Owoce mojej kobiety
1
Był późny maj, kiedy po raz pierwszy zobaczyłem siniaki na ciele żony. Tamtego dnia na klombie obok biura administracji piwonie wypluwały płatki jak ucięte języczki, a przegniłe kwiaty białego bzu, które opadły na chodnik przy wejściu do klubu seniora, lepiły się do podeszew butów przechodzących ludzi.
Zbliżało się południe.
Na podłogę salonu wlewało się miękkie niczym przejrzała brzoskwinia światło słoneczne, oblepione drobinkami kurzu i pyłkami kwiatów. Ubrany w biały podkoszulek, wygrzewałem plecy w tym ciepławym, słodkomdlącym świetle i w milczeniu czytałem z żoną niedzielne wydanie porannej gazety.
Miniony tydzień był równie męczący co poprzednie. Zaledwie kilka minut wcześniej wybudziłem się z długiego snu, na który mogłem sobie pozwolić jedynie w dzień wolny od pracy. Leżąc na boku, od czasu do czasu wyginałem ociężałe ciało, by przybrać wygodną pozycję, i z najmniejszą możliwą prędkością przesuwałem wzrokiem po druku.
- Czy możesz na to zerknąć? Nie wiem, dlaczego te siniaki nie znikają.
Niekoniecznie dotarło do mnie znaczenie jej słów, ale zaskoczył mnie głos, który znienacka zakłócił ciszę, spojrzałem więc od niechcenia w kierunku żony.
Usiadłem prosto. Potarłem oczy wewnętrzną stroną dłoni, choć nadal trzymałem w niej gazetę. Na odsłoniętych lędźwiach i brzuchu żony, która uniosła podkoszulek mniej więcej do stanika, widniały całkiem spore sińce.
- Co ci się stało?
Moja żona w milczeniu wykręciła się w lewo i rozsunęła suwak z tyłu plisowanej spódniczki aż do kości krzyżowej. Były tam jasnozielone siniaki wielkości dłoni nowo narodzonego dziecka, wyraźne niczym nadruk na tkaninie.
- Hę? Pytałem: co ci się stało? - Mój ostry głos kolejny raz rozdarł ciszę i samotność salonu w naszym sześćdziesięciometrowym mieszkaniu.
- Sama nie wiem... gdzie się tak obtłukłam... Myślałam, że znikną, ale wciąż się powiększają.
- Nie boli? - Nieco złagodziłem ton głosu, bo zrobiło mi się jej żal, gdy wzięła moje wcześniejsze pytanie za reprymendę i szybko uciekła wzrokiem niczym dziecko, którego przewinienie zostało odkryte.
- Boleć nie boli, ale w posiniaczonych miejscach nie mam czucia. Właśnie to mnie najbardziej martwi.
Po minie winowajczyni nie było śladu, a uśmiech błąkający się na twarzy żony nie pasował do tego, co mówiła.
- Czy powinnam pójść do lekarza?
Nagle ogarnął mnie dziwny nastrój i spojrzałem uważnie na jej dziecinną twarz. Wydała mi się obca, jak gdyby nie należała do osoby, z którą czwarty rok z rzędu mieszkałem pod jednym dachem.
Młodsza ode mnie o trzy lata żona skończyła w tym roku lat dwadzieścia osiem. Przed ślubem wyglądała tak dziecinnie, że wstydziłem się iść z nią ulicą - kiedy nie miała makijażu, niektórzy brali ją za uczennicę liceum - ale teraz na jej twarzy wyraźne były ślady zmęczenia, które kłóciło się z niewinnymi rysami. Trudno było wziąć ją za licealistkę czy studentkę. Wprost przeciwnie: wyglądała staro jak na swój wiek. Policzki, które przypominały niedojrzałe, zaczynające się czerwienić jabłka, teraz zapadły się głęboko, jakby odkształciła je czyjaś twarda pięść. Żałośnie wychudła jej giętka jak delikatny kiełek batatu talia, wyszczuplała przyjemna dla oka sylwetka.
Szukałem w pamięci, kiedy po raz ostatni w pełnym świetle patrzyłem na nagie ciało żony. Na pewno nie w tym roku, nie byłem nawet pewien, czy w ubiegłym.
Jak mogłem nie zauważyć tak głębokich sińców na ciele jedynej osoby, z którą tworzyłem rodzinę? Przez chwilę liczyłem cieniutkie zmarszczki w kącikach jej szeroko otwartych oczu, aż w końcu kazałem żonie zrzucić ubranie. Na jej kościach policzkowych, brzydko odznaczających się na wynędzniałej twarzy, pojawił się rumieniec.
- A jeśli ktoś mnie zobaczy? - zaprotestowała.
W odróżnieniu od innych budynków, z których widać było mieszkania naprzeciwko, loggie w naszym bloku wychodziły na drogę ekspresową Tongbu i rzekę Chungnang. Najbliższy kompleks mieszkalny znajdował się trzy przecznice za nimi, zatem trudno by było coś podejrzeć bez wysokiej jakości teleskopu albo zaglądnąć do salonu mieszkania na dwunastym piętrze, pędząc samochodem drogą szybkiego ruchu. Tak więc, pomijając to, że żona mogła się mnie wstydzić, jej protest nie miał większego sensu. Zaraz po ślubie, w dni wolne od pracy, nawet kilka razy dziennie kochaliśmy się tam nieporadnie do utraty sił. Czyż nie robiliśmy tego przy otwartych na oścież drzwiach i oknach loggii, by znieść sierpniowe upały?
Po jakimś roku nasza miłość nie była już tak nieporadna, ale stopniowo straciliśmy ten entuzjazm, dzięki któremu kochaliśmy się do całkowitego wyczerpania. Żona już wczesnym wieczorem zapadała w wyjątkowo głęboki sen. Gdy późno wracałem do domu, mogłem mieć pewność, że się położyła. Sam otwierałem kluczem drzwi wejściowe, wchodziłem do mieszkania, myłem ręce i stopy, a kiedy przekraczałem próg ciemnej sypialni, miarowy oddech śpiącej żony sprawiał, że czułem się samotny. Gdy przytulałem ją, aby tę samotność ukoić, pogrążona we śnie uchylała powieki i nie odrzucając ani też nie odwzajemniając mojej namiętności, głaskała mnie tylko po głowie, dopóki nie przestałem się poruszać.
- Do naga? Mam się zupełnie rozebrać?
Wykrzywiając usta w grymasie tłumionego śmiechu, uformowała kulkę z bielizny i zasłoniła nią okolice intymne.
Patrzyłem na jej nagie ciało po naprawdę długiej przerwie.
Nie było jednak we mnie żądzy. Na widok jasnozielonych siniaków, które pojawiły się nie tylko na pośladkach, lecz także na bokach, goleniach i po wewnętrznej stronie białych ud, ogarnęła mnie nagła złość, a gdy ta złość minęła, nie wiedzieć czemu poczułem pustkę. Żona była nieostrożna z natury: może wczesnym wieczorem wybudziła się ze snu, nie do końca przytomna wyszła na ulicę i wpadła na jadący wolno samochód albo potknęła się i spadła z nieoświetlonych schodów ewakuacyjnych, a teraz niczego nie pamięta?
- Powinnam pójść do lekarza? - zapytała, stojąc tam bez ruchu i zakrywając oburącz okolice intymne, oświetlona od tyłu światłem słonecznym tamtej późnej wiosny. Wyglądała tak żałośnie, marnie, przygnębiająco, że ogarnęła mnie tkliwość, jakiej naprawdę już dawno nie czułem, i jedyne, co mogłem zrobić, to mocno przytulić to kościste ciało.
2
Myślałem, że będzie lepiej. Dlatego też tamtego wiosennego dnia, obejmując wychudłe ciało żony, wytknąłem jej tylko ze śmiechem:
- Czy pierwszy raz się zdarzyło, że wywróciłaś się i potłukłaś? Nic cię nie boli, więc siniaki też wkrótce znikną.
I zapomniałem zupełnie o wszystkim aż do pewnej nocy wczesnym latem, gdy zaskakująco gorący wiatr tarł lepkim policzkiem o liście wysokich platanów i mrugające wśród nich przekrwione ślepia lamp ulicznych; aż do tamtej chwili, gdy w czasie późnej kolacji siedząca po przeciwnej stronie stołu żona głośno odłożyła łyżkę.
- To trochę dziwne... Spójrz jeszcze raz.
Uniosła odznaczające się pod krótkim rękawem kościste ramiona i jednym ruchem zdjęła koszulkę i stanik. Z moich ust wydobył się krótki jęk.
Siniaki, które wiosną miały wielkość dłoni nowo narodzonego dziecka, rozrosły się niczym pokaźne liście kolokazji. W dodatku ściemniały. Przybrały ziemistozielony odcień, podobny do tego, jaki z nastaniem lata przyjmują jasnozielone wiosenną porą gałęzie wierzby płaczącej.
Wyciągnąłem drżącą rękę i pogłaskałem posiniaczone ramiona żony, jak gdybym dotykał ciała obcego człowieka. Jakże boleśnie trzeba się uderzyć, by pojawiły się takie ślady?
Tego dnia jej twarz była sina jak ołów. Włosy, kiedyś pełne blasku, stały się matowe niczym zasuszone liście białej rzodkwi. W białkach oczu dało się dostrzec delikatny odcień indygo, a nadzwyczaj czarne na ich tle źrenice były wilgotne i lśniące.
- Co się ze mną dzieje? Wciąż tylko ciągnie mnie na zewnątrz, a kiedy wyjdę... Gdy czuję na sobie promienie słońca, nabieram ochoty, żeby się rozebrać. Tak jakby ciało pragnęło uwolnić się od ubrania.
Podniosła się z krzesła po przeciwnej stronie stołu: jej nagi tułów był taki chudy, że wyglądało to dość dziwacznie.
- Przedwczoraj zrzuciłam z siebie ubrania, wyszłam na loggię i stałam tam przez chwilę obok suszarki na pranie. Bez najmniejszego wstydu... Ktoś mógł mnie przecież zobaczyć... Jak zupełna wariatka.
Nerwowo przesuwając palce po krawędzi pałeczek, patrzyłem na zbliżające się do mnie kościste ciało.
- Nie czuję też głodu. Za to wody piję o wiele więcej... Pół miseczki ryżu dziennie to dla mnie za dużo. Jem tak mało, że mój żołądek przestaje chyba wydzielać soki. Zmuszam się do jedzenia, ale nie mogę go przetrawić i ciągle wymiotuję.
Ciężko padła na kolana i ukryła twarz w moich udach. Czyżby płakała? Spodnie od dresu nasiąkły mi czymś wilgotnym.
- Wiesz, jak się czuje człowiek, który kilka razy dziennie wymiotuje? Jakby miał chorobę lokomocyjną, choć stoi na twardym gruncie: nie może wcale iść prosto. Głowa... Oko mnie boli, jak gdyby ktoś w nim wiercił. Ramiona sztywnieją mi jak drewniane kloce, w ustach zbiera się ślina, żółte soki żołądkowe lądują na płytach chodnika, na pniu przydrożnego drzewa...
Psująca się świetlówka brzęczała jak insekt. W jej ciemnym świetle widać było posiniaczone plecy żony, która zagryzając usta, starała się stłumić odgłos łkania.
- Wybierz się do lekarza - powiedziałem, ujmując w dłonie jej twarz. - Idź jutro prosto do internisty.
Twarz żony napuchła od płaczu. Przeczesałem palcami jej matowe jak liście rzodkwi długie włosy i uśmiechnąłem się szeroko, pokazując zęby.
- I uważaj trochę, kiedy wychodzisz z domu. Jak mogłaś się nabawić takich siniaków? Nie jesteś przecież małą dziewczynką.
Mokre od łez usta rozchyliły się bezsilnie, a na zapłakanej twarzy pojawił się uśmiech.
3
Czy moja żona z natury dużo płakała? Wcale nie. Miała dwadzieścia pięć lat, gdy po raz pierwszy rozpłakała się przy mnie, skarżąc się, że nie chce mieszkać w bloku w dzielnicy Sanggye-dong. Przed ślubem często się śmiała, a jej głos był pogodny, tak jakby cichy śmiech rozświetlał go od spodu niczym jasne tło. Ten dojrzały i spokojny w porównaniu z dziecinną twarzą głos zadrżał po raz pierwszy, gdy żona przedstawiała swój punkt widzenia.
- Wydaje mi się, że powoli uschnę, jeśli przyjdzie mi żyć w miejscu, w którym ciśnie się siedemset tysięcy ludzi. Odstręczają mnie setki, tysiące identycznych budynków, takie same kuchnie, sufity, toalety, wanny, loggie i windy. Nie cierpię parków, placów zabaw, sklepów ani przejść dla pieszych.
- Dlaczego nagle zachowujesz się tak dziecinnie? - Słuchałem w milczeniu, większą wagę przywiązując do miękkości jej głosu niż do samej treści, po czym odezwałem się, jakbym uspokajał małe dziecko: - Nigdy tam nie mieszkałaś, skąd więc masz taką pewność? Co ci przeszkadzają miejsca, w których jest dużo ludzi?
Z nieco surową miną spojrzałem w jej oczy. Dobre oczy.
- Ależ zawsze specjalnie wynajmowałam kawalerki w popularnych rejonach. Przeprowadzałam się tam, gdzie tłoczą się ludzie i dudni głośna muzyka, gdzie pełne chaosu ulice wypełnia dźwięk klaksonów. Nie potrafiłam wytrzymać nigdzie indziej.
W jej dobrych oczach zakręciły się niespodziewanie łzy i jedna stoczyła się po policzku.
- Nie umiałam mieszkać w izolacji.
Otarła tę łzę wnętrzem dłoni, a potem ścierała kolejne, płynące jedna za drugą, jak gdyby myła twarz.
- Czuję, że w takim miejscu mogę tylko podupaść na zdrowiu i umrzeć. Że nie będę mogła nawet zejść z dwunastego piętra. Że nie uda mi się stamtąd uciec.
- Czemu opowiadasz takie straszne rzeczy? W głowie się nie mieści, naprawdę.
Kiedy jednak w końcu zamieszkaliśmy w bloku w Sanggye-dong, faktycznie przez pierwszy rok często łapała infekcje. Przyzwyczajona do niskiej temperatury, jaka panowała w górzystych, zabudowanych lichymi domkami rejonach Seulu, gdzie wynajmowała kawalerkę, nie mogła przystosować się do centralnego ogrzewania w wielkich blokach mieszkalnych. Szybko osłabło jej niebywale sprawne ciało, przywykłe do wspinania się stromą drogą do wydawnictwa, w którym pracowała za niewielką pensję.
Nie zrezygnowała jednak z pracy dlatego, że się pobraliśmy. Najpierw się zwolniła, a wkrótce potem podjąłem temat małżeństwa. Myślała wówczas o tym, żeby wyjechać z Korei za pieniądze zaoszczędzone z pensji, odprawę z wydawnictwa i wynagrodzenie za udzielane w weekendy ze dwie prywatne lekcje.
Powiedziała mi kiedyś: "Chcę wyjechać, napełnić żyły świeżą krwią". Było to wieczorem tamtego dnia, kiedy wręczyła szefowi wypowiedzenie, które przez dłuższy czas nosiła w torebce. Wyznała, że chce wymienić zapychającą jej żyły, chorą krew, że chce oczyścić zniszczone płuca powietrzem wolności. Że od dzieciństwa marzyła o tym, by żyć, ciesząc się wolnością, i by umrzeć jako wolny człowiek; że ciągle odkładała to na później ze względu na okoliczności, ale teraz uzbierała pewną sumę i stała się bardziej pewna siebie, więc może w końcu zacząć to realizować. Że po wyjeździe zatrzyma się w jednym kraju na sześć miesięcy, potem pojedzie do innego i po kilku miesiącach znowu ruszy dalej.
- Koniecznie muszę to zrobić - powiedziała, śmiejąc się cicho. - Chcę wyjechać na koniec świata. Jak najdalej stąd, na drugą stronę kuli ziemskiej, etapami.
Zamiast jednak wyjechać na koniec świata, moja żona przeznaczyła te niezbyt pokaźne fundusze na depozyt wymagany przy wynajmie mieszkania1 i wydatki związane ze ślubem. "Ostatecznie nie potrafiłabym się z tobą rozstać" - krótko podsumowała swoją decyzję.
W jakim stopniu wolność, o której marzyła, była dla niej możliwa do urzeczywistnienia? Uznałem, że nie jest aż tak istotna, skoro tak łatwo z niej zrezygnowała. Plany żony postrzegałem jako dziecinne mrzonki, nierozsądne, romantyczne fantazje. Czułem się nieco wzruszony i dumny, kiedy doszedłem do wniosku, że w końcu to sobie uświadomiła i możliwe nawet, że miałem w tym swój udział.
Robiło mi się jednak ciężko na sercu, gdy już po przeprowadzce, prawdopodobnie z powodu częstych chorób, zwieszała wąskie ramiona niczym zwiędnięte liście kapusty pekińskiej i spoglądała na pędzące ulicą samochody z policzkiem przyklejonym do szklanych drzwi loggii. Stała tam, oddychając prawie bezgłośnie, jak gdyby krępowały ją czyjeś przezroczyste ramiona, a niewidzialne łańcuchy i żelazna kula nie pozwalały na najmniejszy ruch.
Jej ciało drżało, gdy w środku nocy albo o świcie wyrywał ją ze snu ryk motocykli albo taksówek, które pędziły z nadmierną prędkością po pustych ulicach. Mówiła, że czuje, jakby to nie samochody pędziły, ale ulica biegła w dal, a razem z ulicą przemieszczał się także ten dom. Dopiero kiedy cichł dźwięk silników, ponownie zapadała w letargiczny sen, a jej urocza twarz była blada niczym twarz zmarłego.
- Skąd one wszystkie jadą? - zapytała pewnego dnia ochrypłym głosem, prawie niedosłyszalnie, jakby nadal śniła. - Dokąd tak pędzą?
4
Kiedy następnego wieczoru otworzyłem drzwi wejściowe i wszedłem do środka, żona, która najwyraźniej kręciła się po salonie i usłyszała moje kroki, wyszła mi naprzeciw. Zupełnie bosa, bez kapci czy skarpetek. Jej białe paznokcie były tak długie i wywinięte, że wymagały obcięcia.
- Co powiedział ci lekarz?
Nie odpowiedziała. W milczeniu patrzyła, jak zdejmuję buty, po czym odgarnęła za ucho pozbawiony blasku kosmyk włosów, który opadł jej na policzek, i odwróciła głowę w bok.
"Ten sam profil", pomyślałem. Jak wtedy, gdy spotkaliśmy się po raz pierwszy. Mój starszy kolega z pracy, który odgrywał rolę swata, opuścił nas dość późno, potem przez chwilę siedzieliśmy w milczeniu, a tajemniczy wyraz jej twarzy wprawił mnie w konsternację. Patrzyła takim wzrokiem, jakby wędrowała po odległych lądach, ale nikomu jeszcze nie wyznała, gdzie to było. W pogodnej i uroczej do tej pory twarzy dostrzegłem nagle samotność, która zdawała się udziałem kogoś zupełnie innego, i sądziłem, że mnie zrozumie. "Przez całe życie byłem samotny" - wyznałem, wykorzystując odwagę, jaką daje upojenie alkoholowe, a żona, która miała wówczas dwadzieścia pięć lat, w dalszym ciągu wpatrywała się w tamte odległe lądy przejmująco smutnym, zimnym wzrokiem.
- Poszłaś do przychodni?
Nadal patrząc w bok, nieznacznie przytaknęła ruchem głowy. Czy odwróciła ją, żeby ukryć przede mną brzydką cerę? Albo się o coś gniewa?
- Porozmawiajmy. Co powiedział lekarz?
- Że wszystko jest w porządku - odparła, jak gdyby brała głęboki oddech. Jej głos był przerażająco spokojny.
Kiedy spotkaliśmy się po raz pierwszy, to właśnie jej głos najbardziej przypadł mi do gustu. Może to bezsensowne porównanie, ale przyszło mi do głowy, że przypomina pracowicie pokryty laką, nabłyszczany stolik, na którym podaje się ciastka. Traktowany z troską wytworny stoliczek, który wystawia się dla wyjątkowych gości, na którym pragnie się postawić najlepszą herbatę i najlepszy serwis. Moje nieśmiałe wyznanie najwyraźniej jej nie poruszyło i tym samym opanowanym głosem odparła po prostu: "Chcę przeżyć życie bez zapuszczania korzeni".
Wtedy zacząłem opowiadać o roślinach. Że marzę o tym, by w swoim mieszkaniu w loggii umieścić spore donice, zasiać w nich cebulę, sałatę, dziki sezam. Że w lecie rozkwitną tam białe jak śnieg kwiaty szałwii. Zapatrzyła się we mnie, jakby ta cała historia o ziołach i warzywach zupełnie do mnie nie pasowała, i dopiero kiedy dodałem, że w kuchni można by uprawiać również kiełki soi, niewyraźnie się uśmiechnęła. Uczepiwszy się kurczowo tego słabiutkiego, niewinnego uśmiechu, wyznałem raz jeszcze: "Przez całe życie byłem samotny".
Po naszym ślubie zgodnie z planem ustawiłem w loggii donice, ale żadne z nas nie miało ręki do roślin. Myślałem, że warzywa wystarczy podlewać i będą bujnie rosły, ale nie wiedzieć czemu powoli usychały i ani razu nie doczekaliśmy się plonów.
Ktoś orzekł, że dzieje się tak dlatego, że w mieszkaniu położonym na tak wysokim piętrze brakuje energii Ziemi, ktoś inny twierdził, że winna jest zła woda i zanieczyszczone powietrze. Zarzucano nam również, że za mało się staramy, ale nie była to prawda. Żona traktowała rośliny z niespodziewanym oddaniem. Kiedy usychała siewka sałaty albo sezamu, przez połowę dnia chodziła przygnębiona, a kiedy siewka zdawała się ożywać, nuciła pod nosem radosną piosenkę.
Niezależnie od przyczyny w loggii pozostały tylko prostokątne donice wypełnione wyschniętą ziemią. Gdzie są teraz tamte uschnięte zioła i warzywa? Gdzie przepadł czas mojej młodości, kiedy w zasnute chmurami dni ustawiałem doniczki na parapecie, mocząc dłonie w strugach zimnego deszczu?
Pewnego razu, kiedy tak robiłem, żona spojrzała na mnie i zaproponowała:
- Wyjedźmy gdzieś daleko, ty i ja.
W odróżnieniu od warzyw, które przynajmniej na chwilę odzyskiwały siły w strumieniach życiodajnej wody, zdawała się przygnębiająco więdnąć.
- Przytłacza mnie to miejsce. Nawet katar i flegma są tutaj czarne jak smoła.
Wyciągnęła na chwilę wychudłą dłoń nad liście sałaty, aby zaczerpnąć trochę deszczu, lecz zaraz potem strząsnęła deszczówkę na zewnątrz budynku.
- Ten deszcz jest brudny. - Spojrzała na mnie, szukając potwierdzenia. - Rośliny też odżyły tylko na chwilę.
Jej głos był pełen wrogości jak u pijanego człowieka, który krzyczy w knajpie, że kraj zupełnie zszedł na psy.
- Jak mogłyby tu wyrosnąć? W tak hałaśliwym miejscu... Duszą się tu z nami jak więźniowie!
Czułem, że dłużej nie wytrzymam.
- Co cię tak bardzo przytłacza?
Nie mogłem już znieść ani jej nadwrażliwości, lekkomyślnie niszczącej mój krótki i niepewny okres szczęścia, ani jej kościstego ciała, w którym - jak sama się wyraziła - płynęła chora krew pełna melancholii.
- No powiedz! - Chlusnąłem jej w twarz zaczerpniętą w dłonie deszczówką. - Co za hałas ci przeszkadza?
Cichy jęk wydobył się z jej ust, gdy przestraszona ocierała twarz. Gwałtownie zamierzyła się mokrą ręką. Zimne krople chlapnęły na szybę, na moją twarz. Doniczka stojąca na parapecie uderzyła mocno w stopę żony i stoczyła się na podłogę. Odłamki doniczki oraz grudy ziemi posypały się na jej ubranie i bose stopy. Ona sama zgięła się wpół i ściskając bolącą stopę, przygryzła dolną wargę.
Jeszcze przed ślubem miała w zwyczaju przygryzać dolną wargę, kiedy złościłem się i krzyczałem. Przez chwilę zagryzała usta, a kiedy tylko uporządkowała myśli, punkt po punkcie przedstawiała mi swoje racje. Po tamtym incydencie przestała jednak cokolwiek tłumaczyć. Od tamtego dnia nie kłóciliśmy się ani razu.
- Lekarz powiedział, że nic się nie dzieje?
Poczułem się bardzo zmęczony i samotny. Zdjąłem marynarkę, ale nie wzięła jej ode mnie.
- Nie zauważył odchyleń od normy - odparła krótko.
Jej głowa była nadal odwrócona w bok.
5
Z dnia na dzień robiła się coraz bardziej małomówna. Przestała inicjować rozmowy, a kiedy o coś pytałem, jedynie przytakiwała albo kręciła przecząco głową. Kiedy krzyczałem, żeby odpowiedziała... patrzyła tylko w innym kierunku, jakby nie wiedziała, co odrzec. Nawet w mdłym świetle jarzeniówki można było wyraźnie dostrzec, że jej cera staje się niezdrowa.
Jeśli badanie lekarskie nie wykryło nieprawidłowości, musiała cierpieć raczej psychicznie niż fizycznie. Co ją jednak, do licha, tak dręczyło?
Ostatnie trzy lata były najprzyjemniejszym i najspokojniejszym okresem mojego życia. Praca nie wydawała się ani wyczerpująca, ani banalnie prosta, właściciel mieszkania nie żądał na szczęście większego depozytu, mieliśmy już prawie zebrany wkład własny na nowe mieszkanie, a żona była mi oddana, nawet jeśli nie starała się być czarująca - to wszystko koiło moje zmęczone ciało jak gorąca woda wypełniająca po brzegi odpowiednio podgrzaną wannę.
Co właściwie gnębi moją żonę? Nie potrafiłem zrozumieć, jakie cierpienie mogło spowodować tak silne zaburzenia natury psychicznej. Za każdym razem, kiedy dopadały mnie wątpliwości, dlaczego i jakim prawem ta kobieta czyni mnie tak samotnym, bezgraniczna odraza odkładała się we mnie warstwami niczym kurz.
W niedzielę rano, zanim wyjechałem na tydzień w podróż służbową, dosłownie zaparło mi dech, gdy zobaczyłem na loggii żonę strzepującą pranie: jej ręce niemal w całości były pokryte sińcami, tak że za plamy można było uznać białe miejsca, w których nie doszło do przebarwień. Gdy weszła z powrotem do salonu, tuląc pusty pojemnik na pranie, zaszedłem jej drogę i kazałem się rozebrać. Opierała się, ale kiedy zdjąłem jej bluzkę, zobaczyłem ciemne, ziemistozielone ramiona.
Zrobiłem chwiejny krok do tyłu i przeszyłem ją wzrokiem. Liczne włosy pod jej pachami przerzedziły się o połowę, a brązowe sutki, niegdyś delikatne i miękkie, odbarwiły się na biało.
- Tak być nie może, muszę zadzwonić do twojej matki.
- Nie, nie dzwoń do niej! Sama to zrobię! - krzyknęła pośpiesznie. Jej mowa była niewyraźna, jakby żona gryzła się w język.
- Masz iść do lekarza. Rozumiesz, co do ciebie mówię? Do dermatologa. Albo nie. Idź do szpitala.
Skinęła głową.
- Wiesz, że jestem zajęty i nie mogę pójść z tobą, chociaż tego chcę. Znasz swoje ciało, więc czy to nie ty powinnaś o siebie zadbać?
Znowu skinęła głową.
- Poproś swoją matkę, żeby przyjechała. Posłuchaj mnie.
Przygryzając usta, ciągle kiwała głową. Czy aby rozumiała, co do niej mówię? Nagle usłyszałem odgłos swych niesłuchanych przez nikogo słów, które rozsypały się na podłodze salonu jak okruchy tanich ciastek.
6
Drzwi windy ze zgrzytem prawie się zamknęły, jednak ostatecznie otwarły się na oścież. Wlokąc nielekką walizkę, udałem się na sam koniec ciemnego korytarza i nacisnąłem dzwonek. Żadnej reakcji.
Przystawiłem ucho do chłodnych żelaznych drzwi. Zadzwoniłem drugi, trzeci, czwarty raz, sprawdzając, czy słychać jego dźwięk: zdawał się dobiegać z bardzo daleka. Oparłem walizkę o drzwi i spojrzałem na zegarek. Była ósma wieczorem. Wprawdzie moja żona kładła się wcześnie i miała twardy sen, ale ten brak odzewu wydał mi się dziwny.
Byłem wykończony. Nie jadłem nawet kolacji. Chciałem przynajmniej raz nie musieć samemu otwierać drzwi.
Pomyślałem, że może zgodnie z tym, co jej poradziłem, wybrała się z teściową do szpitala albo pojechała do swojej rodziny. Jednak gdy tylko dostałem się do środka, od razu zauważyłem, że jej jedyna para wyjściowych butów, a także trampki i kapcie leżą porozrzucane w przedpokoju.
Gdy zdejmowałem buty, poczułem, że w domu jest niezwykle zimno. Włożyłem kapcie, ale zanim zdołałem zrobić kilka kroków, dotarł do mnie ohydny zapach. Otworzyłem lodówkę - psuły się w niej wyschnięte, powykręcane dodatki do ryżu, między innymi te z cukinii i ogórków. W ryżowarze zostało mniej więcej pół miseczki ryżu, który zdążył zaschnąć; w moje nozdrza wdarł się jego nieświeży zapach zmieszany z resztką gorącej pary. Naczynia leżały nieumyte. W stojącej na pralce plastikowej miednicy cuchnęło gnijące pranie, zanurzone w popielatych mydlinach.
Żony nie było w sypialni, w łazience ani w pomieszczeniu gospodarczym. Głośno zawołałem ją po imieniu. Bez odpowiedzi. W salonie tu i ówdzie poniewierały się różne przedmioty: poranna gazeta otwarta tam, gdzie ją czytałem przed wyjazdem, pusty półlitrowy karton po mleku, szklanka, na której zastygły jego krople, ściągnięta przez żonę i przewrócona na lewą stronę biała skarpetka, czerwony portfel ze sztucznej skóry.
Za oknem pędziły samochody, a nieprzyjemny odgłos ich silników wcinał się ostro w wypełniającą mieszkanie bryłę ciszy i osamotnienia.
Poczułem się sam jak palec, bo byłem głodny i zmęczony, a naczynia pleśniały w zlewie i nie została nawet jedna czysta łyżka. Bo wróciłem z daleka, a w domu nikogo nie było, bo chciałem opowiedzieć o różnych błahych sprawach, które się wydarzyły w czasie długiego lotu, i o widokach oglądanych z okna pociągu za granicą, bo nikt mnie nie pytał: "Jesteś zmęczony?", bo nie mogłem odpowiadać cierpliwie i niezłomnie: "Wszystko w porządku". Byłem samotny, więc ogarnął mnie gniew. Bo poczułem, że jestem nic niewart i nic na świecie nie chce do mnie przylgnąć, bo przeniknął mnie chłód, którego nie może powstrzymać żadne ubranie, bo uświadomiłem sobie, że ukrywałem przed sobą coś oczywistego: że nic i nikt nie może mnie pocieszyć. Jeśli jestem sam i nikt mnie nie kocha, to zupełnie jakbym nie istniał.
Właśnie w tym momencie do moich uszu dotarła niewyraźna odpowiedź. Obróciłem się w kierunku, z którego dobiegał dźwięk. Był to głos mojej żony. Od strony loggii usłyszałem niezrozumiałe mamrotanie.
- Skoro tam jesteś, czemu się nie odezwałaś?
Ciężkim krokiem podszedłem do loggii. Przytłaczające poczucie osamotnienia w jednej chwili zmieniło się w ulgę, ale gdy otwierałem drzwi, na usta cisnęły mi się ostre słowa.
- Tak się opiekujesz domem? Jak ty, do licha, żyłaś do tej pory?
I wtedy ujrzałem jej nagie ciało.
Z wyciągniętymi wysoko ramionami klęczała zwrócona w stronę żelaznych krat loggii. Jej ciało było ciemnozielone. Zielonkawa wcześniej twarz połyskiwała niczym listowie wiecznie zielonego drzewa. Włosy, przypominające niegdyś zasuszone liście białej rzodkwi, mieniły się teraz blaskiem niczym źdźbła pełnej wigoru trawy.
W zielonej twarzy błyszczały niewyraźnie oczy. Kiedy zrobiłem krok do tyłu, usiłowała dźwignąć się w moją stronę. Jej nogi uginały się jednak od spazmatycznych skurczów i najwyraźniej nie mogła już stać ani chodzić.
Ruchem pełnym cierpienia przechylała giętką talię na prawo i lewo. W intensywnie zielonych ustach drżał jak morska roślina atroficzny język.
Po zębach nie został już nawet ślad.
- Wody... - Z jej pokrytych białymi cętkami, ściągniętych ust wyciekło tylko to słowo, przypominające jęk.
Jak opętany rzuciłem się w stronę zlewu. Napełniłem wodą plastikową miskę. Chlapiąc na podłogę w salonie, popędziłem z powrotem do loggii. Jak tylko wylałem wodę na piersi żony, jej ciało ożyło, drżąc niczym liść ogromnej rośliny. Jeszcze raz napełniłem miskę i tym razem oblałem wodą włosy żony. Uniosły się gwałtownie niczym w tańcu. Patrzyłem na jej błyszczące zielone ciało rozkwitające na nowo w strugach wody, w niedowierzaniu kręcąc głową.
Moja żona nigdy wcześniej nie była taka piękna.
7
Matko!
Nie jestem już w stanie do ciebie pisać. Nie mogę wciągnąć swetra, który tu zostawiłaś. Fioletowego wełnianego swetra, którego zapomniałaś, gdy byłaś z wizytą zeszłej zimy.
Dzień po jego wyjeździe w podróż służbową od rana miałam dreszcze, więc włożyłam właśnie ten sweter. Miał zapach zleżałego jedzenia i twojej skóry. Kiedy indziej pewnie bym go najpierw wyprała, ale było mi bardzo zimno, a poza tym chciałam jak najdłużej czuć ten zapach, więc po prostu wciągnęłam sweter i zasnęłam. Gorączka trawiła mnie aż do świtu następnego dnia, byłam tak bardzo zziębnięta i spragniona, matko, a kiedy w końcu rano przez okno sypialni wpadły promienie słońca, cicho zapłakałam. Chciałam, żeby to ciepłe światło wniknęło trochę głębiej, dlatego wyszłam na loggię i zrzuciłam ubranie. Przenikające moją nagą skórę promienie przypominały twój zapach, więc uklękłam i wciąż cię przywoływałam.
Ile czasu mogło upłynąć? Ile dni, tygodni, miesięcy? Wydawało mi się, że na dworze robi się gorąco, ale upał niepostrzeżenie się skończył i stopniowo nadchodzi coraz większy chłód.
Okna dalekich mieszkań po przeciwnej stronie rzeki Chungnang rozbłysły już pewnie na pomarańczowo. Czy widzą mnie ludzie, którzy tam mieszkają? Czy widać mnie z samochodów, które pędzą drogą ekspresową i omiatają jezdnię światłami? Jak teraz wyglądam?
*
Traktuje mnie z niezwykłą życzliwością. Zdobył ogromną donicę, w której mnie posadził. W niedziele siada na progu i do południa wyłapuje mszyce. Pamięta, że nie cierpię kranówki, i chociaż w przeszłości był zawsze tak zmęczony, teraz co rano wspina się na górę za blokiem, by zaczerpnąć źródlanej wody do kanistra i podlać moje nogi. Jakiś czas temu kupił dla mnie porcję świeżej, żyznej ziemi i wymienił podłoże. I skoro świt otwiera okna oraz drzwi wejściowe, żeby przewietrzyć mieszkanie, gdy padający w nocy deszcz oczyszcza po długim czasie miejskie powietrze.
*
Czy to nie dziwne, matko? Chociaż nie słyszę i nie widzę, nie czuję zapachu ani smaku, odbieram teraz wszystko o wiele intensywniej. Pęd ślizgających się gwałtownie po drodze samochodów, nieznaczny odgłos jego kroków, kiedy otwiera drzwi i się do mnie zbliża, powietrze wilgotne od żyznych snów przed deszczem, siwy blask zamglonego o świcie nieba.
Czuję, jak blisko i daleko rośliny kiełkują i wypuszczają liście, jak lęgną się gąsienice, jak psy i koty rodzą młode, jak nierówny jest puls staruszków w sąsiednim budynku, jak w kuchni piętro wyżej gotuje się w garnku szpinak, jak ktoś piętro niżej wkłada bukiet ściętych w talii chryzantem do glinianego słoja ustawionego na gramofonie. We dnie i w nocy gwiazdy rysują giętkie parabole, a za każdym razem, kiedy wschodzi słońce, przydrożne platany żarliwie nachylają ciała w jego stronę. Również moje ciało wyciąga się w tym kierunku.
Czy potrafisz mnie zrozumieć? Wiem, że niedługo mogę przestać myśleć, ale to nic nie szkodzi. Od dawna marzyłam o tym, by do życia potrzebne były mi wyłącznie wiatr, słońce i woda.
*
Przypominam sobie dzieciństwo. Ten apetyczny zapach, kiedy wbiegałam do kuchni i chowałam twarz w twojej spódnicy. Zapach oleju sezamowego, prażonych nasion sezamu. Dłonie miałam zawsze ubabrane ziemią. Brudziłam nimi rąbek twojej spódnicy.
Ile mogłam mieć wtedy lat? Pamiętam tamten wiosenny dzień, gdy padał drobny deszcz, a ojciec posadził mnie na ciągnik i pojechaliśmy drogą wzdłuż morza. Przed oczyma wirowały mi jak wiatraczki uśmiechnięte twarze dorosłych ubranych w płaszcze przeciwdeszczowe, dzieci biegnących w podskokach i machających do mnie, ich mokre włosy klejące się do czół.
Ta biedna wioska nad brzegiem morza była dla ciebie całym światem. Tam się urodziłaś i wychowałaś. Tam dałaś życie dzieciom, tam pracowałaś, tam się zestarzałaś. Tam będziesz kiedyś leżeć obok ojca u podnóża góry, na rodzinnym cmentarzu.
Dotarłam w to miejsce, bo bałam się, że skończę tak samo jak ty, matko. Gdy wyruszyłam w podróż, miałam szesnaście lat. Nie mogę zapomnieć miast, takich jak Pusan, Taegu, Kangn?ng, po których przez ponad miesiąc wędrowałam, po tym jak bez żadnego planu opuściłam dom. Choć dodawałam sobie lat, aby pracować jako kelnerka w japońskiej restauracji, a wieczorami spałam skulona w czytelni2, całkowicie mi to odpowiadało. Podobały mi się oślepiające światła miast, imponowali mi ludzie, którzy w nich mieszkali.
Nie wiedziałam wtedy jeszcze, że będę się włóczyć, stara i zniszczona po tamtych ulicach pełnych obcych, matko. Dokąd miałam pójść, skoro czułam się tam tak samo nieszczęśliwa jak w rodzinnej wiosce?
Nigdy nie byłam szczęśliwa. Jakaś uparta zjawa podążała za mną, czepiając się mojej szyi, moich rąk i nóg. Zawsze miałam ochotę uciekać, jakbym była małym dzieckiem, które płacze, gdy coś je boli, i krzyczy, gdy ktoś je szczypie. Chciałam wyć z rozpaczy. Przysiadałam na tylnym siedzeniu autobusu z najmilszym pod słońcem wyrazem twarzy, matko, ale pragnęłam roztrzaskać pięścią szybę na kawałki. Lizać łapczywie płynącą z dłoni krew. Cóż mnie tak dręczyło, od czego tak chciałam uciec, że planowałam wyjechać na drugi koniec świata? Czemu tego nie zrobiłam, jak kaleka? Czemu nie potrafiłam wyjechać, żeby nabrać w żyły świeżej krwi?
*
Stary lekarz powiedział, że z mojego brzucha nie dobiega żaden dźwięk. Że słychać tylko odgłos przypominający daleki szum wiatru. Mamrotał coś do siebie, stukając palcem w stetoskop. Odłożył go potem na stół i włączył czarno-biały monitor USG. Wycisnął białą, chłodną maź i zimnym narzędziem w kształcie patyka spokojnie i metodycznie przejechał po mojej skórze, od splotu słonecznego w dół brzucha. Najwyraźniej w ten sposób na monitorze uwidaczniał się obraz organów wewnętrznych.
- W normie - cmoknął sceptycznie i zamruczał: - Tutaj jest żołądek... Nie widzę odchyleń.
Powiedział, że wszystko jest "w normie".
Żołądek, wątroba, macica i nerki - wszystko bez odchyleń.
Dlaczego nie zauważył, że te narządy stopniowo zanikały? Kiedy chusteczkami wytarłam z grubsza żel i chciałam się podnieść, kazał mi leżeć, by tu i ówdzie mocno nacisnąć mój brzuch, który jakoś szczególnie mnie nie bolał.
- Boli cię tutaj?
Zaczął do mnie mówić poufałym tonem, a ja patrzyłam ze złością w jego oczy ukryte za szkłami okularów i raz po raz zaprzeczałam ruchem głowy.
- Tutaj też w porządku? Tutaj też nie boli?
- Nie boli.
Dostałam zastrzyk, ale w drodze powrotnej znowu zebrało mi się na wymioty. Oparłam plecy o pokrytą zimnymi płytkami ścianę w metrze i przykucnęłam. Liczyłam w myślach, czekając, aż ból ustanie. Lekarz przecież kazał się relaksować. Niczym buddyjski mnich orzekł, że źródłem tego wszystkiego jest mój umysł. "Spokojnie, bez nerwów, raz, dwa, trzy, cztery, liczyć w ten sposób, kiedy będzie mdliło, bez końca i bez nerwów..." Ból nie ustawał, aż w końcu z oczu trysnęły mi łzy, zwymiotowałam kilka razy sokami żołądkowymi i zwaliłam się na podłogę. Czekałam, aż ziemia przestanie się trząść.
Jak dawno to było?
*
Wciąż wraca do mnie ten sam sen, matko. Rosnę wysoko jak topola. Gwałtownie pnę się do góry przez beton i stalowe pręty, przebijam się przez sufit naszej loggii i sufit piętro wyżej, czternaste i piętnaste piętro, aż na dach. Na moim szczycie rozkwita powoli kwiat przypominający białą gąsienicę. Napęczniałymi do granic możliwości cewkami pompuję przejrzystą wodę, z całej siły rozpościeram gałęzie i piersią dotykam nieba. W ten sposób opuszczam ten dom, matko. Co noc mam takie sny.
*
Z dnia na dzień robi się coraz zimniej. Dziś również z drzew spadło tyle liści, umarło tyle owadów, tyle węży zrzuciło skórę, a żaby wcześniej niż zwykle zapadły w sen zimowy.
Często myślę o twoim swetrze. Nie potrafię sobie przypomnieć, jak pachnie twoja skóra. Chciałabym poprosić, by mnie tym swetrem przykrył, ale nie potrafię mówić. Co powinnam zrobić? On płacze i złości się, gdy patrzy, jak usycham. Sama wiesz: poza mną nie ma żadnej rodziny. Czuję, jak jego gorące łzy mieszają się ze źródlaną wodą, którą mnie podlewa. Jak zaciska pięść i wymachuje nią w próżni, bez celu.
*
Boję się, matko. Muszę się wyzbyć kończyn. Donica jest ciasna i twarda. Bolą mnie końce rozrastających się korzeni. Umrę, zanim przyjdzie zima, matko. Już raczej na tym świecie nie zakwitnę.
8
Kiedy tamtej nocy po powrocie z podróży służbowej po raz trzeci wylałem na nią wodę z miski, żona zaczęła z trudem wymiotować żółcią. Byłem świadkiem tego, jak jej usta, pokryte białymi cętkami, błyskawicznie ściągają się i zwierają. Gdy je odnalazłem drżącą dłonią, po raz ostatni dotarły do mnie ciche słowa, których nie dało się zrozumieć. Już nigdy więcej nie usłyszałem głosu żony, nawet jęku.
Z jej ud zaczęły wyrastać bujne białe korzonki. Na piersi zakwitł czerwony kwiat. Przez sutki przebiły się grube żółtawe pręciki o białych koniuszkach. Gdy miała jeszcze dość siły, chciała owinąć wyciągnięte ręce wokół mojej szyi. Wpatrując się w jej oczy, w których wciąż tlił się nikły blask, nieco przykucnąłem i pochyliłem się, żeby dłonie, przywodzące na myśl liście kamelii, mogły z łatwością mnie przytulić.
- Czy jest ci dobrze? - zapytałem.
W przypominających dojrzałe winogrona oczach pojawił się mglisty uśmiech.
Całą jesień obserwowałem, jak ciało żony przybiera klarowną pomarańczową barwę. Gdy otwierałem okno, jej uniesione ramiona powoli, bardzo powoli kołysały się z podmuchami wiatru.
Z końcem jesieni zaczęły spadać liście. Pomarańczowe ciało stopniowo zmieniało się w brunatne. Zadałem sobie pytanie, kiedy po raz ostatni ze sobą spaliśmy. Zamiast kwaskowatego zapachu wydzielin z jej okolic intymnych dotarł do mnie wówczas obcy aromat. Pomyślałem wtedy, że najwyraźniej zmieniła mydło albo z nudów upuściła kilka kropel perfum. Jakże to było dawno?
W jej obecnej formie nie było już prawie śladów dwunożnego zwierzęcia. Przypominające winogrona oczy stopniowo zapadły się w brunatnej łodydze. Nie mogła już niczego zobaczyć. Nie mogła już nawet poruszyć wierzchołkiem. Gdy jednak wchodziłem na loggię, czułem, jak coś trudnego do opisania i nieuchwytnego łączy nasze ciała, tak jakby przepływał przez nie delikatny prąd. To łączące nas jak cieniutka nić odczucie zanikło, kiedy opadły wszystkie liście stanowiące jej włosy i ręce, a w miejscu ściągniętych, zwartych ust powstała szczelina, z której wydobyła się znienacka garść owoców.
Zebrałem w dłonie te drobne owoce, które wysypały się jednocześnie jak ziarna granatu, i usiadłem na progu między salonem a loggią. Nigdy wcześniej czegoś podobnego nie widziałem. Owoce były jasnozielone i twarde jak ziarna słonecznika podawane w pubie z prażoną kukurydzą.
Chwyciłem jeden z nich i włożyłem do ust. Gładka skórka nie miała smaku ani zapachu. Ugryzłem z całej siły. Owoc jedynej na świecie kobiety, która była moja. Początkowo wydał mi się szczypiąco kwaśny, ale sok, który ostał się na języku, miał nieco gorzki posmak.
Następnego dnia kupiłem ponad dziesięć maleńkich okrągłych doniczek, napełniłem je po brzegi żyzną ziemią i zasadziłem owoce. Ustawiłem doniczki w równym rzędzie obok donicy z uschniętą żoną i otworzyłem okno. Wychylając się przez nie, paliłem papierosa i wspominałem zapach świeżej trawy, która wyrosła kiedyś nagle na podbrzuszu żony. Chłodny późnojesienny wiatr rozdmuchiwał papierosowy dym, plątał moje przydługie włosy.
Czy kiedy przyjdzie wiosna, żona wypuści pędy? Czy znów na piersi zakwitnie jej czerwony kwiat? Nie miałem pojęcia.
