Rozdział 2
Droga Cherie,
piszę w sprawie ogłoszenia o pracę dla kucharza w Comfort Food Café w Dorset.
To chyba moje szóste podejście do tego listu. Wszystkie poprzednie próby skończyły jako mokre, zgniecione kulki papieru walające się po podłodze wokół kosza - najwyraźniej z celnością idzie mi równie kiepsko jak z pisaniem. Obiecałam sobie, że tym razem, nieważne, jak długi wyjdzie ten list ani ile popełnię błędów, będzie to jego ostateczna wersja. Tak jak prosiliście, piszę prosto z serca, nawet gdyby miało mi to zająć resztę dnia. Przynajmniej działa to jak całkiem niezła terapia.
Pewnie nie jest to najbardziej profesjonalny ani błyskotliwy sposób na zrobienie pierwszego wrażenia i najprawdopodobniej zastanawiasz się już, czy nie odłożyć mojego listu do teczki "W jak wariatka" albo "K jak kosz". Mogę tylko przeprosić - ręka zaczyna mi już drętwieć, a na palcu serdecznym robi mi się pęcherz. Nie napisałam tyle od czasów matury, więc wybacz, jeśli pod koniec zrobi się trochę nieczytelnie.
Szczerze mówiąc, całe moje życie jest teraz trochę pogmatwane. Zaczęło się niewiele ponad dwa lata temu, kiedy zmarł mój mąż, David. Był w moim wieku - ja mam teraz trzydzieści pięć lat - i był miłością mojego życia. Nie mogę ci opowiedzieć romantycznej historii o tym, jak poznaliśmy się na weselu, jak znajomi umówili nas na randkę w ciemno albo jak nasze spojrzenia spotkały się ponad głowami tłumu w zatłoczonym klubie - głównie dlatego, że tak naprawdę nasze spojrzenia spotkały się ponad głowami dzieci na zatłoczonym placu zabaw, kiedy mieliśmy po siedem lat.
Dołączył do naszej szkoły kilka lat po rozpoczęciu nauki i pierwszego dnia semestru we wrześniu pojawił się w niej niczym kosmita. Świetnie grał w piłkę, nie sposób było go złapać podczas berka i uwielbiał rysować komiksy o swoich psach, Jimbo i Jambo. Siedzieliśmy obok siebie przy Turkusowym Stole w klasie panny Hennessey i to właściwie tyle - mój los został przypieczętowany.
Wiem, że dziś ta historia brzmi kompletnie wariacko. Patrzę na własne dzieci i nie potrafię sobie wyobrazić, że ktoś, z kim teraz się zadają, mógłby kiedyś okazać się miłością ich życia. Tak samo myśleli moi i jego rodzice. Już nawet nie jestem w stanie stwierdzić, ile razy słyszeliśmy, że jesteśmy za młodzi. Myślę, że uważali to za słodkie, kiedy jako siedmiolatkowie mówiliśmy, że jesteśmy chłopakiem i dziewczyną - niewinnie i uroczo. Kiedy jednak mieliśmy po szesnaście lat i byliśmy razem przez całą szkołę średnią, przestało im się to wydawać takie słodkie.
Rozumiem ich, naprawdę. Chcieli, żebyśmy zobaczyli trochę świata. Żebyśmy poznali innych ludzi. Choć zawsze byli zbyt uprzejmi, żeby powiedzieć to wprost, chcieli, żebyśmy się rozstali. Moi rodzice zawsze ubierali to w ładne słowa i mówili coś w rodzaju: "Nie mam nic przeciwko Davidowi - to naprawdę wspaniały chłopak - ale nie chciałabyś trochę podróżować? Pójść na studia? Przeżyć parę przygód, zanim się ustatkujesz? Spełnić własne marzenia? A poza tym, jeśli naprawdę jesteście sobie pisani, za kilka lat i tak do siebie wrócicie".
On słyszał od swojej rodziny dokładnie to samo. Śmialiśmy się z tego i porównywaliśmy, na ile różnych sposobów wszyscy próbowali przekazać nam tę samą wiadomość: "Jesteście za młodzi i popełniacie błąd". Nie złościliśmy się - wiedzieliśmy, że mówią tak, bo nas kochają i chcą dla nas jak najlepiej. Tylko że nie rozumieli - i nigdy tak naprawdę nie zrozumieli - że my już spełnialiśmy swoje marzenia. Już przeżywaliśmy największą przygodę naszego życia. Kochaliśmy się bez pamięci od siódmego roku życia i nigdy, przenigdy nie przestaliśmy. To, co mieliśmy, było rzadkie i bezcenne, o wiele cenniejsze niż wszystko, czego moglibyśmy doświadczyć osobno.
Pobraliśmy się, kiedy mieliśmy po dwadzieścia lat, i bez względu na to, jak bardzo byłam szczęśliwa, ludzie nadal mieli coś do powiedzenia. Przyłapałam nawet mamę, jak płakała w toalecie podczas wesela - uważała, że marnuję sobie życie. Miałam całkiem niezłe wyniki na egzaminach - w tym ocenę A z zajęć z prowadzenia domu, co chyba powinnam zaznaczyć, bo to pierwsza istotna rzecz, jaką do tej pory napisałam. David też nieźle sobie poradził. Dostał posadę stażysty w miejscowym banku, a ja zaczęłam pracę w miejscu, o którym chętnie powiedziałabym, że było jakąś elegancką pięciogwiazdkową restauracją, ale w rzeczywistości był to McDonald's w centrum handlowym na obrzeżach Manchesteru.
Wiem, że brzmi to nudno, ale wcale takie nie było. Było fantastycznie. Kupiliśmy nieduży szeregowiec w przyzwoitej części miasta i już na tamtym etapie myśleliśmy o szkołach, bo wiedzieliśmy, że chcemy mieć dzieci. I to szybko. Niedługo później pojawiła się Lizzie, która ma teraz czternaście lat. Ma jego blond włosy i moje zielone oczy, a ostatnio jest na przemian uśmiechnięta i naburmuszona. Nie mogę jej za to winić. Utrata taty była dla niej bardzo trudna. Robiłam, co mogłam, żeby być dla niej silna, ale podejrzewam, że moje "co mogłam" nie było zbyt wiele warte. Ma czternaście lat. Pamiętasz, jak to było być czternastoletnią dziewczyną? Nigdy nie było łatwo, prawda? Nawet bez zmarłego ojca i matki-zombie.
Nate ma dwanaście lat i jest łamaczem serc. Dosłownie, kiedy na niego patrzę, mam wrażenie, że serce pęka mi na kawałki. On też odziedziczył po Davidzie blond włosy, a do tego te jego lśniące niebieskie oczy. Wiesz, takie oczy Paula Newmana? I ma uśmiech Davida. I ten jeden dołeczek po lewej stronie ust.
Jest tak podobny do ojca, że ludzie nazywali go kiedyś "mini-Davidem"! Czasami przytulam go tak mocno, że narzeka, że zaraz połamię mu żebra. Śmieję się wtedy i puszczam go, choć tak naprawdę chciałabym ściskać dalej i już zawsze chronić tego małego, idealnego człowieka przed całym światem. Teraz wszyscy wiemy, że to niemożliwe, i czasami myślę, że właśnie to jest największą ceną śmierci Davida - żadne z nas nie czuje się już bezpiecznie. A to naprawdę niesprawiedliwe, kiedy ma się dwanaście lat, prawda?
Muszę jednak sobie przypominać, jak wiele mieliśmy. Jak bardzo się kochaliśmy, ile się śmialiśmy i jak wiele ze sobą dzieliliśmy. Wszystko było idealne, nawet kłótnie. Zwłaszcza kłótnie - a przynajmniej to, co następowało po nich. Czasami zastanawiam się, czy właśnie w tym tkwił problem - za wcześnie dostaliśmy zbyt wiele dobrego. Nawet po trzynastu latach małżeństwa potrafił posłać mi ten swój łobuzerski uśmiech, od którego serce zaczynało mi bić odrobinę szybciej, i nigdy, przenigdy nie umiałam się na niego długo gniewać. Wszystko przez ten jeden dołeczek. Sprawiał, że stawało się to niemożliwe.
Jedną z ulubionych rzeczy Davida były wakacje. Ciężko pracował w banku, awansował i lubił swoją pracę - ale tak naprawdę najważniejsza była dla niego rodzina. Odkładaliśmy pieniądze i co roku wyjeżdżaliśmy razem na fantastyczne wakacje. David uwielbiał planować wyjazdy niemal tak samo jak później na nie jeździć.
Na początku były to wakacje "z maluchami" - najważniejsze było znalezienie miejsca, w którym z małymi dziećmi będziemy czuć się bezpiecznie. Zostawaliśmy więc w Wielkiej Brytanii albo wybieraliśmy krótkie loty do miejsc takich jak Majorka czy Hiszpania.
Kiedy dzieci podrosły, zaczęliśmy sobie pozwalać na więcej przygód - a właściwie David to robił! Najpierw poszerzyliśmy horyzonty i ruszyliśmy na kempingi na kontynencie. Namioty w Toskanii, wyprawa samochodem na południe Francji z autem wypchanym po dach, przyczepa kempingowa w Holandii. Dwa ostatnie wyjazdy przed jego śmiercią były najbardziej ekscytujące ze wszystkich - rejs jachtem po Turcji, podczas którego dzieci nauczyły się żeglować, a ja opalać, oraz trzy tygodnie na Florydzie: najpierw parki rozrywki, a potem podróż samochodem aż na Keys, gdzie przez tydzień żyliśmy jak miejscowi.
Po każdych wakacjach, każdego roku, po powrocie powstawał też osobny album ze zdjęciami.
Davidowi nie wystarczało przechowywanie fotografii w internecie. Wszystkie wywoływał, a na grzbiecie każdego albumu przyklejał naklejkę z rokiem i nazwą miejsca, które odwiedziliśmy.
Wszystkie stoją teraz na półce w salonie. Ustawione po kolei - fotograficzna podróż przez czas i przestrzeń. Lizzie jako niemowlę; Lizzie jako kilkulatka i ja w ciąży; Nate dołączający do naszej ekipy. W tych albumach dorastają na naszych oczach - wypadają im zęby, zmieniają się upodobania i fryzury, a z każdym rokiem są coraz wyżsi.
My chyba też się starzejemy - ja z całą pewnością z biegiem lat przybieram trochę na wadze, David traci trochę włosów, przybywa mu zmarszczek od śmiechu. Ale nigdy nie znikają nasze uśmiechy - to jedna rzecz, która się nie zmienia.
Jedyny rok, kiedy nigdzie nie wyjechaliśmy, przypadł na czas, gdy dzieci były już za duże, żeby dzielić pokój i musieliśmy kupić większy dom. Byliśmy kompletnie spłukani, więc zostaliśmy na miejscu - ale nawet wtedy David rozstawił w naszym nowym ogrodzie ogromny namiot i kupił całą furę piasku ze składu budowlanego, żeby zrobić nam własną plażę! Nawet te wakacje mają własny album, choć na wielu zdjęciach stoimy w strojach kąpielowych w deszczu!
Jeśli mam być zupełnie szczera, głównym powodem, dla którego staram się o tę pracę - i wiem, że robię to wyjątkowo nieudolnie - są właśnie wszystkie te wakacje i wspomnienia, które David zdołał stworzyć dla naszych dzieci. Dla mnie. Wspomnienia, które są teraz wszystkim, co nam po nim zostało.
Ostatnie wakacje David zaplanował ponad dwa lata temu. Mieliśmy lecieć do Australii, wylądować w Sydney i ruszyć dalej na północ, do Queensland. Dzieci nie posiadały się z radości na myśl o koalach i kangurach, a ja martwiłam się trochę, że pożrą je rekiny albo ugryzie jakiś śmiercionośny pająk. David był w swoim żywiole.
Nigdy na te wakacje nie pojechał. To był pierwszy naprawdę słoneczny dzień po zimie - dokładnie 12 lutego - i David postanowił zająć się drobnymi naprawami wokół domu, tak jak człowiek zwykle robi, kiedy po zimie znów wychodzi słońce.
Kiedy wybierał liście z rynny, ześlizgnął się z drabiny i uderzył głową o betonowe patio. Z początku wydawało się, że nic mu nie jest - śmialiśmy się z tego, żartowaliśmy z jego twardej głowy. Myśleliśmy, że mieliśmy szczęście.
Myliliśmy się. Wtedy jeszcze nie wiedzieliśmy, że doszło do krwawienia wokół mózgu - mózg puchł i krok po kroku, wewnątrz jego czaszki, rozwijała się katastrofa.
Kiedy zaczął narzekać na ból głowy, prawdopodobnie już od wielu godzin czuł się źle. Brał paracetamol na swojego "guza" i próbował normalnie spędzać weekend. W końcu osunął się na podłogę na oczach całej naszej trójki - po prostu spadł z krzesła przy stole. Dzieci najpierw się roześmiały - David potrafił być niezłym pajacem. Zawsze robił jakieś głupstwa, żeby je rozbawić - czasami życie z nim przypominało mieszkanie z Normanem Wisdomem, tyle slapstickowych numerów odstawiało się w naszym domu!
Ale tym razem nie żartował. I choć karetka przyjechała szybko, a w szpitalu zrobili wszystko, co mogli, było już za późno. Odszedł. Podłączono go do aparatury podtrzymującej życie, a jego rodzice, moi rodzice i jego brat przyjechali, żeby się pożegnać. A dzieci? To była trudna decyzja. Nate miał zaledwie dziesięć lat, a Lizzie tylko dwanaście - ale uznałam, że na to zasługują, że powinny mieć szansę powiedzieć mu "żegnaj". Do dziś nie wiem, czy podjęłam właściwą decyzję - nie sposób było ocenić, co będzie dla nich gorsze: trauma po zobaczeniu go w takim stanie, podłączonego do tych wszystkich maszyn, czy świadomość, że nie mogły pożegnać taty przed jego odejściem do nieba. Czy zrobiłam dobrze? Chyba będę musiała poczekać kilka lat i zobaczyć, jak bardzo ich to wszystko pokiereszowało, zanim poznam odpowiedź.
Nie potrafię opisać ci szczegółowo, Cherie, co wtedy czułam, kiedy musiałam podejmować takie decyzje. Po prostu nie potrafię. Gdybym zaczęła o tym pisać, nigdy nie skończyłabym tego listu - to zbyt wielkie i zbyt świeże, i nawet teraz, po takim czasie, wciąż zdarzają mi się chwile, kiedy ból mnie paraliżuje - kiedy ledwo jestem w stanie wstać z łóżka i zrobić choćby jeden krok. Ale to tylko momenty i pojawiają się coraz rzadziej - przypuszczam, że oznacza to, iż mój własny uraz mózgu powoli się goi, a to z jakiegoś powodu budzi we mnie poczucie winy.
Nienawidzę tego, że zginął, robiąc coś tak banalnego. Czyszcząc rynny. Był zabawny, dobry i po cichu odważny - należał do tych ludzi, którzy rzuciliby się pod autobus, żeby uratować dziecko, albo wskoczyliby do wzburzonego morza, by wyciągnąć z niego labradora. Stracić go przez liście w rynnie wydaje się być takie... bezsensowne. Był jednak dawcą organów i to przynosi mi odrobinę pocieszenia - pomaga mi myśl o wszystkich ludziach, którym uratował życie albo odmienił je na lepsze. Pocieszam się tym, że gdzieś chodzi po świecie ktoś, w czyjej piersi bije to jego wielkie, piękne serce.
No więc... w tej chwili albo dałaś się już wciągnąć i zastanawiasz się, jak ta historia się kończy, albo rozważasz wezwanie policji i zdobycie zakazu zbliżania się, na wypadek gdyby ta szalona kobieta zjawiła się w twojej kawiarni i zaczęła pocieszać przypadkowych ludzi.
Odpowiedź jest oczywiście taka, że ta historia jeszcze się nie skończyła - nadal trwa, choć rozwija się w bardzo wolnym tempie. Rok po śmierci Davida pojechaliśmy na wakacje i była to katastrofa - wybraliśmy się na Kretę do hotelu, który, jak się okazało, był pełen ludzi w wieku od osiemnastu do trzydziestu lat, najwyraźniej zdeterminowanych, żeby doprowadzić się do niewydolności wątroby i skompletować pełny zestaw chorób przenoszonych drogą płciową. Było głośno, obleśnie i wszyscy mieliśmy dość - głównie, rzecz jasna, dlatego że nie było z nami Davida. Było okropnie.
Teraz patrzę w przyszłość i widzę, że coś musi się zmienić. David zostawił nam polisę na życie wystarczającą, żeby spłacić kredyt hipoteczny i raty za samochody, a potem przez jakiś czas z tego żyć. Nie mamy żadnych długów, co - wiem - stawia nas w znacznie lepszej sytuacji niż wiele rodzin, które z trudem wiążą koniec z końcem.
Ale nic nie wpływa - żadnych dochodów. A to oznacza brak wakacji - nie dlatego, że nie umiem ich zaplanować, ale dlatego, że nas na nie nie stać. Przynajmniej jeśli chcemy jeszcze coś jeść. Nie zrozum mnie źle, dajemy sobie radę, ale po opłaceniu rachunków, zrobieniu zakupów i poradzeniu sobie z tym, co przypomina górę wydatków generowanych przez nastoletnią córkę, niewiele zostaje.
Jeśli będziemy oszczędzać, spokojnie damy radę jeszcze rok. Tyle że oszczędzanie oznacza brak wakacji - a ja nie potrafię się z tym pogodzić. Myślę, że potrzebujemy wyjazdu - takiego, z którego tym razem naprawdę będziemy się cieszyć. Wszyscy zaczęliśmy już czuć się odrobinę lepiej. Niemal wbrew własnej woli częściej się śmiejemy, swobodniej rozmawiamy, częściej się uśmiechamy.
Życie dzieci z całą pewnością ruszyło naprzód - o wiele bardziej niż moje! Oboje chodzą teraz do szkoły średniej, oboje powoli wyrastają na młodych dorosłych, oboje się zmieniają. Chciałabym postawić na tej półce jeszcze jeden album, zanim staną się zbyt fajni, żeby zadawać się ze swoją biedną starą matką.
Wiem też, że muszę się wziąć w garść. Muszę znaleźć pracę - i nie chodzi tylko o pieniądze. Muszę wyjść z domu, do ludzi. Dzieci są już trochę starsze i bardziej samodzielne. Nie potrzebują mnie tak bardzo. Często gdzieś wychodzą - a przynajmniej Lizzie, a Nate zaczyna brać z niej przykład. I tak powinno być - to dobrze. Właśnie tego dla nich chcę: normalnego życia. Ale ja, siedząca w domu w bujanym fotelu, licząca pajęczyny i oglądająca w kółko Żonę idealną, nie przysłużę się w ten sposób nikomu.
Praca pomoże mi poznać nowych ludzi. Oderwać się od własnych problemów. Poszerzyć swoje horyzonty. Mam siostrę, rodziców i rodzinę Davida - ale czasami, jeśli mam być szczera, wydaje mi się to bardziej ciężarem niż wsparciem. Wszyscy bez przerwy tak bardzo się o mnie martwią, że czuję się jak pod mikroskopem. Mam wrażenie, że czekają, aż w końcu pęknę.
Chyba boją się, że na dłuższą metę nie dam rady bez niego żyć. Może mają rację, nie wiem - ale muszę spróbować. Nie chcę zapomnieć o Davidzie - nawet gdybym chciała, byłoby to niemożliwe - ale muszę zacząć żyć swoim życiem po Davidzie. P.D., jeśli wolisz.
Kilka miesięcy temu zaczęłam przeglądać oferty pracy i doszłam do przygnębiającego wniosku, że oficjalnie do niczego się nie nadaję. Mam wspomniane już A z gospodarstwa domowego, które stanowi szczyt moich osiągnięć edukacyjnych (mam też C z opieki zdrowotnej i społecznej oraz B z wiedzy ogólnej, ale nikomu na nic się to nie przyda). Przez rok, zanim urodziłam dzieci, pracowałam w McDonaldzie, a później zdobyłam certyfikat z higieny żywności, kiedy jako wolontariuszka pomagałam w szkolnej kuchni. Wiem, niezbyt to imponujące - Marco Pierre White raczej nie wali do moich drzwi z ofertą pracy.
Ale gotuję - i to dużo. Rodzinne obiady, czasem wyprawy w bardziej egzotyczne rejony, na przykład kuchnię tajską czy japońską. Robię świetną pieczeń i własne klopsiki. Potrafię piec, przygotowywać marynaty, a pełne angielskie śniadanie zrobiłabym z zamkniętymi oczami.
W MasterChefie daleko bym nie zaszła, ale umiem gotować - prawdziwe, domowe jedzenie - takie, które służy nie tylko ciału, ale i duszy. Przynajmniej lubię tak myśleć. Właściwie aż się dziwię, że dzieci nie wyglądają jeszcze jak ten gigantyczny piankowy ludzik z Pogromców duchów - jednym ze sposobów, w jakie przez ostatnie lata próbowałam je pocieszać (a jeśli mam być szczera, siebie również), było karmienie ich. Dzięki temu mam zajęcie, czuję, że robię coś dobrego, a poza tym jest to sposób, żeby pokazać im, że je kocham, skoro są już za duże na publiczne okazywanie uczuć.
Oczywiście pochłaniają wszystko, w końcu są dziećmi - ale może w takim miejscu jak Comfort Food Café naprawdę mogłabym się na coś przydać. Byłoby naprawdę, naprawdę miło znów poczuć się potrzebną i spędzić lato w Dorset, a potem zapełnić kolejny z tych albumów.
No dobrze. To chyba wszystko. A właściwie pewnie więcej niż wszystko. Nie wiem, czy dokładnie to miałaś na myśli, prosząc, żeby przelać serce i duszę na papier, ale sama jesteś sobie winna, skoro wyraziłaś się tak nieprecyzyjnie! Założę się, że dostałaś kilka naprawdę dziwnych odpowiedzi, ale ta pewnie jest najdziwniejsza ze wszystkich.
Nie będę miała do ciebie żalu, Cherie, jeśli nigdy się nie odezwiesz. Ale jeśli będziesz chciała ze mną porozmawiać albo dowiedzieć się czegoś więcej, daj znać. Niezależnie od tego, co się stanie, życzę ci powodzenia.
Wszystkiego dobrego,
Laura Walker