Warszawa, 27 stycznia 1961

Żyjemy, żyjemy, a końca nie widać. Już chciałem sobie kupić książkę jakiegoś profesora po francusku, coś w rodzaju Comment utiliser la force caché de l'ame54, ale zaglądnąłem do środka i tam było naukowo wytłumaczone wszystko o anty-relaxie, i przestraszyłem się, że profesor mnie obedrze ze złudzeń, wyjaśni, jak i dlaczego wszystko, co piszę, to gnój, nawóz i ropa podświadomości, świadomości i nadświadomości. Wolę nie wiedzieć, zakryłem oczy i uciekłem z księgarni. Nędzarz.

Zaczynam list niegrzecznie, od patologii, a nie od wiadomości. Cóż, kiedy wiadomości nie ma, a patologia jest. Sąsiedzi utrwalają mi się w psychice na kształt zmian trwałych w korze mózgowej, jedni, ci z radiem, kształtują się w fałdy, dzieci ich przybierają postać twardych guzów koło przysadki. Frenolog55 od dawna wyczułby już pod palcami mordercę.

Czy to jest wiadomość, że państwowy samochód marki Warszawa wjechał mi na bagażnik i zmiażdżył go wraz z lampami? Było to jeszcze na tydzień przed Nowym Rokiem, do tej pory trwa powolna naprawa. Miałem kontakty z PZU. Chcesz, to Ci opiszę, chcesz? Co? Chcesz?

Chałtury piszę, by żyć. Zysk moralny też jest, bo zawsze mogę powiedzieć sobie z dumą: "Napisałbym arcydzieło, ale cóż... nawet czasu nie mam...". Właściwie nietrudno jest wtedy samemu w to uwierzyć.

Na zasadzie dobrze znanej, że wszystkim innym jest zawsze lepiej, zazdroszczę Ci życia w Twoim dworze, zagubionym wśród Fałęckości, pól. Obejście masz i psa... Nie słychać o Błońskim, czy car pozwolił mu wyjechać? Mówią, że odwilż ma być jakaś... że znowu dbałość o formę. A jednak pewien jasnowidz z Łowicza, któremu wszystko się zgadzało w czasie okupacji, przepowiada wielkie napięcie na kwiecień. Też możliwe. Natomiast jeden profesor-naczelnik z politechniki mówił mi, że rozważa się obecnie projekt budowy części domów mieszkalnych bez kanalizacji. Bo sytuacja trudna. Przyrost naturalny wciąż duży i bilans mieszkaniowy francowaty. Powiedział to w formie odpowiedzi na moje pytanie, czy robi się coś dla izolacji dźwiękowej.

W życiu moim nic się nie dzieje. Pracuję. Upijam się czasem. Dokoła usterki i bolączki, od czasu do czasu błędy. Wypaczeń jeszcze nie ma.

Miałeś przyjechać, a nie przyjechałeś. Ja przyjadę. Nie odstraszą mnie wypadki na skutek gołoledzi. Za tydzień lub dwa.

Pozdrawiam Was ogromnie,

Sławomir M.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Sobieszów7, 7 maja 1959

Drogi Stanisławie,

nie mogę oprzeć się rozkoszy przesłania Ci zdjęcia portretowego, które wyciąłem z "Panoramy"8. Byłbym Ci bardzo zobowiązany, gdybyś najpierw długo wpatrywał się w fotos, a dopiero później i nagłym ruchem rozwinął objaśnienie, które wyciąłem też i złożyłem osobno.

Poza tym zawiadamiam, że moją dumną Złotą Torpedą przemierzyłem szlak Kraków-Wrocław-Jelenia Góra i Sobieszów, który powinien stać się Grunwaldem dla mojego lenistwa. Na razie jednak zajmuję się wycinaniem co ładniejszych zdjęć z gazet.

...Tutaj chciałem Cię czymś zaskoczyć, ale nie mogłem nic wymyślić, więc tylko samotne drzewo, ku któremu zdąża zmęczony wędrowiec. Proste a ładne.

W nadziei, że zobaczymy się znów - wśród szumu silników...

Twój

S. Mrożek

W Krakowie, u szczątków roku 1959

Mrogi Drożku!

kartka Twoja, którą w sepecie, aby ją pod całun wziąć, zachowam - doszła, burzę uczuć przychylnych wznieciła i dowodem list niniejszy, którym pozwól, że Cię w krąg (wąski!) epistolantów włączę, z którymi myśli wymieniam, przerzucając tym samym po 60 gr9 mosty między samotnościami trwającymi w tym bezludnym jakże świecie. Myśliło się tu nam, w głuszy, sylwestra urządzenie w domostwie Błońskich10 - nie liczyliśmy, niestety, na Twoją personifikację, z powodów aż nadto dobrze wiadomych, jako żeś między starą i nową stolicę Ojczyzny rozdarty - i nie masz nikogo, kto by Cię mógł choć jako tako, choć w 3 procentach, choć na sobaczy włos zastąpić. Twoje alter ego graficzne wczoraj miałem honor widzieć tamże, tj. u Błońskiego, na imieninach jego - Mroza11, rozumiem - a Wesele w Atomicach12, kupione za gotówkę, choć nagie, bo bez Autogramy, zdobi już moje zgrzebne półki. I dopiero od Jasia13 dowiedziałem się, że Ci takie syny Postępowca14 nie wydają - a Ty, za bytności w kurnościach naszych, u telewizyjnego sąsieka, aniś słowem o tym bolesnym pochowku nie wspomniał - Męstwa Niezłomnego, Umiłowania Ciszy Wewnętrznej przykład mi dając Niezłomny, który w pamięci się mojej, w brokat otulony, ostanie. Pies drobny a szczególnie wydarzony, którym wizerunek skądinąd banalny ze świata rubaszności i tandety wzniosłeś na Wyżyny, kędy Ars tylko sięga - znajduje się obecnie na safianach biurka mojego i każdą linią świadczy o Twojej jedyności Niewyobrażalnej.

Jakże przykro pomyśleć, że się razem na przełomie lat nadchodzącym pospołu nie spijemy i nie będziesz mógł pień moich usłyszeć, jako i ja Twoich w żaden sposób. Cóż więcej? Melduję, że kanał wciąż jeszcze u nas zatkany, ale życie toczy się i dach co nieco zacieka, wszelako telewizor pod parasolem. Słyszałem, że Ireneusz15, którego razem nie ukochaliśmy, jakiegoś dziennikarza niezbyt dawno obustronnie skopał i go milicja szukała. Podobno b. silnie kopał. Małżonce16, której niestety nie znamy, bądź łaskaw kłaniać się i honory jej przekaż zdalnie świadczone w nieustającej nadziei, że przyjdzie temu odmiana. Pisz, a nie daj się zeszmacić drabom i siepaczom, zaklinam na kawałki talerza, który, dzieckiem jeszcze w kolebce, honor mi czyniąc, w facjatce na Bonerowskiej17 ongiś roztłukłeś, a ja, ex ungue leonem18 przeczuwając, owinąłem one skorupy w sztandar narodowy barw obojga i potąd w podróżnym relikwiarzu wszędzie z sobą naszam, gdzie tylko fata mnie zagnają; inne, następne, kto wie, piękniejsze nawet być może Talerze czekają Cię, niekoniecznie samotnego, jako i my na Klinach, a także wszędzie indziej, gdzie tylko Los zechce kroki nasze ze sobą skrzyżować.

Kłaniamy Ci się i pies się nasz kłania, i lary-penaty. Jeśli list otrzymasz, daj Znak; jeśli nie otrzymasz, daj Go takoż.

Very truly yours19,

St.