1
Przygotowanie do drogi
Zapewne zdarzyło ci się słyszeć stwierdzenie, że życie jest podróżą. W podróży przez życie napotkasz piękne, zapierające dech w piersiach widoki, które będą cię inspirować, trudne podejścia pod górę sprawdzające twoją siłę i wytrzymałość, szybkie zejścia w dół, które jednocześnie ekscytują i przerażają, jak również monotonne, płaskie połacie skłaniające do zadania sobie pytania, dokąd właściwie zmierzasz. Wszystko to stanowi część życia.
Okres dojrzewania obejmuje fascynujące zdarzenia, ale dla wielu nastolatków jest także czasem problemów i wyzwań. Trzeba bowiem zmierzyć się z tym, co nowe i nieznane, w obszarze doznań fizycznych, emocji, relacji społecznych, związków, nauki i w wielu innych obszarach. W okresie nastoletnim twoje ciało oraz twój mózg dojrzewają i ulegają szybkim zmianom; zmieniają się twoje relacje z ludźmi, a także oczekiwania innych ludzi wobec ciebie; zmienia się stopień twojej niezależności od opiekunów (choć może nie tak szybko, jak tego chcesz), jak również to, czego wymaga się od ciebie w szkole. Tak wiele zmian dokonujących się w tak krótkim czasie przyczynia się do stresu. A stres może stać się przeszkodą na twojej drodze. Szukanie sposobu na poradzenie sobie ze wszystkimi zmianami i przeszkodami czasami jest naprawdę przytłaczające.
Nic dziwnego, że wiele nastolatków zmaga się z nieprzyjemnymi uczuciami, takimi jak smutek, złość czy lęk, a także z myślami samobójczymi. To normalne, że gdy napotykamy na swojej drodze jakąś przeszkodę, doświadczamy nieprzyjemnych uczuć i zadajemy sobie pytanie o sens kontynuowania działań. Jak się przekonasz w dalszej części rozdziału, bardzo wiele nastolatków zadaje sobie takie pytanie w obliczu przeciwności. Ale choć wiadomo, że okres nastoletni to czas zmian i dużego stresu, to niekiedy trudno odpowiedzieć na pytanie, dlaczego u danej osoby pojawiają się myśli samobójcze.
Dobra wiadomość jest taka, że po obfitującym w wyzwania i zupełnie nowe problemy okresie dojrzewania na ogół następuje o wiele spokojniejsza, dająca większe poczucie spełnienia część podróży przez życie. W miarę jak nasze ciało i mózg dojrzewają, a my na podstawie doświadczenia uczymy się coraz lepiej radzić sobie z wyzwaniami wieku nastoletniego, stajemy się lepiej przygotowani do stawiania czoła kolejnym przeszkodom. Zatem w okresie dorosłości nasza podróż przez życie na ogół przebiega łagodniej. Gorsza wiadomość jest taka, że w każdej podróży zdarzają się trudniejsze, bardziej stresujące chwile, a okres dojrzewania po prostu bywa szczególnie trudny. Właśnie dlatego warto zdobyć wszelkie wiadomości i umiejętności potrzebne do przetrwania tego etapu drogi. Nasz poradnik pomoże ci rozpoznać, jaki sprzęt najlepiej spakować na drogę, aby poradzić sobie zarówno z tym, z czym mierzysz się teraz, jak i na terenie, na który wkroczysz w przyszłości.
W dalszej części rozdziału skupimy się właśnie na tym, najpierw jednak chcielibyśmy ci uzmysłowić, że nie jesteś osamotniony/osamotniona w swoich przeżyciach.
Wspólnota doświadczeń
Młodym ludziom często się wydaje, że tylko oni zmagają się z myślami samobójczymi, przez co czują się bardzo samotni. To zrozumiałe, ponieważ w naszym społeczeństwie nie mówi się otwarcie o myślach samobójczych. Skoro nikt o czymś nie wspomina, to naturalne jest założenie, że nikt tego nie przeżywa, prawda? Tymczasem myśli o samobójstwie są bardzo powszechne, zwłaszcza wśród nastolatków. Badania niezmiennie pokazują, że każdego roku mniej więcej jedna piąta uczniów szkół średnich w Stanach Zjednoczonych doświadcza takich myśli (Ivey-Stephenson i in., 2020)[1]. Pamiętaj zatem, że choć twoje życie jest wyjątkowe i niepowtarzalne, to wiele innych młodych osób w swojej podróży przez życie też zmaga się z myślami samobójczymi. Mogą was łączyć takie doświadczenia, jak cierpienie emocjonalne, poczucie osamotnienia, problemy w relacjach z ludźmi czy właśnie myśli o zakończeniu własnego życia.
Wiedz też, że nie tylko nastolatki zmagają się z myślami samobójczymi. Myśli takich doświadcza wielu sławnych dorosłych, w tym piosenkarze: Katy Perry, Nicki Minaj, Eminem i Demi Lovato, aktorzy: Pete Davidson, Halle Berry i Drew Carey, a także sportowcy: Ronda Rousey, Michael Phelps i Mike Tyson. Pomyśl o innych sławnych osobach, które przyznały się nie tylko do myśli samobójczych, ale również do podjęcia próby odebrania sobie życia (jeśli nikt taki nie przychodzi ci do głowy, poszukaj informacji na ten temat w internecie). Z myślami samobójczymi zmagają się przedstawiciele wszelkich zawodów, w tym nauczyciele, politycy, pisarze, piloci, dentyści, kucharze i programiści.
Krótko mówiąc, myśli o samobójstwie nie są niczym niezwykłym. Na całym świecie doświadczają ich miliony ludzi. To normalne, że czasami czujemy się źle i nie jest nam przyjemnie, ale myśli samobójcze są bardzo nieprzyjemne i mogą prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, jeśli się im nie przeciwdziała. Dlatego ważne jest nauczenie się, jak skutecznie sobie z nimi radzić oraz osiągnąć spokój umysłu i cieszyć się życiem. Właśnie w tym pomoże ci nasza książka. Poszczególne rozdziały są poświęcone konkretnym umiejętnościom, które pomagają radzić sobie z myślami samobójczymi. Opisane przez nas strategie zostały opracowane na podstawie badań naukowych z udziałem nastolatków takich jak ty, a także na podstawie doświadczeń w zakresie pomagania młodym ludziom, którzy zmagają się z myślami samobójczymi.
Zanim przejdziemy do nauki wspomnianych umiejętności, musimy się upewnić, że jesteś odpowiednio przygotowany/przygotowana. Obok tego poradnika będzie ci potrzebny dziennik. Jak już wspomnieliśmy, w różnych miejscach książki będziemy prosić cię o przemyślenie pewnych rzeczy i zapisanie swoich refleksji, uczuć, planów. Prowadzenie dziennika to dobry sposób na wyrażenie myśli i emocji, rejestrowanie poznanych strategii i wskazówek oraz śledzenie czynionych postępów.
Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki
