Łzy Nemezis - Rafał Dębski

 

Rozdział I

Z daleka mogło się wydawać, że na szczycie pagórka przysiadł stwór nie z tego świata. Wokół potężnej postaci w porywach wiatru tańczyły poły płaszcza, sprawiając wrażenie, że to nie człowiek, ale uskrzydlony baśniowy smok, gotów w każdej chwili wzlecieć w powietrze. Mężczyzna z wielkim natężeniem wpatrywał się w dal, gdzie niebo lśniło niesamowitym, sinym blaskiem. Bezwiednym ruchem poprawił arkan przerzucony przez łęk siodła, przyłożył do czoła dłoń, by uchronić oczy przed kłującymi promieniami słońca. Spod zawoju wymykały się długie szpakowate włosy.

- Allah! - mruknął. - Jeśli ta burza jest tak wielka, jak się wydaje, nie wiem, czy damy radę przetrwać ją na tej pustaci. Nigdzie nie znajdziesz osłony przed wiatrem i piaskiem. Wszystkiego dwa krzaki i kilka kamieni.

Wygładził burnus. Spomiędzy fałd materiału spłynęły strużki żółtobrunatnego pyłu.

- Widzisz coś, Dżamil? - zawołał czekający u stóp wzgórza człowiek. Koń tańczył pod nim niecierpliwie. - Pospiesz się. Sułtan czeka na wiadomości!

- Kończymy poszukiwania. Burza idzie! Ogromna i groźna, wygląda na największy samum, jaki zdarzyło mi się dotąd widzieć. Bierz ludzi i jedź, powiedz w obozie, żeby się przygotowali. Płachty namiotów wkopać jak najgłębiej... Wyznaczyć spośród przybocznych takich, którzy osłonią sułtana, jak trzeba, to własnymi ciałami! Niech biorą wielbłądy, utworzą wał od czoła i po bokach miejsca, w którym stoi sułtan. Mają trwać niczym kamienny mur! Zresztą sam wiesz, co robić. Ja jeszcze zostanę i popatrzę. Dziwne zaiste jest to, co niosą ku nam demony piasków! Patrz, jak się zwierzęta płoszą. Jedź już!

- A ty? Też powinieneś wracać.

- Jeszcze poczekam, mówiłem przecież! Może wreszcie nadciągnie Musa z oddziałem. Zresztą wyjadę jeszcze w przód poszukać śladów. Nie obawiaj się, zdążę przed burzą. Ruszaj, Osman!

Rzucił krótkie spojrzenie za oddalającym się jeźdźcem, powolnym ruchem sięgnął po bukłak, podniósł go do ust, nagle drgnął, rzucił okiem na wypełniony do połowy worek, a potem przywiązał go z powrotem do pasa.

- Trzeba oszczędzać. Niebawem możemy mieć za mało wody. - Poklepał konia po szyi. - Cicho, Antares, nie kręć się.

Znowu popatrzył na łunę nad horyzontem. Zaczęła nabierać żywszych kolorów, powoli stawała się purpurowa. Przeżył w swym życiu wiele burz piaskowych, jednakże takiej barwy nieba jeszcze nie widział.

- To wygląda straszniej nawet niż wtedy, gdy księżyc rudzieje przed nocną nawałnicą - rzekł do siebie. - Zupełnie jakby gdzieś tam płonęło wielkie miasto. A przecież przed nami nie ma nawet najmniejszej osady.

Rozejrzał się. Miał wrażenie, że łuna zaczyna wyciągać ku niemu upiorne macki. Poczuł niepokój. Coś niesamowitego było w tym rozległym blasku, coś, co sprawiało wrażenie, jakby sam szejtan postanowił przybyć wraz z burzą. Wstrząsnął się. Cóż za myśli przychodzą mu do głowy! To zapewne dlatego, że dziś musi zadbać o bezpieczeństwo sułtana i jego ukochanego brata. O ileż prościej przetrwać burzę, gdy nie trzeba się troszczyć o innych. O wiele łatwiej żegnać się z życiem, gdy śmierć jest tylko śmiercią, kiedy nie trzeba ustrzec przed nią człowieka będącego jedyną nadzieją na ocalenie przed przemocą najeźdźców.

Wierzchowiec zatańczył pod nim, spłoszony basowym pomrukiem odległego grzmotu. Dżamil trącił zwierzę piętami.

- Naprzód, Antares, skoro mamy zdążyć z powrotem, zanim się zacznie, trzeba się pośpieszyć. Nie ma na co czekać. Co mogło się stać, że tak doświadczony żołnierz jak Musa zaginął wśród piasków?

Jechał, śledząc uważnie ślady. Trop jaszczurki, zygzak pozostawiony przez umykającego przed niebezpieczeństwem albo gorącem węża... Ani śladu po licznym, bądź co bądź, zwiadowczym oddziale. Co chwila rzucał okiem w kierunku nadciągającego żywiołu. Że też coś takiego musiało nadejść właśnie teraz. Nagle potrząsnął głową, a jego oczy rozszerzyły się z niedowierzania. Zeskoczył na ziemię, pochylił się nad dziwnym zarysem, którego nie zdążył jeszcze zasypać niesiony wiatrem piach. Wpatrywał się dłuższą chwilę w niesamowity ślad pozostawiony przez jakąś istotę... Co to mogło być? Nagle olśniło go, pamięć położyła obecny obraz w jednej linii obok na wpół zatartego wspomnienia. Raz w życiu widział podobny odcisk łapy, bardzo dawno temu.

I miał nadzieję, że nie zobaczy czegoś podobnego już nigdy! Splunął soczyście, wskoczył w siodło i zawrócił wierzchowca. Zmusił go do okręcenia się kilka razy wkoło, po czym wystrzelił jak pocisk z katapulty.

Przed namiotem drogę zastąpiła mu potężna postać.

- Co powiesz, Dżamil?

- Muszę natychmiast zobaczyć się z sułtanem!

- Mowy nie ma! Był tu już Osman i przekazał, co trzeba. Pan rozmawia teraz z bratem. Obawiam się, że nie znajdzie dla ciebie czasu. Jesteś zbyt mały, żeby ot tak sobie przyjść i ujrzeć oblicze władcy. Myślę, że jeśli Jego Wysokość zechce poświęcić odrobinę cennego czasu takiemu robakowi jak ty, na pewno zostaniesz o tym niezwłocznie powiadomiony.

Dżamil zmrużył oczy.

- Posłuchaj, Fadil. Nie wysilaj się na kwiecistą przemowę, nie wymyślaj bogatych fraz, bo marnie ci to wychodzi. Przyjęto cię do straży przybocznej nie dlatego, że potrafisz myśleć, ale żeś silny i dobrze machasz mieczem. Myślenie pozostaw zatem innym. I nie zapominaj, kto cię wyciągnął z zapadłej wioski, umieścił na dworze Salah ad-Dina. Pamiętasz, jak wypraszałeś na kolanach, żeby jechać ze mną do Damaszku? Wyglądałeś wtedy równie żałośnie jak chory, wyliniały szczur. A teraz melduj sułtanowi, że mam pilną sprawę! Biegnij! Nie unoś się w tej chwili gniewem, przyjdzie na to czas później. Kiedy indziej odpłacisz mi za zniewagę! Mam nadzieję, że będzie jeszcze po temu okazja.

Było coś takiego w wyrazie twarzy Dżamila, w jego zduszonym wściekłością głosie, że Fadil porzucił myśl o wydobyciu miecza i natychmiast zniknął w namiocie. Dżamil pokręcił głową. Jak też odrobina władzy może wpływać na prostackie umysły. Jeszcze dwa miesiące temu ten żołdak czołgałby się przed nim w prochu, a dziś...

Płachta odsunęła się.

- Możesz wejść! - Fadil rzucił mu nienawistne spojrzenie.

W środku panował przyjemny półmrok. Oczy, przyzwyczajone do porażającego blasku pustynnego słońca, oswajały się z nim bardzo powoli. Przez chwilę nie widział właściwie nic. Tyle tylko, że było tu znacznie goręcej niż na zewnątrz, a w powietrzu stał gęsty, ciężki zapach jakiegoś pachnidła. Stary żołnierz stanowczo wolał zapach stajni niż mydlarni. Od tego pierwszego przynajmniej tak nie mdliło. Ale przecież sułtanowi nie przystoi cuchnąć końskim potem.

- Dżamil al-Ghadban - rozległ się cichy głos. - Witaj, stary wojowniku, mój pustynny jastrzębiu. Nie widziałem cię od trzech bodaj dni. Gdzieżeś się podziewał?

- Cały czas w przedniej straży, najjaśniejszy panie. Weszliśmy w ziemie, na których możemy napotkać znaczne siły wroga.

Salah ad-Din leżał podparty na łokciu, naprzeciwko niego siedział królewski brat. Obaj wpatrywali się w Dżamila z oczekiwaniem.

- Jakie wieści przynosisz? Twój posłaniec już ostrzegł nas przed burzą. Przygotowania trwają.

Al-Ghadban zacisnął pięści.

- Musisz jak najszybciej odjechać, panie! Obaj musicie uchodzić co sił. Ty i czcigodny Al-Adil!

- Co ty mówisz, człowieku? Mamy porzucić wojsko i uciekać przed zwykłą piaskową burzą?

Dżamil wciągnął głębiej powietrze.

- Wojsko też musi uciekać! Wszyscy! Na miejscu pozostawić trzeba najwaleczniejszych, takich, co bez wahania staną oko w oko z... - Zacisnął zęby. Nie wolno wymawiać w głębi pustyni imion jej demonów.

- Ani Salah ad-Din, ani jego brat - powiedział spokojnie sułtan - nie będą uciekali przed niebezpieczeństwem niby tchórzliwe kobiety. Stawimy mu czoło.

- To nie jest kwestia odwagi, ale rozsądku - Dżamil starał się mówić równie spokojnie jak władca. - Nie rzecz dzielności, ale rozwagi. Czym innym jest stanąć przed wrażą, choćby najliczniejszą armią, a czym innym próbować stawić opór... demonowi! A właśnie nadciąga tutaj stwór z piekła rodem!

Salah ad-Din skrzywił się niechętnie.

- Nie ma na świecie nijakich demonów! Miałem cię za mądrzejszego, Dżamil, a ty gadasz jak przesądny nomada albo Zendża o skórze równie ciemnej jak jego umysł! Strach cię obleciał? Ciebie, jednego z najlepszych moich ludzi? Powinienem cię...

- Poczekaj, Jusuf - brat powstrzymał sułtana. - Niech powie do końca, co ma do powiedzenia, zanim uniesiesz się gniewem. Nie poznaję cię. Gdzie twoje opanowanie i skłonność do dokładnego rozważania wszelkich aspektów sprawy?

- Masz słuszność, Malik. - Władca powoli wypuścił powietrze, przymknął oczy. - To zapewne przez ten nieziemski upał... Mów, Dżamil.

Al-Ghadban spojrzał na księcia z wdzięcznością.

- Pojechałem w stronę burzy, mając nadzieję, że odnajdę ślady oddziału Musy. Zamiast tego ujrzałem rzecz niesamowitą...

Przerwał, dostrzegłszy ruch w kącie namiotu.

- Dalej, Al-Ghadban, możesz mówić. To mój pies, a nie Fatma. Siostrę odesłałem już do Jerozolimy. A gdyby to nawet była ona, cóż by z tego wszystkiego wyrozumiała, skoro Allahowi spodobało się zesłać na nią szaleństwo? Mów, co zobaczyłeś.

- Znalazłem ślady ghula!

Malik poderwał się.

- W głębi pustyni, tak daleko od ludzkich siedzib? Niemożliwe! Jesteś pewien, że to był ghul?

- Nic innego nie pozostawia podobnych śladów, panie. I myślę, że nie mamy się co spodziewać powrotu choćby jednego żołnierza Musy. Pewnie zapuścili się zbyt daleko, zlekceważyli albo przeoczyli pewne znaki. Zapewne nie żyją.

- Chcesz powiedzieć, że to, co ku nam nadciąga, to rozgniewany duch, opiekun ghula?

- Nie inaczej! Sam ghul jest zbyt słaby, by stawić czoło tak wielu ludziom, by zgładzić silny podjazd. Musi mieć pomocnika. A ten nasz znalazł sobie doprawdy nie byle jakiego. To musi być wyjątkowo potężny duch, skoro nie przybywa w postaci zwykłego leja piachu, jak to zwykle bywa, ale ciągnie się na wielkiej przestrzeni jako ogromna nawałnica.

- Pewien jesteś?

- Na tyle, żeby doradzać natychmiastową ucieczkę. Ja pozostanę na miejscu, będę dowodził ochotnikami. Może uda nam się choć na kilka chwil powstrzymać demona. - Nagle poczuł uderzenie krwi do głowy, uderzył pięścią w otwartą lewą dłoń. - Dość gadania! Ratujcie się! Wasza krew nie może wsiąknąć w piach, jeśli mamy powstrzymać wojska niewiernych!

- Jusuf - Malik przysiadł naprzeciwko sułtana - słyszysz, co mówi ten wojownik?

Salah ad-Din zmarszczył gniewnie brwi.

- Wiesz dobrze, że nie wierzę w te wszystkie opowieści o dżinnach, ifrytach i ghulach! Dziwię się doprawdy, że dajesz temu wiarę ty, nazywany Synem Pustyni, który znasz ją nie gorzej od dzikich nomadów!

- Właśnie dlatego, że tak mnie zwą, że znam tajemnice gorącego interioru, wierzę Dżamilowi, bracie. Widziałem na własne oczy zbyt wiele zastanawiających zjawisk, żeby lekceważyć jego słowa, tym bardziej że nasz przyjaciel nie należy do ludzi, którzy zlękną się byle czego.

- Wasza Wysokość - odważył się wtrącić Al-Ghadban - z każdą chwilą, z każdym wypowiedzianym słowem niebezpieczeństwo przybliża się. Dla pustynnego ducha przebyć odległość mili czy nawet farsacha to tyle, co dla ciebie uczynić mały krok!

Salah ad-Din wzruszył ramionami.

- Nie wierzę w pustynne duchy, Dżamil! Wzrusza mnie twa troska o moje życie, jednakże nie ucieknę przed zwykłymi kłębami piachu, choćby miał to być morderczy samum! Nie pozwolę też wzniecać paniki wśród żołnierzy. Czekają nas ciężkie bitwy!

- Ale...

- Zamilcz, Al-Ghadban, by nie dotknął cię w końcu mój gniew! Uczynimy, jak powiedziałem.

Dżamil zagryzł wargi.

- Pozwól mi przynajmniej, panie - wymamrotał - wyjechać z silnym oddziałem naprzeciw burzy. Na wszelki wypadek. Przynajmniej tyle zechciej dla mnie uczynić, skoro nie chcesz słuchać rady...

Salah ad-Din pokręcił głową.

- Uparty jesteś, człowieku, nad miarę. Idź już i nie drażnij mnie!

- Poczekaj, Dżamil - odezwał się Malik. - Pójdę z tobą. Sam chcę doglądnąć przygotowań.

Gdy wyszli z namiotu, książę zbliżył wargi do ucha Al-Ghadbana.

- Wyślę oddział, tak jak mówiłeś.

- Narazisz się na gniew brata, panie.

- Moja rzecz!

- W takim razie ja poprowadzę tych ludzi. Trzeba działać szybko, mamy bardzo mało czasu.

- Nie, Dżamil! Ty musisz pozostać przy sułtanie. Jeśli zdarzy się jakieś nieszczęście, powinien mieć przy sobie najlepszego i najwaleczniejszego wojownika. Kto inny pójdzie z żołnierzami na przedpole. Do tego nie potrzeba wielkiego rozumu ani rozeznania.

Zerknął na potężną postać wyprężoną przy wejściu do namiotu.

- Fadil, podejdź! Mam dla ciebie rozkazy. Niech Dżunajd obejmie wartę, ty pójdziesz ze mną!

Ciemne chmury gnały z zachodu, jakby chciały prześcignąć ostatnie przebijające się przez nie promienie słońca.

Dżamil stanął w strzemionach. Nie zważając na kłęby piachu siekące bezlitośnie obnażoną twarz, wpatrywał się w miejsce, gdzie Fadil osadził swój oddział. Z włóczniami pochylonymi do przodu, zwarci w żelaznych szeregach, wyglądali niczym ciemna wyspa zalewana ze wszystkich stron falami rudoszarego morza. Obejrzał się za siebie, tam gdzie skupieni wokół sułtana przyboczni przygotowywali się, by stawić czoło burzy.

- Zaraz nadejdzie pierwsza fala nawałnicy! - krzyknął, z trudem przebijając się przez wycie wichury. - Przygotować zasłony dla sułtana! Uczynić krąg z wielbłądów! Przeprowadzić tam też...

- Dżamil, patrz! - przerwał mu czyjś okrzyk.

To, co zobaczył w tej chwili nad horyzontem, sprawiło, że zabrakło mu tchu w piersi. Na tle burych tumanów zajaśniał sięgający nieba płomień. Zdawał się stać w miejscu, jednakże Dżamil wiedział, że w istocie nadciąga z ogromną prędkością.

- Ifryt - szepnął. - Jaki wielki...

Spiął konia, pogalopował do środka obozu.

Dopadł kręgu utworzonego z ludzi i zwierząt, w którego centrum sułtan, zasłonięty płachtami, przystąpił do południowej modlitwy.

- Ifryt! - wrzasnął Dżamil, nie zważając już na nic. - To wyjątkowo potężny ifryt, panie! Przerwij modły i sam zobacz! Allah ci wybaczy to uchybienie...

Salah ad-Din poderwał się z kolan, wypadł na otwartą przestrzeń. Uderzył go zbijający z nóg, gorący podmuch. Z niedowierzaniem patrzył na olbrzymi płomień, wciąż jeszcze mamrocząc rozpoczętą surę.

- To ifryt! - powtórzył Dżamil. - Nic i nikt mu się nie oprze! Zmiażdży wszystko, co stanie na jego drodze! Wasza Wysokość, sułtanie, panie mój! To prawdziwy, okrutny demon zemsty! Uciekaj, póki jeszcze pora. Fadil z ludźmi zdoła go powstrzymać najwyżej kilka chwil, jeżeli w ogóle uda im się oprzeć!

- Nie myślałem, że to możliwe - szepnął sułtan.

- Jusuf! - przypadł do niego Malik. - Widzisz to? Widzisz?! Siadaj na koń! Ratuj się, bracie! W tobie jedyna nadzieja! Nie pora na spieranie się w obliczu niebezpieczeństwa!

Wiatr porywał słowa, do uszu sułtana nie docierało ich znaczenie, tylko pojedyncze dźwięki. Spojrzał na przyprowadzonego rumaka, skinął głową i już bez protestów wskoczył na siodło. Malik skinął na przybocznych. Natychmiast otoczyli Salah ad-Dina, a po chwili gnali na złamanie karku.

- A wy, panie? - Dżamil pociągnął Malika za rękaw. - Jedźcie wraz z nim!

- Ja poprowadzę wojsko. Uratuję tylu, ilu się uda.

- Nikogo nie uratujesz, a sam zginiesz! Jest już za późno! Od początku było za późno - dodał ciszej.

- Nie opuszczę moich ludzi! Ale ty jedź natychmiast za Jusufem, musisz być przy nim! Masz go bezpiecznie przeprowadzić przez pustynię!

Wiatr wzmagał się. Musieli rozmawiać pochyleni ku sobie, prawie stykając się głowami.

- Ty jedź, panie. Jesteś bardziej potrzebny bratu niż im. - Al-Ghadban machnął dłonią w kierunku biegających bezładnie żołnierzy. Widząc, że sułtan odjechał, rozproszyli się nawet ci wybrani, którzy mieli stanowić jego ochronny krąg. - Znasz pustynię nie gorzej ode mnie, poradzicie sobie. A ja spróbuję tutaj zebrać, co się da!

- Nie sprzeciwiaj mi się, Dżamil! - Twarz Malika wykrzywił wściekły grymas, błysnęły białe zęby. - Wykonaj rozkaz. Natychmiast!

Wojownik dłuższą chwilę patrzył prosto w gorejące gniewem oczy księcia.

- Wybaczcie, szlachetny panie - powiedział cicho.

Malik zbliżył się do niego jeszcze bardziej, usiłując zrozumieć, co mówi. Wtedy potężna pięść wylądowała na jego szczęce. Choć kłąb materii zawoju nieco stłumił siłę ciosu, jednak był on wystarczająco mocny, aby Al-Adil bez przytomności osunął się na ziemię. Al-Ghadban chwycił go, przerzucił przez grzbiet własnego wierzchowca, sprawnie przewiązał arkanem ręce pod końskich brzuchem.

- Antares - szepnął do ucha rumaka - będziesz niósł wyjątkowo cenny ładunek. Nie zawiedź mnie.

Ktoś galopował od strony nadchodzącego żywiołu. Dżamil stanął mu na drodze z uniesionymi rękami. Tamten w ostatniej chwili osadził konia, wypuszczając przy tym spod kopyt fontanny piachu.

- Z drogi - wrzasnął - jadę do sułtana z wieściami! Z drogi, bo mieczem pchnę!

Wydobył broń, mierząc prosto w gardło Dżamila. Stary wojownik skoczył do przodu, chwycił tamtego za nadgarstek, silnym uderzeniem wytrącił mu miecz z dłoni, a potem bez wysiłku ściągnął wojownika na ziemię, usiadł zaskoczonemu na piersi i rozkrzyżował jego ręce, wciskając je w miałki piach.

- Posłuchaj, durniu - krzyknął mu prosto w ucho. - Sułtan już uszedł wraz z przybocznymi! A ty zabierzesz teraz szlachetnego księcia Malika i spróbujesz ich dogonić! Rozumiesz?

Leżący pod nim żołnierz kiwnął głową. Na Dżamila spojrzały spokojne błękitne oczy. Al-Ghadban zaklął w duchu. To niewierny, ulubieniec Al-Adila. Nie było jednak czasu na rozważania.

- Posłuchaj, giaurze! Los królewskiego brata jest w twoich rękach! Masz uczynić wszystko, aby go uratować. Jeśli tego nie zrobisz, przysięgam, że spadnie na ciebie mój gniew! Odnajdę cię, choćby pod postacią złego ducha! Zabiję cię, wyssę z ciebie krew! Naślę na ciebie piekielne demony!

- Niepotrzebnie mi grozisz! - odparł giaur, wymawiając słowa z twardym akcentem. - Bez tego zrobię, co w ludzkiej mocy, aby ocalić życie księciu! Nie obawiaj się! Przysięgam na moje zbawienie!

Dżamil puścił go, wstał ciężko. Nagle poczuł się bardzo zmęczony i stary. Kilka dni trudów uczyniło swoje. Już od dawna miał za sobą wiek, kiedy mógł bezkarnie hasać po pustyni choćby i cały miesiąc, by potem wrócić do miasta i bez znużenia oddawać się rozkoszom. W tej chwili tęsknie pomyślał o altanie w przydomowym sadzie i jasnych głosikach wnucząt biegających pośród drzew. O łagodnym powiewie wiatru znad morza, tak innym od palącego podmuchu pustyni. O gwarze targowiska, jękliwym wołaniu handlarzy wodą... Wszystko to trwało ledwie mgnienie oka, było ulotnym obrazem, który natychmiast zniknął, przytłoczony burymi kłębami piachu. Potrząsnął głową, puścił niebieskookiego.

- Wierzę ci, niewierny, bo nie mam innego wyjścia! Kiedy Jego Dostojność Malik ocknie się, powiedz mu, żeby nie chował do mnie urazy. Co uczyniłem, uczynić musiałem nie tylko dla jego dobra, ale dla dobra nas wszystkich. Powtórzysz?

Wojownik kiwnął głową.

- Teraz jedź! Nie żałuj tchu w koniach! Pomóż mi tylko wpierw przywiązać księcia do siodła! Daję mu swego wierzchowca. To Antares, najściglejszy rumak, jakiego ziemia nosiła! On na pewno nie zawiedzie, jeśli ty nie zawiedziesz.

- A ty, Dżamilu?

- Co ci do mnie? Zostaję. Ktoś musi spróbować dowodzić tym nieszczęsnym, oszalałym tłumem! Powtórz tylko jeszcze jedno memu panu: niech Allah zachowa go w zdrowiu... I jeszcze... - przerwał na chwilę. - Powiedz...

Giaur spojrzał pytająco.

- Powiedz mu tylko jedno imię. Abd al-Hadżib! Zapamiętaj dobrze, Abd al-Hadżib! Sułtan będzie wiedział, o co mi chodzi. Jedź już!

Po chwili Dżamil patrzył, jak wierzchowce znikają w kurzawie. Spojrzał w drugą stronę. Płomień potężniał z każdą chwilą, biła od niego zniewalająca moc, straszliwa tajemnicza potęga, która zdawała się pochodzić z najczarniejszych czeluści piekła. Stary żołnierz wzniósł oczy do nieba.

- Panie mój - powiedział - jedyny, który mnie teraz słyszysz. W chwili gdy nadchodzi moja ostatnia godzina, wybacz mi wszystko, co uczyniłem złego w całym mym długim życiu. Ty, który gdzieś tam nad chmurami patrzysz na nędzne ludzkie robaki, pełzające w przyziemnych, nic niewartych sprawach, przyjmij mą duszę do swego domu i znajdź dla niej ustronne, spokojne miejsce. Nie pragnę rozkoszy seraju, nie pragnę wyszukanych potraw ani nieustających biesiad. Chcę tylko odrobiny wytchnienia. O to jedno cię proszę, mój Panie. A na tym świecie niechaj nikt nie przeklina i nie zanosi do Ciebie skarg, gdy wspomni moje imię...

Znowu rzucił okiem na szalejącą nad pustynią kolumnę ognia.

- Do mnie! - zawołał, dosiadając najbliższego wielbłąda. - Do mnie! Setnicy, zbierać ludzi w oddziały!

Jego głos tonął w wyciu wichury i niesamowitym, przeszywającym uszy syku dobiegającym od szalejącego o kilkaset kroków płomienia. Niektórzy żołnierze jednak dostrzegli dowódcę, zaczęli się skupiać wokół niego. A on wydobył miecz, wskazał kolumnę ognia. Nie krzyczał już, nie otwierał nawet ust. Ludzie zrozumieli, co mają zrobić. Z zaciśniętymi ustami ruszyli w stronę niebezpieczeństwa, tam gdzie oddział Fadila trwał niczym skała w oczekiwaniu na nieuchronną śmierć.

 

Rozdział II

Tłum wylewał się z kościoła wprost na rozgrzany porannym upałem plac. Vincent zmrużył oczy i skrzywił się, kiedy przyjazny chłód i mrok świątyni znienacka zastąpił rażący blask oraz gorący powiew. O wiele bardziej od tutejszych ranków cenił sobie wieczorną bryzę, kiedy wyraźnie dawała o sobie znać bliskość morza.

- De Rionne, gdzie się wybierasz? - Poczuł dłoń na ramieniu. Obejrzał się. Za nim stał uśmiechnięty od ucha do ucha Jan de Morges. - Zapomniałeś? Mieliśmy dzisiaj nawiedzić pewną tawernę. Tam rozkaz królewski zakazujący gry w kości o wyższe stawki jest, jak by to delikatnie ująć... niezbyt ściśle przestrzegany.

- Zakazy waszych monarchów obowiązują tylko was, zapomniałeś? Ja nie jestem krzyżowcem, nie przypłynąłem z Filipem czy Ryszardem. Podlegam jedynie władzy króla Jerozolimy. Mogę sobie grać w kości, z kim chcę, gdzie chcę i za ile chcę.

De Morges machnął ręką.

- Króla Jerozolimy? A gdzie masz takiego? Korona leży teraz w skarbcu. Możeś i nie przybył z nami, ale edykt władcy obowiązuje wszystkich, nawet tych, którzy nie czują się jego poddanymi.

- Nie będę się z tobą kłócił, Janie - uśmiechnął się lekko Vincent. - A do tej twojej spelunki zajrzę bardzo chętnie.

- I słusznie uczynisz, bo spotkamy tam jeszcze kogoś.

- Kogo? Jak cię znam, chodzi bez wątpienia o kobietę? A jakiejże to wysokiej proweniencji niewiasta mogłaby zawitać w tak paskudne miejsce?

- Nie, de Rionne! Nie chodzi o kobietę! W każdym razie niezupełnie. Pamiętasz zapewne Judytę z Monaghan?

Vincent spojrzał na Jana spod zmarszczonych brwi.

- Nie kpij, pewnie, że pamiętam. Ale Judyta odpłynęła dwa miesiące po królu Filipie, bodaj w październiku.

- Nie inaczej, drogi przyjacielu. I nie mów "bodaj w październiku". Już ty wiesz najlepiej, kiedy to było, dokładnie co do dnia i godziny, bo potem chodziłeś jak struty jeszcze przez... Nie, źle mówię! Ty nadal chodzisz jak struty. A ja, widzisz, nie dalej jak pozawczoraj miałem okazję poznać sławnego krewniaka pięknej Judyty, pana Piotra z Telford. Niedawno przybył z Jafy i, powiadam ci, już pokazał, że potrafi tęgo pić i tęgo grać! A i pięść ma niczego sobie.

- O, to zapewne wielce interesujący kompan.

- Żebyś wiedział, de Rionne, żebyś wiedział. W dodatku sam Ryszard bardzo go sobie ceni. A to już coś znaczy.

Vincent skrzywił się.

- On czyni fawory również Lusignanowi, a to z kolei nie najlepiej świadczy o jego właściwej ocenie ludzi.

- Daj spokój. Lusignan zwyczajnie jest Ryszardowi potrzebny jak nie przymierzając miastu grabarz w czasie ciężkiego oblężenia. Zaś Telford nie tak bardzo, wcale właściwie, a jednak król okazuje mu duże względy. To prosty rycerz, takiemu łaskę pańską niełatwo uzyskać.

- Prosty rycerz! - parsknął Vincent. - Telfordowie prostym rycerstwem! On w samej tylko Bretanii ma więcej ziemi niż my obaj razem wzięci.

- Ma jej sporo, to fakt, a w szczególności więcej od ciebie. Bo dopóki Filip nie zdejmie z twego rodu ortylów, tyle jej posiadasz, co pod stopami lub w mogile. Ale zgadza się, Piotr ma pewien majątek. Decyduj się, chcesz czy nie chcesz poznać kuzyna pani z Monaghan?

- Chcę. Prowadź.

- Jasne, że chcesz. Toż mało brakowało, a zostalibyście stryjecznymi szwagrami!

Vincent pokręcił głową.

- Powiadam ci, de Morges, kiedyś się doigrasz. Przyjdzie dzień, w którym ktoś uzna, że powiedziałeś o jedno słowo za dużo!

Jan roześmiał się beztrosko, klepnął towarzysza po ramieniu.

- Na mnie ciężko się gniewać, wiesz przecież.

- Ja tak, ale możesz trafić na kogoś, kto nie będzie posiadał podobnej wiedzy, a wtedy czeka cię pojedynek.

Jan przyjrzał się uważnie swojej prawicy.

- No cóż, jeśli będzie miał pięść bardziej mocarną niż moja, może być różnie... Jednakże nie myślę przejmować się podobnymi sprawami w tak piękny dzień. Chodźmy.

W tej samej chwili rozległ się tętent kopyt i rozpaczliwy krzyk kobiety. Pobiegli w tamtym kierunku. Przez szeroką aleję galopował szpaler jeźdźców. Pośrodku, między rzędami pędzących koni, stało struchlałe z przerażenia dziecko. Niewieści krzyk narastał. Chłopczyk, może pięcioletni, skulił się i mocno zacisnął powieki. Jeźdźcy przelecieli błyskawicznie, a matka natychmiast przypadła do synka.

- Nic ci nie jest? Skarbie, nic ci nie jest?

De Morges splunął.

- Masz tego, który pragnie zostać nowym królem Jerozolimy. Widziałeś? Jeszcze go nie pomazano, a już stał się bardziej wyniosły niż władca całej Francji! Dla Konrada z Montferratu wszyscyśmy jeno pył i mierzwa. Gdybyś ty tam stał, stratowaliby cię bez wahania. Dzieciak uratował się tylko dlatego, że mały i zmieścił się między końmi. Od markiza Montferrat lepszy byłby już chyba Gwidon, choć powiadają o nim, że nieudacznik i trzyma się niewieściej zapaski! Ba, wolałbym Onufrego z Toronu, chociaż swego czasu nie podjął rękawicy, gdy go wyzwał pan z Senlis. Lepszy już chyba tchórz niźli taki podlec.

Spojrzał tam, gdzie jeszcze unosił się kurz wzniecony kopytami.

- Powiadam ci, Vincencie, że jeżeli ktoś wreszcie nie zabije Konrada, będzie to zakrawało na cud. Jest zbyt dumny i gwałtowny, żeby umrzeć we własnym łożu. Jeszcze dopóki przebywa tutaj król angielski, dopóty Montferrat na wiele się nie waży, lecz gdy tamtego braknie, zalezie wszystkim za skórę...

- A odkąd to darzysz taką estymą króla Ryszarda, Janie?

- Ja go nie darzę żadnym szczególnym uczuciem. Ale mam dla Anglika szacunek. Więcej jest wart niż stu tutejszych władyków. Gdyby jeszcze nie był tak szalony... Chociaż gdyby nie był szalony, nie wstąpiłby na tron tylko po to, by zaraz go porzucić i wdać się w awanturę z krucjatą. Ale, ale - ożywił się nagle, przypominając sobie, w jakim celu odszukał przyjaciela - chodźmy już, bo nam całe wino wypiją i wszystkie pieniądze przegrają!

W tawernie panował przyjemny chłód. Gości o tej porze było jeszcze niewielu, więc gospodarz krzątał się niespiesznie, gawędząc ze stałymi bywalcami. Poza tym panowała cisza, tym więc wyraźniej brzmiał grzechot kości w skórzanym kubku.

- Telford! - zawołał od drzwi de Morges. - Słońce jeszcze nie wzbiło się na szczyt nieboskłonu, a ty już grasz! W kościele chociaż poświeciłeś swoją osobą?

Z ławy pod ścianą wstał czarnowłosy, wysoko podgolony mężczyzna.

- Wszak przechodziłem obok katedry, zmierzając tutaj. To chyba wystarczy. Starczy też, że mój pan, Jego Wysokość Ryszard Plantagenet, odbywa kolejną publiczną pokutę. Dość będzie jego modlitw dla niego samego, dla mnie i jeszcze tuzina takich mizeraków jak ja! Powiedz lepiej, kogo to przyprowadziłeś do naszej jaskini?

Ruszył w kierunku przybyłych.

- Poznaj pana de Rionne'a, prawego rycerza.

Piotr z Telford zatrzymał się. Obrzucił Vincenta uważnym spojrzeniem.

- Tak - powiedział powoli, groźnie marszcząc brwi. - Chętnie poznam człowieka, który złamał serce mojej kuzynce. Poznam i...

Sięgnął do boku. Vincent obserwował spokojnie jego poczynania. Rozluźnił ramiona, nieznacznie cofnął lewą rękę w kierunku sztyletu. Jan de Morges stanął między nimi.

- Dałbyś pokój - rzekł. - Nie przypuszczałem, że zechcesz się o to mścić. To sprawa między panią Judytą Monaghan a nim, czyż nie?

- A kto mówi o zemście? - roześmiał się nagle Piotr. - Odsuwam tylko kord, by broń Boże nie uderzyć pana de Rionne'a, gdy go wezmę w objęcia.

Ominął osłupiałego Jana i ujął za ramiona równie zaskoczonego Vincenta.

- Bracie! - zawołał. - Nigdy bym nie przypuszczał, że to możliwe. Że znalazł się ktoś, kto potrafił aż tak zapaść w duszę mojej zimnej krewniaczce, którą zowią, poza jej plecami, rzecz jasna, Lodową Panią! Zaiste Palestyna jest krainą cudów!

Wziął de Rionne'a pod rękę, poprowadził do stołu.

- Bawmy się, pijmy. Wznieśmy toast za zdrowie pięknej Judyty, zimnej królowej, pani lodu!

- Panie - rzekł Vincent - bardzo cię proszę, nie obrażaj przy mnie imienia tej damy, którą będę czcił i szanował po kres moich dni!

Piotr spojrzał na niego uważnie.

- Nie myśl sobie, że chciałem urazić ją albo ciebie - powiedział. - Być może wypiłem już za dużo wina i język mam zbyt swobodny. Jednakże gdybyś znał Judytę równie długo jak ja, sam wzniósłbyś kielich w tej intencji!

De Morges natychmiast objął obu kompanów.

- Przy stole nie czas na urazy, panowie! A pojedynkować się i tak nie możecie, bo król zabronił.

- Jaki król? - spytał Vincent. - Bo jeżeli...

- Dałbyś już spokój, de Rionne! Napijmy się lepiej i rzućmy kości. To bodaj jedyne miejsce w całym mieście, gdzie możemy to uczynić, nie narażając się na kłopoty ze strony straży biskupiej! Nie zaglądają tu już od pewnego czasu.

Piotr spojrzał pytająco. Jan chrząknął.

- Pewnie chcesz spytać dlaczego? Sprawa jest prosta. Onegdaj wlazł do tej karczmy pewien kapitan z kilkoma ludźmi, z wyraźnym zamiarem aresztowania wszystkich grających. Kiedy przyszła kolej na mnie... jak by to powiedzieć... rzecz jasna, nie pozwoliłem pachołkom na podobne zuchwalstwo. Myślę, że jeszcze długo tutaj nie zawitają.

- Nie pozwoliłeś - roześmiał się Telford. - O ile zdążyłem cię poznać, to oznaczało regularną bitwę!

- Zaraz tam bitwę. Rozdałem kilka kuksańców, by sobie nie myśleli, że ze mnie jakiś nieruchawy biedroń, a oni pokocili się na ziemię, ledwie którego dotknąłem.

Vincent rozejrzał się uważnie.

- Tak, Janie. Słyszałem o tym zajściu. A dookoła można bez wysiłku dostrzec jeszcze ślady twego niewinnego oporu, jak choćby te ławy byle jak pozbijane i połatane świeżym drewnem, albo i drzwi, które noszą wyraźne znaki, iż albo ktoś otwierał je nie w tę stronę, co należy, albo wychodził z tawerny, zapomniawszy w ogóle chwycić za klamkę.

Jan roześmiał się na całe gardło.

- Niektórzy, jak się przestraszą - odparł wesoło - zupełnie tracą głowę!

- Panowie! - rzekł człowiek siedzący przy sąsiednim stole. Miał charakterystyczny, nieco gardłowy akcent. - Nieco ciszej, bardzo proszę. Przeszkadzacie w grze!

Vincent spojrzał w tamtą stronę. Jeden z graczy zamarł z kubkiem w dłoniach, drugi, zwrócony ku nim, patrzył niechętnie. Na stole połyskiwało kilkadziesiąt sztuk złota, ułożonych starannie w kształt wieży. Widać szło o sporą stawkę. Obok, pod ścianą, siedział młody mężczyzna i zdawał się pogrążony bez reszty w rozmyślaniach. Jan de Morges postąpił krok w kierunku mówiącego.

- Sądząc z barw, Niemcy albo Austriacy?

- I Austriacy - padła odpowiedź - i Niemiec. A co, czyżbyście szukali zwady?

- Niekoniecznie - odparł Jan. - Rzadko się jednak zdarza podczas tej wyprawy, żeby... - policzył szybko - w Ziemi Świętej na sześciu rycerzy zgromadzonych w jednym miejscu trzech pochodziło właśnie z tych krajów...

Odziany w czerń i żółć mężczyzna poderwał się błyskawicznie na równe nogi.

- Ostatnio - wycedził - coraz trudniej w takim towarzystwie także o rodowitego Francuza, nie zauważyłeś? Porzucacie krucjatę równie skwapliwie, jak to uczynił nie tak dawno wasz król i wielu innych dostojników za jego przykładem!

Vincent z zainteresowaniem przysłuchiwał się wymianie zdań. Napięcie rosło, kątem oka zobaczył, jak Piotr z Telford zgina i prostuje palce, przygotowując się do walki. Trzech na trzech, pomyślał. Dzień jeszcze dobrze się nie zaczął, a już szykuje się bijatyka... Jednakże Jan najwyraźniej nie zamierzał wszczynać awantury. Rozmowa z Vincentem i Telfordem wprowadziła go w dobry nastrój.

- Masz poniekąd słuszność, panie - rzekł pojednawczym tonem. - Nie chciałem cię dotknąć, wyraziłem jedynie zdziwienie. Trzeba ci wiedzieć, że bardzo cenię tych, którzy dotrzymują wierności przysięgom złożonym przed wyruszeniem na wyprawę, choć pozostają w osamotnieniu pośród obcych.

Nieco udobruchany Niemiec skinął głową.

- Przyjmuję twoje wyjaśnienia, panie...

- Ja zaś - wpadł mu w słowo Piotr z Telford - wcale sobie nie cenię ani Austriaków, ani Niemców! Ci, co zostali, zapewne zwyczajnie spóźnili się na swoje galery! Inaczej nie byłoby w Palestynie ani jednego!

Powietrze zdawało się gęstnieć z każdym słowem wypowiadanym przez zapalczywego Anglika. Zamyślony młodzieniec zerwał się wraz z towarzyszami, gotów pomścić zniewagę.

- Piotrze - rzekł łagodnie Vincent - to było zgoła niepotrzebne.

- A ja swoje zdanie podtrzymuję! Kto się ze mną nie zgadza, niech zaraz staje do walki!

- Z przyjemnością - warknął drugi z obcych. - Powiedz jeno gdzie i kiedy!

- Tu i zaraz! Panowie, pomóżcie odsunąć ławy!

No to znaleźliśmy się w sytuacji bez wyjścia, przeleciało przez głowę Vincentowi. Trzeba się będzie bić! Żeby to chociaż miało jakiś sens.

Zaszurgotały sprzęty, szczęknęły wydobywane miecze.

- Angielskie psy, francuskie pomiotła! - rozległ się okrzyk.

- Po kolei, panowie! Pojedynczo! Mamy mało miejsca! - zawołał de Rionne.

Rozsądne wezwanie pozostało bez echa. Rzucili się na siebie, zabrzęczała stal.

Nagle drzwi otworzyły się z hukiem i wraz z blaskiem dnia do wnętrza zaczęli się wlewać ludzie w biskupich barwach. Po chwili zrobiło się tak ciasno, że rycerze nie mogli porządnie złożyć się bronią.

- Zaniechajcie walki! - krzyknął od wejścia dowódca straży. - W imieniu biskupa Salisbury, złóżcie miecze i nie stawiajcie oporu! Inaczej zostaniecie surowo ukarani!

- Toż to ten sam kapitan, którym ostatnio otwierałem drzwi! - zawołał Jan de Morges. - Zuch z ciebie, kościelny sługusie. Ależ podejdź tu, serdeńko, dokończę to, co wtedy zacząłem!

- Brać ich! - wrzasnął wyzwany w odpowiedzi.

W jego stronę poleciało ciężkie przekleństwo i nie mniej ciężki zydel. W półmroku tawerny zakłębiło się od splecionych ciał.

COPYRIGHT ? BY Rafał DębskiCOPYRIGHT ? BY Fabryka Słów sp. z o.o., LUBLIN 2009

WYDANIE I

ISBN 978-83-7574-421-7

Wszelkie prawa zastrzeżone All rights reserved

Książka ani żadna jej część nie może być przedrukowywana ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana czy powielana mechanicznie, fotooptycznie, zapisywana elektronicznie lub magnetycznie, ani odczytywana w środkach publicznego przekazu bez pisemnej zgody wydawcy.

PROJEKT I ADIUSTACJA AUTORSKA WYDANIA Eryk Górski, Robert Łakuta

PROJEKT OKŁADKI Paweł Zaręba

GRAFIKA NA OKŁADCE Daniel Rudnicki

REDAKCJA Małgorzata Koczańska

KOREKTA Magdalena Byrska

SPRZEDAŻ INTERNETOWA

ZAMÓWIENIA HURTOWE

Firma Księgarska Olesiejuk sp. z o.o. s.k.a. 05-850 Ożarów Mazowiecki, ul. Poznańska 91 tel./faks: 22 721 30 00 www.olesiejuk.pl, e-mail: hurt@olesiejuk.pl

WYDAWNICTWO

Fabryka Słów sp. z o.o. 20-834 Lublin, ul. Irysowa 25a tel.: 81 524 08 88, faks: 81 524 08 91 www.fabrykaslow.com.pl e-mail: biuro@fabrykaslow.com.pl

 

Rozdział III

W gorące południe ulice Jerozolimy zupełnie się wyludniły. Nawet niestrudzony nosiwoda zaległ w cieniu pod murem, żeby wydyszeć ze zmęczonych krzykiem płuc chociaż odrobinę gorąca. Spojrzał w kierunku pałacu. Odkąd Salah ad-Din przybył do miasta, ani razu nie ukazał się publicznie. Muzułmańska ludność zaczęła między sobą szeptać, że musiało zajść coś bardzo niepokojącego, skoro zazwyczaj szczodrobliwy i łaskawy władca zaniechał nawet rozdawania jałmużny przed bramą swej siedziby. Żeby to chociaż jedynie wyznawcy Proroka snuli takie przypuszczenia. Gorzej, że chrześcijanie i Żydzi również to zauważyli, a każda wieść o kłopotach Jego Wysokości z pewnością ucieszyłaby ich niepomiernie. Nosiwoda zgrzytnął zębami. Kiedy nadejdzie wreszcie taki czas, że będzie można wyżenąć niewiernych z Jerozolimy? Kiedy przestaną się wieszać pańskich klamek i zabierać pracę uczciwym wyznawcom Proroka?

- Skąd też u emirów taka ufność w wiedzę greckich doradców - mruknął, patrząc z obrzydzeniem na leżące obok niego naczynia i bukłaki. - Czemu chcą otaczać się giaurami, skoro wystarczy rękę wyciągnąć, by przywołać wiernego człowieka ze swego ludu.

Przymknął oczy. Nie na jego prosty rozum te wszystkie sprawy. Lepiej zasnąć i wyśnić sobie świat, w którym ludzie padaliby na twarz właśnie przed nim, w którym nadobne nałożnice nacierałyby olejkami jego stopy, czekając z drżeniem serca, którą z nich wskaże, aby najbliższej nocy ulżyła wypełnionym żądzą lędźwiom swego pana. A może jeszcze lepiej niech przyśni się suty obiad, taki, który sprawi, że pusty żołądek odklei się wreszcie od krzyża, zmęczonego dźwiganiem ciężkich naczyń...

- Widzę, że pokładasz w nim wielkie zaufanie - rzekł Salah ad-Din, uważnie obserwując smukłą postać stojącego przed nim człowieka. - Czy ostatnie spotkania i bliskie stosunki z królem Franków nie przysłoniły ci świata? Czy nie zacząłeś zbytnio liczyć się z niewiernymi?

- Nie, bracie - odrzekł Malik al-Adil. - Wiesz dobrze, jak z tym jest. Z Anglikiem rozmowy prowadzić trzeba, inaczej cięgiem byśmy się jeno bili, a to łatwo może zakończyć się niespodziewaną klęską, bo trudno mu zaiste dotrzymać pola. Lepiej prowadzić rozmowy, niech będzie przekonany o możliwości ugody i wyciągnięciu korzyści najmniejszym kosztem. Jeśli zaś chodzi o tego giaura, można wierzyć jego słowom. Gdyby chciał, czyż nie mógł wrazić sztyletu w moje serce, gdy wiózł mnie przywiązanego do końskiego grzbietu? Czyż nie mógł wziąć mnie w pęta i zawieźć do swoich, żeby odebrać sowitą nagrodę? Czyż nie miał tysiąca okazji, żeby mnie zdradzić? Nikt by się o tym nie dowiedział, kiedy błądziliśmy po pustyni w poszukiwaniu twoich śladów. Pamiętaj, Jusuf, że i wśród niewiernych są ludzie godni szacunku, potrafiący dotrzymać przysiąg.

- Wiem. Jednakże wolałbym nie rozprawiać o sprawach państwowych w obecności kogoś, kogo oczy są przezroczyste, a włosy jasne niby spłowiała na słońcu płachta namiotu. To budzi we mnie niepokój.

Malik ułożył się wygodniej na poduszkach.

- Wyjdź, Ibn Suan - rzucił. - I bądź w pogotowiu. Być może niebawem cię wezwę.

Niebieskooki zniknął za drzwiami, Al-Adil spojrzał na sułtana.

- Każ przynieść fiołkowego szerbetu - mruknął. - Upał daje się we znaki nawet w północnym skrzydle pałacu.

Salah ad-Din klasnął w dłonie. Po chwili pojawiła się złocona misa wypełniona po brzegi wonnym napojem. Książę zaczerpnął pełny kubek, przez chwilę delektował się smakiem, po czym przemówił:

- Słyszałeś, co rzekł mój giaur. Dżamil przed śmiercią pomyślał o człowieku, którego imię mnie samemu przyszło na myśl, gdy tylko odzyskałem zmysły. Abd al-Hadżib. Trzeba go koniecznie sprowadzić, i to jak najszybciej!

- Nie trzeba go sprowadzać. - Salah ad-Din lekko przekrzywił głowę, obserwując pojedynczy promień światła, który przedarł się przez szczelnie zaciągnięte zasłony.

- Jak to nie trzeba?! Tylko on może coś zaradzić! Tylko jemu...

Przerwał mu niecierpliwy gest.

- Nie ma potrzeby znikąd go sprowadzać - powtórzył sułtan. - Za kilka dni zjawi się w Jerozolimie.

Malik spojrzał na brata z podziwem.

- Czyżbyś wpadł na ten sam koncept? Kazałeś go przywieźć?

Sułtan zagryzł wargi.

- Nie, nie kazałem. W ogóle o nim nie pomyślałem, ani przez chwilę. Znasz mnie, mam zbyt trzeźwy umysł, żeby dać wiarę takim gusłom... Może trudno w to uwierzyć, ale spotkaliśmy go po drodze. Nie przyjechał razem ze mną, bo zasłabł od wysiłków podróży. Zostawiłem go z kilkoma ludźmi w małej wiosce. Kiedy trochę wydobrzeje, natychmiast go przywiozą.

- Sam widzisz, że los nam go podsunął. Cóż za przypadek. Widać wola Allaha...

- To nie los ani żaden przypadek. Al-Hadżib jechał na spotkanie ze mną. A przecież nikt nie mógł wiedzieć, którędy podążam! Znalazł mnie jednak wśród skał i piachu, jakby ktoś dokładnie mu objaśnił, gdzie powinien szukać!

- Nigdy go nie doceniałeś.

- Ja po prostu nie wierzę w czary i niesamowite gminne opowieści! To znaczy nie wierzyłem do tej pory... - dodał ciszej. - Z każdym jednak dniem coraz mniej jestem pewien swoich racji.

Malik uśmiechnął się nieznacznie.

- Mówiłem ci...

- Daj spokój! Tego, czego się od niego dowiedziałem, wolałbym nigdy nie usłyszeć. Lepiej, by Allah zesłał na mnie śmierć w którejś z bitew!

- Co ty mówisz? Bez ciebie, bez naszego rodu Frankowie już dawno zagarnęliby całą Palestynę i resztę ziem, pewnie aż po Egipt!

- Beze mnie, bez ciebie - odparł przez zaciśnięte zęby Salah ad-Din - i bez naszego rodu nie zawisłaby nad tą ziemią groźba bodaj straszliwsza od najazdu wrażych armii!

Malik usiadł. W głosie sułtana zabrzmiało coś, co było zupełnie nowe, obce. Czyżby strach? Nieulękły wódz, zwycięzca spod Hittinu, miałby powody, aby tak bardzo się czegoś obawiać? Chyba tylko mocy nadprzyrodzonych. No tak... nadprzyrodzonych... Przecież tam na pustyni...

- Pamiętasz mułłę, który przywiódł do nas Fatmę? - spytał Salah ad-Din.

- Oczywiście. Sam go przydzieliłeś, by zadbał o jej nauki. Gdyśmy ich wówczas napotkali przed Ar-Ramlą, obiecałeś obsypać go złotem po powrocie, choć Fatma okazała się niespełna rozumu... A tak się uradowałem, gdy ją zobaczyłem...

- Wtedy obiecałem obsypać go złotem za wierność i odesłałem do Jerozolimy, a teraz wtrąciłem do lochu! Jeśli go nawet obsypię złotem, to w szczelnej beczce, tylko po to, by się wśród tego bogactwa udusił! Ten szubrawiec nie powiedział nam wszystkiego. Nie powiedział chociażby tego, że nasza siostra była brzemienna!

Al-Adil wciągnął gwałtownie powietrze.

- Jak powiadasz? Brzemienna?! Ale z kim? Kto się ośmielił...

Patrzył na sułtana oczami, w których lśniła wściekłość i żądza zemsty.

- Powiedz, kto?!

- Wolałbyś nie wiedzieć... Powiem później, kiedy uzyskam całkowitą pewność. - Zamyślił się. - Mnie zwą Salah ad-Din, ciebie Sajf ad-Din... Dla ludzi jesteśmy wszechmogącymi władcami, kimś na kształt bogów... Jednakże są sprawy, na które nie mamy żadnego wpływu, za to one wywierają na nas wielki nacisk...

- Chcę sam przesłuchać tego mułłę! Własnymi rękami zadam mu najstraszniejsze tortury i dowiem się wszystkiego!

- Jak sobie życzysz. Lecz powiedział już tyle, że kazałem zgładzić zdrajcę jutro o świcie. Od kogo brał pieniądze, sam chyba dokładnie nie wiedział. Być może od Angelosa z Konstantynopola, być może od kupców genueńskich czy weneckich, ale na pewno, tak czy inaczej, przepływały przez parszywe ręce Izaaka Komnenosa. W tej sprawie jest więcej tajemnic niż skał na pustyni.

- Komnenos - warknął Al-Adil. - Zawsze mówiłem, że trzeba zgładzić tego zdradzieckiego węża! To u niego na Cyprze przebywała Fatma niedługo przedtem, nim słuch o niej zaginął!

- Nie inaczej. Ale, jak już powiedziałem, sprawa nie kończy się i na Izaaku... Nie wiem, dokąd mogą nas zaprowadzić wieści, które wyrwałem zdrajcy. Złoto sięga dalej niż ręce nawet największej na tym świecie władzy. Czasem wydaje mi się, że jedynie Allah nie jest od niego zależny. Czego, niestety, nie można powiedzieć o jego kapłanach. Zresztą nie inaczej ma się rzecz także z duchownymi chrześcijan. Wszyscy oni jednacy, głosiciele prawdy! Chciwi niegodziwcy.

- Zaraz. - Malik potrząsnął głową. - Powiedz mi jeszcze, gdzie jest teraz Ryszard? Masz o nim jakieś wieści? Tylko patrzeć, jak zjawi się pod murami!

Saladyn uśmiechnął się smutno.

- Król Franków ma w tej chwili ważniejsze sprawy na głowie niż planowanie zdobycia Jerozolimy. Wyobraź sobie, że w Akce rozpocznie się niebawem, jeśli już nie wybuchła, wojna między Pizańczykami a Genueńczykami. Od dawna wchodzili sobie w drogę i wzajemnie odbierali zyski z handlu, a teraz uznali, iż nadszedł czas rozstrzygnięć. W samą porę dla nas.

- O to "w samą porę" musiałeś pewnie starannie zadbać! Szkoda, że mnie nie było, gdy wysyłałeś do Akki ludzi, by wzniecili tumult. Doręczyliby ode mnie pismo dla Gwidona, by poparł kupców z Pizy! Mam z nim swoje sprawy, uczyniłby to, a chaos zapanowałby o wiele większy niż przy zwykłym kupieckim zatargu.

- Nie wiedziałem, czy przeżyłeś, nie mogłem zatem czekać, a zresztą nie było na to czasu. Lecz nie myśl sobie, żebym czegoś zaniedbał. We właściwym momencie Gwidon otrzyma od ciebie odpowiedni list.

Malik spojrzał na brata z niekłamanym podziwem.

- Są takie chwile - powiedział - że naprawdę zaczynam się ciebie lękać! Opowiedz lepiej, czego się wywiedziałeś o losach Fatmy. I gdzie jest dziecko, skoro brzucha już po niej nie znać?

- Właśnie, oto pytanie. Gdzie jest dziecko? Mułła bredzi takie rzeczy, że nawet przesądny wieśniak kazałby to włożyć między bajki! Najchętniej bym przyjął, że bękart nie żyje, tym bardziej że i mułła, i Fatma mamroczą o jakimś cmentarzu pod Damaszkiem. Jak mniemam, tam pochowali noworodka.

- Skąd jednak w tym wszystkim ifryt? - szepnął Malik. - Pamiętam, jak stara Selima opowiadała pewną historię... Taki gniewny demon pojawia się wtedy, gdy...

- Nie czas na snucie babskich opowieści! Ty odpoczywaj, a ja pójdę rozmówić się z Al-Hadżibem. Przysłać tancerki do twojej komnaty?

Malik pokręcił przecząco głową.

- Chcę zostać sam. Zresztą przed drzwiami czeka na mnie giaur. Każę go odesłać do moich kwater, lecz wpierw niech nas zaprowadzą do Fatmy. Prosił mnie o to gorąco, a ciekaw jestem jego zdania.

- Wciąż jest wdzięczny za to, że uratowała go przed twoim gniewem?

- Ma ku temu powody. Wiesz przecież doskonale i on o tym wie, że gdyby nie prośby siostry, za jego śmiałe spojrzenie i nieobyczajne słowa kazałbym go wtedy oślepić, a następnie rozerwać końmi. Mam nadzieję, słabą co prawda, że jego obecność pomoże jej odzyskać zmysły.

 

Rozdział IV

Co za obrzydliwe miejsce! - zawołał Piotr z Telford, patrząc z odrazą na kamienne ściany upstrzone mozaiką ekskrementów, łacińskich sentencji i sprośnych rysunków. Widać lochy gościły ludzi bardzo różnego autoramentu. - Cuchnie tu gorzej niż w chłopskiej oborze.

- Przynajmniej nie możemy narzekać na wilgoć - mruknął Vincent. - Kiedy przebywałem w wieży w Nevers, bywało, że w czas jesiennej pluchy staliśmy po kostki w wodzie. Tu zaś pewnie tylko trochę ścieka ze ścian w czas wielkiego deszczu.

Piotr obrzucił ponurym spojrzeniem grupkę siedzących pod przeciwległą ścianą niedawnych przeciwników.

- Nie byłoby nas tutaj, gdyby poddani austriaccy i niemieccy nie unieśli się tak honorem!

Jan de Morges położył mu rękę na ramieniu.

- Nie byłoby zwady, gdyby nie twój ostry jęzor, przyjacielu. A zamknięto by nas tak czy inaczej, gdyż wonczas przyłapano by nas na grze w kości, a nie wiem, co w tej chwili gorsze, karczemna burda czy złamanie zakazu królewskiego. Takiej ćmy strażników jak w tawernie w życiu nie widziałem! Palca nie było gdzie wetknąć. Ech - westchnął - gdyby zostawili choć odrobinę miejsca... Ale dość o tym. Ja tam myślę, że skoro już przypadł nam wszystkim w udziale jednaki los, należałoby się lepiej poznać. Nie wiadomo, ile tutaj posiedzimy, a nie mam ochoty boczyć się na kogoś, gdy nie ma takiej potrzeby. Co wy na to? - zwrócił się do tamtych.

Jeden powstał.

- Nie mam nic do ciebie, panie, ani do tego drugiego Francuza. Nazywam się Kurt von Landberg. Moi towarzysze to Konrad von Wallheim i jego siostrzan Werner, graf von Watzenrode. Jednakże ten, którego nazywacie Piotrem, znieważył mnie i moich towarzyszy! Znieważył nas bezpodstawnie, zarzucając wręcz tchórzostwo! I zamierzam stanąć mu na ubitej ziemi, gdy tylko opuścimy lochy!

- Co powiesz, Piotrze? - spytał Jan. - Nadal masz ochotę do bitki z tymi panami?

Telford skrzywił się niechętnie.

- Za dużo było wina z samego rana - zamruczał - w dodatku cypryjskiego. Powiadają, że leją tam w trunek żywicę dla wzmocnienia smaku, i pewnie to prawda, bo rozum się po nim człowiekowi miesza i zaczyna czynić rzeczy, których przychodzi się potem wstydzić.

Podniósł głowę.

- W życiu nikogo nie zwykłem prosić o wybaczenie - rzekł, patrząc w twarze cesarskim poddanym - ale przyjmijcie ode mnie te przeprosiny, które wam się słusznie należą! Nie ukrywam, że gdyby nie nasza żałosna sytuacja, nigdy nie wydobyłbym z siebie tych słów.

Milczał chwilę.

- Pan de Morges ma jednakowoż rację. Skoro wspólny nam przypadł los, powinniśmy zapomnieć o urazach.

Jan uśmiechnął się szeroko.

- Zatem zgoda? Zgoda!

- Jednak... - Konrad von Wallheim chciał jeszcze wyrazić swoje wątpliwości, ale Jan podszedł do niego, objął serdecznie i podniósł w górę.

- Niech będzie zgoda!

W niedźwiedzim uścisku nieszczęsnemu Austriakowi oczy wyszły na wierzch.

- Ach, więc to wy jesteście ten sławny Jan de Morges - wydyszał, kiedy francuski rycerz wypuścił go z objęć - który swego czasu wyzwał na ubitą ziemię Renalda z Sydonu?

- Zgadza się. Lecz do walki nie doszło, jako że Konrad z Montferratu zabronił Renaldowi stanąć do pojedynku i wysłał go zaraz w posły do Bejrutu, jakby było tam w ogóle po co jeździć.

- Nie chciał się pozbawić wiernego sługi - mruknął Vincent. - Niewielu ma takich, którym może zaufać.

- Ty to wiesz najlepiej, żyjąc tyle lat w Ziemi Świętej. - Jan uśmiechnął się krzywo. - Moi panowie - zwrócił się do nowych towarzyszy - przedstawiam wam Vincenta de Rionne'a, który zna ten kraj i panujące w nim stosunki na wylot.

- Miejscowy? - spytał Kurt. - Nie mam zaufania do tych, którzy się tu urodzili. Zbyt stali się podobni Grekom, a nawet Żydom czy muzułmanom. Nie na darmo przylgnęło do nich określenie Źrebaki. Jak z młodym wierzchowcem, nigdy nie wiadomo, co uczynią i w którą zwrócą się stronę.

Vincent zmrużył oczy niczym kot patrzący na mysz, kiedy nie chce, by zdradził go błysk światła odbity w źrenicach.

- A kimże ty jesteś, panie von Landberg, żeby oceniać tych, co żyjąc w tej ziemi, dbają o nią, pilnują, by nie dostała się na powrót w ręce pogan? Ja nie urodziłem się w Palestynie, nie jestem zatem, jak to nazywasz, pulanem, Źrebakiem, jednakże lata pobytu tutaj nauczyły mnie szacunku nawet dla tych, którymi tak wszyscy pogardzacie: dla Żydów i Greków. Wiem też, że wielu spośród muzułmanów jest bardziej godnych szacunku niźli nasze wysoko urodzone rycerstwo!

- Spokój, panowie, spokój! - zawołał de Morges. - Ty, panie von Landberg, jak widzę, bardzo podobny jesteś do Piotra Telforda w wydawaniu pochopnych osądów. Bacz, byś nie trafił na kogoś bardziej popędliwego niż mój przyjaciel de Rionne, który z reguły najpierw rozmawia, a potem dopiero dobywa miecza!

Gdyby teraz zostawić nas samych z tym Niemcem, przemknęło przez myśl Vincentowi, skoczylibyśmy sobie bez wahania do gardeł, nie bacząc na nic... Z niechęcią obserwował, jak Kurt von Landberg zmierza ku niemu z wyciągniętą prawicą. Nie uchylił się jednak od podania dłoni. Słusznie powiedział Jan, że gdy ich położenie jest tak żałosne, nie pora unosić się ambicją.

- Tak - sapnął z zadowoleniem de Morges. - Teraz czekajmy już tylko, co przyniesie przyszłość! Trzeba w nią patrzeć z nadzieją.

 

Rozdział V

Przybył poseł do Waszej Miłości - oznajmił pokojowiec.

Konrad z Montferratu uniósł pytająco brwi.

- Od króla Ryszarda?

- Nie, panie. Powiada, że przynosi wieści od szejka Sinana. Czeka na dziedzińcu.

Konrad skrzywił się niechętnie.

- Wprowadź go.

- Co ty masz za sprawy z Sinanem? - spytał stojący przy oknie Balian z Ibelinu.

- Zaraz się dowiesz - mruknął Konrad i zerknął w stronę żony. - Oboje się dowiecie.

Izabela wstała znad krosien. Podeszła do męża, zajrzała mu głęboko w oczy.

- Kochany mój - rzekła miękkim, aksamitnym altem - czyżbym wyczuwała w twoim głosie troskę?

- Sama wiesz, najmilsza, że ten, kto musi się znosić ze Starcem z Gór, nie ma wielu powodów do radości. Człowiek ów, o ile to w ogóle jest człowiek, stanowi zagrożenie większe niż kobra ukryta w kołysce niemowlęcia.

- Lecz powiedz, co jest na rzeczy?

- Powtarzam, że za chwilę oboje się dowiecie. Zresztą to sprawa dość powszechnie znana. Podaj mi kuszę i bełt, Balianie. Przybysz z Al-Kahf może okazać się kimś więcej niż tylko posłańcem.

Skrzydło drzwi uchyliło się. Do komnaty wszedł człowiek o smagłej cerze, odziany jak Beduin. Spod zawoju spoglądały czarne, przepaściste oczy.

- Jestem Selim, poseł tego, którego nazywacie Starcem z Gór. Mój władca, czcigodny szajch Raszid ad-Din Sinan z Basry, śle pozdrowienie markizowi Montferrat, przyszłemu królowi jerozolimskiemu. Wyraził nadzieję, iż zastanę was w dobrym zdrowiu, a także kazał przekazać podarek dla waszej żony, pięknej Izabeli.

Sięgnął pod burnus. Konrad natychmiast uniósł kuszę, a Balian wydobył sztylet. Posłaniec pokręcił głową, powolnym ruchem wydobył dłonie z fałdów szaty.

- Możecie się nie obawiać, panie. Gdyby szajch Sinan pragnął twej śmierci, zapewniam, iż nadeszłaby niezauważona. Królowo Jerozolimy - zwrócił się do Izabeli - racz przyjąć ten drobiazg.

W wyciągniętej dłoni zalśnił wspaniały diadem.

- Wykonali ten klejnot najbieglejsi rzemieślnicy w dalekiej Bucharze. Diamenty zaś, którymi jest ozdobiony, szajch otrzymał w podarunku od pewnego wezyra z Damaszku.

- W podarunku - mruknął Balian. - Też coś. Chyba jako okup albo zapłatę za zabicie kogoś niewygodnego!

Spojrzały na niego oczy o dziwnym, niepokojącym wyrazie.

- To nie ma w tej chwili znaczenia, szlachetny panie. Najważniejsze, że diadem ten trafi do rąk kobiety, która nań zasługuje. Niech przyozdobi godne tego skronie.

- Połóż go na stole - odezwał się Konrad. - Tylko powoli. Pamiętaj, że bacznie obserwuję każdy twój ruch!

Selim posłusznie odłożył klejnot.

- A teraz mów, z czym cię przysyła szejk!

- Czcigodny szajch Sinan prosi o zwrot ładunku okrętu, który raczyłeś swego czasu zagarnąć, zapewne, jak chce wierzyć, na skutek nieporozumienia, jakie w czas wojenny może się zawsze przydarzyć. Liczy także na to, że wraz ze statkiem powrócą do niego ludzie z załogi, bowiem wielu z nich znał i darzył przywiązaniem...

- Nie zwrócę żadnych towarów! - przerwał mu Konrad. - Sinan powinien wiedzieć, że straciłbym twarz, gdybym teraz ustąpił.

- Jednakże zwolnienie ludzi pojmanych na statku w niczym by nie naruszyło twojej godności, panie. Szajch jest gotów puścić w niepamięć obrazę, jaką stanowił rabunek jego własności, jeżeli uczynisz przynajmniej tyle.

- Nie uczynię niczego! - warknął Konrad. - Wróć i powtórz to Sinanowi! Możesz też zabrać diadem!

Za plecami usłyszał ciężkie westchnienie. Uśmiechnął się w duchu. Kobieta, choćby królowa, to zawsze kobieta i żal jej będzie każdej błyskotki.

Poseł milczał przez dłuższą chwilę.

- Starzec z Gór - rzekł - spodziewał się podobnej odpowiedzi. Dlatego gotów jestem do wypełnienia drugiej części posłania.

Pod burnusem zafalowało, jakby poseł wykonywał skomplikowane ruchy dłońmi. Konrad ścisnął mocniej kuszę, spodziewając się ataku. Selim jednak stał bez ruchu. Po chwili na jego twarzy zagościł krzywy uśmiech. Dziwny to był grymas, ni to zwiastujący wielką radość czy nawet rozkosz, ni to wyraz cierpienia. Postąpił krok do przodu, a wtedy przeszyła go strzała. Spojrzał na swoją pierś, obserwując, jak bełt unosi się i opada wraz z coraz płytszym oddechem. Wtedy przypadł doń Balian i z rozmachem wbił mu w plecy sztylet.

Selim padł na kolana.

- To... było niepotrzebne - szepnął. - Zadałem sobie śmierć wcześniej, niż wyście to zdołali uczynić, przeklęci giaurzy...

Padł na bok, potem przewrócił się na plecy i wyprężył nogi w ostatnim śmiertelnym spazmie. Burnus na brzuchu zabarwił się krwią.

Balian zdumiony uniósł materiał.

- Jezu Chryste! - rzekł, patrząc z osłupieniem na straszliwą ranę. - On sobie wypruł wnętrzności! Wypruł i wyciągnął na wierzch!

Konrad podszedł, spojrzał i splunął z obrzydzeniem. Po komnacie rozszedł się odór surowizny. Izabela wybiegła, zanosząc się szlochem.

- To znak, mój przyjacielu - powiedział Balian. - Sinan ma na swoje usługi całą armię podobnych straceńców...

- Wiem.

- Wydaje mi się, że bardziej niż o towary chodzi mu o zwrot załogi statku.

- Wiem.

- Pewnie było w niej przynajmniej kilku asasynów, a na nich Starcowi z Gór może zależeć nie mniej niż na złocie.

- Wiem.

- Wiem i wiem! - zniecierpliwił się Balian. - Powtarzasz to jak obłąkany! Wiem, że wiesz! Nie rozumiem tylko, dlaczego nie chcesz zwrócić mu jeńców. Po co ci oni?

Konrad spojrzał na niego pustym wzrokiem.

- Nie ma żadnych jeńców - powiedział cicho. - Kazałem wszystkich utopić.

- Sinan będzie chciał dokonać zemsty, gdy się dowie!

- Na pewno już się dowiedział. Ale gdyby chciał mnie zgładzić, zapewne już bym nie żył. Słyszałeś kiedyś, żeby ktokolwiek zdołał ujść asasynom? Chyba że ucieknie daleko za morze. Nie, Balianie, on zdaje sobie sprawę, że prędzej czy później zostanę królem. Do tej pory myślałem, że chce mieć możliwość wywierania na mnie wpływu... To dlatego upomina się o swoich ludzi. Chyba nie przypuszczasz, żeby ich los naprawdę go obchodził! Starzec z Gór marzy o tym, żeby chociaż w części izmailicki zakon mógł sterować poczynaniami władcy Królestwa Jerozolimskiego... To znaczy takie miałem przekonanie aż do dzisiejszego dnia.

- A co nim zachwiało?

- Sam nie wiem... Jednakże mam pewne przeczucia. Tutaj jest coś więcej... a raczej KTOŚ więcej. Sinan nie robi niczego na darmo. Ani za darmo. Jest chyba bardziej chciwy niż pizańscy i weneccy kupcy razem wzięci. Muszę się liczyć z tym, że ktoś chce zapłacić za moją głowę, a suma musi być ogromna, skoro opłacało mu się przesłać Izabeli tak bogaty dar. Ten trup to znak dla mnie.

- Co zamierzasz uczynić?

- Muszę nad tym pomyśleć. Komu aż tak może zależeć na mojej śmierci?

- Naszym baronom? Saladynowi? Ryszardowi wreszcie?

- Nie wiem, Balianie. Izmailici zachowują się w tej wojnie bardzo wstrzemięźliwie, czerpiąc korzyści, skąd się da, i umacniając swoją pozycję. Nie będą się wikłać w niepotrzebne układy.

- Zatem kto?

- Nie wiem! Ale trzeba się mieć na baczności. Każę wzmocnić straże w mieście i wokół mej siedziby. Tobie też to doradzam.

 

Rozdział VI

Al-Adil uważnie przyglądał się twarzy niewiernego. W niebieskich oczach można było wyczytać przygnębienie i rezygnację.

- Nic z tego, Ibn Suan? Nie przypomniała sobie?

- Nie wiem, książę. Przez chwilę wydawało mi się, że wzrok ma przytomniejszy, lecz zaraz znowu opuściła głowę i zaczęła nucić tę swoją piosenkę.

- To kołysanka. Taką samą śpiewała mi w dzieciństwie matka... - Malik zacisnął zęby. - Wiesz, jak boli słuchać tych samych słów wypływających z ust oszalałej kobiety? Kobiety, w której żyłach płynie ta sama krew! I nawet nie mogę w tej chwili zgładzić tego, kto ją skrzywdził!

- Wiesz, kim on jest, panie?

- Wiem. Salah ad-Din w końcu mi powiedział, chociaż nie poznałem jeszcze wszystkich okoliczności. Jednakże to, co wiem, wystarczy, by zwątpić, czy świat dookoła jest rzeczywiście taki, jakim go widzimy.

Zapadło milczenie. Giaur przerwał je po dłuższej chwili:

- To, co zaatakowało nas na pustyni... Czy wiesz, panie, co to było?

- A kto może dokładnie wiedzieć takie rzeczy? Jakiś ifryt. Demony są istotami nieodgadnionymi. Na pustyni mieliśmy do czynienia z potężnym duchem. Tak sądzę. Nie wiem! Myślisz, że kiedykolwiek przedtem widziałem coś podobnego?! Ciekawi mnie tylko, czy z tych, co zostali, ktoś przeżył.

Ibn Suan oblizał wargi.

- Kiedy pędziliśmy, żeby ujść jak najdalej od niebezpieczeństwa, nie wytrzymałem, by się nie obejrzeć. Dziękuj Bogu, panie, że byłeś wonczas nieprzytomny. Widziałem, jak potwór zatrzymał swój lot nad obozem, by pastwić się nad ludźmi... Powtarzam, ciesz się, książę, żeś był bez zmysłów. Słyszałem krzyk mordowanych... Powiadam ci, czegoś takiego się nie zapomina! Stamtąd nie mogła ujść żywa dusza.

- Widzę wilgoć w twoich oczach - stwierdził ze zdumieniem Malik. - Czyżbyś żałował moich żołnierzy, tych, których nazywacie niewiernymi, poganami albo zgoła dziećmi Beliala?

- To byli dzielni wojownicy - rzekł cicho Ibn Suan. - Umierali, by ratować ciebie i sułtana. Umierali z imieniem Allaha na ustach. Kiedy przybyłem do Ziemi Świętej, wzorem moich ziomków miałem muzułmanów za stwory szatańskie. To, co opowiadają o was nasi kaznodzieje, nie mieści się w głowie. Byłem przekonany, że przyjdzie mi tutaj stawić czoło potędze piekieł, potworom w ludzkiej skórze, ludożercom wręcz...

- Nie inaczej nasi mułłowie czy imamowie przedstawiają chrześcijan - uśmiechnął się Al-Adil.

- Tyle we mnie było żaru - ciągnął giaur - tyle wiary, że idę służyć słusznej sprawie...

Malik słuchał. Czuł, że ten człowiek potrzebuje wyrzucić z siebie myśli, z którymi był sam przez bardzo długi czas. Niewola, nawet tak łagodna jak w jego przypadku, skłania do rozmyślań.

- Gdyby objawił mi się wtedy anioł, aniby mnie to zdumiało, ani przelękło, tak byłem przekonany o słuszności tego, co czynimy. Gdyśmy odchodzili, biskup błogosławił nas i udzielał odpustu. Nie ogłoszono wtedy jednak wyprawy krzyżowej, nie zjawiły się pancerne hufce. Poszliśmy sami, tak, jak staliśmy pod katedrą. Poszliśmy do Palestyny, żeby wesprzeć naszych braci w walce z potęgą ciemności. Lecz gdy zobaczyłem, jak kupczy się imieniem Chrystusa na ziemi, po której On stąpał, jak weneccy handlarze, na których statku dotarliśmy, są tutaj bardziej poważani niż prawi rycerze, pierwszy raz zwątpiłem... Potem ujrzałem rycerskich zakonników, którzy zamiast dbać o dostęp pielgrzymów do Grobu Jezusowego, pilnują jeno własnych korzyści, pożyczając pieniądze na wysoki procent, choć proceder taki jest przez Kościół potępiony... Widziałem jeszcze gorsze rzeczy. Lecz dopiero gdy trafiłem do niewoli, kiedy musiałem obcować na co dzień z tymi, z którymi dotąd walczyłem, zrozumiałem, że ta wieczna wojna w obronie wiary niewiele ma z ową wiarą wspólnego. Że tak naprawdę bijemy się o ziemię, o władzę, o złoto... A po obu stronach stoją tacy sami ludzie. Czasem wydaje mi się nawet, że wyznajemy tego samego Boga...

Zamilkł, zbierając myśli.

- Kto wie - odezwał się Malik. - Allah jest wielki, a jego łaskawość nieogarniona. Nie jestem teologiem, powiem nawet więcej, sprzeciw we mnie budzi zgłębianie boskiej natury. Mój królewski brat jest bardziej biegły w tych sprawach, ale i on, trzeba ci wiedzieć, nigdy nie potrafił mi tego wszystkiego rozsądnie wytłumaczyć. Sam ma innowierców za błądzących nieszczęśników i współczuje im, bo są po śmierci skazani na potępienie, ale koniec końców widzi w nich takich samych ludzi jak prawowierni, a jałmużny nie odmawia nikomu. - Pokręcił głową. - Może to nie są sprawy, które da się rzeczowo wyjaśnić. Może Allah wcale nie chce, żebyśmy Go pojęli. Człowiek i bez tego jest dostatecznie zarozumiały. Gdyby udało mu się zbliżyć do tajemnic Boga choćby o ziarnko piasku, mógłby popaść w pychę, która w efekcie zepchnęłaby go w piekielną otchłań.

- Jak w takim razie miałbym to wszystko zrozumieć ja, zwykły człowiek, skoro nawet majestat książęcy zda się bezradny?

- Dla Boga nie istnieje majestat władzy, giaurze. Dla niego wszyscy jesteśmy jednacy i staniemy przed nim boso, z odkrytą głową, by zdać sprawę ze swych uczynków. Ty, ja, sułtan, szalona Fatma... Bóg nas osądzi i nie będzie ważne, co o nas mówią inni albo czy byliśmy bogaczami, czy nędzarzami. Nie da się wkupić złotem w łaski Najwyższego. Ważne będzie tylko to, co sam zobaczy w naszych duszach.

Ibn Suan patrzył na niego rozszerzonymi oczyma.

- Książę - powiedział - mówisz tak, jakbyś czytał Biblię, naszą świętą księgę.

Al-Adil zmarszczył brwi w zamyśleniu.

- Mówię tylko to, czego naucza Koran. A może wszystkie święte księgi przekazują to samo? Ile ich zgłębiłeś w ciągu życia? Właśnie. Tak naprawdę żadnej, nawet tej, która tyczy własnej wiary. A może po prostu to, co zapisano w tych księgach, istnieje samo z siebie w każdym z nas i wystarczy tylko nad tym odrobinę pomyśleć?

Zapadła cisza. Al-Adil zdał sobie nagle sprawę, że rozmawia z tym oto niewiernym tak, jak nie rozmawiał do tej pory z nikim, nawet z bratem.

- Jest coś w tobie, Ibn Suanie - powiedział - co sprawia, że już nie potrafię nienawidzić chrześcijan tak jak przedtem, zanim cię poznałem. Miał jednak słuszność Nadżm ad-Din, nasz ojciec, kiedy powtarzał, że wróg twój pozostaje prawdziwym wrogiem tylko do chwili, w której zasiądziesz z nim przy wspólnym stole i zamienisz chociaż kilka słów.

- Co będzie z księżniczką, panie?

Malik rozłożył ręce.

- A cóż mamy z nią uczynić? Zostanie przy nas. To był wielki błąd, że Jusuf pozwolił jej brać udział w naszych wyprawach... Błędem było, że w ogóle pozwolił jej opuścić Bagdad. Obaj żywiliśmy do niej zbytnią słabość, spełniając jej zachcianki.

- Wybacz, książę, śmiałe słowa, ale trudno nie mieć słabości dla księżniczki Fatmy.

- Ty wiesz to najlepiej - roześmiał się Malik - w końcu zawdzięczasz jej życie, a przynajmniej to, że kilka istotnych dla ciebie części ciała pozostało na swoim miejscu. - Spoważniał i zamyślił się. - W tym wszystkim tkwi straszna tajemnica. Jest tak okropna, że sułtan przez kilka dni nie chciał o niej rozmawiać nawet ze mną. Od Al-Hadżiba wyszedł, słaniając się na nogach. Mułłę, który przywiódł Fatmę, kazał zgładzić, zanim zdążyłem go przesłuchać. Wierz mi, giaurze, bardzo mnie to niepokoi.

Ibn Suan słuchał z zainteresowaniem. Po raz pierwszy dostrzegł w dumnym i wyniosłym Maliku zwykłego człowieka. Książę uśmiechnął się.

- Dziwi cię zapewne, że rozmawiam z tobą tak otwarcie? Zapewniam, że nie ośmieliłbym się zwierzać ze swych wątpliwości któremuś z moich poddanych. Oni muszą widzieć we mnie i moim bracie potęgę, niepodważalną i niekwestionowaną. Oczekują od nas nieomylności, dlatego decyzje musimy podejmować bez chwili wahania. Będąc kilkakroć podczas układów gościem Ryszarda, króla Anglików, zauważyłem, że u was panują zgoła odmienne obyczaje. Wasze rycerstwo często przeciwstawia się władcy, ba, potrafi go nawet zelżyć publicznie, i to często nie przejmując się jego obecnością, a jednak gdy przychodzi czas walki, jest karne i posłuszne. U nas wręcz przeciwnie - wojownicy i wodzowie padają na twarz przed sułtanem, oddają mu cześć tak wielką, jakby był pierworodnym synem Proroka, ale w potrzebie bywają niekarni, porywczy i nadzwyczaj często lekceważą rozkazy... Wy bardziej dostrzegacie w swoich królach i książętach zwykłych ludzi. Namaszczonych do sprawowania władzy, ale tylko ludzi. Dlatego łatwiej wam zrozumieć ich słabości. A zrozumieć oznacza wybaczyć. Dlatego właśnie rozmawiam z tobą szczerze.

Odchylił głowę do tyłu i roześmiał się na całe gardło.

- Szczerze! Tak powiedziałem? Powinienem rzec, na tyle szczerze, na ile jeszcze w ogóle potrafię. A możesz mi wierzyć, sam naprawdę nie wiem, czy jeszcze pamiętam, jak smakuje szczerość. Władca zawsze żyje w zakłamaniu, musi łgać wszystkim dookoła, nawet samemu sobie.

Wstał, podszedł do drzwi.

- Nie podnoś się, giaurze. Odpoczywaj. Ja muszę rozmówić się z bratem. Dla ciebie, jak mniemam, będziemy niebawem mieli pewne zadanie. Jeśli się dobrze sprawisz, odzyskasz wolność. Nie tylko wolność. Odejdziesz jako bogaty człowiek. Nie obawiaj się, nie będziesz musiał czynić nic wbrew sumieniu. Zresztą nie zrobisz tego tylko dla mnie czy sułtana. Uczynisz to dla Fatmy. Zawdzięczasz jej życie, przyszła pora odpłacić za ten dar.

 

Rozdział VII

Kurt von Landberg przechadzał się nerwowo po celi.

- Ile jeszcze zamierzają nas tutaj trzymać? - Stanął przed Piotrem z Telford.

- Chcesz uzyskać odpowiedź ode mnie? - Angielski rycerz przeciągnął się leniwie. - A skąd ja miałbym to, u diabła, wiedzieć?

- To przez ciebie się tutaj znaleźliśmy - warknął Kurt. - Nie kto inny jak tyś wywołał awanturę!

- Powtarzasz to wciąż niby poranną modlitwę. Przeze mnie czy nie, jak słusznie zauważył de Morges, i tak by nas koniec końców aresztowali. Zapomniałeś, że zanim się posprzeczaliśmy, ty rzucałeś kości, a myśmy właśnie zamierzali się do tego zabrać? Jeżeli przez kogo tu siedzimy, to przez mężnego Jana. Wszak on właśnie dał się we znaki biskupiej straży tak mocno, że tym razem przysłali chyba wszystkich ludzi, jakich mieli w Askalonie! Nieprawdaż, panie de Morges? Bez tego przyszłoby pewnie góra trzech czy czterech i w dodatku udawaliby, że nic nie widzą. A gdyby nawet nie udawali, poradzilibyśmy sobie z nimi jedną ręką.

Jan się uśmiechnął.

- A cóż nam mogą złego za tamto uczynić? Posiedzimy trochę w lochu i tyle. Potem staniemy przed biskupem albo nawet samym królem, a oni zrobią nam połajankę i wypuszczą. Jedyne, co nas czeka, to grzywna.

Konrad von Wallheim jęknął z kąta.

- No właśnie, tak by może i było, gdyby tylko chodziło o kości! Ale pobicie straży? Biskup jest bardzo czuły w tym względzie! Pewnie dlatego trzyma nas w zamknięciu już tyle dni! Zobaczycie, że tak łatwo stąd nie wyjdziemy! I wcale nie o mnie mi się rozchodzi, bom już posunięty w leciech i niejedno przeżyłem, ale martwię się o mego siostrzeńca Wernera. Kto to słyszał, żeby graf von Watzenrode był sądzony jak pospolity przestępca i zwykły kostera! A obiecałem jego matce, że będę go pilnował - westchnął. - Ładnie upilnowałem!

Vincent poruszył się na posłaniu.

- Nie martw się, panie von Wallheim, wybronimy chłopaka. - Spojrzał na bladą twarz młodego grafa. - Niech tylko będzie okazja, zeznamy, że nie hazardował się, a w dodatku próbował nas powstrzymać przed bójką z biskupimi sługami.

- Powstrzymać - parsknął Jan. - Widziałem, jak prasnął o ziemię pachołkiem tęgim jak dwóch najmniej Wernerów. A potem zawinął drugim, jakby tamten ważył nie więcej niż puchowa poduszka. Nie spodziewałem się, żeby w tym szczupłym ciele drzemała taka siła!

- To nie siła, panie - zarumienił się graf. - To jedna ze sztuczek, której nauczył mnie pewien wenecki marynarz. Trzeba pozwolić przeciwnikowi dojść do przekonania, że za chwilę odniesie zwycięstwo, rozluźnić ciało i kiedy tamten jest pewien, że za chwilę będzie mógł postawić nogę na pokonanym, stawić opór, znowu ustąpić, pociągnąć go na siebie... W zasadzie sam wtedy powala się własną siłą, a im ma ją większą, tym boleśniej odczuje upadek.

- Tak - odezwał się Vincent - słyszałem o podobnych praktykach. Ponoć wiedza o nich pochodzi gdzieś ze Wschodu, z bardzo daleka. Czy ten marynarz pływał gdzieś w tamte kraje?

Werner wzruszył ramionami.

- Z tego, co mówił, nie był nigdy dalej niż w Egipcie, w delcie Nilu. To bardzo młody żeglarz, zbyt krótko przebywał na morzu, by popłynąć tam, gdzie jak powiadają, żyją wielkie morskie potwory, albo i dalej... On tego wszystkiego nauczył się w czasie portowych bójek. Mawiał, że kto nie daje rady zmóc wroga siłą, musi używać podstępu.

- Ja tam wolę polegać na swojej pięści - mruknął Jan. - A kiedy wydobędę miecz, nie ma na mnie mocnych.

- A ja - zauważył kwaśnym tonem Kurt - wzdragam się na myśl, żeby używać w uczciwej walce takich zbójeckich albo zgoła pogańskich sposobów. Prawy rycerz winien stanąć naprzeciw niebezpieczeństwa i walczyć zgodnie z rycerskimi regułami.

Vincent pokręcił głową. Pewność siebie Niemca i wygłaszane przez niego kategoryczne twierdzenia były bardzo irytujące.

- Kiedyś sam dojdziesz do przekonania, że czasem, aby przetrwać, trzeba się imać każdego dostępnego sposobu. To, że rycerz ucieka się do podstępu, nie jest niczym złym, jeżeli nie plami jego sumienia.

- Możeś się nie rodził w tej ziemi - odparł von Landberg, pogardliwie wydymając wargi - ale że przesiąkłeś nią już na wskroś, to pewne. Myślisz i mówisz jak miejscowi... Albo nawet jak...

- Wy tu sobie gawędzicie o sposobach walki - przerwał mu Konrad - a ja cały czas myślę, co z nami będzie. Ile jeszcze przyjdzie nam siedzieć w zamknięciu?!

- Nie turbuj się tak - zawołał Piotr - obmyśliłem doskonały sposób, żeby się z tego wybronić!

- Wuju - w tej samej chwili powiedział łagodnie Werner - uspokój się. Zobaczymy, co nam los przyniesie.

Los zaś w tej właśnie chwili odezwał się od drzwi ostrym zgrzytem odsuwanej żelaznej sztaby.

- Za stawianie oporu strażnikom oraz grę w kości powyżej ściśle wyznaczonej sumy dwudziestu su powinniście zostać surowo ukarani!

Stefan z Turnham przechadzał się przed ustawionymi w szeregu rycerzami.

- Wybaczcie, szlachetny panie - odezwał się Piotr z Telford - ale na grze nikt nas nie przyłapał. Kiedy weszli strażnicy, właśnie zabieraliśmy się do wyjaśnienia pewnych kwestii wynikłych między nami, jak to wśród prawych rycerzy przystało...

Stefan skrzywił się niechętnie.

- Panie Telford, zostaw swoje sztuczki na wypadek, gdybyś stanął kiedy przed prawdziwym sądem. Spójrz, tam na stole leżą dwa skórzane kubki i kości znalezione w tawernie. Na jednym z tych kubków jest twój monogram i herb. Życzysz sobie podejść i sprawdzić czy uwierzysz mi na słowo?

- To, że posiadam te rzeczy - odparł śmiało Piotr - nie oznacza jeszcze, że łamię królewskie zakazy. Wziąłem je ze sobą, albowiem stanowią dla mnie przypomnienie rodzinnego domu, a nie zamierzałem stawiać więcej, niż stanowi rozporządzenie. Zaś ci strażnicy, o których pobicie się nas oskarża... To nieporozumienie. Byliśmy przekonani, że miasto zostało wzięte podstępem przez Saracenów, a ich siepacze przyszli nas pojmać w niewolę, albo i zaszlachtować!

- To jest ten twój doskonały sposób obrony? - szturchnął go Vincent. - Pysznie! Tylko go rozdrażnisz.

Stefan z Turnham westchnął ciężko.

- Powtarzam, panie Telford, że twoje tłumaczenia są w tej chwili zupełnie zbędne. Skoro jednak uparłeś się twierdzić, żeś zamierzał grać o wyznaczoną prawem stawkę, mogę przedłożyć ci przed oczy ową górę złotych monet, które leżały przygotowane przy znalezionych kościach.

- Zaraz tam górę - mruknął Piotr. - Marnych parę dukatów...

- Za tych parę marnych dukatów można by kupić ze trzy wsie w Anglii! Mam ci rzec, ile razy ta suma przekracza wartość dwudziestu su? Lecz dość o tym. Nie jestem pewien, czy zauważyłeś, iż nie stoisz ani przed biskupem, ani przed królem, tylko przede mną. Jednocześnie chcę wyraźnie powiedzieć, że te przedmioty mogłyby stanowić wystarczające dowody nawet dla najłagodniejszego i najbardziej wyrozumiałego trybunału!

- Ale... - zaczął znowu Piotr, zaraz jednak umilkł, czując na ramieniu ciężką rękę.

- Milcz już, przyjacielu - powiedział spokojnie de Morges. - Pan z Turnham chce powiedzieć coś ważnego. Jak się domyślam, proces przeciwko nam zostanie zaniechany, jeżeli spełnimy pewne warunki.

- Dzięki za wsparcie - odetchnął z ulgą Stefan. - Jak widzę, pan Piotr jest dobrze zaprawiony w sądowych utarczkach, inaczej niż ja. Żeby uciąć wszelkie wątpliwości, muszę powiedzieć jeszcze jedno. Ten kapitan straży został w zamieszaniu pchnięty nożem w bardzo wstydliwe dla zbrojnego człeka miejsce. Nieszczęśnik leży teraz w lazarecie na brzuchu, klnąc was wymyślnie i mściwie.

- Żaden z nas tego nie zrobił - powiedział spokojnie Vincent. - To nie po rycersku... Pewnie któryś z jego ludzi w ścisku wsadził mu ostrze w zadek.

- Wiem. Biskup też to wie, że o królu nie wspomnę. Jednakże przed sądem owo nasze przekonanie może nie być wystarczającą okolicznością łagodzącą. Tam liczą się dowody, a te przemawiają przeciwko wam. Ja, szlachetni panowie, w istocie przychodzę z pewną propozycją. Jeśli jej nie przyjmiecie, oczywiście, dowódca straży może wnieść przeciwko wam dodatkowe oskarżenie, a wtedy nie wykpicie się grzywną, a wasz pobyt w lochu niepomiernie się przedłuży, nim zdołacie dowieść swojej niewinności w tej kwestii. Jeśli w ogóle zdołacie jej dowieść.

- Słuchamy zatem - mruknął Konrad von Wallheim. - Bardzo bym chciał wyjść już z tej ponurej twierdzy.

- Sprawa jest delikatnej natury. Trzeba wam wiedzieć, szlachetni panowie, że król Ryszard zmuszony był udać się do Akki, gdzie wybuchły zamieszki. Pizańczycy posprzeczali się z Genueńczykami, a do sprawy wmieszali się zarówno Konrad z Montferratu, jak i Gwidon Lusignan. Na dokładkę pojawił się też w mieście Hugon Burgundzki. Chaos zapanował nie do opisania. Król wyruszył zaprowadzić tam spokój, pozostawiając na mojej głowie wszystkie sprawy, zaś przedtem jeszcze wysłał silny podjazd, gdyż pojawiły się pogłoski, że zmierza ku nam Saladyn na czele licznej armii. Na dobitkę wojsko Saracenów podążać ma z zupełnie niespodziewanej strony, od wielkich pustaci Arabii. Otóż wzmiankowana sprawa związana jest z tym ostatnim faktem. Wysłaliśmy ku Saladynowi doświadczonych rycerzy, znających pustynię. Dołączył do nich także zastęp templariuszy. Jeszcze nie powrócili, choć powinni być z powrotem co najmniej tydzień temu.

Vincent przyglądał się mówiącemu uważnie. Nic w jego postawie nie wskazywało na to, żeby jakoś specjalnie był zmartwiony brakiem wieści o wysłanych na rekonesans zbrojnych. Najwyraźniej wypełniał tylko czyjeś polecenie, być może nawet samego króla Ryszarda.

- Jest to tym bardziej niepokojące - ciągnął Stefan - że nawet w razie niepowodzenia wyprawy ktoś powinien jednak wrócić. Nie jest możliwe, by wszystkich ogarnęli Saraceni.

- Jak się domyślam, panie Turnham - Jan podrapał się po zarośniętym policzku - chcesz, żebyśmy pojechali poszukać tego zaginionego podjazdu?

- Nie inaczej. - Stefan zatarł ręce. - W tej chwili nie mam lepszych ludzi niż wy, szczególnie zaś niźli pan de Rionne i ty, panie de Morges.

- Chwileczkę. - Vincent zmrużył oczy. - Jeżeli mamy szukać owego podjazdu, może się zdarzyć, że będziemy musieli jechać daleko w głąb pustyni. Nie ważę się jednak podjąć wprowadzenia moich towarzyszy w głębokie piaski. Sam nigdy nie ruszałem tam bez miejscowych przewodników, a na południowym wschodzie nie byłem w ogóle.

Turnham skinął głową.

- Dostaniecie przewodnika. Kogoś, kto sam niedawno przebył wielką pustynię. Potwierdził też wieści o zbieraniu przez Saladyna silnej armii. Wie to najlepiej, gdyż zbiegł był od Saracenów. Powiada, że trwają tam wielkie przygotowania do wojny. - Spojrzał bacznie na Vincenta. - To ktoś, kogo poganie wzięli do niewoli jeszcze w bitwie pod Hittinem. Może się okazać, panie de Rionne, że się znacie.

- Pod Hittinem wielu poległo i wielu wpadło w pogańskie pęta. Nasza armia była potężna, nie mogłem znać wszystkich.

Stefan klasnął w dłonie.

- Wprowadzić!

Wszedł wysoki, postawny mężczyzna o jasnych włosach i smagłej, spalonej słońcem twarzy. Po kolei uważnie oglądał swoich przyszłych towarzyszy wyprawy.

- Edward! - zawołał zduszonym głosem de Rionne. - Edward Swansen, jak mi Bóg miły! Wyglądasz jak prawdziwy nomada. Gdybym cię zobaczył gdzie indziej, pomyślałbym, że to duch!

- Vincent - rzekł tamten niskim, głębokim głosem. - Nie myślałem, że cię jeszcze ujrzę wśród żywych!

De Rionne otworzył ramiona. Rycerze padli sobie w objęcia.

Duszny opar wieczoru pozostał na zewnątrz. Siedzieli w piwnicznej izbie, skupieni przy wspólnej ławie. Vincent patrzył z rozrzewnieniem na odzyskanego przyjaciela.

- To już prawie pięć lat - podparł głowę na dłoni - choć wydaje się, jakby tamta fatalna bitwa była zaledwie wczoraj.

Edward pociągnął z dzbana.

- Mnie zaś się zda, że od Hittinu upłynęły wieki. W niewoli czas się dłuży, każdy dzień zdaje się miesiącem, a każdy tydzień dłuższy niż rok...

De Rionne pokiwał głową.

- Panowie - rzekł do pozostałych - byliśmy z Edwardem Swansenem niczym bracia. Podobni sobie, choć on pochodzi z zimnej Północy, a ja ze słonecznego południa słodkiej Francji. Choć on podjął krzyż z własnej woli, a mnie zmusiły do tego burzliwe koleje losu. Choć on mógłby wrócić do ojczyzny w każdej chwili i przyjęto by go tam z otwartymi ramionami, zasię na mnie czekać może jedynie mistrz małodobry z ostrym mieczem i purpurą na szafocie. Nie rozstawaliśmy się prawie nigdy, aż przyszedł dzień wielkiej bitwy, niesławnego starcia pod Hittinem. Zdawało nam się wtedy, że bez trudu zmieciemy całą potęgę Saladyna. Gdybym choć przez chwilę przypuszczał, jak to się skończy... Nie wiem, co bym uczynił. - Machnął ręką. - Pewnie i tak poszedłbym walczyć!

- Straszna musi być niewola u pogan - szepnął Werner, patrząc wielkimi oczami na Edwarda.

- Każda niewola jest straszna - Edward uśmiechnął się do grafa - czy u muzułmanów, czy u kogo innego. Dla jednego lżejsza, dla innego cięższa, zależy, na jakich ludzi trafisz. Okropne to jednak uczucie, gdy nie znasz dnia ani godziny, a każdy najpodlejszy ciura obozowy może cię zgładzić, bo taki będzie miał kaprys... Najmożniejsi, jak Gwidon Lusignan, nie mieli się czego obawiać. Są zbyt cenni dla swych rodów, za takich zawsze można uzyskać wysoki okup, więc traktuje się podobnych jeńców dobrze... O tak, ci wykpili się łatwo... Wrócili między swoich i objęli znowu rządy.

- Nie do końca, Edwardzie - wtrącił de Morges. - Z tego, co wiem, właśnie niewola u Saladyna kosztowała Gwidona koronę. Balian z Ibelinu wraz z tymi, co uszli z życiem, a zdołali uniknąć niewoli, uznali za swego przywódcę Konrada z Montferratu. Klęska pod Hittinem ma poniekąd skutki do dzisiaj, bo powiadam ci, żrą się stronnictwa między sobą, nie zważając, że Saladynowi z tego korzyść, a nie w ostatku właśnie jego pieniądze płyną na podjudzanie tych swarów.

- Gdyby pod Hittinem dowodził ktoś taki jak Ryszard - westchnął Werner - nie byłoby zapewne klęski, ale wielkie zwycięstwo...

Kurt von Landberg rzucił mu kose spojrzenie.

- Gdyby żył cesarz Fryderyk, wtedy byście dopiero zobaczyli, co znaczy znamienity wódz!

- Być może - odparł de Morges. - Jednakże Barbarossa nie dotarł do Ziemi Świętej, więc nie ma nad czym deliberować. Ja za to doskonale widziałem, jak poczynał sobie Ryszard pod Arsufem, gdy opadła nas ćma Saracenów!

- Opowiedz, panie - poprosił młody graf. - Nie było mnie tam wtedy, bom leżał złożony gorętwą w Hajfie.

- Wszak już raz to opowiadałem, gdyśmy siedzieli w wieży - uśmiechnął się Jan.

- Mógłbym tego słuchać i tysiąc razy. Opowiedz, panie de Morges. Pan Swansen też z pewnością chętnie posłucha.

- Mów, Janie - poparł Wernera Piotr z Telford. - Karczmarzu! Przynieś wina!

De Morges odchrząknął.

- Podążaliśmy na spotkanie z siłami Saladyna. Jak bardzo ciężko było nam opuszczać Akkę, gdzie przez prawie miesiąc jedliśmy, pili i bawili się do syta, niech świadczy to, że wielu próbowało ukryć się gdzieś w mieście i przeczekać niespokojny czas. Król musiał nakładać dotkliwe kary, by zapobiec takim procederom. Ja przyłączyłem się do hufca księcia Burgundii. Ryszard, jak to on, przyśpieszał wciąż pochód, choć gorąc panował taki, że ludzie dziesiątkami marli od słońca. Nie tylko od samego upału zresztą. Nie daj Boże, jeśli przyszło zostać nawet pół stajania za wojskiem, bo podjazdy niewiernych deptały nam po piętach tak zażarcie, że kto tylko oddalił się od kolumny, kończył ze strzałą w plecach albo poderżniętym gardłem. Wyknocić się nawet spokojnie nie szło gdzieś na uboczu, z dala od oczu towarzyszy. Podążaliśmy wzdłuż wybrzeża, a statki dawały nam wsparcie od strony morza. W środku kolumny ciągnięto wysoką wieżę ze sztandarem. Gdybyśmy się rozpierzchli albo zagubili gdzie w ferworze bitki, na nią właśnie mieliśmy się kierować. Kiedy tylko dotarliśmy w pobliże Cezarei, zaczął się obłędny taniec z większymi siłami muzułmanów. Nieraz zdarzyło się jakiemuś oddziałowi oderwać od głównych sił, czy to w pogoni, czy w ucieczce, a wtedy każdy wojak błogosławił z całej duszy ową wysoko tkwiącą flagę, dzięki której nie musiał się zastanawiać nad drogą powrotu. Saraceni zaś nie dawali nam spokoju ani przez chwilę. Dzień w dzień musieliśmy staczać z nimi walki. Były drobne potyczki, ale też zdarzało się, że atakowali większą liczbą, choć zawsze unikali walnej rozprawy. Wlokło się nasze wojsko noga za nogą, wznosząc tylko modły o siłę do przetrwania. Pamiętam, jak od czoła odzywało się błagalne Sanctum Sepulchrum, adjuve - wspomagaj nas, Święty Grobie. Sam tak wołałem, patrząc w rozpalone nielitościwie niebiosa, choć śliny w ustach brakowało, a język kołkiem stawał i zdało się człeku, że gdy rozewrze zęby, wysuszona gęba na pół pęknie. Trzeba wam jeszcze wiedzieć, że hufiec mój szedł w samym ociągu. Mieliśmy strzec tyłów, a koniec końców wyszło raz jakoś tak, że zostaliśmy daleko za ostatnią kolumną. Wtedy dopadli nas poganie, a było ich prawdziwe mrowie! Wystawcie sobie, jakie ogarnęło mnie zdumienie, gdy zamiast poczciwej twarzy mego towarzysza, Arnulfa de Montforta, zobaczyłem obok siebie krzywy pysk jakiegoś Turka! Dostrzegłem jeszcze tylko, jak głowa nieszczęsnego Arnulfa koziołkuje w powietrzu, by upaść w pył między końskie kopyta. Otoczyła nas taka ćma Saracenów, żem miał wrażenie, jakbyśmy wpadli w rój wściekłych szerszeni. Zdawało się, że są wszędzie! W szeregach powstał niepokój, a sami wiecie, że od takiej ruchawki do ucieczki tylko włos... Wtedy książę stanął w strzemionach, spojrzał na wszystkie strony i jak nie ryknie na nas, żebyśmy ruszyli nasze ciężkie, leniwe dupska! Jakby wylał nam na łby po wiadrze zimnej, orzeźwiającej wody! Zaraz skupiliśmy się w gromadę i dalejże rwać saraceńskie szyki! Sam z siedmiu albo i ośmiu tych diabłów położyłem.

- O bitwie miałeś opowiadać - ofuknął go Vincent - a nie wychwalać swoje przewagi!

- O swoich przewagach nic więcej nie powiem - odparł z godnością Jan - bo za chwilę oberwałem z tyłu toporem. Dobrze, że szłom miałem doskonały, bobyście mnie dziś nie oglądali. Towarzysze unieśli mnie ze zgiełku, ale we łbie huczało mi potem przez tydzień.

Pociągnął z dzbana tęgi łyk.

- Powiem lepiej o właściwej bitwie. To była sobota rano. Dwa dni wcześniej przyjechał do obozu brat Saladyna, Malik, którego nasi nazywają Safadynem. Rozmawiał z Ryszardem pod flagą rozejmową. Krótko to trwało. Król ponoć od razu zażądał oddania mu we władanie całej Palestyny, na co Saracen tylko odburknął grubym słowem i odjechał. Tego i następnego dnia Ryszard słał podjazdy, pilnie śledząc ruchy muzułmanów. Jak już rzekłem, zaczęło się w sobotę. Tabory stanęły zaraz za liniami, wzdłuż morskiego brzegu. Osłaniał je Henryk z Szampanii, któremu król przydał trochę piechoty. Całe rycerstwo rozmieściło się za szeregami kuszników i łuczników. I tak na prawe skrzydło poszli świątynnicy, znaczy templariusze, potem Bretończycy, dalej rycerze z Anjou i ludzie Lusignanów. W środku oczywiście sam Ryszard z Francuzami i Normandami, następnie Flamandowie, obok wojsko złożone z miejscowych pod Jakubem z Avesnes i wreszcie nasz hufiec. Lewą flankę ubezpieczali zakonnicy od świętego Jana... Tak właśnie... Jak wszystko w tej ziemi, tak i owa wielka bitwa nie mogła się odbyć bez wojsk zakonnych. Na jednym skrzydle templariusze, na drugim joannici. Gdyśmy już się rządnie ustawili, król razem z moim księciem przejrzeli dokładnie szyki, dodając nam ducha. A my czekaliśmy, aż poganie przypuszczą atak. Poszli wreszcie przed samym południem, wpierw lekkimi siłami, jak to oni, żeby nas cokolwiek zmiękczyć. Wiecie wszak, jak straszliwie wrzeszczą ci ich czarni wojownicy. Ledwo to trzyma w ręce byle jaką włócznię, co niewiele więcej szkody uczyni rycerzowi niźli żądło komara, ale wydziera się, jakby skórę z człowieka potrafił złupić od jednego ciosu. Zasypali nas deszczem strzał. Piechocińcy to i owszem, zmieszali się niepomału, jeno zaraz setnicy przywołali ich do porządku, tamci zaś cofnęli się, widząc, że nam w tęgich zbrojach śmiać się tylko z ich pocisków. Już myślałem, że nie doczekamy znowu porządnej bitki, że - jak tyle razy przedtem - postraszą i uciekną, jednakże naraz zjawiła się ichnia jazda i dalejże do szarży! Zatem i nasi strzelcy wypuścili swoje strzały taką gęstwą, że w ten piekielny upał cień choć na chwilę padł na ziemię, a potem skryli się za konnicę. Saraceni upadali, mieszali szyki, ale dobry to był żołnierz. Opamiętali się w mgnieniu oka, przypadli do naszych szeregów i jęli szarpać, ze szczególną zaciekłością szpitalników i Flamandów. Strasznie się na nich zawzięli!

- Widziałem to - mruknął Konrad von Wallheim. - Walczyłem wśród Flamandczyków i widziałem, jak jeden za drugim gnają posłańcy od wielkiego mistrza joannitów, prosząc, by skłonił Ryszarda do podjęcia ataku. Ale król tylko patrzył, jakby nie dostrzegał, co się dzieje.

- Nie inaczej - przytaknął Jan. - Nawet pomyślałem, że znowu dopadła go słabość. Wszak całkiem niedawno chorował. Lecz nie. Patrzyłem w tamtą stronę i widziałem, jak odprawiał ludzi szpitalników, aż wreszcie zbiesił się, jak to tylko on potrafi, i jednym gniewnym ciosem zmiótł z konia kolejnego posłańca. Przysiągłbym, że słyszę: jak krzyczy: "Macie się utrzymać!", choć zgiełk panował taki, żem nie wiedział, co mówi do mnie towarzysz obok.

- A joannici szczerbili się z Saracenami - wtrącił znowu Wallheim. - Szedł tam cios za cios, trup padał na trupie. Widać było, że ledwie się trzymają w karbach, żeby nie uderzyć na wroga szarżą.

- I nie wytrzymali - ciągnął de Morges. - Najpierw poszło bodaj dwóch. Spięli konie, ruszyli do przodu, a zaraz za nimi reszta. Ryszard, widząc, co się dzieje, i wiedząc, że więcej nad gorącą krwią wojska nie zapanuje, dał znak. Jakby w nas wszystkich diabeł wstąpił. Pamiętam tyle, że pędziłem, wrzeszcząc co sił w płucach. Spojrzałem w przód, Ryszard gnał na czele, krzycząc i pokazując mieczem, gdzie kto ma przypuścić uderzenie. Musieliśmy wyglądać jak demony, bo poganie nagle złamali szyki i rzucili się do ucieczki.

- Wyglądaliście jak demony - odezwał się Swansen. - Słyszałem, jak wojownicy Saladyna rozmawiali ze sobą o tej bitwie. Przysięgali, że widzieli pośród krzyżowców wielkiego gorejącego potwora, który rzucił się na nich z wściekłym rykiem. Mówili, że król Franków musi być wielkim czarownikiem, skoro potrafi wezwać moce piekielne na swoją służbę.

- Czego to imaginacja ludzka nie wymyśli, gdy strach w oczy zajrzy. A tego demona zobaczyli zapewne wtedy, kiedy zwyczajnie zajęła się ogniem nasza wieża ze sztandarem. Pachołkowie ugasili ją zaraz, ale płomień rzeczywiście mógł być widoczny.

- Nie wiem, Janie, wieża czy nie wieża. Tyle powiem, że musiało to być coś więcej. Oni naprawdę widzieli w was demony!

- To pewnie dlatego - rzekł Vincent - ich następna szarża była taka mizerna. Upadł w nich duch. A przecież wcale nie ponieśli wielkich strat. My za to byliśmy wymęczeni tak, że każdy tylko patrzył, gdzie się położyć... Mogli nas wziąć jednym uderzeniem. Lecz kiedy Saladyn pozbierał wreszcie swoje wojsko, nie miał już chyba serca do walki.

- Jak było, tak było, a najważniejsze, że odzierżyliśmy pole, zaś Saraceni musieli ustąpić. - De Morges spojrzał uważnie na Swansena. - Powiedz lepiej, Wikingu, jak zdołałeś im uciec.

Edward uśmiechnął się lekko.

- Wikingu, powiadasz... Rzeczywiście tak mnie nazywano. - Zerknął na Wernera. - To przez moje północne pochodzenie. Już zapomniano w nadmorskich krajach o grozie, jaką ci wojownicy niegdyś budzili, a jednak zbójeckie miano przetrwało... Zaś co do ucieczki, nie ma o czym opowiadać. Od dawna czekałem na okazję. Przebywałem akurat w Krak de Montreal, kiedy Saladyn nakazał zgromadzić tam większą część armii. Również dom człowieka, u którego przebywałem, został zajęty na potrzeby wojska. Po prostu skorzystałem z zamieszania, jakie powstało przy rozlokowywaniu oddziałów w mieście.

- Nie ścigali cię?

- Ścigali, a jakże. Jednakże okazałem się szybszy. I sprytniejszy. Zresztą kiedy dotarłem na nasze ziemie, musieli zaprzestać pościgu. - Spoważniał nagle. - Miałem dużo szczęścia...

- Wypijmy za to szczęście!

Jan de Morges powstał, a w ślad za nim uczynili to inni.

- Wypijmy za naszą wyprawę - powiedział cicho Werner.

- To przy następnym toaście, młodzieńcze! Po kolei. Noc jest długa, zdążymy zatem wychylić kielichy za nas wszystkich, naszych królów i rodziny po najdalsze przeszłe i przyszłe pokolenia! Karczmarzu, więcej wina!

Vincent nagle odwrócił głowę. W kącie dostrzegł ruch. Kto może się ukrywać poza kręgiem światła? Czy ta postać nie wygląda znajomo? Przeszedł go dreszcz. Czyżby to był... Wstał i przeszedł kilka kroków w tamtą stronę.

- De Rionne - zawołał podochocony Konrad von Wallheim - gdzie idziesz? Czyżbyś chciał zaszyć się gdzieś z dala od nas? Czujemy się urażeni!

- Tak jest - przyświadczył Piotr z Telford - czujemy się urażeni.

- Zaraz - mruknął Vincent.

Szybko wyszedł poza blask kaganków. Pusto. Odetchnął z ulgą. Zatem to tylko złudzenie. Wrócił do towarzyszy.

- Dziwnie się zachowujesz, przyjacielu. - Jan de Morges podał mu kubek z mocnym winem. - Zapomnij o troskach. Lepiej się napij. Dzisiaj chcę się poczuć jak dawniej, gdyśmy pospołu opróżniali kielichy w słodkiej Francji, zanim... - przerwał, widząc wyraz twarzy Vincenta. - A zresztą, nie będziemy wspominać przeszłości!

- A potem, moi panowie - oświadczył Kurt - zapraszam do mnie!

- Do ciebie do domu? Czy twoja małżonka nie będzie miała nic przeciwko tak późnej wizycie?

Von Landberg dumnie uniósł głowę.

- Wiem, że różne bywają obyczaje, ale w moim domu rządzę ja!