Wstęp
Na kwiatach przysiadają wielobarwne motyle. Z zarośli wyłania się jeż. W tle słychać melodyjne ptasie trele. W cieniu drzew chętnie wyleguje się pies. Rajska kraina? Nie, Twój przyszły ogród. Własny przydomowy skrawek zieleni to nie tylko idealne miejsce do uprawy roślin i wypoczynku na świeżym powietrzu. Ogród to mieszkanie, stołówka i schronienie dla wielu gatunków zwierząt. Każdego dnia to właśnie w nim koncentruje się życie pracowitych pszczół, zjawiskowych motyli, rozśpiewanych ptaków czy nieco nieśmiałych jeży. W przydomowych ogrodach zwierzęta nierzadko znajdują swój azyl. Pośród betonowych ulic często pozostają one jedynym miejscem, gdzie mogą w spokoju odpocząć, znaleźć pożywienie i bezpieczną przestrzeń do rozrodu.
Chociaż zdaje się, że dzicy mieszkańcy ogrodów zwykle pozostają w ukryciu, w rzeczywistości to właśnie dzięki nim ogród tętni życiem. Bo jak tu relaksować się na łonie natury bez rozlegającego się wokół śpiewu ptaków? Jak cieszyć się pięknem kwiatów bez wirujących w powietrzu motyli? Jak spacerować po zielonej murawie, nie napotykając co chwilę ptaków pożywiających się na trawniku czy owadów wznoszących swoje misterne budowle? Nawet najpiękniejsze rośliny będą jedynie ciekawą kolekcją muzealną, jeśli w ogrodzie zabraknie zwierząt.
Aby ogród stał się prawdziwą zieloną oazą, warto zaprosić do niego różne gatunki zwierząt. W świecie przyrody nikt nie jest zbędny. Każdy ma do odegrania niepowtarzalną rolę: od pracowitej mrówki aż po sprytną wiewiórkę. Jednak aby w ogrodzie zamieszkał jeż, a na drzewie uwiły sobie gniazdo ptaki, nie wystarczy na oścież otworzyć bramę ogrodu i wywiesić wielką tablicę z napisem: "Zapraszamy".
Wyobraź sobie, że stajesz przed jedną z najważniejszych decyzji w swoim życiu. Chcesz znaleźć swoje miejsce na ziemi, bezpieczną przystań, w której spędzisz kolejne kilkanaście lub kilkadziesiąt lat swojego życia. Czego będziesz poszukiwać? Ciszy i spokoju? A może raczej sąsiedztwa sklepów i lokali usługowych? Gdzie powinien znaleźć się Twój wymarzony dom? Jeśli jesteś wielbicielem natury, pewnie w malowniczym, ustronnym zakątku, tuż za lasem lub w górach. A jeśli wolisz miejski gwar, docenisz mieszkanie położone w samym centrum zatłoczonej aglomeracji.
Swoje decyzje mieszkaniowe dzicy lokatorzy podejmują w podobny sposób jak ludzie. Wybierając miejsce zamieszkania, kierują się swoimi naturalnymi potrzebami i upodobaniami. Zamieszkają więc u Ciebie tylko wtedy, gdy znajdą tam wszystko, czego potrzebują: od bezpiecznego miejsca do snu i wypoczynku, przez stołówkę pełną smakowitych przekąsek, po romantyczne zakątki dla zakochanych par.
Aby założyć ogród przyjazny zwierzętom, trzeba zadbać o odpowiednią aranżację otoczenia i atrakcyjną roślinność. Nieważne, czy od wielu lat jesteś właścicielem ogrodu, czy raczej po raz pierwszy przystępujesz do jego zakładania - Twoja okolica może stać się wyjątkowym osiedlem mieszkaniowym dla dzikich lokatorów. Zacznij więc tworzyć zwierzęcą oazę już dziś...
Dlaczego warto założyć ogród przyjazny zwierzętom?
Stało się. Właśnie udało Ci się zrealizować marzenie o własnym domku za miastem, a może niewielkiej rekreacyjnej działce. Wokół Ciebie tylko zieleń i niczym nieograniczona przestrzeń. Masz niepowtarzalną okazję, by stworzyć od zera coś naprawdę niezwykłego. Ptasią ostoję. Motyli raj. A może kolorowy, wielogatunkowy ekosystem? Aranżując ogród przyjazny zwierzętom, nie tylko pomożesz przyrodzie, ale również zyskasz wyjątkowe miejsce, gdzie będziesz mógł całkowicie zatopić się w naturze i na chwilę zapomnieć o codziennych problemach. Sprawdź, dlaczego warto zaprosić do swojego ogrodu różne gatunki zwierząt.
Ochrona ginących gatunków
Postępująca degradacja środowiska naturalnego i niszczenie siedlisk powodują znaczące zmiany w świecie zwierząt. Tereny niegdyś pełne zielonych łąk i lasów obecnie stają się miejskimi pustyniami - pokrytymi asfaltem i niemal pozbawionymi roślinności. Dzikie zwierzęta coraz częściej są więc zmuszone do opuszczania swoich dotychczasowych siedlisk i poszukiwania nowych miejsc do życia.
Idea tworzenia ogrodów przyjaznych zwierzętom jest ściśle związana z troską o przyrodę. Odpowiednio zaaranżowane ogrody mogą stanowić ostoję dla dzikich zwierząt. Przydomowe zielone enklawy rozszerzają przestrzeń życiową różnych gatunków i stwarzają dla nich dodatkową bazę do żerowania czy rozrodu. Projektowanie takich miejsc ma kluczowe znaczenie dla zachowania bioróżnorodności - zarówno w skali mikro, jak i makro. Aranżując przydomową zieloną oazę, przyczynisz się więc do ochrony ginących gatunków.
Stymulacja zmysłów
Ogród pełen zwierząt zapewnia różnorodne wrażenia zmysłowe. Dzięki dzikim lokatorom można poznawać otoczenie wszystkim zmysłami, co daje poczucie niezwykłego związku z naturą. Obcowanie ze zwierzętami wyostrza zmysły i skłania do większego skupienia się na tym, co dzieje się wokół. Odwiedzające ogród ptaki czy owady dostarczają przyjemnych wrażeń słuchowych i wizualnych. Latające i biegające zwierzaki dodają dynamiki ogrodowi. W ogrodzie przyjaznym zwierzętom nie brakuje również elementów aranżacji pobudzających zmysły. Kolorowe kwiaty, pachnące rośliny miododajne, krzewy i drzewa owocowe, zbiorniki wodne czy stosy liści - sprawiają, że nie sposób tu się nudzić.
Możliwość bliskiego obcowania z naturą
Ogród przyjazny zwierzętom to idealna przestrzeń do prowadzenia przyrodniczych obserwacji. Tutaj, jak nigdzie indziej, przyroda jest dosłownie na wyciągnięcie ręki. Wielbiciele zwierząt nie muszą już wyjeżdżać do lasu czy odwiedzać ogrodu zoologicznego, by cieszyć się z towarzystwa różnych gatunków. W dzikim ogrodzie można spotkać liczne rodzime zwierzaki, należące do gromad: ssaków, ptaków, płazów, gadów, pajęczaków czy owadów. Ogród bioróżnorodności daje niepowtarzalną szansę na lepsze poznanie bogactwa gatunkowego swojego otoczenia oraz podpatrywanie niezwykłych zachowań zwierząt.
Edukacyjny wymiar dzikiego ogrodu ma szczególne znaczenie dla dzieci. To właśnie przebywanie w nim może obudzić u młodych odkrywców przyrodniczą pasję. Żywe lekcje w ogrodzie stanowią doskonałą okazję do kształtowania u dzieci szacunku do przyrody i odpowiedzialności za stan środowiska.
Łatwość pielęgnacji i niskie koszty utrzymania
Ogrody przyciągające dzikie zwierzęta nie wymagają skomplikowanej pielęgnacji. Pod względem aranżacji przypominają naturalne zbiorowiska roślinne. Z tego powodu właściciele takich ogrodów nie muszą martwić się częstymi zabiegami pielęgnacyjnymi: odchwaszczaniem, przycinaniem, koszeniem, podlewaniem czy nawożeniem. Dzikie ogrody są praktycznie bezobsługowe, dlatego stanowią świetną propozycję dla osób zapracowanych, którym brakuje czasu na pielęgnację zieleni. Właściciele ogrodów naturalistycznych nie muszą ponosić również wysokich kosztów związanych np. z nawadnianiem czy nawożeniem roślin.
Atrakcyjny wygląd
Ogrody przyjazne dla zwierząt są wyjątkowe nie tylko z powodów ekologicznych. Taka przestrzeń może stać się oryginalną ozdobą otoczenia. Ogród bioróżnorodności z pewnością będzie cieszył Twoje oczy przez lata. Za sprawą dużej różnorodności gatunkowej i bogactwa rodzimych gatunków roślin taka przestrzeń jest niezwykle barwna i atrakcyjna wizualnie. Dodatkowo zazwyczaj dobrze wpisuje się okoliczny pejzaż, stanowiąc jego rozszerzenie.
Dzikie ogrody wyróżniają się także bujną roślinnością, która swobodnie się rozrasta. Ich wygląd naturalnie ewoluuje z każdą kolejną porą roku i z upływem lat, dlatego nigdy nie wyglądają tak samo. Można podziwiać je wiosną, latem, jesienią i zimą. Zawsze są piękne.
Podstawowe zasady aranżacji dzikiego ogrodu
Wszystko zaczyna się od dobrego projektu. Jeśli chcesz stworzyć w sąsiedztwie swojego domu prawdziwy raj dla zwierząt, musisz uwzględnić kilka ważnych aspektów.
Wielkość ogrodu
Im większa powierzchnia ogrodu, tym bardziej różnorodna i złożona powinna być jego aranżacja. W dużych ogrodach możliwe jest stworzenie oddzielnych zakątków przyjaznych pszczołom, ptakom, małym ssakom czy płazom. Z kolei na mniejszej przestrzeni znacznie lepszym rozwiązaniem może być zaaranżowanie zwierzęcego azylu w jednym miejscu ogrodu (np. ustronnym zakątku położonym za domem czy w nasłonecznionej części działki).
Styl ogrodu
Ogród przyjazny dla zwierząt można urządzić w różnych stylach. Jego charakter najlepiej jednak współgra ze stylem naturalistycznym i rustykalnym (wiejskim). W ogrodach zaprojektowanych w innych stylach przestrzeń przyjazną dla dzikich zwierząt warto zaprojektować na skraju (np. z tyłu ogrodu, przy ogrodzeniu) lub wydzielić za pomocą elementów architektonicznych bądź dekoracji.
Warunki środowiskowe panujące w ogrodzie
Aranżację ogrodu zawsze należy dopasować do naturalnych warunków panujących w otoczeniu, takich jak m.in.: nasłonecznienie, wilgotność, typ gleby, rzeźba terenu. Na podmokłym terenie warto stworzyć oczko wodne lub rabaty bagienne, które staną się idealnym siedliskiem dla płazów i owadów. Z kolei silnie nasłonecznioną część ogrodu można wykorzystać do założenia łąki kwietnej - przyciągającej motyle, pszczoły i inne owady zapylające.
Lokalizacja ogrodu
Przestrzeń ogrodu powinna być niejako rozszerzeniem natury. Najlepiej więc zaplanować wszystkie nasadzenia, inspirując się roślinnością występującą w okolicy. Jeśli mieszkasz w pobliżu lasu, z powodzeniem możesz stworzyć ogródek leśny. W ogrodzie zlokalizowanym w sąsiedztwie łąki dobrym rozwiązaniem będzie natomiast zaaranżowanie łąki kwietnej.
Naturalne uwarunkowania przyrodnicze
Aranżację swojego ogrodu powinieneś dopasować do wymagań dzikich zwierząt, które zamieszkują Twoją okolicę. Jeśli nie mieszkasz w pobliżu lasu czy parku, raczej nie uda Ci się przyciągnąć do swojego ogrodu wiewiórki ani dzięcioła. Na niewiele się więc zda sadzenie drzew z apetycznymi orzeszkami. Zadbaj raczej o atrakcyjną przestrzeń dla gatunków, które na co dzień możesz spotkać podczas spacerów po okolicy.
Indywidualne potrzeby i upodobania
Dziki ogród powinien być przyjazny zarówno dla zwierząt, jak i dla ludzi. Z tego powodu musisz tak rozplanować wszystkie jego strefy, by potrzeby i wymagania zwierząt nie kolidowały z Twoimi. Nie projektuj więc stołówki dla ptaków w pobliżu głównej ścieżki ani ulicy. Zadbaj również o odpowiedni dystans między zakątkiem dla owadów a placem dziecięcych zabaw czy strefą wypoczynku. Koniecznie zaplanuj w ogrodzie miejsca zapewniające dobrą widoczność, z których będziesz mógł bezpiecznie i dyskretnie obserwować dzikich mieszkańców Twojego ogrodu.
