? Copyright by Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., Warszawa 2023

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Autorka i Wydawnictwo dołożyli wszelkich starań, aby wybór i dawkowanie leków w tym opracowaniu były zgodne z aktualnymi wskazaniami i praktyką kliniczną. Mimo to, ze względu na stan wiedzy, zmiany regulacji prawnych i nieprzerwany napływ nowych wyników badań dotyczących podstawowych i niepożądanych działań leków, Czytelnik musi brać pod uwagę informacje zawarte w ulotce dołączonej do każdego opakowania, aby nie przeoczyć ewentualnych zmian we wskazaniach i dawkowaniu. Dotyczy to także specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności. Należy o tym pamiętać, zwłaszcza w przypadku nowych lub rzadko stosowanych substancji.

Recenzent: dr n. med. Jacek Ciesielski

Wydawca: Marta Diana Rozwadowska

Redaktor prowadzący: Barbara Nowak-Pacholczak

Redaktor merytoryczny: Anna Bartoś

Producent: Grzegorz Mosieniak

Projekt okładki i stron tytułowych: Kamil Bober

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2023r. (Wydanie I)

Warszawa 2023

PZWL Wydawnictwo Lekarskie

ISBN 978-83-01-23281-8

DOI: https://doi.org/10.53271/2023.137

Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.

ul. G. Daimlera 2

02-460 Warszawa

pwn.pl

Księgarnia wysyłkowa:

tel. 42 680 44 88; infolinia: 801 33 33 88

e-mail: wysylkowa@pzwl.pl

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.: Michał Latusek

Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za treść ogłoszeń zamieszczonych przez reklamodawców.

1Krótki rys historyczny

Początki mezoterapii sięgają starożytności. Pionierem zastosowania igieł w terapii bólu był bowiem Hipokrates ok. 400 p.n.e. Stosował wówczas igły kaktusa, uśmierzając w ten sposób dolegliwości nocyceptywne barku. Nie był on jedyną osobą wykorzystującą mechanizm nakłucia, bowiem również w praktyce dalekowschodniej medycyny chińskiej od 2000 lat stosuje się akupunkturę na rozmaite dolegliwości.

Punktem zwrotnym w rozwoju mezoterapii był wiek XIX, w którym to wynaleziono wydrążoną igłę, pozwalającą na jednoczesne podanie preparatu. W 1847 roku Karl Baunscheidt odkrył, że powierzchowne iniekcje leku na głębokość 2 mm pozwalają na osiągnięcie odpowiedzi tkankowej i co za tym idzie - stanowią efektywną metodę podania. Sześć lat później w 1853 roku Alexander Wood po raz pierwszy dokonał wstrzyknięcia morfiny w terapii bólu. Kolejna istotna data to 1867 rok, kiedy to w Neapolu Gaetano Primavera sprawdził przyswajalność leku podanego podskórnie poprzez analizę składu moczu. Rozwój techniki w XIX wieku obejmował także okres wojny francusko-polskiej, podczas której lekarze dokonywali iniekcji z wodą destylowaną w celu minimalizacji bólu artretycznego (1870 r.). W 1885 roku dowiedziono, że podskórne iniekcje wody sterylnej stanowią metodę miejscowego znieczulenia tkanek.

Wszystkie te odkrycia przyczyniły się do opracowania metody mezoterapii samej w sobie, za której ojca uznaje się Michaela Pistora, francuskiego lekarza, który w 1952 roku po raz pierwszy zastosował prokainę w terapii głuchoniemego pacjenta. Iniekcje na głębokość 3-5 mm, oddalone od docelowego miejsca działania prokainy, dawały satysfakcjonujące efekty, dowodząc dystrybucji preparatu podanego iniekcyjnie w tkankach. To właśnie M. Pistor w 1958 roku po raz pierwszy użył terminu "mezoterapia", definiując ją jako leczenie mezodermy, czyli jednego z listków zarodkowych, rozwijającego się w mięśnie, tkankę łączną i układ krążenia. Za swoje odkrycie Pistor został uhonorowany najwyższym odznaczeniem we Francji "Légion d'Honneur", a w 1964 roku założył Francuskie Towarzystwo Mezoterapii, rozszerzając technikę o terapię schorzeń weterynaryjnych, ogólnych i defektów kosmetycznych. W ten sposób Pistor przeniósł mezoterapię z początkowego, wyłącznego zastosowania medycznego m.in. do szeroko rozumianej kosmetologii estetycznej.

Obecnie mezoterapia stanowi zarówno najbardziej rozpowszechniony zabieg estetyczny, będący punktem wyjścia do kolejnych procedur, jak również technikę podawania innych preparatów w kosmetologii estetycznej, w zależności od oczekiwanych rezultatów.