2. Natężenie aktywności Słońca, a wydarzenia historyczne
Zanim przejdę do omówienia takich pojęć jak liczby Fibonacciego i złoty podział oraz naświetlenia ich istoty w przyrodzie, a następnie do przedstawienia wybranych aspektów zbieżności historii matematycznej na przykładzie: Polski, Rosji, Niemiec, Stanów Zjednoczonych, Związku Sowieckiego, Chin, Hiszpanii i innych państw oraz Katastrofy Smoleńskiej odniosę się do klasycznych już badań Aleksandra Leonidowicza Czyżewskiego, przeprowadzonych w 72 krajach, które wskazały na występowanie 80 %-owej korelacji pomiędzy buntami, a natężeniem plam słonecznych, w latach 1749 - 1926 (Wojewódka, 2022, s. 177 - 178, Wojewódka, 2023, Church, 2018, s. 278).
To podejście jest na tyle istotne, że podobne korelacje występowały w odniesieniu do obu wojen światowych oraz do wydarzeń w historii Polski. Ta zbieżność może być dostrzeżona przez każdą osobę interesującą się oboma obszarami, a zarazem mającą zdolności syntezowania, chociaż do tej pory nie spotkałem się z opisem tej sytuacji ze strony innych autorów. Przy czym na niektóre z tych zdarzeń również nakładały się inne proste korelacje matematyczne, do czego odnoszę się poniżej.
Jednakże nie tylko Aleksander Leonidowicz Czyżewski interesował się wpływem plam słonecznych na funkcjonowanie społeczeństwa. Amerykański Cycles Research Institute For the Interdisciplinary Study of Cycles wskazuje, że wpływ ich intensywności na cykle koniunkturalne badał już w XIX wieku prof. William Stanley Jevons (Wojewódka, 2022, s. 177, Wojewódka, 2023, Jevons, 2022).
Dr Dawson Church, za Franzem Halbergiem Germaine Cornélissenem, Rolline McCraty'em i Abdullahem Alabdulgaderem wskazał, że ludzkie emocje, zachowanie, zdrowie i funkcje poznawcze są pod wpływem pola słonecznego i elektromagnetycznego (Church, 2018, s. 316, McCraty, Halberg, Cornélissen, Alabdulgader, 2011, s. 73 - 114).
Stwierdzono również, że wzrost natężenia aktywności magnetycznej Słońca negatywnie wpływa na geomagnetyczną orientację ptaków, zwłaszcza jesienią (Kowal, 2023, Tonelli. Youngflesh, Tingley, 2023).
W odniesieniu do istotnych wydarzeń geopolitycznych o znaczeniu międzynarodowym, w okolicach minimum aktywności słonecznej miały miejsce: wybuch I Wojny Światowej (1914), agresja Japonii na Mandżurię (1931), zakończenie II Wojny Światowej (1945) i stłumione przez Armię Czerwoną (ZSRS) powstanie antykomunistyczne na Węgrzech (1956), a w okolicach maksimum zakończenie I Wojny Światowej (1918), wybuch II Wojny Światowej w Europie (1939) i stłumienie dążeń demokratycznych w Czechosłowacji (Praskiej Wiosny) przez wojska Układu Warszawskiego (Nieopublikowane ..., Wojewódka, 2022, s. 178, Wojewódka, 2023, Mizerski, Op. cit., 1996, s. 96 - 97, 102, 242, Clette, Svaalgard, Vaquero, Cliver, 2014, fig. 37).
Marek Dykas zwrócił mi uwagę, że podczas maksimum natężenia plam słonecznych miał miejsce początek amerykańskiej wojny z terroryzmem wraz z udziałem innych państw w Iraku i Afganistanie (Słoneczny ..., 2021).
W okolicach maksimum plam słonecznych, w 2014 roku odbyły się krwawe demonstracje na Majdanie w Kijowie, zakończone ucieczką prezydenta Ukrainy, po czym Rosja rozpoczęła zbrojną interwencję w tym kraju, a w okolicach ich minimum, w 2020 roku rozpoczęła się pandemia COVID-19 wraz z uprzednio przewidywanym załamaniem się kursów giełdowych (Postęp ..., 2023, im/AR, 2023, Żochowski, Sadowski, Menkiszak, 2014, Wojewódka 2022, s. 117 - 118, Wojewódka, 2023).
W odniesieniu do historii Polski, od 1944 roku w okolicach minimum aktywności słonecznej miały miejsce: Powstanie Warszawskie, wkroczenie do Polski wojsk Związku Sowieckiego, rozpoczęcie stosowania przez nich terroru w naszym kraju i utworzenie rządu tymczasowego (Krajowej Rady Narodowej) (1944), zamieszki i zmiana władzy w Polsce (1956) oraz zamieszki bez zmiany władzy (1976), a w okolicach maksimum zajścia w miastach akademickich i medialna nagonka antysemicka (1968), strajki, masakra robotników i zmiana władzy (1970), liczne strajki, powstanie Solidarności i zmiana władzy w Polsce (1980), wprowadzenie stanu wojennego (1981), częściowo wolne (1989) i pierwsze po II Wojnie Światowej wolne wybory parlamentarne w Polsce (1991) (Wojewódka, 2022, s. 178, Wojewódka, 2023, Mizerski, Op. cit., s. 201 - 207, Golon, 2020, Clette, Svaalgard, Vaquero, Cliver. Op. cit.).
W Chinach podczas minimum natężenia plam słonecznych lub w jego okolicach: w latach 1899 - 1901 trwało anty-cudzoziemskie Powstanie Bokserów, zakończone kapitulacją Chin, w latach 1911 - 1912 powstanie przeciwko Mandżurom, zakończone upadkiem cesarstwa, w 1945 roku zakończył się najazd japoński, w 1966 roku rozpoczęła się rewolucja kulturalna, podczas której prześladowano inteligencję, niszczono zabytki i inny dorobek kulturalny oraz odbywały się rozgrywki w rządzącej tym państwem partii komunistycznej, a w 1976 roku po śmierci Mao Tzetonga rozpoczęło się łagodzenie reżimu komunistycznego (Clette, Svaalgard, Vaquero, Cliver. Op. cit., Mizerski, Op. cit., s, 277).
Natomiast podczas maksimum plam słonecznych lub w jego okolicach, w tym państwie: w 1949 roku komuniści zwyciężyli w wojnie domowej, w 1968 roku zakończyła się rewolucja kulturalna, w 1971 roku to państwo zostało przyjęte do ONZ wraz z wykluczeniem z tej organizacji Tajwanu, a w 1989 roku dokonano masakry studentów na placu Tien An Men (Ibidem).
Prognoza NASA, przewiduje najbliższe maksimum plam słonecznych - na lipiec 2025 roku (Wojewódka, 2022, s. 180, Wojewódka, 2023, NASA ..., 2020).
4. Liczby Fibonacciego i złote podziały
Przechodząc do nieco bardziej rozbudowanego skorelowania niektórych wartości matematycznych, chociaż dalej nieskomplikowanego z niektórymi czasowymi odległościami, występującymi pomiędzy latami istotnych wydarzeń historycznych należy zwrócić uwagę na liczby Fibonacciego oraz na skoordynowany z nimi złoty podział.
Istotę ich ciągu (szeregu) przedstawił w Europie, w XIII wieku Leonardo Fibonacci (Wojewódka, 2022, s. 213, Wojewódka, 2023, Frost, Prechter, Op. cit., 1995, s. 78 - 86).
Sekwencja tego szeregu przedstawia się następująco: (0), 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610, 987..., aż do nieskończoności (Wojewódka, 2022, s. 213 - 214, Wojewódka, 2023, Frost, Prechter, Op. cit., 1995, s. 78 - 86).
Na terenie Azji sekwencja ta została przedstawiona przez hinduskiego matematyka Acharyę Pingalę, którego okres życia przypada na przełom II i III wieku - w opracowaniu nazwanym m?tr?meru oraz zdaniem Parmananda Singha, zanim opisał tę sekwencję Fibonacci - podał jej formułę Virahanka (Wojewódka, 2022, s. 214, Wojewódka, 2023, Ferguson, 2010, s. 34, Singh, 1985, s. 229 - 224).
Ze względów znajomości tej sekwencji, w naszym kręgu cywilizacyjnym pod nazwą ciągu (szeregu) Fibonacciego, w dalszej części publikacji posługuję się podczas jej omawiania nazwą, w odniesieniu do jego nazwiska.
Występują liczne zbieżności szeregu Fibonacciego oraz procesów i wydarzeń, mających miejsce w otaczającym nas świecie. Przykładowo:
Jako odpowiedniki liczb Fibonacciego można wskazać wysyłane przez pulsary fale radiowe. 5 zaćmień Wenus ma miejsce, w trakcie 8 lat, a nasilenie aktywności Słońca ma miejsce, w dużym przybliżeniu do liczby 5 pomnożonej przez jej pierwiastek czyli co 11,2 roku. Również za najbardziej naturalny model budowy i ewolucji ziemskiej przyrody uważa się szereg Fibonacciego i złoty podział (Wojewódka, 2022, s. 214, Wojewódka, 2023, Plummer, Op. cit., 1995, s. 93 - 94).
Bliska liczbie Fibonacciego emisja fal o częstotliwości 7,8 Hz została wskazana - jako niwelująca zaburzenia stanu psychicznego wśród osób, odizolowanych od wpływu ziemskiego pola magnetycznego oraz jako wpływająca na syntezę DNA (Wojewódka, 2022, s. 215, Wojewódka, 2023, s. 188, Danho, 2019).
Złoty współczynnik, określany grecką literą ?, zbliżający się wraz ze wzrostem szeregu Fibonacciego do liczby 0,618 lub 1,618, w zależności czy powstaje on poprzez dzielenie jego sąsiedniej, mniejszej liczby przez większą czy na odwrót - to iloraz m.in. dwóch kolejnych liczb tego szeregu. Złoty współczynnik (złoty podział, złota proporcja) pełni ważną rolę w spirali logarytmicznej, biologii, budowie galaktyk, fizyce subatomowej, architekturze, muzyce i w sztuce. Natrafia się na niego podczas analizy proporcji budowy człowieka, kodu genetycznego DNA, muszli ślimaka, baraniego rogu, analizy ruchu cząsteczek atomowych, budowy niektórych galaktyk, konstrukcji piramidy w Gizie i w innych miejscach (Wojewódka, 2022, s. 215 - 216, Wojewódka, 2023, Frost, Prechter, Op. cit., s. 77 - 105).
Według adekwatnych badań twarz człowieka, zbudowana według złotej proporcji jest uważana za najbardziej atrakcyjną przez biologiczną płeć przeciwną (Wojewódka, 2022, s. 216, Wojewódka, 2023, Zelent, 2022).
Złota proporcja była wykorzystywana w architekturze: starożytności, średniowiecza, renesansu i baroku, w tym w budownictwie sakralnym, a w Polsce za czasów króla Zygmunta Starego m.in. w Kaplicy Zygmuntowskiej, na Wawelu. Złotą proporcję znajduje się również w konstrukcji synagog (Wojewódka, 2022, s. 216 - 217, Wojewódka, 2023, Michalski, 2020, s. 107 - 120).
Na występowanie i zastosowanie jej do konstrukcji pięciokąta foremnego, dwunastościanu i dwudziestościanu złotego podziału, chociaż bez używania tej nazwy wskazywał już żyjący w latach 325 - 356 przed naszą erą grecki matematyk Euklides (O'Connor, Robertson, 2001).
Liczby sekwencji Fibonacciego i współczynnik ? dają się zaobserwować podczas analizy ruchów cen na giełdzie, zarówno w odniesieniu do zasięgu zmian cen, jak i do odległości czasowych, występujących pomiędzy istotnymi punktami zwrotnymi wartości indeksów giełdowych (Wojewódka, 2022, s. 217 -218, Wojewódka, 2023, Frost, Prechter, Op. cit., s. 1 - 278, Traders Area, 2016).
Przykłady, z tego zakresu przedstawiam w dalszej części publikacji.
Pojawianie się liczb Fibonacciego i współczynnika ? lub wartości zbliżonych do niego zauważyłem zarazem podczas analizy odległości oraz proporcji czasowych, występujących pomiędzy niektórymi istotnymi wydarzeniami historycznymi (Wojewódka, 2022, s. 218 - 224, 231, Wojewódka, 2023).
Warto dodać, że kroczące średnie kursów: 13 tygodniowa i 21 dniowa, długością zbliżone do trwania z cykli na giełdach towarowych są przydatne podczas analizy kształtowania się kursów na giełdach kapitałowych i terminowych (Murphy, Op. cit., 1995, s. 260).
