Mały poradnik CZŁOWIEKA - Waldemar Ciekalski

MAŁY PORADNIK CZŁOWIEKA

Waldemar Ciekalski

Korekta: Waldemar Ciekalski

Copyright by Waldemar Ciekalski

Dedykuję

moim kochanym wnuczkom

Sylwii, Sebastianowi, Monice, Robertowi

SŁOWO WSTĘPNE

Jestem emerytowanym inżynierem mechanikiem, ukończyłem niedawno 85 lat życia. Pochodzę z małej wsi Jeziorki w powiecie jędrzejowskim i zaraz po zakończeniu II wojny światowej i okupacji niemieckiej zacząłem uczęszczać do oddalonej o dwa kilometry Szkoły Podstawowej w Klemencicach. Po jej ukończeniu chodziłem pieszo i późnij trochę jeździłem na rowerze do oddalonego o sześć kilometrów Liceum Ogólnokształcącego w Wodzisławiu-Brzezie, mieszczącego się w budynkach należących wcześniej do hrabiów Lanckorońskich, które zostały upaństwowione. Po maturze studiowałem na wydziale mechanicznym Politechniki Wrocławskiej. Następnie pracowałem w swoim zawodzie w kieleckiej firmie znanej jako SHL-ka ponad 25 lat oraz w RFN i Zjednoczonych Niemczech ponad 12 lat. Założyłem rodzinę, mam potomstwo, dla którego żyję. W okresie 85 lat miałem przeżycia dobre i złe, wesołe i smutne, radosne i bolesne. Po przejściu na emeryturę zacząłem realizować swoje zainteresowania literackie i historyczne. Napisałem i wydałem osiem książek, prozą i wierszem - wszystkie dostępne są w wydawnictwie internetowym Ridero.

Już na studiach, a potem w czasie pracy korzystałem nie tylko z książek i skryptów oraz różnego rodzaju literatury fachowej, ale także z poradników. Był wśród nich Poradnik inżyniera mechanika w trzech tomach - każdy tom ponad 1600 stron, Mały poradnik mechanika liczący ponad 700 stron i Mały poradnik odlewnika liczący także ponad 700 stron. Wiedziałem, że są także inne poradniki: spawalnika, tłocznika, ogrodnika, Lekarski Poradnik Domowy i wiele innych. Ostatnio ukazały się Poradniki komputerowe i Poradniki informatyczne. Były i są nadal poradniki dotyczące różnych tematów.

Doszedłem do wniosku, że jest to bardzo dziwne, iż jest tyle różnych poradników, a nie ma "Poradnika Człowieka". Myślę, że powodem tego jest przekonanie, że to jest sprawa każdego człowieka i powinien sam decydować o swoim życiu. W szkołach i uczelniach uczą pisać, czytać, liczyć oraz zdobywać wiedzę potrzebną do wykonywania różnych zawodów, natomiast nie uczą ludzi jak prawidłowo żyć. Tymczasem taka wiedza jest bardzo potrzebna. Jest bowiem dużo takich ludzi, którzy radzą sobie dobrze w sprawach zawodowych, a nie umieją prawidłowo żyć i często płacą za to wysoką cenę. Dotyczy to bynajmniej nie tylko tych słabo wykształconych, gdyż ludzie ze średnim czy wyższym wykształceniem oraz z tytułami naukowymi popełniają często w codziennym życiu tyle samo albo i więcej błędów, co ci bez wykształcenia.

Wiedzę na temat: "Jak żyć?" musimy zdobywać sami poprzez przemyślenia i doświadczenia życiowe. I kiedy tę wiedzę zdobędziemy, to jest nam już wtedy najczęściej niepotrzebna. Dlatego człowiek powinien zdobyć wiedzę na temat sztuki życia dużo, dużo wcześniej.

Czy nie jest to dziwne, że dyskutuje się w Polsce o tym, czy w szkołach wprowadzić lekcje wychowania seksualnego, a nie ma lekcji: Jak żyć w praktyce. Jak żyć samemu, jak żyć w rodzinie, w małżeństwie, w społeczeństwie, w pracy i poza pracą, w sąsiedztwie z rodakami i innymi narodami i narodowościami, jak radzić sobie w trudnych sytuacjach życiowych, w chorobach, w konfliktach, itd. Powinniśmy się także uczyć sami, korzystając z wiedzy i doświadczeń innych.

W niniejszej książce chciałbym się podzielić z innymi osobami swoimi doświadczeniami życiowymi i przemyśleniami z własnych przeżyć oraz tego co widziałem i obserwowałem u innych. W ostatnich kilkunastu latach czytałem również wiele książek, a także zbierałem materiały z różnych czasopism, gazet, mediów oraz z Internetu dotyczące życia ludzi i tą wiedzą także chciałbym się podzielić z innymi. Wszystko to starałem się przedstawić w formie bardzo skróconej, można by powiedzieć - w telegraficznym skrócie. Życie człowieka jest bowiem tak skomplikowane, że pokazanie tego w szczegółach w jednej książce jest po prostu niemożliwe. Ponadto brakuje ludziom czasu na czytanie.

Czy jestem kompetentny, aby udzielać komuś rad życiowych? Trudno powiedzieć. Nie jestem przecież specjalistą w dziedzinie doradztwa życiowego, filozofii czy psychologii, chociaż z tej dziedziny także czytałem różne dzieła, przytoczone w bibliografii. Starałem się jednak przy pisaniu tej książki zwracać uwagę głównie na stronę praktyczną, to znaczy w oparciu o konkretne fakty.

Oczywiście nauka tego jak żyć należy głównie do obowiązków rodziców. Jest wiele ludzi, którzy potrafią nauczyć swoje dzieci jak powinny żyć i radzić sobie z różnymi problemami życiowymi. I tacy nie potrzebują z reguły porad. Jest również wiele ludzi, którzy i w młodym i w starszym wieku radzą sobie zupełnie dobrze w różnych sytuacjach życiowych. Są jednak i tacy, którzy popełniają błędy, brną przez życie przysparzając problemów sobie i innym, ale z niczyich rad korzystać nie chcą. Oczywiście to ich sprawa, albowiem

Rady są dla tych, którzy chcą z nich korzystać.

To, czy rady są dobre czy nie, należy do oceny z nich korzystających. Przedstawione przeze mnie rady należy dostosować do swoich indywidualnych potrzeb. Ponadto w przypadku rad dotyczących spraw prawnych należy je traktować jako wskazówki i sprawdzić aktualne przepisy, a najlepiej skorzystać z pomocy prawnika. Dlatego

Z rad trzeba korzystać, ale swój rozum mieć.

Rozdział 4

Na czym polega mądrość i co to jest głupota

W skrócie można byłoby powiedzieć, że mądrość życiowa polega na tym, aby podjąć właściwą decyzję w celu radzenia sobie w różnych sytuacjach. Nie znaczy to jednak, że ta decyzja będzie miała zawsze pozytywne skutki. Podejmuje się ją bowiem w określonych okolicznościach, które potem mogą ulec zmianie. Na pewno będzie uznany za mądrego ten, kto te zmiany potrafi przewidzieć, aby się na nie przygotować.

Mądrość zależy od wielu czynników. Na pewno od wiedzy teoretycznej i praktycznej. Ale czy wiedza gwarantuje mądrość? Na pewno nie. Są przecież ludzie o dużej wiedzy - mający duże doświadczenie życiowe, którzy popełniają kardynalne błędy. Znany zachodnioniemiecki pisarz - autor wielu bestsellerów - zarobił na pisaniu swoich książek ponad cztery miliony DM. I chciał te pieniądze dobrze ulokować z zyskiem. Powierzył to zadanie swojemu znajomemu, który te cztery miliony marek stracił i jeszcze zostawił właścicielowi czterysta tysięcy marek długu. Czy to było mądre? Na pewno nie. Jeśli już chciał mieć zysk, to mógł przeznaczyć na zainwestowanie część tych swoich pieniędzy a nie wszystkie. A przecież czytelnicy jego książek wyrażali się o nim bardzo pozytywnie i uważali go za człowieka mądrego. Natomiast żona odeszła od niego i powiedziała wprost, że z takim głupcem nie chce mieć więcej nic wspólnego.

Oczywiście nie oznacza to, że wiedza i doświadczenie nie mają znaczenia. Na pewno mają znaczenie. Trzeba jednak jeszcze tę wiedzę i doświadczenie życiowe umieć wykorzystać. Można byłoby więc powiedzieć, że czasami

Mądrość nie chroni przed głupotą.

A co to jest głupota? Po prostu - coś przeciwstawnego do mądrości, czyli - brak umiejętności podejmowania właściwej decyzji. A jak to zrobić, aby podejmować właściwe decyzje? Jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie na pewno nie ma. Ale jest coś takiego jak "zdrowy rozsądek" czyli inaczej zdolność trafnego, rzeczowego oceniania sytuacji i stosowne do tego zachowanie się. Ponadto człowiek powinien zdawać sobie sprawę z tego, że

Nikt nie ma monopolu na mądrość.

Wybitny filozof grecki, uczeń Platona, najwszechstronniejszy myśliciel i uczony starożytności Arystoteles, żyjący w latach 384-322 p.n.e. twierdził, że Ziemia jest płaska. Przez całe wieki uważany był i nadal jest uważany za człowieka mądrego. A potem okazało się, że nie we wszystkim miał rację.

Austriacki psycholog i psychiatra Sigmund Freud (1856-1939) był twórcą psychoanalizy, która zyskała światowy rozgłos. A potem inni specjaliści z tych dziedzin uznali wiele jego teorii za błędne.

Dlatego tam, gdzie ktoś uważa, że ma monopol na mądrość, dochodzi często do katastrofy. W rodzinie do przemocy, w zakładzie pracy do mobbingu czyli uporczywego nękania podwładnego lub współpracownika w miejscu pracy, w biznesie do korupcji i podejmowania błędnych decyzji, w polityce do dyktatury i terroru, a w karierze do upadku. Niestety zdarza się, że postępowanie człowieka, który zachowuje się w ten sposób jest tolerowane jako oznaka pewności siebie i zaleta. Trzeba więc decyzje podejmować w sposób rozumny i rozważny. Albowiem

Bezsprzecznie na przestrzeni wieków ludzie stawali się mądrzejsi. Głupota była jednak nadal - bezsensowne wojny między państwami, niesprawiedliwość, konflikty między ludźmi i wojny domowe. Na pewno mądre było zniesienie niewolnictwa - wprawdzie dopiero w XVIII wieku, ale zniesiono. W większości krajów zlikwidowano analfabetyzm, dzięki czemu ludzie stali się wykształceni, chociaż zdarzało się i nadal się zdarza, że wykształceni też popełniają błędy, przestępstwa a nawet zbrodnie. Dzięki nauce i coraz to nowym wynalazkom ludzie żyją dzisiaj lepiej niż w epoce kamiennej, brązu i później żelaza. Wynaleziono prąd elektryczny i szkło, tak że w domach jest widno. Jednocześnie jednak człowiek wynalazł wiele niszczycielskich broni służących do zabijania się nawzajem, co już mądre nie było i nie jest. Tak więc człowiek zmądrzał przez wieki, a jednocześnie jest tak głupi, że nie potrafi zapobiec niszczeniu tego, co przez te wszystkie wieki zbudował.