Nysa. Mały przewodnik po zabytkach - Marek Sikorski

Kup ebooka

4.04 zł
3.35 zł (3,43 zł najniższa cena z 30 dni)

-
Proszę czekać

Z dziejów miasta

Widok Nysy, Kronika świata, Hartmann Schedel, 1493 r.

Nysa - nazwa miasta pochodzi od rzeki Nysy, której nazwa istniała wcześniej, zanim pojawiła się w tym miejscu osada. Nazwa ta jako "Niza" poświadczona jest już w XI wieku w Kronice Czechów Kosmasa pod 991 rokiem. Zapis "fluminis Niza" znajdujemy też w dokumencie Ottona III z 1000 roku. Thietmar, niemiecki kronikarz, wymienił na przełomie X i XI wieku "provinciam Nice". Również pochodząca z XIII wieku Księga henrykowska z opactwa Cystersów w Henrykowie podaje nazwę "Nyza". Trudno jest jednoznacznie wyjaśnić pochodzenie tej nazwy. Być może oznaczała ona niskie położenie strumienia rzeki lub po prostu płynącą rzekę. W każdym razie mamy tu do czynienia ze starosłowiańską nazwą. Jan Długosz w Rocznikach, w XV wieku, wyjaśnił, że miasto to ma nazwę pochodzącą od tej rzeki. Taki sam pogląd znajdujemy w Kronice świata Hartmanna Schedla z 1493 r. Na przestrzeni dziejów nazwę tej miejscowości pisano w różny sposób: "Nysa" (1223), "Nise" (1367), "Neise" (1435), "Nissa" (1493), "Neysse" (1566).

Początki Nysy giną w mrokach średniowiecznej historii, jak zresztą wielu śląskich miast. Najprawdopodobniej sięgają one XII wieku. Nysa to miasto, które przez wiele stuleci należało do biskupstwa wrocławskiego. Było ono stolicą księstwa biskupiego od czasów średniowiecza aż do sekularyzacji w 1810 roku. Tutaj działało wielu artystów czeskiego i niemieckiego pochodzenia i wskutek tego pojawiły się różnorodne wpływy artystyczne wybitnych europejskich twórców i ich dzieł.

Centrum miasta, widok w stronę Domu Wagi Miejskiej

Czynnikiem kształtującym oblicze miasta była działalność biskupów wrocławskich, a szczególne zasługi miał biskup Franciszek Ludwik von Neuburg (1683-1732) - jeden z największych mecenasów sztuki i kultury epoki nowożytnej na Śląsku. Dzieje miasta wypełniały dramatyczne wydarzenia takie jak wojny husyckie, wojna trzydziestoletnia, wojny śląskie, czy wojny napoleońskie. Doprowadziły one do zniszczeń, a wskutek tego spowodowały upadek miasta i wyniszczenie ludności. Przyczyniało się to wiele razy do wybuchu epidemii zarazy, która dziesiątkowała ludność. W wielu przypadkach doprowadziło to do wybuchu fanatyzmu religijnego, który objawił się typowym dla tych terenów i czasów prześladowaniem kobiet posądzanych o czary, a w samej Nysie spalono kilkadziesiąt ofiar religijnej przemocy - jest to niechlubna, ale prawdziwa karta dziejów miasta. Nysa podobnie jak inne śląskie miasta zmieniała swoją historyczną przynależność.

Widok w stronę Wieży Bramy Wrocławskiej

Początkowo należała do piastowskich śląskich władców, do czeskiej korony, następnie do monarchii habsburskiej, później do państwa pruskiego i niemieckiego. W czasie drugiej wojny światowej Nysę zamieniono w twierdzę i wskutek działań wojennych zostało miasto zniszczone. W 1945 roku wskutek zmian terytorialnych podobnie jak reszta Śląska przeszła w ręce polskie. Miasto zostało szybko odbudowane i z czasem stało się silnym ośrodkiem przemysłowym, tutaj bowiem kiedyś produkowano słynne w całym kraju samochody dostawcze Nysa. Obecnie miasto posiada charakter handlowy i należy do prężnych miejscowości Opolszczyzny.