Fto zno Katowice, tyn dobrze wiy, jake larmo je ciyngym w cyntrum, naôbkoło Rynku abo wele Banhofa, na Trzecigo Maja abo Stawowyj. Nale styknie ino wlyź do banki, kero jedzie na Altrajch i wylyź w Szopiynicach, a zaroz wos fechtnie, jak sam ludzie żyj?m po cichu. Blank inakszyj, choby w blank inkszym mieście. I je w tym trocha prowdy, bo niydowno jeszcze Szopiynice to było blank inksze miasto. Starziki, kej maj?m jechać do cyntrum, ciyngym godaj?m, że jad?m do Katowic, choby jechali pier?n wiy kaj. Nojcichsij je wele smyntorza. Familoki na Morawie stoj?m i filuj?m na ludzi, kere tam cisn?m - i psinco godaj?m. Familok?m na Morawie umrziki niy s?m dziwne, dyć ôna sie tak mianuje skirz umrzik?w.
Było już blank niyskoro, kej ćmawo-modre audi zabrymzowało wele szopiynickigo kerhofa. Baba, kero z niego wylazła, była możno ze trzidziści lot staro, karlus wygl?ndoł na trocha modszego ôd nij. Poôblykane ôba galantnie, ôn w ancugu, ôna w mantlu. Stykło ino roz wejrzeć, coby sie pokapować, że jedne na drugigo je fest podane, choby bracik i siostra. Baba wł?nczyła alarm - dyć kożdy wiy, jak gibko tukej mog?m ci autoka zachachmyńcić - i ôba pociśli ku smyntorzowi. Lajstli sie znicze u przedowaczki, kero zawdy hań stoła i wleźli na kerhof. Kożde z nich myślami było już kaj indzij - ôna u siebie w biurze, a ôn wele freli, z ker?m prawie zolyci?ł - skirz czego ôba gibko drałowali do przodku.
- Jadwiszczok... Jadwiszczok... Te, Hanek, jo zawdy filuja za tym dynkmalym i nigdy niy poradza go zoboczyć - pedziała baba. - Jakbyś widzioł kajś dynkmal ôd naszego tatulka, to godej!
- Przeca nikaj niy poszoł. Te, Cila, sp?mnioł mi sie fajny wic. Moga ci pedzieć? - zachichroł sie Hanek.
- Niy! Ty zawdy ino ôsprawiosz wice ô umrzikach! - znerwowała sie Cila.
- Suchej! Chop i baba przijechali na smyntorz, pra? I ôroz zoboczyli chopa...
- Ust?ń! Pedziałach ci, że niy chca twojich wic?w!
- Jer?na! Tyś je ciyngym wylynkano! - rozśmioł sie Hanek. - Gynau jak za bajtla!
- A jo widza, żeś ty je durś taki gupi, jak żeś b?ł wtynczos, tela że terozki już sie ôblykosz w ancug, a niy w galotki.
- Dej poz?r, Cila, bo ône przid?m i cie wezn?m! - Hanek śmioł sie choby gupi i szczyloł afy. - U-u-u! Id?m po ciebie, Cila, dej poz?r.
- Zawrzij sie, gupku. Widza yntliś tyn pier?ński dynkmal - wlazła mu w godka jego siostra. - Jakbych miała czekać, aże ty go znojdziesz, to by my tak łaziyli cołko noc. Dyć tyś zawdy mioł ôczy z knefla.
Sztopli wele dynkmala, na kerym stoło, że sam je pochowany Werner Jadwiszczok.
- Te, wiela to już bydzie lot, jak tatulka n?m zasuło na grubie? - spytała sie Cila, kero zaczła skludzać hasie z grobu.
Jeji bracik mordowoł sie, coby zapolić znicz. Mioł ciynżko, bo wioło tak, choby sama Meluzyna r?mplowała nad Szopiynicami.
- Piyńć - gibko porachowoł w gowie karlus. - Ciekawe, jak ôn terozki wygl?ndo...
Cile aże tyrpło, jak sie ino ô tym p?myślała.
- Ciś st?nd, gryncbuło pier?ńsko - nazdała Hankowi. - Bier te stare d?mbki i wyciepej je na hasiok.
Hanek wzi?n kwiotki i poszoł weg. Baba ôstała sama. Zrobiyło jij sie trocha niypeć. Wioło coroz to bardzij i durś miała maszketny gyfil, że ftoś na nia filuje. Wejrzała za swojim bracikym i ôn prawie tyż wejrzoł. Jak zobocz?ł, że ôna kuko ku niymu, wysztrekowoł rynce i zacz?n udować umrzika ze starego hamerykańskigo filma ô z?mbie. Cila pokozała mu, że mo ipi, a ôn zaś zacz?n sie śmioć, aże yntliś straci?ł jij sie z ôcz?w. Cila znerwowała sie trocha, że niy ma kajś bliżyj tego hasioka. Niyrada stoła tukej sama. Wtynczos ftoś ôdezwoł sie wele nij. Cile aże tyrpło, tak sie wylynkała.
- Kogo sam mocie? Fatra?
Wele Cile stoł jakiś starzik, kery trocha wygl?ndoł możno i na l?mpa. Filowoł na nia, a w ôczach mioł cosik niyrichtiś.
- Ja, ja, to je m?j tatulek - pedziała baba - kerego na grubie zasuło.
- Ach, ja. A niy s?m żeście wylynkane ô tym czasie tukej sie smykać? Hned bydzie cima.
- Z bratym żech tukej je - Cila kiwła gow?m ku hasiok?m, chocioż Hanka zoboczyć niy poradziyła. - Ino poszoł stare kwiotki wyciepać.
- Ach, ja. Bracik. Jo żech tyż mioł bracika kejś. Tyż go zasuło... Robiyli my na jednyj grubie. Pamiynt?m to, chocioż tedy ôwdy m?m gyfil, że to było blank inksze życie. Prz?dzij...
- Blank... inksze... życie... - ôczy ôd Cile zrobiyły sie ôroz wielge choby kartofle. - Jezderkusie! Co wy godocie?
- Jo tak god?m, bo nos ôbu wtynczos zasuło... - zacz?n tuplikować starzik, kery chcioł pedzieć jeszcze cosik wiyncyj, nale Cila ôd Jadwiszczok?w już zatela słyszała. Ciepła tasz?m w chopa i zaczła pitać tak gibko, jak ino poradziyła.
- Umrzik! Umrzik! Hanek! Kajś ty je?! Umrzik mie napasztowoł!
Starzik ôstoł stoć wele grobu ôd jeji fatra. Bez pora minut psinco poradzi?ł spokopić, nale yntliś zacz?n śmioć sie s?m do sia. Jakiś chop prziszoł ku niymu, na zicher wylynkany skirz larma. B?ł mały, mioł ryszawe kudły, kere wygl?ndały trocha choby sznitlok, i ôblecz?no czorno lyjderjakla, w keryj kapsach trzimoł rynce.
- Forsztelujcie sie ino - zacz?n mu tuplikować starzik, kej już przeszło mu te śmi?nie - ta baba wziyna mie za umrzika! Skirz tego, żech jij pedzioł, żech mioł wypadek na grubie. To już bydzie ôziym lot, jak t?mpło na Staszicu. Mojigo bracika wtynczos niy ôdretowali, a mie ja, skirz tego pad?m, żech dostoł druge życie. A ôna to spokopiyła, żech jo je tyż umrzik! Jer?nie, jo już widza, jak jo to powiym chop?m w szynku...
Rozśmioł sie, nale chop z kudłami choby sznitlok psinco pedzioł. Ciyngym stoł z rynkami w kapsach swojij czornyj jakle i filowoł ino.
- Jak tak sie terozki p?myśla, to richtiś to je blank inksze żywobycie terozki... Take, jake żech zawdy chcioł mieć. Wstow?m sie ô kerym czasie chca, m?m czas telewizjo poôgl?ndać, kr?le nafutrować, do briw?w wejrzeć. Jak tak niyroz sie p?myśla, wiela żech zmarnowoł lot na ta robota na grubie...
Nale tamtyn chop durś nic niy godoł, ino stoł z rynkami w kapsach i filowoł. Wtynczos prziszoł ku nim Hanek Jadwiszczok, fest zdziwowany, kej hań, kaj ôstawi?ł swoja siostra, znod ino dw?ch cudzych chop?w. Kukn?ł na dynkmal wylynkany, eli niy p?myl?ł raje. Niy, dynkmal b?ł tyn s?m, durś stoło hań "Werner Jadwiszczok".
- Dobry, niy wiycie możno kaj je moja siostra? - spytoł sie chop?w.
- Toć że wiym, posuchejcie, to je lepsze, jak wic... - zacz?n starzik, nale wtynczos podzioło sie cosik fest maszketnego. Drugi chop, tyn ze "sznitlokym" na gowie, kery prz?dzij psinco godoł, prziszoł bliżyj ku Hankowi. Stan?ł myjter ôd niego i filowoł mu gynau w ôczy. Było to take maszketne, że i starzik, i Jadwiszczok, zaroz sie zawarli. Nale tego, co sie stało wtynczos, żodyn z nich niy poradzi?ł zgodn?ńć. "Sznitlok" wyci?ngn?ł z kapsy rynka, w keryj mioł zaruściały szraubyncyjer. Żgn?ł nim Hanka Jadwiszczoka gynau w ôko, potym jeszcze roz i jeszcze roz. Tamtyn b?ł taki zdziwowany, że ani sie niy chajoł, kej krew zapultała mu cołki ancug. Starzik, kery prz?dzij take rzeczy widzioł ino na hamerykańskich filmach, tyż stoł choby leluja. Kej "Sznitlok" zaciukoł już Hanka Jadwiszczoka na amyn, ôdwyrtn?ł sie i zacz?n iś ku starzikowi.
- Panie, jo żech ich nawet niy znoł! - starzik wylynkany zacz?n p?mału pitać. - Bez cufal żech sie z nimi sam trefi?ł! Jo niy m?m z nimi nic sp?lnego! Na gr?b do bracika żech przijechoł! Jo poradza to spokopić, żeście cosik d? niego mieli. Możno to jakoś rusko mafijo, abo cosik. Abo jakiś inkszy gorol! Mie sie tyż wydowoł jakiś taki maszketny w tym ancugu... Nale jo do wos przeca nic niy m?m... Jo sie normalnie puda do d?m i żodnymu niy byda godoł, co żech widzioł, ja?
Nale chop ze "sznitlokym" na gowie i ze szraubyncyjerym w rynce, kery ciyngym jeszcze nic niy pedzioł, chyci?ł starzika za kragel. Dźwigniynto rynka była fertiś, coby żgn?ńć go jednako, jak prz?dzij żgn?ł Hanka Jadwiszczoka. Wtynczos dziepiyro starzik piyrszy roz wejrzoł na jego gymba i sie wylynkoł.
- Jezderkusie, co wy mocie z tymi ôczami? Pier?na, fto wyście s?m?! Idź raus, bezkuryjo! - ryczoł starzik, nale żodyn go niy słyszoł. Na smyntorzu niy było żodnego - ino ôn, chop ze szraubyncyjerym i Cila ôd Jadwiszczok?w, kero prawie dolatowała do wyjścio i durś ryczała, że j?m napasztowoł umrzik. Aha, no ja, były jeszcze umrziki. Mocka umrzik?w, z kerych ino jedyn, kery prz?dzij, blank niydowno, mianowoł sie Hanek Jadwiszczok, b?ł durś ciepły. Terozki już sie niy mianowoł, bo na pier?n takymu umrzikowi je miano?
* * *
- Wejrzijcie, Wyciślok, to sie nazywo ir?nio losu - pedzioł k?misorz Achim Hanusik i bajsn?ł krepla z marmelad?m. - Pojechać na smyntorz i już tukej ôstać. Godejcie, co wiymy ô tych umrzikach.
Wyciślok p?mału dźwign?ł sie z klynczk?w i wejrzoł na swoje zmarasz?ne galoty.
- Starzik mianowoł sie Helmut Trojok, hajer na pynzyji. Jego baba pado, co przijechoł sam na gr?b ôd swojigo bracika. Tyn modszy to Jan Jadwiszczok, robi?ł za maklera. Przijechoł ze swoj?m siostr?m Cil?m na gr?b jejich fatra. Siostra to je ta szokniynto baba, kero siedzi we radiowozie i ciyngym ślimto. Ciynżko sie z ni?m dogodać. Pado, że napasztowoł j?m umrzik...
- Umrzik??? - Hanusik aże sie załkn?ł kreplym, zacz?n kucać i Wyciślok musioł go klupn?ńć.
- Ja. Nojbardzij maszketne je to, że jak ôboczyła tego starego Trojoka, to zaczła sie cołko dyrgać i ryczeć, że to je tyn umrzik, kery j?m napasztowoł...
Hanusik zaś bajsn?ł sie krepla.
- To, że to je umrzik, to jo widza, nale niy wygl?ndo mi na takigo umrzika, kery by mioł ludzi napasztować... Możno stary Trojok napasztowoł siostry ôd tego Jadwiszczoka, tyn na to przilecioł, napoczła sie chaja i jedyn drugigo zaciukoł... - napocz?n sztaunowanie Hanusik.
- Niy, niy wydowo mi sie - wloz mu w godka Wyciślok. - Zdo mi sie, że ich ftoś inkszy zaciukoł. Ftoś, fto sam b?ł. Nojprz?d modego, a niyskorzij starego... Jednaki muster. Wetna sie, że to je wercojg ôd mordyrza.
K?misorz Hanusik wzi?n do rynki szraubyncyjer w nyl?nbojtlu.
- Żodyn niy widzioł mordyrza pitać ze smyntorza? - spytoł sie. - Możno durś sam je...
- Eli ta baba mo recht i napasztowoł j?m umrzik, to m?my mocka podejrzanych - Wyciślok wejrzoł po dynkmalach naôbkoło.
- P?mału, Wyciślok, p?mału - uholkoł go k?misorz. - Jak richtiś niy poradzymy znojś żywego mordyrza, to zacznymy filować na umrzik?w.
Hanusik wloz do auta, kere wziyno Cile ôd Jadwiszczok?w na posterunek, kaj miała jeszcze ôsprawiać ô tym, co tak po prowdzie sam sie podzioło. To b?ł k?niec larma, kere ôroz poszel?ntało luftym naôbkoło szopiynickigo smyntorza. Zaś żodnego sam niy było. Jakeś dwa bajtle przelecieli miyndzy familokami z balym, nale hned sie kajś straciyli. Familoki filowały na smyntorz, a smyntorz na familoki. Żodyn sie niczymu niy dziwowoł, sam na Morawie umrziki żodnymu niy s?m dziwne.
* * *
Gibko, gibko, wiela to je godzin? Ćwierć na trzecio? Zd?nży eli niy zd?nży? Bydzie ciynżko, nale możno sie udo. Dyć ôbiod już mo fertiś, ino podgrzeje, to pora minut bydzie. Zefel na zicher niy przidzie nazod z roboty gibcij jak trzi ćwierci na trzecio... Chaupa mo poskludzano, wszysko gro, ani sie niy kapnie, że kajś poszła. Rano już wziyna i wybiglowała mu oberhymda, fuzekle tyż mo posztopowane. Wejrzała na zygarek, jak ino miała wlyź do swojigo familoka na Zowodziu. Dwajścia po drugij dziepiyro. Zd?nży...
- Pani Cich?niowo! - ôroz doleciało d? nij z keregoś ôkna. - Jo to tak na wos filuja i żech dała poz?r, że wy w kożdy czwortek ô jednym czasie kajś idziecie i ô jednym czasie prziłazicie nazod.
- A wiycie, pani Bregułowo - Cich?ńka udowała, że blank niy ma znerwowano na ta wrazidlato ?uma - poszła żech do k?nz?mu, a kaj jo mogła żech iś?
- No, jo niy wiym, jo niy wiym - Bregulino zicła sie wygodnij w swojim ôknie ôparto na zyg?wku i filowała frechownie na Cich?ńki. - Nale co mie to ôbchodzi, pra? Jak wasz chop wiy, kaj łazicie, i mu to niy zawodzo, to co mie to może ôbchodzić...
Ta mokwa zaroz poleci do Cich?nia i mu wszysko wygodo... Sk?nd sie bier?m take wrazidlate stare flaumy? Cich?ńka wleciała do swojigo miyszkanio, pozawiyrała dźwiyrze, przeblykła sie gibko w lacie i fortuch i wciepła ôbiod do gorka. Wejrzała do zdrzadła i znerwowała sie sama na siebie, skirz tego, że wygl?ndo na trocha rozhajcowano. Dyć Zefel zno j?m zatela dugo, co zaroz sie kapnie, że je jakoś inkszo. Co bydzie, jak sie j?m zacznie pytać ô to, kaj była? Co inkszego je psinco pedzieć, a co inkszego je włosnymu chopu scyganić, pra? Dyć, coby niy pedzieć, przisiyngała mu prowda godać. N? ja, tak po prowdzie, to ôn jij tyż przisiyngoł, co niy bydzie słepoł gorzoły - i co? Psinco. A tak naprowdy, to pojakymu ôna je tako wylynkano skirz tego swojigo chopa? Co by pedzioł Bogumił, jakby mu ô tym pedziała? Na zicher by sie rozśmioł i pedziołby, że to je blank gupie. A możno to je richtiś blank gupie? W gowie Cich?ńki zaczły r?mplować idyje tak rewolucyjne, że aże sama sie ich wylynkała...
A co, jakby pedziała mu prowda? Że to już bydzie czworty miesi?nc, jak roz w tydniu łazi do Bogumiła, coby poôsprawiać z nim ô swojim żywobyciu. I że to je d? nij fest ważne, bo żodyn inkszy chop prz?dzij niy poradzi?ł j?m tak wysuchać jak Bogumił. Że to ino skirz niego sp?mniała sie, fto ôna tak naprowdy je, jake miała śniki za bajtla i za kogo chciała robić, jak bydzie już majerantno. N? i co jij Zefel zrobi? Do jij po facy? Niy piyrszy roz. Weźnie i j?m ôstawi? A możno to i niy bydzie take złe? Możno znojdzie robota i stanie sie niyzależno? Możno udo jij sie znojś tako robota, ô kero zawdy jij sie rozchodziyło?
- Kocik, co dzisiej na ôbiod? - pedzioł Zefel Cich?ń, jak ino ôdymkn?ł dźwiyrze. Zawdy to godoł po ôdymkniyńciu dźwiyrzy i ani borok niy prziszoł ku tymu, że terozki jego baba zaryaguje blank inakszyj.
- A co jo je? Kucharka twoja priwatno? - rozciepała sie Cich?ńka. Stoła w dźwiyrzach ôd kuchnie, z nudelkul?m w rynce, choby była fertiś do chaje.
Zefel Cich?ń stoł, filowoł na nia i za pier?na niy poradzi?ł spokopić, ô co ônyj sie zaś rozchodzi. D? niego było blank klar, że kożdego dnia rano idzie na gruba, prziłazi nazod, ôdmyko dźwiyrze, pyto sie ô to, co je na ôbiod, a ôna dowo mu tyn ôbiod. Tak to wygl?ndało u jego fatra, i u fatra jego fatra, i u kożdego chopa u niego w familji...
- A możno byś sie tak spytoł, co jo czuja? N?, co tak stojisz, gryncbuło pierzińsko? Zdowo ci sie, że baba ino je ôd warzynio? A moje ymocyje? Moje śniki, moje marzynia? Moje życiowe cyle?
"Co jo czuja?" - Zefel Cich?ń durś niy umioł spokopić, ô co ônyj sie rozchodzi. Wiedzioł, że cosik pedzieć trzeba. N? to spytoł sie ô to, ô co chciała.
- A co? Źle sie czujesz abo co?
- Co?! Że niby mi na dekel piere, ja? - ciepała sie durś Cich?ńka. - Żech je niymocno? Bo jak baba ôpowoży sie pedzieć, że możno ôna mo tyż jake potrzeby inksze jak ino warzynie i sprz?ntanie, to na zicher jij piere na dekel, pra? Wiysz, co ci powiym? Wiysz co?
Cich?ń niy wiedzioł.
- Jo chca robić za śpiywoczka! - wypolyła Cich?ńka. - Zawdy żech chciała! Nale tyś mie ô to sie ani niy spytoł! W rzici żeś to mioł, co jo chciała...
- Nale przeca ty ani śpiywać niy pora... - napocz?n jeji chop i wtynczos zebroł nudelkul?m w gowa piyrszy roz. Za chwila drugi, trzeci i czworty. Nudelkula ślatowała ciyngym na gowa boroka Cich?nia, kery ôbal?ł sie na zol i ani niy poradzi?ł wstać. Kej Cich?ńka ustała go prać, chop już b?ł umrzik.
* * *
- Wilym, ty boroku, z czym to zaś sie niy umisz dać rady? - k?misorz Wilym Kl?ska dobrze wiedzioł, że Hanusik ino robi go za bozna, bo tak richtiś to mioł Kl?ski fest w zocy, chocioż tyn b?ł ôd niego dużo modszy.
- Umia, umia, ino żech sie kapn?ł, że bydziesz kajś tukej, a chciołech ci cosik maszketnego pokozać - wytuplikowoł Kl?ska. - Bez tela lot roboty za policaja widzioł żeś już wierza rozt?majty wercojg u mordyrzy, pra? Nale wetna sie, że takigo czegoś żeś prz?dzij niy widzioł!
Pokozoł rynk?m na umrzika, kery leżoł na zolu. Jakiś inkszy policaj klynkoł wele niego. Hanusik wloz do kuchnie, prziszoł bliżyj ku umrzikowi i filowoł bez dugszo chwila na gowa abo to, co z gowy ôstało. Na zolu rozciepane leżały dwa dekle z gorczk?w i poczaskano szolka, kere musiały ślecieć z r?my przi chaji.
- Na moje ôko zebroł poranoście dobrych szlag?w jakimś tympym wihajstrym... - pedzioł Hanusik. - Bydzie to bejzbol-kryja abo hokej-kryja... Bo herc?wa to niy. Abo poczkej... Bardzij jakiś pyrlik... Abo faustlik...
- Niy. Niy zgod żeś - zachichroł sie Wilym Kl?ska. - Pokożcie mu.
Drugi policaj dźwign?ł sie i doł Hanusikowi nyl?nbojtel, w kerym było cosik zmarasz?nego krwi?m.
- Nudelkula? - zdziwowoł sie Achim. - Musza pedzieć, żech czegoś takigo jeszcze niy widzioł.
- Kery mordyrz używo nudelkule?! - Kl?ska poklupoł sie w gowa.
- Na zicher niy planowoł tego. Możno to b?ł ajnfachowy kradziok, kerego tyn chop sam prziuważ?ł. Kradziok znerwowoł sie i chyci?ł za piyrszo rzecz, kero poradzi?ł zoboczyć i prawie to była ta nudelkula... Na! - Hanusik wyci?ngn?ł z kapsy dwa kreple zapakowane w papi?r, coby jednego dać swojimu kamratowi. Ale Wilym podziynkowoł i pedzioł, że niy mo głodu.
- Durś sie bojisz frygać wele umrzika, coby go marmelad?m niy uciaprać? - zachichroł sie Achim Hanusik. - Dobre, godej mi, co wiymy ô umrziku.
- Zefel Cich?ń, sztyrdziści sześ lot, robi?ł na grubie cołke życie. Mioł baba i jednego synka, kery sie wykludzi?ł do Rajchu ł?ńskigo roku.
- Kaj je jego baba?
- Pier?n wiy - zameldowoł Wilym.
- Prawie prziszoł do d?m z roboty, kej trefi?ł kradzioka-mordyrza - dopedzioł Hanusik. - Zobocz, durś mo ôblecz?ne szczewiki, ani niy poradzi?ł sie laci?w ôblyc. Godaliście ze środowiskym lokalnym? - spytoł sie, a Kl?ska dobrze wiedzioł, że rozchodzi mu sie ô klachule z chaupy.
- Lasok prawie z nimi godo.
Wtynczos prawie dźwiyrze sie ôtwarły i wloz posterunkowy Lasok z jak?mś rub?m bab?m.
- Panie k?misorz, to je Bregulino, s?msiadka ôd umrzika. Chce w?m cosik pedzieć.
- Panie policaj, jo słyszała żech larmo, jak ôni sie wadziyli, te Cich?nie! - ôba policaje gibko prziszli ku tymu, że to jedna z tych klachuli, kerych, jak sie ino rozszw?nguj?m, to ani niy trzeba sie ô nic pytać, bo i tak same pedz?m to, co trzeba, i to, czego niy trzeba, tyż. - A zaroz niyskorzij Cich?ńka wyleciała z chaupy cołko znerwowano i czerw?no na facy i poleciała kajś weg. A wiycie, ôna to mi sie jakoś tako maszketno zdowała! To już bydzie pora tydni, jak w kożdy jedyn czwortek ôna kajsik łaziyła, zawdy ô jednym czasie i ô jednym czasie prziłaziyła nazod. A tyn borok Cich?ń to ani ô tym niy wiedzioł! Jo tam psinco do tego m?m, ino żech sie starała, eli z ônyj sie na stare lata jakoś fuchtla niy zrobiyła, pra? N? to żech sie j?m spytała, kaj to łazi, a ôna, m?m taki gyfil, to mi prowdy pedzieć niy chciała. No i jak sie w?m to widzi?
- Padosz, że baba tak śloła swojigo chopa? - spytoł sie Kl?ska po cichu Hanusika.
- Downo żech niy widzioł, coby jakoś baba miała tela siyły - ôdpedzioł Achim, kerymu prawie sp?mnioł sie fal, kery mioł pora rok?w nazod. Ja, ino że wtynczos wyerklerowało sie, że tak po prowdzie to te baby to niy były żodne baby, ino połednice, kere wykludziyły sie ze wsi do Katowic. Eli terozki tyż bydzie sie ô jakigoś stworoka rozchodzić?
Po tym, co pedziała staro Bregulino, Cich?niowyj sztajgli na piyrszo podejrzano. Policaje zaroz posłali jeji zdjyńcie na kożdy ôdwach. Znodli tyż jeji matki, do keryj pojechali, nale staro baba tyż niy umiała pedzieć, kaj bydzie jeji cera. "Normalno śl?nsko baba, co w?m wiyncyj moga pedzieć? Miyszkała z tym swojim chopeczkym już tela lot, ôn na grubie robi?ł. Normalnie, co w?m moga pedzieć? Tyn jeji synek, Adam, wykludzi?ł sie ł?ńskigo roku, trocha ślimtała, nale przeca to kożdy wiy, że jak modymu może być lepij kaj indzij, to przeca na siyła niy do sie go sam trzimać, pra? Jer?nie, szkoda tego Zefla. Dobry ziyńć z niego b?ł. Richtiś godocie, że to moja cera go zaciukała? Niy, na zicher to niy może być prowda... Przeca ôna mu przoła, a ôn ônyj. Co roku jeździyli na wczasy na Chorwacjo, stykać ich było, bo przeca ôn na grubie robi?ł... Jer?nie, tako tragedyjo..." Policaj, kery przesuchowoł staryj Cich?niowyj naszkryfloł skr?c?no wersyjo: "Normalno śl?nsko familjo". Ino że ciyngym niy było żodnego, fto by poradzi?ł ôdpedzieć na pytanie: Pojakymu normalno śl?nsko baba biere ôroz nudelkula, coby zaciukać - nic ciebie, nic mie - swojigo normalnego śl?nskigo chopa? Ja, chaja je normalno rzecz, nale zawdy dali sie po szlagu, katać tam coby zaroz takij ôstudy narobić?
* * *
Jak ino Cich?ńka wyleciała z d?ma, zaroz zaczła drałować piechty ku cyntrum. Zbiyrało sie na dyszcz, ale paryzol to była ôstatnio rzecz, ô keryj by terozki miała myśleć. Poradziyła sie spamiyntać dziepiyro wele downego rathausa na Zowodziu, kaj terozki urzyndowoł recht?r Uniwersytetu Ek?n?micznego. Wejrzała do zadku, coby zoboczyć, eli ftoś za ni?m niy leci. Fto by mioł lecieć, pedzieć niy poradziyła. Możno policaje, możno s?msiady? Staro Bregulino, kero miała sama ciynżko łazić, na zicher niy. Nale co sie tak naprowdy podzioło? Pojakymu j?m ôroz take nerwy wziyny, że ciepła sie na swojigo chopa? Ciyngym czuła nudelkula w rynce. Kaj terozki bydzie ta nudelkula? Ciepła j?m kajś, bydzie kajś leżeć w ece. Gibko j?m znojd?m. A Zefel? Eli ôna go richtiś zabiyła? Katać tam. Na zicher żyje. Nale ciynżko bydzie miała mu wytuplikować, co j?m ôroz chyciyło, jakigo szmyrgla dostała. Co dalij? Kaj mo pojechać? Dyć do matki niy pojedzie. Żodno kamratka tyż niy poradzi j?m spokopić. Kapła sie, że na cołkim bożym świecie je ino jedyn człowiek, kery poradzi. Bogumił. Ja, Bogumił na zicher poradzi jij pedzieć, co mo robić dalij. Prawie zoboczyła jechać sztrasbanka - "si?dymka" do cyntrum. Bez p?myśl?nku wlazła do sztrasbanki, kaj zaroz j?m fechtło to, że kożdy na nia filuje. Pojakymu? Możno skuli tego, że sie cołko dyrgo, a możno je zmarasz?no krwi?m ôd Zefla? A możno ino jij sie zdowało? Wylazła na Rynku, kaj chyciyła drugo sztrasbanka - "sz?stka" na Tauzyn. Zmiarkowała sie, że niy mo biletu, mobilnioka z d?ma tyż niy wziyna. A co jak j?m chyc?m skirz tego biletu? Nale pojakymu ôna sie terozki staro skirz takich gupot, dyć mo richtiś poważno utropa na gowie! Eli Bogumił bydzie mioł d? nij czas? Dyć ugodani byli tak, że ôna przidzie dziepiyro w prziszłym tydniu w czwortek. Nale tyż Bogumił zawdy godoł, że jak sie cosik popśni i byd?m mieć nogło potrzeba na gwołt pogodać, to mog?m tyż kej indzij przijś d? niego. A co jak bydzie mioł inkszych pacjynt?w wtynczos? Zoboczy. Nojwyżyj poczeko. A co jak za tyn czas j?m chyc?m? Przeca sprała swojigo chopa tak, jak prz?dzij chyba żodno inkszo baba na Śl?nsku swojigo chopa niy sprała. Nale jak niy do Bogumiła, to kaj pujdzie? Nerwowało j?m to, ô czym fandzol?m ludzie w bance.
- I suchej, durś było jedyn-zero, kej ôroz syndzia pado: elwer...
- Co to dzisiej bydziecie warzić?
- Hyjdelka pado, że możno ôna n?m zrobi z tego dzisiej kolokwium.
- Nale richtiś b?ł faul abo znokwi?ł tego elwra?
- A, wiycie, nawarzyłach ciaperaja...
- Niy godej! Jak bydzie kolokwium, to jo cwaja dostana!
- A katać tam! Chop sie ô włosne szłapy ôbal?ł! Choby z głodu!
- Jo to lubia ciaperaj!
- Jo tak samo! Żodyn tego niy poradzi spokopić!
Nerwowało j?m to, że niy maj?m inkszych utrop?w. Dyć żodyn z nich ani niy prziszoł ku tymu, że kajś hań na Zowodziu leży na zolu chop ôd Dorki... Jezderkusie! Durś bam?ntno, wylazła ze sztrasbanki wele Żyrafy i pocisła ku sztokowc?m. Piyrszy roz miała ciynżko tam trefić, nale terozki to była ino chwila. Wele dźwiyrzy wisiała metalowo tabulka, na keryj stoło: "Klinika <Znojś siebie>. B. Nowok. Psychoterapeuta". Wytuplikowała dziouszce, kero registrowała pacjynt?w, że mo fest nogło sytuacjo.
- Pan Bogumił prawie mo terapio grupowo - pedziała dziouszka. - Jak byście poradziyli poczekać godzina...
- Ja... Toć... Poczek?m... - pedziała Cich?ńka i ôroz zaczła ślimtać. Dziouszka dała jij taszyntuchy i chciała zrobić b?nkawy, nale wtynczos ôdymkły sie dźwiyrze ôd izby, na kerych ftoś powiesi?ł tabulka, kaj stoło: "Niy szterować." Bogumił kukn?ł na siyń.
- Pani Trudko, fto sam tak wajo? Godołech, że m?m terozki terapio grupowo i żodyn niy śmiy larmować... - wtynczos zobocz?ł Cich?ńki i zaroz wyloz z izby.
- Dorka, tyś to je? Pojakymu tak ślimtosz? Przeca godali my dzisiej w połednie i pedziałaś, że czujesz sie lepij. Co sie to porobiyło, dzioucho?
Cich?niowo psinco pedziała, ino ciyngym ślimtała. "Dorka." Ino ôn tak d? nij godoł. Tak mianowali j?m za bajtla, kej zdowało jij sie, że cołke jeji żywobycie może być take, jak sie ino forszteluje. Nale dyć terozki już była majerantno i wiedziała, że tak niy ma. Terozki kożdy godoł na nia "Cich?niowo", choby Zefel Cich?ń b?ł jeji włościciel, kerymu musiała sprz?ntać i warzić. I już zawdy tak bydzie... N? a terozki... Sp?mniało jij sie miyszkanie na Zowodziu, ciasno kuchnia, nudelkula i Zeflowo krew na flizach. Jezderkusie, wiela to bydzie sprz?ntanio zaś... Nale psinco pedziała i Bogumił ani niy prziszoł ku tymu, co sie wyrobio w jeji gowie. Stoł chwila i sztaunowoł, co mo jij pedzieć. W izbie mioł ôźmiu inkszych pacjynt?w, kere na niego czekali. Poszkroboł sie po gowie. Mioł ziel?ne bryle, bioło oberhymda w kwiotki i modre galoty. Jego ôblyczynie godało to samo, co ôn ciyngym godoł swojim pacjynt?m: że maj?m na nic niy patrzeć, ino robić to, co im sie podobo. Bogumił ôblykoł to, czymu b?ł rod, i mioł kajś to, że inkszym to sie może wydować maszketne. I durś tuplikowoł to Cich?ńce i inkszym: że tak naprowdy to ważne je ino to, czymu s?m rade. A cołko reszta maj?m mieć kajś.
- Dorka, jo m?m prawie terapio grupowo, ale wlyź, dokuplujesz d? nich. To s?m fajne ludzie, sama zoboczysz.
Uślimtano Cich?ńka wlazła do izby. Na ziel?nym tepichu, skirz kerego mieli mieć gyfil, choby łaziyli po trowie, stoło dziewiyńć stołk?w. W samyj micie siedzioł Bogumił, a naôbkoło niego cołko reszta. Terapeuta doł jij sw?j stołek, a s?m zicn?ł sie na ryczce, kero prz?dzij mioł stoć w ece.
- Suchejcie, to je Dorka - napocz?n. - Dorka normalnie łazi na inkszo grupa, nale dzisiej bydzie z wami. Dorka, prawie my napoczli dziepiyro nowo sesjo, myśla, że kożdy rod powiy ci trocha s?m ô siebie, cobyś sie niy czuła maszketnie.
- Jo sie mianuja Richat - napocz?n chudy, galantnie ôblecz?ny chop w brylach, kere co chwila macoł, choby chcioł zoboczyć, eli ich niy straci?ł. - Robia za profesora, ôsprawi?m ô śl?nskij historyji i kulturze. Kożdy godo, że niy ma na Śl?nsku żodnego, kery by wiyncyj ôdy mie wiedzioł ô Śl?nsku i bardzij mu przoł. Nale tedy ôwdy tak sie myśla, że bych chcioł zoboczyć, jak żyj?m inksi...
- Inksi? Gorole? - ździwowoł sie ruby chop z f?nsym, kery siedzioł wele niego.
- Tyż - pedzioł profes?r i szło sie pokapować, że trocha mu sie zrobiyło gańba, bo zacz?n filować na zol i szkubać knefle ôd swojigo szaketa.
- Jo sie mianuja Ziga i przedow?m auta - terozki s?msiad Richata prziszoł dran. - Erbn?ł żech po mojim fatrze epny autosal?n, ani niy było godki, że miołbych robić w życiu cosik inkszego. Przedow?m te auta już dwajścia sztyry lata i m?m doś. Zawdy żech chcioł szpilać we fusbal, nale fater pedzieli, że m?m niy znokwiać, ino przedować te auta, bo ôn niy zezwoli, coby tela jego roboty poszło na zmarnowanie...
Dalij w raji b?ł chop, kery siedzioł wele Zigi. Dugi, chudy, trocha glacaty.
- Jo je Bercik. Robia... Hmm... Idzie pedzieć, że robia w korporacji. Tak żech zdecydowoł za modego synka, nale coroz czyńścij myśla, eli żech dobrze zrobi?ł. Pojakymu żech tak wybroł? Wtynczos myślołech, że tak musza. Sztyry moje ujki robiyli w tyj samyj korporacji. I moja mamulka tego chciała. Ja, to zawdy było jeji wielge marzynie. Za bajtla zawdy brała mie na klin i godała: "Bercik, jak jo bych chciała, cobyś ty poszoł tam robić...". Jak jo mioł jij zł?mać serce i iś kaj indzij? Durś sztaunuja jakby to było, jakbych robi?ł za kogoś inkszego. Ciynżko mi je... Fest ciynżko... Niy wiym eli jeszcze dugo szczimia...
Dalsza część dostępna w wersji pełnej
