressed a doubt as to the likelihood of identification in the event of an arrest!

I will not say with what mingled feelings I read and dwelt on that announcement It kept a certain faint glow alive within me until the morning brought me back the only presents I had ever made her. They were books; jewellery had been tabooed by the authorities. And the books came back without a word, though the parcel was directed in her hand.

I had made up my mind not to go near Raffles again, but in my heart I already regretted my resolve. I had forfeited love, I had sacrificed honor, and now I must deliberately alienate myself from the one being whose society might yet be some recompense for all that I had lost. The situation was aggravated by the state of my exchequer. I expected an ultimatum from my banker by every post. Yet this influence was nothing to the other. It was Raffles I loved. It was not the dark life we led together, still less its base rewards; it was the man himself, his gayety, his humor, his dazzling audacity, his incomparable courage and resource. And a very horror of turning to him again in mere need of greed set the seal on my first angry resolution. But the anger was soon gone out of me, and when at length Raffles bridged the gap by coming to me, I rose to greet him almost with a shout.

He came as though nothing had happened; and, indeed, not very many days had passed, though they might have been months to me. Yet I fancied the gaze that watched me through our smoke a trifle less sunny than it had been before. And it was a relief to me when he came with few preliminaries to the inevitable point.

˝Did you ever hear from her, Bunny?˝ he asked.

˝In a way,˝ I answered. ˝We won't talk about it, if you don't mind, Raffles.˝

˝That sort of way!˝ he exclaimed. He seemed both surprised and disappointed.

˝Yes,˝ I said, ˝that sort of way. It's finished. What did you expect?˝

˝I don't know,˝ said Raffles. ˝I only thought that the girl who went so far to get a fellow out of a tight place might go a little farther to keep him from getting into another.˝

˝I don't see why she should,˝ said I, honestly enough, yet with the irritation of a less just feeling deep down in my inmost consciousness.

˝Yet you did hear from her?˝ he persisted.

˝She sent me back my poor presents, without a word,˝ I said, ˝if you call that hearing.˝

I could not bring myself to own to Raffles that I had given her only books. He asked if I was sure that she had sent them back herself; and that was his last question. My answer was enough for him. And to this day I cannot say whether it was more in relief than in regret that he laid a hand upon my shoulder.

˝So you are out of Paradise after all!˝ said Raffles. ˝I was not sure, or I should have come round before. Well, Bunny, if they don't want you there, there's a little Inferno in the Albany where you will be as welcome as ever.˝

And still, with all the magic mischief of his smile, there was that touch of sadness which I was yet to read aright.

  

  

PAMIĘTNIK ZŁODZIEJA 

 

I. Wypędzony z raju.

 

Chcąc mówić o Raffles'ie, muszę cofnąć się myślą do ubiegłych dni przeszłości i wypełnić luki w rocznikach egzystencyi naszej. Daleką epokę wezmę za tło, uwydatniające prawdziwe rysy charakteru mego przyjaciela; bezwzględna prawda bowiem nie może już teraz czynić mu ujmy. Opiszę wiernie wszystkie najdrobniejsze jego ułomności. Raffles był nicponiem, niema co tego obwijać w bawełnę; kłamliwemi pochlebstwami nie uczciłoby się jego pamięci; ja sam wszelakoż nie lepiej postępowałem dawniej: wolałem przemilczać o niecnych intrygach; trwałem uparcie w nieprawościach i gotów byłbym grzeszyć dziś jeszcze podobnie, zostając pod urokiem, nadającym memu nicponiowi pozór bohatera. Nie będę wszelako taił prawdziwego stanu rzeczy, a na dowód szczerości wyznam ciężkie przewinienie, jakie popełnił względem mnie ów bohater.

Dobieram słów starannie, lubo sprawia mi to przykrość; pragnę nie okazać się zdrajcą wobec przyjaciela mego, a jestem mimo to zmuszony wspomnieć o fatalnym dniu marcowym, w którym on powiódł mnie na pokuszenie i następnie do zbrodni. Złą oddał mi usługę, lecz była to drobnostka w porównaniu z podstępnym czynem, jakiego dopuścił się kilka tygodni później. Druga wyrządzona mi krzywda stanowiła przewinienie wobec społeczeństwa; powinienem był oskarżyć Raffles'a, publicznie przed laty. Względy natury osobistej nakazywały zachowanie tajemnicy. Sprawa ta obchodziła mnie zbyt blizko i zbyt srogą winowajcy groziła karą. Wmieszana do niej została przytem droższa mi od Raffles'a osoba, której nazwiska nie godzi się kalać, łącząc je z naszemi imionami.

Dość wiedzieć, że byłem zaręczony z nią przed spełnieniem złowrogiego czynu w owym fatalnym dniu marca. Jej rodzina, wprawdzie niechętna połączeniu naszemu, nazywała to "mezaliansem"; nie miała jednak nad moją lubą bezpośredniej władzy i nastąpiłoby między nami zupełne porozumienie, gdyby nie mój niecny postępek.

Takie było położenie rzeczy nieszczęsnej nocy, w której przegrawszy w baczka znaczną sumę i wystawiwszy rewers na ten dług honorowy, zwróciłem się naciśnięty potrzebą do Raffles'a.

Po tem zajściu widziałem drogą mi kobietę razy kilka jeszcze; w końcu jednak dałem jej do zrozumienia, że ciążą na mnie winy, których dzielićby ze mną nie mogła i napisałem, że zrywam z nią stosunki. Pamiętam dokładnie straszne przebyte później chwile.

Było to pod koniec maja; czułem się tak zgnębiony, iż nie mogłem zebrać myśli dla śledzenia w dziennikach biegu wypadków, Raffles umiał zawsze znaleźć wyjście z najtrudniejszego położenia, lecz dotychczas nigdy nie widziałem zblizka jego sztuczek. W tym czasie w Yorkshire wygrał kilkaset funtów sterlingów i ta okoliczność właśnie zbliżyła nas, gdy szedł do mieszkania swego w dzielnicy Albany.

- Zapraszam cię na obiad z okazyi szczęśliwej wygranej - mówił do mnie - wyglądasz, Bunny, jakbyś potrzebował szukać pociechy na dnie butelki. Możebyśmy się zeszli w Café Royal o ósmej? Będę tam czekał na ciebie; wybiorę potrawy i wina.

W Café Royal tedy zwierzyłem mu nierozważnie kłopotliwe położenie moje, zachęcony do ufności wypróżnioną po winie butelką koniaku. Opowiedziałem wszystko szczerze, a Raffles słuchał mnie z wielką uwagą. Zwięzłą treściwością w wyłuszczeniu faktów zjednałem sobie jego sympatyę. Żałował, że nie odwołałem się do niego zaraz z początku niefortunnej komplikacyi wypadków i doradzał stanowcze z moją bogdanką zerwanie. Nie posiadała ona ani grosza posagu, a ja nie mogłem jej zapewnić środków utrzymania, zdobytych uczciwą pracą. Wyjaśniłem Raffles'owi, że była sierotą, która większą część czasu spędzała na wsi w majątku ciotki arystokratki, a resztę dni roku u dumnego polityka w Palace Gardens. Stara ciotka, jak sądziłem, żywiła skrytą dla mnie w sercu słabostkę, ale szanowny jej braciszek od pierwszej chwili spoglądał na mnie z góry.

- Hektor Carruther! - powtarzał Raffles nienawistne mi nazwisko, utkwiwszy we mnie swe chłodne, badawcze wejrzenie. - Musiałeś go widywać często?

- Bynajmniej - odparłem - przeszłego roku spędziłem w jego domu dni parę, lecz od tej chwili nie zapraszał mnie, a gdym go chciał odwiedzić, kazał oznajmiać, że niema pana w domu. Oczywiście stara bestya umie poznawać się na ludziach.

To mówiąc, roześmiałem się z goryczą.

- Ma dom ładny? - pytał Raffles, zajęty oglądaniem swojej srebrnej cygarnicy.

- Szczyt komfortu - odparłem - wszak znasz domy w dzielnicy Palace Gardens?

- Nie tak dokładnie, jakbym tego pragnął.

- Jego najokazalszy w szeregu innych pałaców. Dumny lord, bogaty jak Krezus, posiada swą rezydencyę wiejską wśród murów stolicy.

- Jak urządzone są okienice? - pytał Raffles od niechcenia.

Cofnąłem rękę, nie przyjmując cygara, które mi podawał. Spotkały się nasze oczy; w jego wzroku był błysk złośliwej filuteryi, wyraz szatańskiego zuchwalstwa, czyniący ze mnie powolne jego narzędzie wtedy i zawsze do ostatniej chwili. Zrazu jednak stawiłem opór hypnotyzującemu wejrzeniu, odpłacając je zimnym jak stal rzutem oka. Raffles nie potrzebował wypowiadać planów swoich; czytałem je dokładnie na jego uśmiechniętej o wydatnych rysach twarzy. Odsunąłem krzesło ze stanowczością, świadczącą o postanowieniu mojem.

- Cóż z tego, choćbym znał ich urządzenie - rzekłem - dom, w którym podejmowano mnie gościnnie obiadem; w którym ją widziałem; dom gdzie ona spędza całe miesiące! Nie tłómacz wyraźniej twych myśli, Raffles, inaczej wstanę i wyjdę bezzwłocznie.

- Nie uczynisz tego przed wypiciem kawy czarnej i likierów - odparł mój towarzysz ze śmiechem. - Wypal pierwej prawdziwie królewskie cygaro, pozwalając zrobić sobie uwagę, że skrupuły twoje zaszczytby ci czyniły, gdyby stary Carruther mieszkał jeszcze w rzeczonym domu.

- Chcesz dowodzić, że on tam już nie mieszka?

Raffles potarł zapałkę i podał mi ją uprzejmie.

- Dowodzę, że niema już lokatorów tego nazwiska w Palace-Gardens. Od roku przeszło nie odwiedzałeś Carruther'a; to tłómaczy nasze małe nieporozumienie: ja miałem na myśli dom jedynie, a ty mieszkające w nim osoby.

- Kto są te osoby obecnie? Kto wynajął ów dom, jeśli Carruther z niego się wyprowadził? Skąd wiedzieć możesz, że opłaciłyby się odwiedziny w pałacu?

- W odpowiedzi na twoje pierwsze pytanie odpowiadam: że tam mieszka teraz lord Lochmaben - odparł Raffles, puszczając z cygara kłęby dymu pod sufit. - Spoglądasz zdumiony, jakbyś nigdy o nim nie słyszał; ponieważ w gazetach raczysz tylko czytać artykuły tyczące się sportu i zapasów atletycznych po cyrkach, nie możesz wiedzieć o liście nowomianowanych parów. Na drugie pytanie twoje nie warto odpowiadać: skąd wiem, że opłaciłyby się odwiedziny w pałacu? Mój interes wymaga, bym o wszystkiem był dokładnie powiadomiony i na tem koniec. Faktem niewątpliwym jest, że lady Lochmaben posiada brylanty nie mniejszej wartości od brylantów lady Carruther, a wnosić należy, iż przechowuje te kosztowności w miejscu, gdzie chowała swoje poprzednia lokatorka; czy mógłbyś mi bliższych w tym względzie udzielić objaśnień?

Zdołałem przypadkowo to uczynić, gdyż wiedziałem od jego siostrzenicy, że lord Carruther z wyjątkową starannością badał sposoby zabezpieczania się od sztuczek złodziejskich. Pamiętałem, jak mocnymi ryglami opatrzone były okienice w oknach na dole, a we drzwiach pokojów i sieni wychodzących na ulicę znajdowały się dodatkowe sztuczne zamki, trudne do zauważenia. Obowiązkiem klucznika było wszystkie te zamki przed nocą pozamykać i klucze z sobą zabierać. Klucz od skarbca tylko pozostawał pod wyłączną strażą samego pana domu.

Ten skarbczyk tak był zręcznie ukryty, że nie potrafiłbym go nigdy odnaleźć, gdyby w niewinności serca nie pokazała mi owej kryjówki pewna osóbka, mówiąc, że nawet jej małowartościowe biżuterye były tam na noc zawsze uroczyście składane. Skarbczyk, wmurowany w róg ściany za szafami biblioteki, przechowywał drogocenne klejnoty lady Carruther: niewątpliwie Lochmaben'owie na ten sam cel używali skrytki, a wskutek zaszłej zmiany w personelu lokatorów, nie wahałem się udzielić Raffles'owi żądanych objaśnień. Odrysowałem mu nawet na karcie spisu potraw plan rozkładu mieszkania na dole.

- Przezornie zrobiłeś, zwracając uwagę na urządzenie sztucznych zamków - rzekł mój towarzysz, chowając rysunek do kieszeni. - Nie pamiętasz, czy takim zamkiem opatrzone były drzwi frontowe?

- Niema w nich podobnego zatrzasku - odparłem - mogę temu zaprzeczyć stanowczo, gdyż miałem raz powierzony klucz od wspomnianych drzwi, gdyśmy razem spędzali wieczór w teatrze.

- Dziękuję ci, stary druhu - odezwał się Raffles życzliwie. - Nie potrzebuję nic więcej od ciebie, mój chłopcze. Wiwat, niech żyje noc dzisiejsza!

Takiego używał zwykle wyrażenia, gdy w myśli układał najzdradliwszą jaką sztuczkę. Spojrzałem na niego przerażony. Cygara nasze nie były jeszcze dopalone, mimo to zadzwonił o rachunek. Nie mogłem mu czynić uwag póki nie znaleźliśmy się na ulicy.

- Pójdę z tobą - rzekłem, biorąc go pod rękę.

- To nie miałoby sensu, Bunny!

- Dlaczego nie miałoby mieć sensu? Znam dokładnie miejscowość, a skoro dom zmienił lokatorów, nie doświadczam wyrzutów sumienia. Bywałem tam w odmiennym wprawdzie charakterze, lubo nie przynoszącym mi zaszczytu. Jest się zawsze złodziejem czy kradnie się grosz, czy cały funt sterling!

Zwykłem tak dowodzić, gdy mam krew wzburzoną; mój przyjaciel jednak nie umiał się poznać na objawach rozdrażnienia mego. Przeszliśmy Regent-Street w milczeniu; musiałem trzymać się jego rękawa, nie mogąc znaleźć oparcia na niegościnnem ramieniu towarzysza.

- Sądzę, że lepiej zrobiłbyś, rozstając się ze mną - rzekł po chwili Raffles - obecność twoja dla mnie zupełnie niepożądana.

- Przypuszczałem, że przeciwnie byłem ci już bardzo przydatnym.

- Nie przeczę, Bunny; mówię jednak szczerze, że tej nocy nie radbym mieć z ciebie świadka.

- Znam miejscowość obcą dla ciebie - nalegałem - wskażę ci drogę, nie ujmując ani szeląga z worka twojej zdobyczy.

Taką metodę stosował względem mnie zawsze z powodzeniem: odmawiał i odradzał z początku, a potem ustępował dobrodusznie; lecz on czynił to śmiejąc się wesoło, gdy ja unosiłem się często i traciłem panowanie nad sobą.

- Ty mały kruku - żartował - otrzymasz swoją cząstkę zysku, czy zechcesz narzucać mi się uparcie, czy zaniechasz myśli towarzyszenia mi w tej wyprawie. Mówmy seryo; alboż dziewczyna tak głęboko utkwiła ci w pamięci?

- Cóż z tego! - odparłem z żałosnem westchnieniem. - Dowodziłeś, że wypada z nią zerwać. Szczęśliwie się stało, że nie czekając twojej rady, sam o tem pomyślałem i pisałem do niej w tym celu w niedzielę. Dziś mamy wtorek, a dotychczas nie odpowiedziała ani jednem słowem; to przyczynia mi ciężkiego niepokoju.

- Może adresowałeś list do Palace-Gardens?

- Nie; wysłałem moją odezwę na wieś; gdziekolwiek jednak przebywałaby adresatka, mogłaby mnie już dojść jej odpowiedź.

W Albany przystanęliśmy w pobliżu Picadilly.

- Nie radbyś zajść do domu i przekonać się, czy list nie czeka tam na ciebie? - pytał Raffles.

- Nie mam tego zamiaru - odparłem. - Skoro postanowiłem zerwać z nią, zapóźno już cofać powziętą decyzyę. Zaniechałem dalszej znajomości z tą kobietą i gotów jestem dotrzymać ci placu.

Ręka, rzucająca najzręczniej w Europie kulami bilardowemi, spadła na moje ramię z zadziwiającą szybkością.

- Bardzo dobrze, Bunny; zatem rzecz skończona, ale odpowiedzialność niechaj spadnie na głowę twoją, jeśli ci się przytrafi co złego. Tymczasem wstąpmy do mnie dla wypalenia cygara i wypicia filiżanki herbaty, w jakiej musisz zagustować dla nabrania animuszu w nowem twojem rzemiośle. Gdy nadejdzie pora właściwa, wyruszymy razem na zdobycie złotego runa, mój chłopcze.

Mam żywo w pamięci chwile spędzone w jego pokoju, z oczyma niespokojnie śledzącemi posuwanie się wskazówek na zegarze, podczas gdy w myśli usiłowałem daremnie rozwiązać tajemniczą zagadkę, której wyjaśnienia Raffles odmawiał mi nielitościwie. Przypuszczał, że wyczekiwałem niecierpliwie tej przewodniej niteczki Aryadny; niedoświadczenie w grze, w której on był mistrzem, stanowiło ciężką próbę, przyczyniającą mi gwałtownego wzruszenia. Odnalazłszy w myśli jednak poszukiwany punkt wyjścia, doszedłem bezzwłocznie do równowagi, co zaraz spostrzegł Raffles i co zdumiewało go niepomiernie.

Przejmowała mnie coraz większa odraza do czynu, na który zgodziłem się dobrowolnie; nietylko wstrętną mi była myśl wejścia w taki sposób do tego domu, a niechęć rosła w miarę jak ustępowało sztuczne podniecenie, rozpalające krew moją, lecz rozumiałem coraz jaśniej, że odważamy się na krok ryzykowny, mogący mieć groźne następstwa. Obawy te wyznałem Raffles'owi i serdecznie wdzięczny mu byłem, gdy oświadczył, że ta trwoga jest najnaturalniejszem w świecie uczuciem. Upewniał mnie jednocześnie, że lady Lochmaben i jej drogocenne klejnoty miał już na oku od kilku miesięcy, że obserwował je czas długi, rozważając, które wybrać a które odrzucić, że czekał jedynie na topograficzny opis miejscowości, jaki szczęśliwem zrządzeniem losu mogłem mu udzielić. Dowiedziałem się także, iż miał on na liście kilka innych domów, których urządzenie pragnął również poznać przed wykonaniem planów swoich. W jednym z jubilerów na Bond-Street znalazł wiernego sojusznika.

Żałuję, że cały świat nie mógł go widzieć, słyszeć, wąchać dymu jego woniejącego cygara, gdy mnie wtajemniczał w arkana nikczemnego swego rzemiosła. Tej nikczemności nie zdradzał ani wzrok, ani wysłowienie mego towarzysza; lepszego od Raffles'a oratora nie zdarzyło mi się spotkać w życiu, a nie pamiętam, iżby kiedykolwiek przemówienia swoje kalał klątwą, lub chociaż nieprzyzwoitem słowem. W owej chwili wyglądał jak człowiek, który dopiero-co ukończył staranną toaletę na obiad proszony, a nie jak ten, który ów obiad spożył, zakropiwszy go paru butelkami wyborowego trunku; jego kędzierzawe włosy umiarkowanej długości czarne jak heban; na gładkiej, pełnej wyrazu twarzy nie pojawiała się zmarszczka żadna; całe zaś urządzenie mieszkania z rzeźbionemi na książki szafami, z meblami dębowymi, obrazami znakomitych mistrzów pendzla na ścianie świadczyły o wykwintnym guście właściciela.

Około pierwszej po północy dojechaliśmy dorożką do kościoła w Kensington, zamiast obrać krótszą prowadzącą tam drogę. Unikając rozmyślnie tych dróg prostych, Raffles natrafił w dalszym ciągu na bal odbywający się w Pokojach Cesarskich, którego goście w przestankach między tańcami wychodzili odetchnąć chłodnem powietrzem pustej o tej godzinie ulicy. Nie chcąc zwracać ich uwagi, towarzysz mój prowadził mnie czas jakiś przez ulicę Kościelną a następnie ciasnymi zaułkami na Palace-Gardens. Znał ów upatrzony dom niemniej dokładnie ode mnie; przypatrywaliśmy mu się z chodnika po drugiej stronie. Nie panowała w nim ciemność zupełna; widać było światło w sieni, a jaśniej jeszcze świeciło się w zabudowaniach stajennych w głębi.

- Niepożądana mitręga - rzekł Raffles - panie widocznie wyjeżdżały gdzieś na wieczór i mogą nam zepsuć projektowaną zabawę! Naturalnie, położą się one wcześniej od służby pałacowej, ale bezsenność prześladuje częstokroć płeć piękną niemniej jak ludzi trudniących się naszem rzemiosłem. Jeden z mieszkańców rodzaju męzkiego jest także prawdopodobnie nieobecny - syn właścicieli domu; on jednak, jako niepoprawny Don-Jouan, może tej nocy nie wracać do domu wcale.

- Zatem drugi egzemplarz Aleksego Carruther! - szepnąłem, przypomniawszy sobie człowieka, który wśród członków wzmiankowanej rodziny najmniej był mi sympatyczny.

- Mogą być braćmi rodzonymi z usposobienia - odparł Raffles, znający wszystkich hulaków w mieście. - Z tem wszystkiem, Bunny, sądzę, że obecność twoja jest mi niepotrzebną.

- Dlaczego?

- Jeśli drzwi frontowe przymknięte tylko, a dokładne są twoje objaśnienia tyczące się zamków sztucznych, wejdę do domu śmiało, jak gdybym był synem miejscowych gospodarzy.

To mówiąc, brzęknął pęczkiem kluczy noszonych przy łańcuszku od zegarka, jak zwykli nosić uczciwi ludzie swoje klucze od zatrzasku.

- Zapominasz o drzwiach wewnętrznych i o skarbcu.

- Prawda; mógłbyś w tem być mi pomocnym. Nie radbym jednak narażać cię bez koniecznej do tego potrzeby.

- Próżne skrupuły; wskażę ci drogę - odparłem i bezzwłocznie przeszedłem szeroką ulicę z okazałymi ogrodami dokoła domów, a szedłem tak śmiało, jak gdyby gmach, do którego dążyłem, był moją własnością. Sądziłem, że Raffles pozostał w tyle, gdyż nie słyszałem kroków jego za sobą, lecz odwróciwszy się, ujrzałem go tuż obok, gdym stanął przy bramie.

- Muszę cię nauczyć chodzić - mówił, potrząsając głową - nie powinieneś piętami dotykać ziemi. Stąpaj po darninie nad uliczką; żwir pod nogami szeleści, a ślady pozostawione na klombach kwiatowych bywają zdradne. Czekaj: tędy przeniosę cię ostrożnie.

Wypadało przejść drogę, którą zajeżdżały przed dom powozy i gdzie padało światło lampy z przedpokoju; żwir wyżłobiony kołami, groził usuwaniem się głośnem za każdym krokiem. Raffles trzymając mnie na rękach, przebył niebezpieczne miejsce, jak skradający się po zdobycz lampart.

- Zdejm obuwie i włóż je do kieszeni, to najważniejsze! - szepnął mój towarzysz. Poczem wyjął ostrożnie pęczek kluczy, probował kolejno kłaść je w zamek a za trzecim otworzył drzwi do sieni. Gdyśmy stali jeszcze na słomiance i on zwolna drzwi przymykał, zegar w przedpokoju wydzwonił półgodziny dźwiękiem tak mi dobrze znanym, że uchwyciłem Raffles'a za rękę. Moje półgodziny szczęścia ubiegały przy takich właśnie dźwiękach! Przerażonym wzrokiem rozglądałem się dokoła. Kołki na kapelusze i wieszadła dębowe przypominały mi również przeszłość. Raffles śmiał się, trzymając drzwi na oścież otwarte, jakby tem samem zachęcał mnie do cofnięcia się w porę.

- Skłamałeś przedemną! - wymawiałem szeptem.

- Nie mam tego na sumieniu - odparł. - Meble są Hektora Carruther, ale mieszkanie jest lorda Lochmaben. Patrz!

Pochylił się i podniósł z ziemi zgniecioną kopertę telegramu, na której przeczytałem skreślony ołówkiem adres: "Lord Lochmaben". Wyjaśniło mi to zaraz położenie rzeczy: moi znajomi odnajęli mieszkanie umeblowane i każdy byłby mnie o tem uprzedził, za wyjątkiem Raffles'a.

- Dobrze; zamknij drzwi - mówiłem.

On nietylko drzwi te przymknął bez najlżejszego hałasu, ale jeszcze zasunął delikatnie ciężki rygiel.

Po chwili dobieraliśmy się już do drzwi biblioteki: ja trzymałem w jednej ręce latarkę, w drugiej buteleczkę z oliwą, on wytrychy i maleńką piłkę. Sztuczny zatrzask znajdował się wysoko nad klamką, tak, że zegar wybił drugą wśród ciszy nocnej, zanimeśmy zdołali dostać się do wnętrza pokoju.

Pierwszem staraniem Raffles'a było obwinąć serce dzwonka chustką jedwabną, zdjętą z wieszadła w przedpokoju, a następnie zabezpieczyć dla siebie i dla mnie na wszelki wypadek ucieczkę, otwierając okienicę i okno. Szczęściem noc była cicha, wiatr nie przeszkadzał wykonywaniu naszego zadania. Mój towarzysz zaczął więc operować przy skarbcu, ukrytym za szafami, podczas gdy ja trzymałem straż na progu. Stałem tak z dziesięć minut, przysłuchując się poruszaniu ciężkiego wahadła zegarowego i lekkiemu zgrzytowi przepiłowywanego przez Raffles'a zamka, gdy naraz inny jeszcze szmer ściął mi krew w żyłach: było to ostrożne drzwi otwieranie w galeryi na górze.

Chciałem przestrzedz mego przyjaciela, lecz on miał się na baczności. Przykręcił knot w swojej lampce a po chwili czułem już oddech jego na karku. Za późno już było na porozumiewanie się szeptem, niepodobieństwem zatarcie poczynionych piłką w drzwiach skarbca uszkodzeń. Staliśmy: ja na progu, on tuż za mną, a ktoś ze świecą w ręku schodził ostrożnie ze schodów.

Osoby tej nie mogliśmy dojrzeć, lecz z szelestu sukni kobiecej należało wnosić, że to była jedna z pań miejscowych w stroju wieczorowym, nie zdjętym jeszcze po powrocie z balu, czy z teatru. Gdy padło na nas światło świecy, cofnąłem się w tył instynktownie, jednocześnie ciężka ręka przysłoniła mi usta.

Musiałem wybaczyć Raffles'owi użycie względem mnie takiej przemocy, inaczej byłbym krzyknął głośno, gdyż dziewczyną ze świecą w ręku, dziewczyną w balowym stroju i z listem wysyłanym na pocztę w dłoni, była właśnie istota, którą najmniej ze wszystkich na świecie pragnąłbym spotkać w podobnych okolicznościach - ja, złodziej nocny w domu, w którym z jej przyczyny niechętnie byłem przyjmowany!

Zapomniałem o Raffles'ie; zapomniałem o ciężkiej nie do darowania krzywdzie, jaką wyrządzał w tej chwili; zapomniałem nawet o jego dłoni zatykającej mi usta, póki nie był tyle uprzejmy i nie usunął jej dobrowolnie. Dla mnie istniała tylko ta dziewczyna, zwracająca na siebie wyłącznie oczy i uwagę moją. Ona nie widziała i nie słyszała nas; szła nie oglądając się ani na prawo, ani na lewo. W pobliżu znajdowała się skrzynka, w którą rzucano listy na pocztę; pochyliła głowę, by przy świecy odczytać, o której godzinie korespondencya bywa wyjmowaną.

Rozlegało się głuche "tik-tak" zegarowe. Postawiła świecę na stole, list ujęła oburącz, a na jej słodkiem obliczu widocznym był wyraz szczerego niepokoju, wywołujący łzy w moich oczach. Zauważyłem, że otworzyła świeżo zapieczętowaną kopertę i odczytywała ponownie odezwę swoją, jakby coś chciała zmienić w jej treści. Zapóźno już było na taką poprawkę; oderwała więc różę od boku i wsunęła ją do listu, a ja wtedy nie zdołałem powstrzymać głośnego jęku.

Czy można się tem u dziwić? List był do mnie adresowany. Byłem tego tak pewny, jakbym czytał adres przez jej ramię. Miała charakter niezłomny, niby stal hartowna; do nikogo innego nie pisałaby i nie przesyłała róży o tej nocnej porze! Wysyłała list w tajemnicy, a czyniła to, aby złagodzić wyrzuty, na jakie zasłużyłem, złagodzić je różą płomienną, jak jej gorące serce. Ja zaś kimże byłem? - niecnym złodziejem, schwytanym na gorącym uczynku kradzieży! Sam jednak nie wiedziałem o głośnym mimowolnym wykrzykniku moim, póki ona nie spojrzała przerażona, a ręce mego towarzysza w tyle nie przykuły mnie do miejsca.

Myślę, że musiała nas dojrzeć w cieniu, mimo to nie objawiała choćby głośniejszym oddechem przerażenia swego, odważnie spoglądając w naszą stronę. Staliśmy, jak skamieniali; tylko poruszenie wahadła zegarowego świadczyło, że musiała upłynąć minuta cała wśród tej ciężkiej, jakby zmory sennej. Niebawem jednak nastąpiło przebudzenie. Gwałtowne łomotanie i dobijanie się do drzwi frontowych przywróciło nam trojgu poczucie rzeczywistości.

- Syn właściciela domu! - szepnął Raffles, ciągnąc mnie do okna, które miało nam ułatwić ucieczkę. On pierwszy wyskoczył, lecz wstrzymał mnie, gdy chciałem iść jego śladem, wołając: "Cofnij się, cofnij; wpadliśmy w zasadzkę". W ciągu krótkiej sekundy widziałem, jak jednego człowieka przewróciwszy na ziemię, uciekał, goniony przez drugiego. Trzeci biegł ku mnie do okna. Cóż mogłem innego zrobić, jak tylko szukać ukrycia wewnątrz domu? W sieni spotkałem się oko w oko z moją ukochaną a straconą dziewczyną.

Do tej chwili ona nie poznawała mnie. Spieszyłem jej z pomocą, widząc, że jest blizką zemdlenia. Dotknięcie mojej ręki przywołało ją do przytomności; odtrąciła mnie od siebie i odezwała się głosem zdławionym:

- Ty, na Boga! ty jesteś! - Nie mogłem znieść bolesnego dźwięku jej mowy; biegłem z powrotem do okna biblioteki. - "Nie tędy, nie tędy!" - wołała z rozpaczą - "wejdź tutaj" - szepnęła, wskazując komórkę pod schodami, gdzie wisiały kapelusze i paltoty. Potem z głośnem łkaniem zamknęła drzwi za mną.

Słychać było bieganie, hałas, alarm, wszczęty w całym domu. Lekkie kroki dochodziły uszu moich z galeryi na górze.

Nie wiem, co skłaniało mnie do włożenia na nogi zdjętych poprzednio kamaszy; była to jakby instynktowna chęć wyjścia i oddania się w ręce poszukujących złoczyńcy ludzi. Nie potrzebuję mówić, czyje wspomnienie powstrzymało mnie od tego. Słyszałem powtarzane jej imię i niesiony ratunek zemdlonej. Poznałem wstrętny dla mnie głos Aleksego Carruther ochrypły, jak bywają zwykle głosy hulaków, zwracany do drogiej mi dziewczyny i cichą jej odpowiedź na pytanie przez kogoś drugiego zadane; to mnie przekonało, że ona nie straciła przytomności.

- Powiadasz pani, że uciekł na górę? Jesteś tego pewną?

Nie dosłyszałem słów przez nią wyrzeczonych; musiała prawdopodobnie ruchem ręki tylko wskazać na wschody, gdyż zaraz rozległo się takie tupotanie nad moją głowa, że zacząłem być w trwodze o własną skórę. Głosy jednak i krzyki oddalały się stopniowo a niebawem doszły mnie inne lekkie kroki. W rozpaczy wyszedłem z ukrycia na spotkanie mojej wybawicielki, odwracającej odemnie oczy, jakbym również uczynił od spodlonej jak ja istoty.

- Spiesz się! - mówiła surowym lubo cichym tonem, wskazując na wyjście.

Stałem przed nią, uparcie; serce moje buntowało się, dotknięte ostrem brzmieniem jej głosu; zobojętniało na wszelkie inne względy osobistego bezpieczeństwa. Spojrzałem na list, który zmięty trzymała jeszcze w ręku.

- Prędko! - wołała, tupiąc nogą - jeśli mogłeś dbać kiedykolwiek...

Ostatnie słowa wypowiedziała bez goryczy, bez pogardy, a jedynie błagalnym dźwiękiem, rozniecającym przygasającą we mnie namiętność uczuć. Rzuciłem ostatnie na nią wejrzenie i odszedłem, jak sobie tego życzyła - przez wzgląd na nią, nie na siebie. Odchodząc, słyszałem, jak darła list na drobne kawałki i rzuciła na ziemię.

Wtedy stanął mi na myśli Raffles; miałem ochotę go zabić za to, co uczynił. Niewątpliwie siedział w tej chwili spokojny, bezpieczny w mieszkaniu swojem na Albany, nie troszcząc się wcale, jaki los spotkać mnie może. W każdym razie wypadek dzisiejszy zakończy stosunki nasze wzajemne, jak smutnym końcem wszystkiego dla mnie było przedsiębrane złowrogie nocne dzieło! Chciałem iść zaraz i oświadczyć Raffles'owi, że postanowiłem z nim zerwać, pierwej jednak należało wydostać się z matni, w jaką mnie wtrącił. Zaledwie wszelako uczyniłem krok jeden, zaraz cofnąłem się w rozpaczy. Czyniono poszukiwania za złodziejami w krzakach między dziedzińcem a ulicą; latarka policyanta przeświecała przez zieleń liści, poszukiwaniami zaś kierował młody człowiek w wieczorowym stroju. Tego eleganta należało mi niepostrzeżenie wyminąć, lecz gdym tylko nogę postawił na żwirze ulicznym, on odwrócił się i poznałem w nim Raffles'a.

- Hola! - zawołał - przyszedłeś także brać udział w pościgu za złodziejami? Szukałeś ich już w pałacu? Lepiej zrobisz, pomagając nam odnaleźć ptaszków, ukrywających się pewnie gdzieś w ogrodzie. Bądź spokojny, panie stójkowy; to drugi gentleman z Pokojów Cesarskich.

Pomagaliśmy dzielnie w bezowocnych naturalnie poszukiwaniach, póki nie nadeszło więcej policyantów a szorstka odprawa drażliwego rewirowego nie posłużyła nam za pretekst do odejścia, trzymając się pod ręce. Tym razem jednak Raffles oparł dłoń na mojem ramieniu a tę dłoń jego odtrąciłem z gniewem, gdyśmy się tylko oddalili od miejsc, będących świadkiem hańby naszej.

- Wiesz, kochany Bunny, co mnie skłoniło do powrotu? - zagadnął.

Odpowiedziałem szorstko, że tego nie wiem i o to nie dbam.

- Miałem do czynienia z istnym dyabłem - ciągnął dalej mój towarzysz - przeskoczyłem przez trzy parkany ogrodowe, on równie zręcznie skakał przez nie, pędząc za mną w ten sposób, aż na High Street. Gdyby zdyszany głos dozwolił mu krzyczeć, byłbym zgubiony. Jak tylko dobiegłem do rogu ulicy, zrzuciłem z siebie paltot i oddałem go za biletem do kontramarkarni Pokojów Cesarskich.

- Musiałeś również mieć bilet i na odbywającą się w nich zabawę taneczną? - szydziłem. Przypuszczenie to było prawdopodobnem, gdyż Raffles zaopatrywał się w bilety na wszystkie zabawy sezonowe Londynu.

- Nie obchodziły mnie dziś tańce - odparł - skorzystałem tylko z tej sposobności, by poprawić nieład mojej toalety i pozbyć się zauważonego przez ścigających nas ludzi paltota, który wstąpię odebrać teraz. Podobnych zajść nie zwykłem tak bardzo brać do serca; mogłem tedy wejść na salę, gdzie spotkałbym niewątpliwie kogo ze znajomych, a byłbym nawet przetańczył walca, gdyby nie ciężki niepokój o ciebie, Bunny.

- Zaszczyt ci to robi, żeś wrócił, iżby mi przyjść z pomocą - zauważyłem - lecz skłamać przedemną i tem kłamstwem ściągnąć mnie podstępnie do tego domu było niegodziwością z twej strony, Raffles; tego nigdy ci nie przebaczę.

Mój przyjaciel ujął mnie znowu pod rękę. Dochodziliśmy do High-Street u bram Palace Gardens, a ja czułem się tak zgnębiony, że mimo czynionych postanowień nie miałem siły zwalczać uroku, jaki on na mnie wywierał.

- No, no, Bunny - mówił - nie było w tem żadnych zdradzieckich podstępów. Wszak robiłem wszystko, co mogłem, by ci odradzać towarzyszenie mi w tej nocnej wyprawie; nie chciałeś mnie słuchać.

- Gdybyś był powiedział prawdę, nie odważyłbym się na czyn podobny. Na co zdało się jednak mówić o tem teraz? Możesz przechwalać się z twojej przygody, z której wyszedłeś bez szwanku. Obojętny ci los, jaki mnie spotkał.

- Tak dalece ten los twój nie był mi obojętnym, że wróciłem, by zaradzić złemu.

- Mogłeś oszczędzić sobie tej fatygi! Wyrządzoną mi została krzywda niczem nie nagrodzona. Czyż nie poznałeś, Reffles'ie, kto ona była?

Mówiąc to, chwyciłem go za ramię.

- Odgadłem niestety! - rzekł z taką powagą, która mnie nawet zdziwiła.

- Nie ty bynajmniej, ona mnie wyratowała; przyczynia mi to najsroższych cierpień! - zawołałem.

Opowiedziałem mu, co zaszło, szczycąc się w żalu moim tą, którą z jego winy straciłam na zawsze. Gdym kończył mówić, doszliśmy do High-Street; dźwięki tanecznej muzyki dochodziły wśród ciszy nocnej z Pokojów Cesarskich; zawołałem dorożkę, a Raffles odchodząc, rzekł do mnie:

- Nie należy mówić, że smuci mnie, co zaszło. Wyznanie tego smutku w podobnych okolicznościach powiększa jeszcze wyrządzoną zniewagę. Wierz mi jednak, Bunny, przysięgam, że nie domyślałem się, iż ona jest w tym domu.

W głębi serca uwierzyłem jego słowom, lecz nie chciałem okazać tego.

- Wspominałeś sam przecież, że odezwę twoją wysłałeś do niej na wieś? - zauważył Raffles.

- List, pisany tej nocy i ukradkiem przez nią znoszony do skrzynki pocztowej był właśnie odpowiedzią, jakiej wyczekiwałem niecierpliwie - odparłem z goryczą - byłbym to pismo otrzymał jutro. Teraz nie dojdzie mnie już od niej żadne słowo ani w tem, ani w przyszłem życiu; straconą jest dla mnie na zawsze! Nie składam całej winy na ciebie. Nie wiedziałeś tak dobrze jak ja, że ona tu bawi. Skłamałeś jednak o wyprowadzeniu się z domu na Palace-Gardens jej rodziny i tego kłamstwa nie przebaczę ci nigdy!

Uniosłem się gniewem; dorożka czekała tymczasem.

- Nie dodam nic nad to, com już powiedział - rzekł Raffles, wzruszając ramionami. - Czy było to kłamstwem, czy prawdą, w każdym razie nie miało na celu skłonienie cię do brania udziału w wyprawie; pragnąłem tylko otrzymać z ust twoich potrzebne objaśnienia. Co się tyczy starego Hektora Carruther i lorda Lochmaben, każdy inny na twojem miejscu byłby zrozumiał położenie rzeczy.

- Jakie położenie?

- Powiedziałem już, o co chodzi.

- Powtórz raz jeszcze.

- Nie potrzebowałbym tego czynić, gdybyś uważniej czytywał gazety; jeśli chcesz wiedzieć, stary Carruther figurował na liścia zaszczyconych godnością parowską i obrał sobie tytuł lorda Lochmaben.

Więc to był niegodny wybieg a nie kłamstwo. Na ustach moich osiadł pogardliwy uśmiech, odwróciłem się, nie mówiąc słowa i odjechałam do siebie na Mount Street, miotany wściekłym gniewem. Dowodził, że nie skłamał! Był to właśnie rodzaj najnikczemniejszego kłamstwa, mającego pozory prawdy, o które nie byłbym nigdy posądzał Raffles'a. Dotychczas w stosunku wzajemnym przestrzegaliśmy pewnego stopnia zasady uczciwości, o ile to możliwe między złodziejami. Teraz wszystko skończone; Raffles oszukał mnie; przyprawił o zgubę; nie chciałem słyszeć o nim więcej podobnie jak ta, której nazwiska nie godzi mi się wymieniać, nie usłyszy o mnie nigdy w życiu!

A jednak w goryczy serca mego potępiając ciężko Raffles'a, nienawidząc podstępny czyn jego, w głębi duszy uznawać musiałem, że on nie miał złych względem mnie intencyj, że daleką była od niego myśl wyrządzenia mi jakiejkolwiek krzywdy; wynikło to raczej z nieporozumienia. Rzeczywiście towarzysz mój wspominał o nowomianowanym lordzie Lochmaben i i jego spadkobiercy w sposób, który powinien mi był nasunąć wniosek, że mowa o Aleksym Carruther, moją było winą, iż nie umiałem domyślić się prawdy. Raffles odradzał mi zresztą usilnie branie udziału w tej nieszczęsnej wyprawie; wprawdzie gdyby był jaśniej się tłómaczył, byłbym mu przeszkodził w wykonaniu jego zamiarów. W gruncie rzeczy przyznać jednak musiałem, że mój przyjaciel nie uchybił przyjętym wśród nas honorowym zobowiązaniem; trudno mi zawsze w sądach moich odłączyć przyczynę od skutku, czyn od intencyi. Tem więcej nie byłem zdolny w tym razie do sprawiedliwego ocenienia pobudek Raffles'a.

W ciągu kilku następnych dni skwapliwie odczytywałem dzienniki, a znajdowane w nich szczegóły o nieudanej kradzieży w Palace-Gardens uspakajały mnie w części. Donoszono, że bezskutecznemi okazały się zbrodnicze zamiary łotrów, że nic nie zostało skradzione. Przytem... jedyna osoba z pośród domowników, która przypadkowo spotkała jednego ze złoczyńców, nie była w stanie udzielić o nim dokładnych objaśnień, zeznając, że w razie aresztowania złodzieja nie mogłaby go poznać.

Nie będę rozwodził się nad sprzecznością uczuć, jakie to doniesienie budziło w sercu mojem, utrzymując w niem promyk złudnych nadziei do chwili, kiedy pewnego rana otrzymałem zwrot skromnego ofiarowanego jej podarku: były to książki - klejnoty z polecenia wyższej władzy zostały wzbronione - a te książki odesłała bez jednego w dodatku słowa, lubo adres na pakiecie jej ręką był skreślony.

Postanowiłem nie widzieć więcej Raffles'a, niebawem jednak żałowałem tego postanowienia. Utraciłem istotę gorąco miłowaną, poświęciłem mój honor, a teraz dobrowolnie wyrzekałem się stosunku z człowiekiem, którego towarzystwo mogło mi w części nagrodzić poniesione straty. Dotkliwszem czynił jeszcze położenie stan moich finansów; z każdem nadejściem poczty obawiać się mogłem groźnego ultimatum od mego bankiera. Najważniejszem wszelakoż to było, że kochałem Raffles'a. Na moje uczucie nie oddziaływał wpływ występnego, wspólnie prowadzonego życia, a tem mniej wynikająca z tych występków korzyść materyalna; kochałem nie złoczyńcę, lecz człowieka śmiałego, pełnego humoru, niezrównanej odwagi, umiejącego w każdej okoliczności radzić sobie szczęśliwie. Przełamanie uczynionego postanowienia uważałem wprawdzie za objaw słabości, lecz gniew ustąpił wprędce, a gdy Raffles spróbował zarzucić na dzielącą nas przepaść złoty most zgody i pierwszy zgłosił się do mnie, powitałem go radosnym niemal krzykiem.

On przyszedł jakby nic nie zaszło między nami - nie widzieliśmy się rzeczywiście dopiero dni kilka, lubo te dni wydawały mi się długimi miesiącami. Zauważyłem, że wzrok, który zwracał na mnie wśród obłoków tytuniowego dymu, nie był tak pogodny jak zazwyczaj. Doznałem też ulgi, gdy po krótkim wstępie dotknął najważniejszego dla ranie tematu.

- Słyszałeś co o niej, Bunny? - pytał.

- Doszła mnie stamtąd wiadomość - odparłem - lecz o tem nie będziemy z sobą mówili, Reffles'ie.

- Jaka wiadomość? - zawołał jakby przykro zdumiony,

- Wszystko między nami skończone - rzekłem - czy mogłeś spodziewać się czego innego?

- Sam nie wiem - odparł mój przyjaciel - sądziłem, że dziewczyna, która narażała się odważnie, by człowieka wybawić z niebezpieczeństwa, nie zawaha się podać mu rękę z pomocy dla ratowania go ponownie od zguby.

- Nie widzę, dlaczego miałaby się tak poświęcać? - zauważyłem z pobudek uczciwości, do których domieszało się rozdrażnienie, wypływające z samolubnych względów.

- Wspomniałeś wszelakoż, iż słyszałeś o niej? - nalegał uparcie.

- Odesłała mi nędzne podarki moje, bez jednego słowa od siebie - rzekłem.

Nie chciałem wyznać Raffles'owi, że ofiarowywałem jej książki tylko. Pytał jeszcze, czy pewny jestem, że zwrot darów nastąpił z jej własnej woli, a usłyszawszy odpowiedź, położył rękę na mojem ramieniu, mówiąc, nie wiem czy z zadowoleniem, czy z żalem:

- Jesteś więc stanowczo wypędzony z raju; gdybym to wiedział, byłbym wcześniej przyszedł do ciebie. No, Bunny, jeśli tam widzieć cię nie życzę sobie, jest małe piekiełko w Albany, gdzie będziesz witany z radością.

Gdy to mówił, z pełnym uroku filuternym uśmiechem jego łączył się odcień smutku, którego znaczenie dziś rozumiem dopiero.