KSIĘGA WYJŚCIA

IZRAELICI W EGIPCIE 1,1-11,10

Potomkowie Jakuba w Egipcie: 1,1-22

1

1 Oto imiona potomków Izraela, którzy ze swoimi rodzinami, wspólnie z Jakubem, przybyli do Egiptu: 2 Ruben, Symeon, Lewi, Juda, 3 Issachar, Zabulon i Benia­min, 4 Dan, Neftali, Gad i Aser. 5 Wszystkich potomków Jakuba było siedemdziesięciu. Józef zaś już wcześniej znalazł się w Egipcie.

6 Potem umarł Józef, a także wszyscy jego bracia. Z czasem wy­marło całe tamto pokolenie. 7 Lecz synowie Izraela byli bardzo płodni, tak że w całym kraju wielu było ich potomków. Rozmnażali się, umac­niali się coraz bardziej i zaludnili cały kraj.

8 Tymczasem w Egipcie doszedł do władzy król, który Józefa już nie znał. 9 Zwrócił się on do swojego lu­du z taką odezwą: Popatrzcie tylko! Izraelici stali się już narodem i wię­kszym, i silniejszym niż my sami. 10 Miejcie to na uwadze! Musimy się wspólnie zastanowić, co powin­niś­my zrobić, żeby ich wciąż nie przy­bywało. Jeśli bowiem wybuchnie jakaś wojna, mogą się przyłączyć do naszych wrogów, walczyć przeciw­ko nam i tak ostatecznie opanować nasz kraj. 11 Ustanowiono tedy nad nimi nadzorców, którzy mieli za zadanie wyniszczać ich uciążliwymi pracami. Kazano Izraelitom budować miasta Pitom i Ramses na składy towarów dla Faraona. 12 Lecz im bardziej ich uciskano, tym szybciej rozmnażali się i rośli w siłę, a to budziło w następstwie coraz większą nienawiść Egipcjan do nich. 13 Zmuszali [więc] Izraelitów do robót coraz cięższych. 14 Życie Izraelitów stawało się z dnia na dzień trudniejsze z powodu wyczer­pujących prac przy glinie i cegle oraz na skutek różnych uciążliwych zajęć na polach. Zmuszano ich do najcięższych robót niewolniczych.

15 Do dwu położnych hebraj­skich - jedna nazywała się Szifra, a druga Pua - tak powiedział król egipski: 16 Gdy kobiety hebrajskie będą rodziły, a wy będziecie przy ich porodach, uważajcie na płeć nowo­rodków: jeśli będzie to chłopiec, to róbcie tak, żeby umarł; jeśli dziew­czynka - pozostawcie ją przy życiu. 17 Ale położne, powodowane bojaź­nią Bożą, nie posłuchały króla egip­skiego i wszystkie dzieci zo­stawiały przy życiu. 18 Wtedy król egipski kazał sprowadzić do siebie położne i zapytał je: Dlaczego tak postępu­jecie i zostawiacie przy życiu wszys­tkie dzieci? 19 A położne odpowie­działy faraonowi: Kobiety hebra­jskie rodzą nie tak jak Egipcjanki, lecz tak jak matki zwierząt: kiedy zjawia się położna, matka jest już po porodzie. 20 Bóg był wyraźnie po stronie położnych. I dlatego pom­nażali się Izraelici coraz bardziej i stawali się coraz silniejsi. 21 Ponie­waż położne kierowały się bojaźnią Bożą, również je pobłogosławił Bóg potomstwem. 22 Wtedy faraon wy­dał całemu ludowi taki oto nakaz: Wszystkie dzieci płci męskiej, wy­dane na świat przez niewiasty Heb­rajskie, mają być zaraz po urodze­niu wrzucone do Nilu. Dzieci płci żeń­skiej można pozostawić przy życiu.

Narodziny i początek dziejów Mojżesza: 2,1-15

2

1 Pewien mąż z pokolenia Lewiego wziął sobie za żonę niewiastę z tego samego pokolenia. 2 Stała się ona brzemienna i urodziła mu syna. Zobaczywszy, że było to bar­dzo piękne dziecko, ukrywała je przez trzy miesiące. 3 Kiedy już nie mogła go dłużej ukrywać, wzięła kosz upleciony z łodyg papirusów, pokryła go żywicą i smołą, włożyła weń dziecko i umieściła w zaro­ś­lach na brzegu Nilu. 4 Jego siostra stała w pobliżu i ob­serwowała, co się będzie działo.

5 W pewnej chwili przyszła, aby się wykąpać w Nilu, córka faraona. Jej służące przechadzały się tym­czasem wzdłuż Nilu. Nagle córka faraona zobaczyła pośród sitowia kosz. Kazała tedy służącej przy­nieść kosz, 6 a gdy go odkryła, uj­rzała płaczące w nim dziecko. Wzruszyła się szczerze i powie­dzia­ła: To dziecko hebrajskie. 7 Wtedy siostra tego niemowlęcia powie­działa do córki faraona: Jeśli chcesz, to pójdę do kobiet hebraj­skich i sprowadzę jedną z nich, żeby nakarmiła dziecko. 8 Córka faraona odrzekła: Dobrze, idź! Po­szła tedy dziewczyna i sprowadziła matkę niemowlęcia. 9 A córka fara­ona powiedziała do niej: Weź to dziecko i karm je własną piersią. Ja ci to wynagrodzę. Wzięła więc kobieta dziecko i karmiła je. 10 Gdy chłopiec już nieco podrósł, oddała go z powrotem córce faraona. A ta przyjęła go jak własnego syna, nadała mu imię "Mojżesz", bo jak powiedziała: Wydobyłam go z wody.

11 Lata płynęły i Mojżesz stał się z czasem dojrzałym mężczyzną. Pewnego dnia przyszedł do swoich braci i zastał ich przy bardzo cięż­kiej pracy. Zobaczył też, jak pewien Egipcjanin znęcał się nad jednym Hebrajczykiem, jego współziom­kiem. 12 Mojżesz rozejrzał się na wszystkie strony, a kiedy się prze­konał, że nie ma tam nikogo więcej, zabił Egipcjanina i zagrzebał jego ciało w piasku.

13 Kiedy następnego dnia znów przyszedł do swoich, zobaczył, jak dwaj Hebrajczycy kłócili się ze sobą. I rzekł do tego, który wydawał mu się winnym: Dlaczego znęcasz się nad swoim bratem? 14 A on odpo­wiedział: A któż to ustanowił cię naszym nadzorcą i sędzią? Czy myślisz, że uda ci się zgładzić i mnie, tak jak zgładziłeś owego Egipcjanina? Przeraził się Mojżesz i pomyślał: A więc wszystko się wydało! 15 Faraon dowiedział się o wszystkim i polecił zabić Mojże­sza, ale ten uciekł. Mojżesz posta­nowił osiąść w Madianie i zatrzymał się tam przy pewnej studni.

Pobyt Mojżesza w Madianie: 2,16-22

16 A miejscowy kapłan madia­nicki miał siedem córek. Przyszły one pewnego dnia [do tej studni], aby napełnić naczynia na wodę i napoić trzody swego ojca. 17 Lecz oto nadeszli pasterze i chcieli je stamtąd odpędzić. Powstał tedy Mojżesz, przyszedł im z pomocą i napoił ich trzody. 18 A kiedy wróciły do swego ojca Reuela, on zapytał je: Dlaczego to tak szybko wróci­łyście dzisiaj? 19 A one opowiedziały, jak to pewien Egipcjanin wziął je w obronę przed pasterzami i jak następnie sam zaczerpnął wody i napoił ich trzody. 20 Wtedy zapytał Reuel swoje córki: Gdzież jest ten człowiek? Dlaczego tam go zosta­wiłyście? Sprowadźcie go tu i zap­roście do stołu! 21 Mojżesz postano­wił pozostać u tego czło­wieka, a ten dał mu za żonę swoją córkę Seforę. 22 A gdy ona urodziła mu syna, na­dał mu imię Gerszom, bo mówił sobie: Jestem cudzoziemcem w ob­cym kraju.

Powołanie Mojżesza: 2,23-4,17

23 Po wielu latach zmarł król egipski. Izraelici nadal cierpieli pod jarzmem niewolniczych robót. Bar­dzo więc narzekali na swój los, a ich błaganie o pomoc dochodziło aż do Boga. 24 I wysłuchał Bóg ich wołania i wspomniał na swoje przy­mierze z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem. 25 Wejrzał Bóg na synów Izraela i ulitował się nad nimi.

3

1 Mojżesz był pasterzem trzód swego teścia, Jetro, kapłana madianickiego. Pewnego dnia, kiedy pędząc trzody przez step, zna­lazł się u stóp góry Bożej Horeb, 2 ukazał mu się anioł Pański w og­nistych płomieniach, które wydo­bywały się z ciernistego krzaka. [Mojżesz] przypatrywał się płoną­cemu krzakowi, który co prawda płonął, ale się nie spalał. 3 Powie­dział sobie Mojżesz: Muszę podejść bliżej i zobaczyć to wszystko dok­ładniej. Czemu ten krzak się nie spala, chociaż płonie?

4 Kiedy Jahwe zobaczył, że Mojżesz zbliża się, aby się dok­ład­niej przyjrzeć [płomieniom], zawołał do niego z samego środka krzaka: Mojżeszu, Mojżeszu! A on odpowie­dział: Jestem tu! 5 Pan powiedział: Nie podchodź bliżej! Zdejmij twoje obuwie, bo miejsce, na którym sto­isz, jest święte. 6 I dalej tak mówił: Ja jestem Bogiem twojego ojca, Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba. Mojżesz zasłonił sobie tedy twarz, gdyż bał się spo­glądać wprost na Boga.

7 Wtedy Pan powiedział: Widzia­łem ucisk mojego ludu w Egipcie, słyszałem też głośne narzekanie na jego ciemiężycieli. Wiem, jak bardzo cierpią. 8 Zstą­piłem tu, ażeby ich wyrwać z rąk Egipcjan i wpro­wadzić do pięknego, rozległego kraju; do krainy płynącej mlekiem i miodem, do ziemi Kananejczyka, Chetyty, Amoryty, Peryzzyty, Chiwwity i Je­buzyty. 9 Teraz oto doszło do Mnie głośne wołanie Izraelitów i sam widziałem, jak ich Egipcjanie uciskali. 10 Idź przeto do faraona i wyprowadź Izraelitów, naród mój, z Egiptu. 11 Ale Mojżesz odpowie­dział: A kimże ja jestem, że miałbym iść do faraona i wyprowadzić z Egiptu Izraelitów? 12 Lecz Bóg na to: Ja jestem z tobą i Ja cię posy­łam. Natomiast znakiem dla ciebie będzie to, że gdy wyprowadzisz twój lud z Egiptu, na tej górze oddacie cześć Bogu.

13 Wtedy powiedział Mojżesz do Boga: Dobrze, pójdę do Izraelitów i powiem im: Przysłał mnie do was Bóg ojców waszych. Wtedy oni z pe­wnością zapytają mnie, jak się ów Bóg nazywa. Co mam im odpowie­dzieć? 14 Rzekł Bóg do Mojżesza: Ja jestem Tym, który jest. I dodał: Po­wiesz Izraelitom tak: Posłał mnie do was Ten, który siebie nazywa "Ja jestem Tym, który jest". 15 Powie­dział Bóg także do Mojżesza: Po­wiesz nadto Izraelitom: Jahwe, Bóg waszych ojców. Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Jakuba, posłał mnie do was i powiedział: Takie jest moje imię na wieki i tak mają Mnie nazy­wać wszystkie pokolenia. 16 Idź, zwołaj całą starszyznę Izraela i powiedz im: Jahwe, Bóg waszych ojców, Bóg Abrahama, Izaaka i Ja­kuba, ukazał mi się i powiedział: Z wielkim bólem patrzyłem na was widząc, jak was dręczono w Egipcie. 17 Dlatego postanowiłem uwolnić was od tej udręki i wyprowadzić z Egiptu, i wprowadzić do kraju Kananejczyków, Chetytów, Amory­tów, Peryzzytów, Chiwwitów i Jebu­zytów; do ziemi płynącej mlekiem i miodem. 18 Kiedy oni już usłuchają twoich słów, weź ze sobą całą star­szyznę Izraela, idźcie do króla egip­skiego i powiedzcie mu tak: Objawił się nam Jahwe, Bóg Hebrajczyków. Chcielibyśmy teraz wyruszyć w trzydniową podróż na pustynię, aby złożyć ofiary Jahwe, naszemu Bogu. 19 Wiadomo, że król egipski nie uczyni zadość waszej prośbie, ale mocą moją zostanie do tego zmuszony. 20 Dopiero wtedy, gdy wyciągnę rękę przeciw Egipcjanom i dotknę ich mocą wszystkich mo­ich cudów, których na ich oczach dokonam, pozwoli wam wyjść. 21 Sprawię też, że Egipcjanie okażą temu ludowi wiele życzliwości, tak iż nie wyruszycie w drogę z pustymi rękami. 22 Każda kobieta będzie miała prawo zażądać od swojej są­siadki albo pani domu srebrnych przedmiotów i szat. Strojąc nimi waszych synów i wasze córki, ogra­bicie Egipcjan.

4

1 Mojżesz odpowiedział: Lecz co będzie, jeśli oni mi nie uwierzą i nie usłuchają mnie, tylko powie­dzą: Jahwe wcale ci się nie objawił? 2 Na to rzekł mu Pan: Co masz w ręku? A on odpowiedział: Laskę. 3 Wtedy powiedział Pan: Rzuć ją na ziemię! I rzucił Mojżesz laskę na ziemię. Laska zamieniła się w węża, a Mojżesz aż cofnął się z przeraże­nia. 4 Ale Pan powiedział do niego: Wy­ciągnij rękę i chwyć węża. Wy­ciągnął więc Mojżesz rękę i chwycił węża, który znów stał się w jego ręku zwykłą laską. 5 [Na to Pan rzekł:] Muszą ci uwierzyć, że ukazał ci się Jahwe, Bóg ich ojców, Bóg Abrahama, Izaaka i Bóg Jakuba.

6 I tak mówił do niego dalej: Włóż twoją rękę w zanadrze! [Moj­żesz] włożył tam rękę, a gdy ją wyjął, cała była pokryta trądem białym jak śnieg. 7 A Pan powiedział: Włóż jeszcze raz twoją rękę w zanadrze! Włożył tam ponownie rękę, a kiedy ją wyjął, była znów zdrowa jak pozostałe ciało. 8 [Na to Pan rzekł:] Jeśli ci nie uwierzą i nie przekona ich ten pierwszy znak, powinni uwie­rzyć zobaczywszy drugi. 9 A jeśli nie uwierzą nawet po tych dwóch znakach i nie dadzą się prze­konać, to weźmiesz trochę wody z Nilu i wylejesz na suchą ziemię! Woda, którą zaczerpniesz z Nilu, po wylaniu na ziemię stanie się krwią.

10 Wtedy Mojżesz powiedział do Pana: Ale, Panie mój, od wczoraj, a raczej od przedwczoraj, a dokład­nie od momentu, gdy zacząłeś roz­mawiać z Twoim sługą, sługa twój nie może mówić, jak należy. Moje usta i mój język stały się na pół zdrętwiałe. 11 Odpowiedział na to Pan: Kto dał człowiekowi usta? Kto czyni go głuchym albo niemym? Kto sprawia, że widzi on lub nie widzi? Otóż, Ja, Pan! 12 Idź tedy! Ja będę przy twoich ustach i powiem ci, co będziesz miał mówić. 13 Ale Mojżesz odpowiedział: Panie mój! Poślij może jednak kogoś innego!

14 Wtedy rozgniewał się Pan na Mojżesza i powiedział: Masz prze­cież brata, lewitę Aarona. Wiem, że potrafi on mówić dobrze. Właśnie w tej chwili wychodzi ci naprzeciw. Z pewnością bardzo się ucieszy, kiedy cię zobaczy. 15 Porozmawiaj z nim, włóż w jego usta twoje słowa, a Ja będę zarówno przy twoich, jak i przy jego ustach. Ja też powiem wam, co powinniście czynić. 16 Tak więc on będzie za ciebie przemawiał do ludu. On będzie twoimi ustami, a ty będziesz jakby jego Bogiem. 17 Weź do ręki tę laskę, bo z jej po­mocą będziesz dokonywał znaków.

Powrót Mojżesza do Egiptu: 4,18-31

18 Po tym wszystkim wrócił Moj­żesz do swojego teścia, Jetro, i po­wiedział: Chciałbym udać się do moich braci, którzy są w Egipcie. Chcę zobaczyć, czy jeszcze żyją. Jetro odpowiedział: Dobrze, idź w pokoju.

19 Pan powiedział do Mojżesza w Madianie: Wstań i udaj się znów do Egiptu, bo pomarli już wszyscy, którzy czyhali na twoje życie. 20 Wziął tedy Mojżesz swoją żonę i swoich synów, usadowił ich na ośle i ruszył w drogę powrotną do Egiptu, trzymając w ręku Bożą laskę.

21 Jahwe powiedział do Moj­żesza: I podczas całej podróży, i kie­dy już znajdziesz się w Egipcie, miej ciągle przed oczyma owe cuda. W twoje ręce złożyłem moc ich czy­nienia. Nie zawahaj się ich dokonać na oczach faraona. A Ja sprawię, że nieczułe stanie się jego serce i nie będzie się on zgadzał na wyj­ście ludu. 22 Wtedy powiesz farao­nowi: Oto, co mówi Jahwe: Izrael jest moim pierworodnym synem. 23 Pozwól tedy wyjść stąd mojemu synowi, aby mógł oddawać Mi cześć. Jeżeli nie pozwolisz mu wyjść, wtedy Ja zgładzę twojego pierworodnego syna.

24 W czasie drogi, gdy odpoczy­wali na pewnym miejscu, przystąpił Pan do Mojżesza i chciał go zabić. 25 Sefora wzięła ostry kamyk i ob­rzezała swojego syna. Potem odcię­tym napletkiem swojego syna dot­knęła nóg Mojżesza i powiedziała: Jesteś dla mnie oblubieńcem krwi. 26 Wtedy odstąpił od nich [Jahwe]. Oblubieńcem krwi nazwała go z po­wodu obrzezania.

27 Jahwe powiedział do Aarona: Wyjdź na pustynię, aby spotkać się z Mojżeszem. Wyszedł na pustynię, aby spotkać się z Mojżeszem. Wy­szedł tedy i spotkał go u stóp Góry Bożej. Ucałował go, 28 a Mojżesz opowiedział Aaronowi o poleceniu, z jakim wysłał go Jahwe, oraz o cu­dach, których z mocy Jahwe ma dokonać. 29 Poszli zatem Mojżesz z Aaronem i zgromadzili całą star­szyznę Izraela. 30 Aaron powtórzył w ich obecności wszystko, co Jah­we powiedział do Mojżesza, a Moj­żesz uczynił wszystkie owe znaki na oczach ludu. 31 I uwierzył lud. A gdy usłyszeli, że Jahwe ulitował się nad Izraelitami, gdy widział ich udręcze­nie, skłonili się nisko i upadli przed Nim na twarz.

Dalsza część dostępna w wersji pełnej.

WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ

Ab - Księga Abdiasza

Ag - Księga Aggeusza

Am - Księga Amosa

Ap - Apokalipsa św. Jana

Ba - Księga Barucha

Dn - Księga Daniela

Dz - Dzieje Apostolskie

Ef - Św. Pawła List do Efezjan

Est - Księga Estery

Ez - Księga Ezechiela

Ezd - Księga Ezdrasza

Flm - Św. Pawła List do Filemona

Flp - Św. Pawła List do Filipian

Ga - Św. Pawła List do Galatów

Ha - Księga Habakuka

Hbr - List do Hebrajczyków

Hi - Księga Hioba

Iz - Księga Izajasza

J - Ewangelia według św. Jana

1 J - 1 List św. Jana

2 J - 2 List św. Jana

3 J - 3 List św. Jana

Jdt - Księga Judyty

Jk - List św. Jakuba

Jl - Księga Joela

Jon - Księga Jonasza

Joz - Księga Jozuego

Jr - Księga Jeremiasza

Jud - List św. Judy

Koh - Księga Koheleta (Eklezjastesa)

Kol - Św. Pawła List do Kolosan

1 Kor - Św. Pawła 1 List do Koryntian

2 Kor - Św. Pawła 2 List do Koryntian

Kpł - Księga Kapłańska

1 Krl - 1 Księga Królewska

2 Krl - 2 Księga Królewska

1 Krn - 1 Księga Kronik

2 Krn - 2 Księga Kronik

Lb - Księga Liczb

Lm - Lamentacje Jeremiasza

Łk - Ewangelia według św. Łukasza

1 Mch - 1 Księga Machabejska

2 Mch - 2 Księga Machabejska

Mdr - Księga Mądrości

Mi - Księga Micheasza

Mk - Ewangelia według św. Marka

Ml - Księga Malachiasza

Mt - Ewangelia według św. Mateusza

Na - Księga Nahuma

Ne - Księga Nehemiasza

Oz - Księga Ozeasza

1 P - 1 List św. Piotra

1 P - 2 List św. Piotra

Pnp - Pieśń nad Pieśniami

Prz - Księga Przysłów

Ps - Księga Psalmów

Pwt - Księga Powtórzonego Prawa

Rdz - Księga Rodzaju

Rt - Księga Rut

Rz - Św. Pawła List do Rzymian

Sdz - Księga Sędziów

1 Sm - 1 Księga Samuela

2 Sm - 2 Księga Samuela

So - Księga Sofoniasza

Syr - Mądrość Syracha (Eklezjastyk)

Tb - Księga Tobiasza

1 Tes - 1 List św. Pawła do Tesaloniczan

2 Tes - 2 List św. Pawła do Tesaloniczan

1 Tm - 1 List św. Pawła do Tymoteusza

2 Tm - 2 List św. Pawła do Tymoteusza

Tt - Św. Pawła List do Tytusa

Wj - Księga Wyjścia

Za - Księga Zachariasza

aram. aramajski

dosł. dosłownie

gr. grecki

hebr. hebrajski

LXX Septuaginta, grecki przekład ST

n. następny

NT Nowy Testament

par. miejsca paralelne

popr. poprawka lub: poprawiają

por. porównaj

rkp. rękopis, -y

Targ. Targum

ST Stary Testament

tłum. tłumaczą

TM tekst masorecki

Wulg Wulgata

wg według

ww. (w.) wiersze

zob. zobacz

[ ] zamyka słowa dodane do tekstu celem lepszego zrozumienia

(...) opuszczenie tekstu