Kwiaty bez ogródek - Łukasz Skop

Wie­rzymy, że książki mogą zmie­nić świat. Wy­da­jemy książki o przy­ro­dzie, o na­szych re­la­cjach z dzi­kim świa­tem, o tym, do­kąd zmie­rza. Na­sze książki po­zwa­lają ode­rwać umysł, przy­no­szą uko­je­nie i po­bu­dzają wraż­li­wość.

Chcemy po­móc Wam od­kryć swoje zie­lone, na­tu­ro­lubne serce.

Chcemy przy­bli­żyć Wam róż­no­rod­ność na­szej pla­nety.

Bo to, co dzi­kie, nas za­chwyca.

Inne na­tu­ro­lubne książki Wy­daw­nic­twa Po­znań­skiego:

Łu­kasz Skop, Zrób ten ziel­nik

Ja­cek Kar­czew­ski, Zo­bacz ptaka. Opo­wie­ści po dro­dze

John Le­wis-Stem­pel, Sza­rak za mie­dzą. Pry­watne ży­cie pola, przeł. H. Jan­kow­ska

John Le­wis-Stem­pel, Pry­watne ży­cie łąki, przeł. M. Mił­kow­ski

Łu­kasz Łe­bek, Co gry­zie we­te­ry­na­rza

Dara McA­nulty, Dziki rok. Za­pi­ski mło­dego przy­rod­nika, przeł. K. Ba­żyń­ska-Choj­nacka

Da­vid At­ten­bo­ro­ugh, Ży­cie na na­szej pla­ne­cie. Moja hi­sto­ria, wa­sza przy­szłość, przeł. P. Sur­niak

Łu­kasz Łu­ka­sik, Mag­da­lena Sa­rat, Ło­sie w ka­czeń­cach. O czym mil­czy Bie­brza

Ro­bert Mac­far­lane, Pod­zie­mia. Po­dróż w głąb czasu, przeł. J. Ko­nieczny

Ja­cek Kar­czew­ski, Noc Sów. Opo­wie­ści z lasu

Ja­kub Cheł­miń­ski, Smog. Die­sle, kop­ciu­chy, ko­miny, czyli dla­czego w Pol­sce nie da się od­dy­chać?

Ja­cek Kar­czew­ski, Jej wy­so­kość gęś. Opo­wie­ści o pta­kach

Da­niel C. Tay­lor, Yeti. Jak po­szu­ki­wa­nia le­gen­dar­nego czło­wieka śniegu ura­to­wały Hi­ma­laje, przeł. K. Ba­żyń­ska-Choj­nacka

Ro­bert Mac­far­lane, Góry. Stan umy­słu, przeł. J. Ko­nieczny

Ro­bert Mac­far­lane, Szlaki. Opo­wie­ści o wę­drów­kach, przeł J. Ko­nieczny

Mag­da­lena Bloch, A Adi po­wie­dział...

Ewa Pią­tek, Pa­weł Pią­tek, Pa­sieka dre­dzia­rza

Char­les Fo­ster, Jak zwie­rzę. In­tymne zbli­że­nie z na­turą, przeł. J. Ko­nieczny

WSTĘP

Ni­gdy nie jest ani za wcze­śnie, ani za późno, żeby za­in­te­re­so­wać się kwia­tami. Ich na­gła uroda może cię ude­rzyć zu­peł­nie nie­spo­dzie­wa­nie lub skra­dać się i błą­kać po gło­wie od dawna i da­wać o so­bie znać w naj­mniej spo­dzie­wa­nych mo­men­tach. W po­nure zi­mowe dni prze­bły­ski let­nich ko­lo­rów i za­pa­chów mogą oka­zać się wy­ba­wie­niem i... utra­pie­niem, szcze­gól­nie kiedy nie wiesz, od czego za­cząć. Czy już można coś po­sa­dzić? Czy nie jest za wcze­śnie, żeby wy­siać na­siona? Jaka zie­mia jest naj­lep­sza? Czy to do­bra pora na cię­cie? A może nie wolno jesz­cze przy­ci­nać? Na te wszyst­kie py­ta­nia mo­żesz nie zna­leźć jed­no­znacz­nej od­po­wie­dzi, bo gdy na za­cho­dzie kraju już dawno wszystko roz­kwi­tło i ze wszyst­kim się spóź­niasz, to na wscho­dzie zima trzyma i masz jesz­cze mnó­stwo czasu na przy­go­to­wa­nia. Naj­lep­sze, co mo­żesz zro­bić w ta­kiej sy­tu­acji, to wyjść i spraw­dzić, co na ten te­mat twier­dzi przy­roda w twoim ogro­dzie i oko­licy. To wła­śnie tam dzieją się nie­wy­obra­żalne rze­czy, cuda, na które na co dzień być może wcale nie zwra­casz już uwagi, a które z pew­no­ścią za­słu­gują na to, żeby zo­stać na nowo od­kryte. W skom­pu­te­ry­zo­wa­nym, pę­dzą­cym do przodu świe­cie ogrod­nic­two może wy­glą­dać na za­ję­cie ar­cha­iczne, nie­cie­kawe i nie­przy­szło­ściowe, jed­nak nie spo­sób za­prze­czyć, że każdy czło­wiek po­trze­buje kon­taktu z na­turą, od któ­rej nie da się zu­peł­nie od­ciąć. Na­wet je­śli wielu z nas się od niej od­su­nęło, to taką nad­szarp­niętą więź można na szczę­ście ła­two od­bu­do­wać. Mam na­dzieję, że ta książka o kwia­tach po­może ci wy­ko­nać pierw­szy krok do umoc­nie­nia re­la­cji na li­nii czło­wiek-ro­ślina.

Kiedy pod­czas pro­wa­dzo­nych przeze mnie ogrod­ni­czych warsz­ta­tów pró­buję wy­ja­śnić, czego po­trze­bują różne ga­tunki do do­brego wzro­stu i roz­woju, czę­sto mó­wię uczest­ni­kom: "Wy­obraź­cie so­bie, że je­ste­ście ro­śli­nami..." - i nie­za­leż­nie od tego, co po­wiem da­lej, na twa­rzach na­tych­miast po­ja­wiają się uśmie­chy. No bo jak to, ro­śli­nami? A czego one mogą ta­kiego chcieć, czego nie mo­gli­by­śmy im ła­two za­pew­nić? Ro­śliny przede wszyst­kim mu­szą mieć pew­ność, że będą mo­gły się roz­mno­żyć, a do tego wiele z nich wy­ko­rzy­stuje kwiaty. Tak się na­to­miast składa, że te kwiaty są obiek­tem po­żą­da­nia ogrod­ni­czek i ogrod­ni­ków, a ja sam je­stem jed­nym z nich - i do tego też przy­czy­niły się kwiaty! Pierw­sza ocza­ro­wała mnie nie­po­zorna por­tu­laka, którą zresztą sam za­sia­łem i by­łem z niej wy­jąt­kowo dumny. Sa­tys­fak­cja pły­nąca z wła­sno­ręcz­nie wy­pie­lę­gno­wa­nych ro­ślin spra­wia wiele ra­do­ści i nie może się z ni­czym rów­nać, o czym z pew­no­ścią do­sko­nale wie każdy, kto kie­dy­kol­wiek po­mógł za­kwit­nąć przy­naj­mniej jed­nej ro­śli­nie. A czy ty już wiesz, ja­kie to uczu­cie?

Prze­pis na kwiaty wy­daje się pro­sty: słońce, woda, dwu­tle­nek wę­gla i tro­chę skład­ni­ków po­kar­mo­wych zmie­sza­nych we wła­ści­wych pro­por­cjach. Je­śli po­my­ślisz te­raz, że to wszystko tylko brzmi tak pro­sto, a w rze­czy­wi­sto­ści po­trzeba jesz­cze cze­goś wię­cej, to masz ra­cję. Ogrod­nic­two to ma­giczna sztuka, w któ­rej teo­ria i prak­tyka to jedno, a umie­jęt­ność wy­czu­cia po­trzeb ro­ślin - to dru­gie. W tej książce na to wszystko zwra­cam szcze­gólną uwagę. Bo cho­ciaż ro­śliny kwitną naj­le­piej wtedy, gdy mogą roz­wi­jać się w swoim ryt­mie, to żeby tak się stało, przy­daje się od czasu do czasu po­mocna ręka ogrod­niczki lub ogrod­nika. Na tej współ­pracy obie strony mogą tylko sko­rzy­stać!

Na Kwiaty bez ogró­dek skła­dają się opo­wie­ści o czter­dzie­stu ro­śli­nach, które można spo­tkać w ogro­dach, i ich wy­jąt­ko­wych kwia­tach. Są wśród nich ga­tunki za­równo do­brze znane i lu­biane, jak i te rza­dziej spo­ty­kane, a wszyst­kie ra­zem do­star­czają kwiaty przez okrą­gły rok, kwit­nąc od naj­wcze­śniej­szych dni zimy do naj­póź­niej­szych dni je­sieni. W każ­dej czę­ści, od­po­wia­da­ją­cej da­nej po­rze roku, przed­sta­wiam dzie­sięć wy­jąt­ko­wych ro­ślin i zdra­dzam se­krety, któ­rych zna­jo­mość nie tylko po­może ci od­nieść suk­ces w ich upra­wie, ale też po­zwoli spoj­rzeć na kwiaty z zu­peł­nie no­wej, nie­zna­nej strony. W sek­cji Zejdź na zie­mię po­znasz prak­tyczne in­for­ma­cje o każ­dym ga­tunku, w tym jego wy­ma­ga­nia sie­dli­skowe, spo­soby pie­lę­gna­cji oraz przy­datne cie­ka­wostki. W Ra­zem raź­niej pod­po­wia­dam, w to­wa­rzy­stwie ja­kich ro­ślin dany ga­tu­nek naj­peł­niej za­pre­zen­tuje swoje wa­lory. Mów ła­ciną przy­bliża po­cho­dze­nie ła­ciń­skich nazw ro­ślin, co po­może ci je za­pa­mię­tać i po­wtó­rzyć bez­błęd­nie w szkółce lub cen­trum ogrod­ni­czym, ale przede wszyst­kim zna­leźć wspólny ję­zyk z in­nymi pa­sjo­na­tami ro­ślin. Por­trety wszyst­kich kwia­tów wy­ko­nała Bożka Pio­trow­ska, która jak nikt po­trafi na zdję­ciach od­dać to, co ja sta­ram się opi­sać sło­wami.

In­spi­ra­cją do po­wsta­nia tej książki stały się Se­krety kwia­tów - mój au­tor­ski cykl fe­lie­to­nów, które od czerwca 2015 roku do lu­tego 2022 roku uka­zy­wały się w mie­sięcz­niku ogrod­ni­czym "Mam Ogród". Opo­wie­ści, które tu­taj znaj­dziesz, są czę­ściowo oparte na daw­nych fe­lie­to­nach, które roz­wi­ną­łem i uzu­peł­ni­łem. W więk­szo­ści jed­nak na książkę skła­dają się nowe, nie­pu­bli­ko­wane do­tąd tek­sty, po­prze­pla­tane do­dat­ko­wymi roz­dzia­łami po­ru­sza­ją­cymi różne bie­żące te­maty ogrod­ni­cze. Na­pi­sa­łem je cza­sami bar­dziej po­etycko, a nie­kiedy zu­peł­nie po­tocz­nie, ale za­wsze bez ogró­dek, czyli tak, jak naj­bar­dziej lu­bię opo­wia­dać o ro­śli­nach.