Wstęp

"Jezus pochodził z ludu, który potrafił się modlić"1, z narodu, w którym powstała księga modlitwy - Księga Psalmów - i który w księgach biblijnych pozostawił świadectwo różnych form modlitwy i różnych sposobów zwracania się do Boga. Zwoje z Qumran czy Psalmy Salomona świadczą o tym, że także w okresie od zamknięcia Starego Testamentu do redakcji Nowego Testamentu w Izraelu powstawało bardzo wiele modlitw błagalnych, pochwalnych i hymnów. A jednak Jezus zostawił swoim uczniom tylko jedną modlitwę, kilka zdań, modlitwę najkrótszą, nie będącą wielosłowiem (zob. Mt 6,7), "modlitwę najistotniejszą, bez jakiejkolwiek retoryki (w którą tak łatwo popaść na modlitwie!), bez choćby jednego słowa za dużo"2: modlitwę Ojcze nasz3.

Ojcze nasz jest owocem modlitewnego ideału Izraela. Rzeczywiście również Żyd mógłby odmawiać tę modlitwę, gdyż jest ona zgodna z wiarą i oczekiwaniami Izraela. Ta modlitwa mogłaby być odmawiana także przez muzułmanina albo przez wierzącego przedstawiciela jeszcze innej tradycji religijnej, gdyż mamy tu do czynienia z modlitwą pełną ufności do Boga. W jej tekście, odczytywanym pobieżnie, nie wymienia się imienia Jezusa; zaś prośby w niej zawarte są takie, jakie mógłby wypowiedzieć każdy wierzący: o chleb, przebaczenie, uwolnienie od prób, pokus i zła. Koniecznie trzeba podkreślić uniwersalność modlitwy Ojcze nasz4: ta modlitwa ujawnia to, czego człowiek potrzebuje, co jest naprawdę ważne w życiu, a zatem właśnie to, o co może prosić Boga w swojej modlitwie. Tak, każdy człowiek i cała ludzkość może wyrazić siebie przez modlitwę Ojcze nasz. I właśnie dlatego wydaje się być skandalicznym fakt, że w naszych czasach chrześcijanie różnych wyznań odrzucają możliwość odmawiania tej wyjątkowej modlitwy, pozostawionej nam przez Jezusa!

Dla nas, chrześcijan, modlitwa Ojcze nasz rzeczywiście jest, jak powiedział Tertulian, breviarium totius evangelii, "skrótem całej Ewangelii"5. Co więcej, możemy stwierdzić, że mamy tu do czynienia z wzorem modlitwy w całości zawartym w Nowym Testamencie. Modlitwa Pana Jezusa, Kyriosa, jest jedyną modlitwą, którą On nam dał. To w niej wyraża się pełnia Jego życia duchowego, w niej kryją się ślady Jego modlitwy odnotowanej przez ewangelie i Jego wiara przeżywana w szczególnym związku z Ojcem. Są w tej modlitwie też Jego oczekiwanie na przyjście królestwa, Jego codzienne życie, odznaczające się prostotą i dzieleniem się z innymi, Jego znajomość Boga i świata, Jego braterstwo z innymi ludźmi, Jego doświadczenie walki ze złem... Oto dlaczego, choć prawdą jest, że Ojcze nasz mogłaby być modlitwą uniwersalną, ekumeniczną, jest jednocześnie modlitwą uczniów Jezusa, wzorem ich modlitwy.

Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej