? Copyright by Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., Warszawa 2023

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Autorka i Wydawnictwo dołożyli wszelkich starań, aby wybór i dawkowanie leków w tym opracowaniu były zgodne z aktualnymi wskazaniami i praktyką kliniczną. Mimo to, ze względu na stan wiedzy, zmiany regulacji prawnych i nieprzerwany napływ nowych wyników badań dotyczących podstawowych i niepożądanych działań leków, Czytelnik musi brać pod uwagę informacje zawarte w ulotce dołączonej do każdego opakowania, aby nie przeoczyć ewentualnych zmian we wskazaniach i dawkowaniu. Dotyczy to także specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności. Należy o tym pamiętać, zwłaszcza w przypadku nowych lub rzadko stosowanych substancji.

Recenzent: prof. dr hab. n. med. Mariusz Lipski

Wydawca: Marta Diana Rozwadowska

Redaktor prowadzący: Barbara Nowak-Pacholczak

Redaktor merytoryczny: Zespół

Producent: Anna Badura

Projekt okładki i stron tytułowych: Kamil Bober (Project Beast Sp. z o.o.)

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.: Michał Latusek

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2023r. (Wydanie I)

Warszawa 2023

PZWL Wydawnictwo Lekarskie

ISBN 978-83-01-22851-4

DOI: https://doi.org/10.53271/2022.112

Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.

ul. G. Daimlera 2

02-460 Warszawa

pwn.pl

Księgarnia wysyłkowa:

tel. 42 680 44 88; infolinia: 801 33 33 88

Informacje w sprawie współpracy reklamowej: BR.PZWL@pwn.pl

ANATOMIA GŁOWY I SZYI

- 1. Wybierz prawidłowe stwierdzenia na temat nerwu zębodołowego dolnego.

Jest nerwem wyłącznie czuciowym. Jest nerwem wyłącznie ruchowym. Pochodzi od trzeciej gałęzi nerwu trójdzielnego. Przebiega w kanale żuchwy.

A) 1, 3 ,4 B) 2, 3, 4 C) 1, 4 D) 2, 3 E) 3, 4

- 2. Wybierz fałszywe stwierdzenie na temat nerwu bródkowego.

Wychodzi przez otwór bródkowy. Jest jedną z najmniejszych gałęzi nerwu zębodołowego dolnego. Unerwia czuciowo wargę dolną.

A) 1, 2, 3 B) Tylko 2 C) 2, 3 D) 1, 3 E) Żadne

- 3. Dno jamy ustnej:

Tworzą tkanki miękkie bez podłoża kostnego. Mięsko podjęzykowe leży bocznie od podstawy wędzidełka wargi górnej. Pod błoną śluzową dna jamy ustnej znajduje się przestrzeń podjęzykowa. Prawidłowe są odpowiedzi A + C. Prawidłowe są odpowiedzi B + C.

- 4. Ślinianka podjęzykowa:

zlokalizowana jest w tylnej części dna jamy ustnej. ma kształt włóczni. jej tylny biegun przylega do przedniej części ślinianki podżuchwowej. Prawidłowe są odpowiedzi A + B. Prawidłowe są odpowiedzi B + C.

- 5. Ślinianka podżuchwowa:

kształtem przypomina stożek. uchodzi na mięsku podjęzykowym. jest gruczołem.

A) 1, 2, 3 B) 1, 3 C) 2, 3 D) Tylko 3 E) 1, 2

- 6. Przewód ślinianki przyusznej:

biegnie po mięśniu żwaczu. przechodzi przez mięsień policzkowy. ujście zlokalizowane jest na wysokości drugiego górnego zęba trzonowego. Prawidłowe są odpowiedzi A + C. Prawidłowe są odpowiedzi A + B + C.

- 7. Wybierz błędne ograniczenie dołu skrzydłowo-podniebiennego.

Od przodu ograniczony jest przez guz szczęki. Tylną ścianę tworzy wyrostek skrzydłowaty. Boczna ściana łączy dół skrzydłowo-podniebienny z dołem zażuchwowym.

A) 1, 2, 3 B) Tylko 1 C) 2, 3 D) 1, 2 E) 1, 3

- 8. Wskaż lokalizację w obrębie jamy ustnej możliwą do pobrania przeszczepu przy konieczności uzupełnienia ubytków dziąsła zrogowaciałego wokół zębów.

Dno jamy ustnej. Podniebienie twarde. Policzek. Tylna ściana gardła. Żadne z powyższych.

- 9. Największą spośród zatok przynosowych jest:

zatoka klinowa. zatoka szczękowa. zatoka czołowa. zatoka sitowa. zatoka łzowa.

- 10. Ujście zatoki szczękowej znajduje się w ścianie:

przyśrodkowej. bocznej. przedniej. tylnej. dolnej.

- 11. Unerwienie zatoki szczękowej stanowią:

gałęzie ze zwoju skrzydłowo-podniebiennego. gałęzie zębodołowe górne. gałęzie zębodołowe dolne. odgałęzienia nerwu podoczodołowego.

A) 1, 2, 3, 4 B) 1, 4 C) 1, 3, 4 D) 1, 2, 4 E) Tylko 1

DIAGNOSTYKA, RADIOLOGIA

- 1. Wskaż informacje dotyczące badania pacjenta zawierające się w wywiadzie ogólnym.

Uczulenia na środki znieczulenia miejscowego. Uczulenie na penicylinę. Schorzenia współistniejące, np. wirusowe zapalenie wątroby. Skłonność do przedłużającego się krwawienia. Używki, np. papierosy.

A) 1, 2, 3 B) 3, 4 C) 3, 4, 5 D) 2, 3, 4 E) Wszystkie wymienione

- 2. W badaniu przedmiotowym miejscowym zewnątrzustnym ocenia się:

staw skroniowo-żuchwowy. nerwy czaszkowe. węzły chłonne. szyję.

A) Tylko 1 B) 1, 3 C) Tylko 4 D) 1, 3, 4 E) Wszystkie wymienione

- 3. Badanie nerwów czaszkowych, w tym istotnego z punktu widzenia lekarza dentysty nerwu trójdzielnego, polega na ocenie uciskowej jego zakończeń w otworach:

nadoczodołowych i podoczodołowych. nadoczodołowych, podoczodołowych i bródkowych. nadoczodołowych, podoczodołowych i na wyrostku rylcowatym. nadoczodołowych, podoczodołowych i na wyrostku sutkowatym. Żadne z powyższych.

- 4. Ile stopni ma wskaźnik anamnestyczny dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych według Helkimo?

Dwa. Trzy. Cztery. Pięć. Sześć.

- 5. Węzły chłonne podbródkowe zbierają chłonkę z zębów:

34, 33, 32, 31, 41, 42, 43, 44. 33, 32, 31, 41, 42, 43. 32, 31, 41, 42. 32, 31, 41, 42, 12, 11, 21, 22. 33, 32, 31, 41, 42, 43, 13, 12, 11, 21, 22, 23.

- 6. Wybierz objawy, które ocenia wskaźnik kliniczny dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych według Helkimo.

Ból podczas ruchów żuchwy. Występowanie krwiaków w okolicy głów stawowych. Amplituda ruchów żuchwy. Ból mięśni podczas badania palpacyjnego wewnątrzustnego.

A) 1, 2, 3, 4 B) 1, 2 C) 3, 4 D) 1, 3, 4 E) 2, 4

- 7. Węzły chłonne podżuchwowe dzielą się na:

dwie grupy węzłów: I i II. trzy grupy węzłów: A, B, C. cztery grupy węzłów: 1, 2, 3, 4. pięć grup węzłów: a, b, c, d, e. Żadne z powyższych.

- 8. Jak nazywamy zjawisko odciągania brzegu dziąsła przy ruchach wargi?

Zespół pociągania. Puff. Pull syndrom. Prawidłowe są odpowiedzi A + B. Prawidłowe są odpowiedzi A + C.

- 9. W klasyfikacji wędzidełek wargi górnej i dolnego według Placka przyczep wędzidełka, który zlokalizowany jest na brodawce międzyzębowej, oznaczamy jako:

V. IV. III. II. I.

- 10. Chłonkę z zęba 16. zbierają węzły chłonne:

podbródkowe. podżuchwowe grupy A. podżuchwowe grupy A i B. podżuchwowe grupy B i C. Prawidłowe są odpowiedzi A + D.

- 11. W badaniu testem elektrycznym najniższy próg pobudliwości będą miały:

zęby sieczne. kły. zęby przedtrzonowe. zęby trzonowe. Próg pobudliwości będzie taki sam dla różnych grup zębowych u konkretnego pacjenta.

- 12. Badanie cytologiczne polega na ocenie cech morfologicznych komórek, które są pobrane metodą złuszczania z powierzchni zmiany. Do takiego badania kwalifikują się zmiany z uszkodzoną powierzchnią na błonie śluzowej. Jest jednak od tego wyjątek, wskaż jaki.

Leukoplakia. Liszaj płaski. Choroba Bowena. Erytroplakia. Owrzodzenia.

- 13. Wybierz spośród poniższych przeciwwskazania do pobierania wycinków.

Powierzchowne naczyniaki krwionośne. Małe guzki możliwe do usunięcia w całości. Plamy przebarwione na ciemno, które znikają pod wpływem ucisku.

A) 1, 2, 3 B) 2, 3 C) Tylko 2 D) 1, 2 E) Tylko 3

- 14. Jeśli powstały obraz radiologiczny jest skrócony, mówimy, że jest:

izometryczny. hipometryczny. hipermetryczny. Prawidłowe są odpowiedzi A + B. Prawidłowe są odpowiedzi A + C.

- 15. Kiedy stosowana jest technika wykonywania małoformatowych zdjęć wewnątrzustnych według LeMastera?

U pacjentów z płytkim podniebieniem. W celu ominięcia cienia rzucanego przez kość jarzmową. U pacjentów z długim wyrostkiem rylcowatym. Prawidłowe są odpowiedzi A + B. Prawidłowe są odpowiedzi A + B + C.

- 16. Wybierz spośród poniższych wady techniki izometrii Cieszyńskiego.

Konieczność użycia trzymadełek i ich sterylizacji. Wygodne ustawienie kliszy w jamie ustnej. Trudność w utrzymaniu ortoradialności. Częściowe nienaświetlenie filmu.

A) 1, 3 B) 2, 3, 4 C) 1, 3 D) 1, 2, 4 E) 3, 4

- 17. Do oceny położenia korzeni zęba w stosunku do dna zatoki szczękowej na zdjęciu radiologicznym można wykorzystać technikę pomocniczą według:

Parmy. Petersona. Mloska. LeMastera. Cieszyńskiego.

- 18. Ile wynosi dawka promieniowania w przypadku wykonania u pacjenta zdjęcia RVG?

2-5 mikroSv. 20-25 mikroSv. 55-72 mikroSv. 100-120 mikroSv. 210-220 mikroSv.

PACJENT Z CHOROBAMI OGÓLNOUSTROJOWYMI

- 1. Pacjent w gabinecie stomatologicznym ma napad padaczkowy, który się przedłuża i obecnie trwa już 10 minut. Co należy zrobić w takiej sytuacji?

Podać dożylnie penicylinę i zawiadomić pogotowie ratunkowe. Podać tlen i zawiadomić pogotowie ratunkowe. Włożyć do ust zwinięty bandaż, gdyż przedłużający się napad może spowodować groźne skutki w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego. Nadal podtrzymywać głowę, aby nie doszło do urazu i cierpliwie czekać na zakończenie napadu. Żadne z powyższych.

- 2. Która z poniższych interwencji nie stanowi pierwszej pomocy przy omdleniu pacjenta?

Uniesienie kończyn dolnych do góry. Położenie zwilżonej chłodną wodą chusteczki na kark i czoło. Ułożenie w pozycji bezpiecznej horyzontalnej. Zapewnienie dostępu świeżego powietrza. Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

- 3. Wskaż, który z poniższych czynników jest związany z uszkodzeniem nerwu wzrokowego?

Hiperosmia. Zespół Millarda-Gublera. Półpasiec. Choroba Recklinghausen. Żadne z powyższych.

- 4. W jakiej jednostce chorobowej może występować porażenie nerwu twarzowego?

Zespół Möbiusa. Choroba Recklinghausen. Zespół Tolosy-Hunta. Choroba Alzheimera. Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

- 5. Wskaż, co może występować w zespole Merkelssona-Rozenthala.

Obrzęk zapalny twarzy, zwykle wargi górnej. Porażenie nerwu IV. Język pobruzdowany. Prawidłowe są odpowiedzi A + B. Prawidłowe są odpowiedzi A + C.

- 6. Wskaż prawidłowy antybiotyk pierwszego rzutu wraz z dawkowaniem u pacjenta jako profilaktykę infekcyjnego zapalenia wsierdzia przed zabiegiem w gabinecie stomatologicznym.

Amoksycylina 2 g doustnie w jednej dawce 30-60 minut przed zabiegiem. Klindamycyna 600 mg doustnie 60 minut przed zabiegiem. Ampicylina 1 g doustnie 24 godziny przed zabiegiem. Amoksycylina 1 g doustnie 12 godzin przed zabiegiem. Klindamycyna 600 mg doustnie 24 godziny przed zabiegiem.

RADIOTERAPIA I CHEMIOTERAPIA

Uszkodzenia popromienne

Wczesne

Późne

Miejscowe

Ogólne

Do 6 miesięcy po skończeniu radioterapii

Powyżej 6 miesięcy po skończeniu radioterapii

Rumień

Powikłania na tle uszkodzenia szpiku kostnego

Oparzenie skóry

Gorączka

Zapalenie/martwica błon śluzowych

Wymioty

Zwłóknienie tkanek

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Odczyny zapalne

Upośledzenie funkcji danego narządu

- 1. Uszkodzenia popromienne późne w wyniku odbytej radioterapii to te, które pojawiły się, licząc od dnia jej zakończenia powyżej:

7 dni. miesiąca. 3 miesięcy. 5 miesięcy. 6 miesięcy.

- 2. Wybierz, co stanowi skutek uboczny chemioterapii.

Choroby przyzębia. Utrudnione gojenie ran. Krwawienia. Choroba Bowena. Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.

A) 1, 3, 4 B) 1, 3, 5 C) 3, 4, 5 D) 1, 2, 3, 5 E) 2, 4, 5

- 3. Wskaż, co nie jest najczęstszym skutkiem ubocznym radioterapii obszaru jamy ustnej, głowy i szyi.

Osteoradionekroza. Kserostomia. Grzybica jamy ustnej. Przetoki. Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

- 4. Kserostomia, jako skutek uboczny radioterapii okolicy jamy ustnej, głowy i szyi, pojawia się w wyniku:

uszkodzenia ślinianek. martwicy błony śluzowej jamy ustnej. zwiększonego zapotrzebowania organizmu na wodę. rozwoju licznych ubytków próchnicowych. Prawidłowe są odpowiedzi B + D.

- 5. Wybierz, co zalecisz pacjentowi w aspekcie stomatologicznym w czasie radioterapii.

Wykonywanie zdjęć skrzydłowo-zgryzowych w odstępach 2-3-tygodniowych. Używanie substytutów śliny. Unikanie używek w postaci alkoholu. Ćwiczenia mięśniowe, aby zminimalizować ryzyko powstania szczękościsku.

A) 1, 2, 3, 4 B) Tylko 3 C) 2, 3 D) 2, 3, 4 E) 1, 4

- 6. Co, spośród niżej wymienionych, nie jest zalecane pacjentom stomatologicznym w trakcie chemioterapii?

Używanie płukanek z chlorheksydyną. Podanie preparatów kwasu foliowego w celu zmniejszenia ryzyka powstania owrzodzeń na błonach śluzowych. Podawanie witamy A, aby zminimalizować owrzodzenia jamy ustnej. Podanie szczepionki przeciw tężcowi. Prawidłowe są odpowiedzi B + C.

- 7. W celu zmniejszenia ryzyka powstawania owrzodzeń błon śluzowych jamy ustnej w czasie chemioterapii, zalecane jest podawanie preparatów:

z kwasem acetylosalicylowym. kwasu foliowego i witaminy A. witaminy B12. żelaza. cynku i fosforu.

- 8. Jaki jest minimalny czas, w którym należy wykonać ekstrakcję zęba przed rozpoczęciem napromieniania, aby osiągnąć wygojenie rany poekstrakcyjnej?

3 dni. 7 dni. 10 dni. 14 dni. 2 miesiące.

- 9. Pacjent zakończył 4 tygodnie temu chemioterapię. Konieczna jest u niego ekstrakcja zęba 25. Jakie badanie kontrolne zlecisz, zanim podejmiesz decyzję o leczeniu chirurgicznym?

Wykonanie zdjęcia pantomograficznego i odroczenie ekstrakcji o 4 tygodnie. Badanie morfologii krwi, a przy wynikach w granicach normy wykonasz ekstrakcję. Badanie krwi w moczu, a ząb zabezpieczysz tymczasowym wypełnieniem glassjonomerowym. Badanie krwi utajonej w kale i wykonanie ekstrakcji po 6-8 tygodniach od zakończenia chemioterapii. Brak prawidłowej odpowiedzi.

- 10. Wskaż właściwe zasady postępowania w celu minimalizowania ryzyka osteoradionekrozy podczas ekstrakcji zębów po radioterapii obszaru jamy ustnej, głowy i szyi.

Podanie antybiotyku o szerokim spektrum działania. Znieczulenie należy wykonać z możliwie najwyższym dodatkiem noradrenaliny. Ranę poekstrakcyjną należy zabezpieczyć szczelnie szwami. Do rozważenia terapia hiperbaryczna w okresie gojenia poekstrakcyjnego.

A) 1, 2, 3, 4 B) 3, 4 C) Tylko 3 D) 1, 2, 3 E) 1, 3, 4

ASEPTYKA I ANTYSEPTYKA

- 1. Wybierz błędną odpowiedź dotyczącą cech dobrego środka odkażającego.

Ulega inaktywacji w kontakcie ze śliną. Nie posiada nieprzyjemnego zapachu. Ma możliwie największy zakres działania. Skutecznie odkaża w krótkim czasie. Brak błędnej odpowiedzi.

- 2. Wskaż prawidłowe stwierdzenia na temat działania nadtlenku wodoru.

Należy do grupy halogenów. Znajduje zastosowanie w odkażaniu jam ciała, np. zatok szczękowych przy przewlekłych zapaleniach. Częste stosowanie do płukania jamy ustnej może spowodować przerost brodawek nitkowatych języka.

A) 1, 2, 3 B) 2, 3 C) Tylko 2 D) Tylko 3 E) 1, 3

- 3. Do grupy halogenów nie należy:

perhydrol. jod. chlor. Prawidłowe są odpowiedzi A + B. Prawidłowe są odpowiedzi B + C.

- 4. Wybierz fałszywe zdanie na temat eugenolu.

Jest głównym składnikiem olejku goździkowego. Należy do organicznych środków odkażających. Ma działanie miejscowo znieczulające. Może być stosowany w chirurgii stomatologicznej jako składnik preparatów złożonych w poekstrakcyjnym zapaleniu zębodołu. Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

- 5. Wskaż prawidłowe stwierdzenia na temat chlorheksydyny.

Działa na formy przetrwalnikowe. Nie może być stosowana do odkażania skóry. Może być stosowana do odkażania błon śluzowych. Używana do płukania jamy ustnej powyżej 2 tygodni może doprowadzić do powstawania ciemnych osadów na zębach.

A) 1, 2, 4 B) 1, 2, 3 C) 2, 3 D) 3, 4 E) 1, 3, 4

- 6. Wirus zapalenia wątroby typu C jest przenoszony przez kontakt z:

zakażonymi odchodami. krwią i odchodami. wydzielinami organizmu. krwią i wydzielinami. Żadne z powyższych.

- 7. Wskaż działania, które mają na celu zapobieganie zakażeniom.

Dezynfekcja. Antyseptyka. Aseptyka. Dekontaminacja. Prawidłowe są odpowiedzi B + C.

- 8. Fizyczna metoda eliminacji drobnoustrojów to:

promieniowanie. wysoka temperatura. środki dezynfekcyjne. Prawidłowe są odpowiedzi B + C. Prawidłowe są odpowiedzi A + B.

- 9. W celu oceny skuteczności sterylizacji termicznej, ze względu na odporność na wysokie temperatury, stosuje się spory bakterii:

Bacillus stearothermophilus. Staphylococcus aureus. Streptococcus mutans. Candida albicans. Enterococcus faecalis.

- 10. Jak nazywamy urządzenie służące do podnoszenia ciśnienia pary wodnej stosowane w gabinetach stomatologicznych w celu sterylizacji narzędzi?

Myjka ultradźwiękowa. Autoklaw. Komora hiperbaryczna. Żadne z powyższych. Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.