SKĄD POCHODZI KAWA, KTÓRĄ PIJEMY?
Kawowiec jest krzewem średniej wielkości, o wysokości sięgającej 9 m, rośnie w strefie wilgotnej, rozciągającej się między zwrotnikiem Raka a zwrotnikiem Koziorożca. Spotyka się go na wybrzeżach mórz lub w górach, w różnych krajach Ameryki Południowej, na Wybrzeżu Kości Słoniowej, na Madagaskarze, w Azji.
Rośnie w miejscach nasłonecznionych i przewiewnych (wietrznych), wydaje owoce w kolorze wiśniowym, o słodkim smaku. Pestka owocu kawowca składa się z dwóch nasion ułożonych naprzeciw siebie: są to ziarna kawy.
Owoce zrywa się, suszy na słońcu, a następnie przecina ich miąższ, by wyjąć ziarna: zieloną kawę, którą potem poddaje się procesowi palenia bądź nie, zależnie od upodobań konsumentów.
KRÓTKA HISTORIA KAWY
Kawa początkowo rosła w Etiopii (dawnej Abisynii), w regionie Kaffa (dziś Kafa). Istnieje legenda, że w XII w. właściwości kawy odkrył pewien pasterz, który zaobserwował efekt wzmocnienia i pobudzenia u owiec po jej zjedzeniu. Później kawa uprawiana była w Arabii.
W XVI w. w Mekce, a następnie w Kairze, zwierzchnicy islamscy wprowadzili zakaz spożywania kawy ze względu na jej pobudzające działanie na psychikę, jednak arabska społeczność nie podzielała tej opinii i buntowała się tak, że zakaz został zniesiony.
WARTO WIEDZIEĆ
Arabowie nadali kawie, którą uprawiali, nazwę k'hawah, która oznacza "przywracający siły, dodający nowych sił". Słowo to następnie przekształciło się w tureckie qahv?, by na koniec stać się włoskim caffe i francuskim café. Polska nazwa nawiązuje do najstarszej arabskiej formy.
W XVII w. kawa stała się bardzo popularna w Europie i powstały pierwsze słynne kawiarnie (najpierw w Londynie). Brazylia rozpoczęła uprawę kawy na początku XVIII w., nieco później rozpowszechniła się ona w Kolumbii.
W XIX w. kawa została zbadana naukowo. Friedlieb Ferdynand Runge odkrył kofeinę. Justus von Liebig zaliczył tę substancję do puryn, których pochodną jest kwas moczowy. Senthouse z kolei ustalił, że także liście kawowca zawierają kofeinę.
WYBÓR KAWY I CZYNNIKI DECYDUJĄCE O SMAKU
Każdy kraj wykonuje u siebie mieszanki ziaren kawy pochodzących z różnych obszarów, dostosowując je do upodobań smakowych miejscowych konsumentów. Po tym etapie, w procesie palenia ziarno kawy jest poddawane działaniu bardzo wysokiej temperatury, sięgającej 250?C. Ilość dostarczanego powietrza i temperatura, do której podgrzewa się ziarno to główne czynniki decydujące o smaku, kolorze i aromacie kawy. Bardzo wysoka temperatura daje kawę mocną, o bogatym smaku, mało kwaśną, a z kolei temperatura niższa sprawia, że otrzymuje się kawę łagodniejszą, o mniej intensywnej barwie.
Sposób mielenia kawy znacząco wpływa na jej smak. Im grubiej zmielona jest kawa, tym szybciej przepływa przez nią strumień wody, a smak jest słabiej wyczuwalny. I odpowiednio, im drobniej zmielona kawa, tym subtelniejszy, ale wyrazisty aromat.
KAWA BIO I FAIR TRADE
Ogólne preferencje konsumentów dotyczące kawy zmieniają się wraz z czasem. Jednak coraz częściej zmieniają się kryteria, którymi kierują się konsumenci przy wyborze odpowiedniej kawy.
Do tych kryteriów zalicza się wzgląd na ochronę środowiska naturalnego i związane z nim ograniczenie śmiecenia i zanieczyszczeń. Z kolei odkąd ruch pod nazwą Sprawiedliwy Handel (Fair Trade) zwrócił uwagę na rolnictwo w krajach słabo uprzemysłowionych, respektowane są jego wymogi.
Poza tym w dobie globalizacji żaden konsument nie może pozostawać obojętny na warunki pracy robotników rolnych w krajach producenckich, w tym często dzieci i osób w podeszłym wieku.
Ponadto w ostatnich latach kursy kawy na rynkach światowych spadły, a czterej główni gracze nie wprowadzili obniżki ceny sprzedaży, a dodatkowy dochód zachowali dla siebie.
Zakupy dokonywane w ramach Sprawiedliwego Handlu pozwalają na sprzeciwienie się stałej cenie kawy i nabywanie od różnych producentów ziarna kawy w wyższej cenie i o zdecydowanie lepszej jakości.
Obecnie ceny surowców gwałtownie rosną, a wraz z nimi cena kawy. Cena "sprawiedliwa" rośnie w ślad za rynkową. Można by przypuszczać, że obniżając cenę, producenci obniżą jakość. To jednak nie jest możliwe w Fair Trade, który jest obwarowany surowymi rygorami i gwarantowanymi zobowiązaniami producentów.
Oprócz tego sieć sprzedaży w ramach Sprawiedliwego Handlu pomija wielu pośredników, co pozwala obniżyć koszty, a także zachować dobrą jakość produktu.
Inaczej mówiąc, notowania rosną lub spadają, a jakość kawy produkowanej i dystrybuowanej w ramach Sprawiedliwego Handlu nie zmienia się.
JAK PRZYGOTOWAĆ DOBRĄ KAWĘ?
POMYSŁ
Jeżeli chcesz zaskoczyć swoich gości, pozostaw przygotowane filiżanki w cieplej wodzie (do wysokości około 2 cm). Wytrzyj je tuż przed nalaniem do nich kawy. Kawa podana w ciepłych filiżankach nie wystygnie zbyt szybko, a prócz tego dotknięcie palcami filiżanki będzie bardzo przyjemne.
Aby przygotować dobrą kawę, należy:
- przechowywać kawę w chłodnym miejscu, w szczelnie zamkniętym opakowaniu,
- używać:
- odpowiedniej, czystej kafetierki lub zaparzacza,
- wody niezbyt twardej i niechlorowanej, wrzącej (tylko woda w temperaturze wrzenia pozwala wydobyć odpowiedni aromat kawy),
- optymalnej ilości kawy, czyli 4-6 g na filiżankę,
- ekspresu ciśnieniowego, który gwarantuje ciśnienie
15 barów lub wyższe (jeżeli lubisz kawę o intensywnym smaku),
- podawać natychmiast po zaparzeniu.
UWAGA
Odpowiednie mielenie kawy to jeszcze nie wszystko. Na ostateczny smak kawy wyczuwany przez nasze kubki smakowe mają wpływ różne czynniki: czas przepływu wody przez zmielone ziarno, odpowiednie ciśnienie wody oraz naczynia i urządzenia, których używa się do przygotowania naparu. Niektóre kawy nie tolerują zbyt długiego procesu zaparzania. Warto więc wybierać odpowiednio dobrane gotowe mieszanki kawy.
WARTO WIEDZIEĆ
Jak zmielona do jakiego urządzenia
- Ekspres z podajnikiem kawa grubo zmielona - Ekspres ciśnieniowy kawa drobno zmielona (do espresso - bardzo drobno) - Ekspres przelewowy - Kafetierka typu włoskiego (inne nazwy: moka, makinetka, kawiarka) kawa drobno zmielona - Zaparzacz kawa średnio zmielona - Tygielek do kawy po turecku kawa najbardziej drobno zmielona
KAWA NA WIELE SPOSOBÓW
RÓŻNE ODMIANY KAWY
SKŁAD CHEMICZNY KAWY
