Galantnie poôblykano baba wlazła na stacyjo metra w London-St. Pancras. Ani niy wejrzała na haderloka, kery prawie siedzioł w ece, a na szyji mioł szperplata, na keryj pisało, co borok zbiyro na kołoczki. Wele haderloka wisioł plan l?ndyńskigo "tube", bo tak Angliki godaj?m na swoje metro, a na nim sztreki we rozt?majtych kolorach: czorne, modre, br?nzowe i inksze... Po drugij str?nie glajz?w hangli epno reklama, kero godała, co National Theatre hned bydzie wystowiać nowo sztuka podle Szczep?na Twardocha. Kr?m ônyj i haderloka, na stacyji stoła jeszcze jakoś dredziato frelka w lyjderjakli, kero dowała kusiki swojymu glacatymu szacowi. Na nich tyż niy dała ani poz?r, tako była rozhajcowano godk?m bez mobilnioka. Czorny szaket i galoty w kancik, bioło bluzka i strzewiki na epnym kr?mfleku - wygl?ndała na typowo l?ndyńsko gyszefciorka, ale jakby ftoś stoł za tela blisko, to by gibko zmiarkowoł, co godo po śl?nsku.

- Te, jo niy wiym, eli tyś je richtiś taki pit?my abo ino udowosz? - nazdowała prawie k?muś. - Wiela razy jo m?m ci jeszcze godać, cobyś yntliś spokopi?ł? Muszymy poprzedować te akcyje, zouwizou. Im gibcij, tym lepij. Abo ty je przedosz dzisiej, abo jo to zrobia, jak ino byda nazod. Ino wtynczos to ty już bydziesz stoł we arbajtzamcie za now?m robot?m. A terozki poczkej, bo m?m drugo godka...

- Mind the gap - pedzioł megaf?n na stacyji St. Pancras. - Dej poz?r, cobyś niy ślecioł - dopedzioł za chwila po śl?nsku.

- To jo - baba przeciepała sie na drugo godka. - Prawie żech tuplikowała tymu ipcie, mojymu asystyntowi, co mo poprzedować te pier?ńskie akcyje, bele gibko. A, wiysz, niyskoro żech przijechała, na Heathrow było trocha ôstudy. Hotel je w porz?ndku. Jaccuzzi niy maj?m, ale to ino jedna noc, poradza strzimać. Ty, a co z tym k?ntraktym na te szakety? Co godosz? Naprowdy? Ta niymiecko bundesministerka je zainteresowano? Modry, bioły i czorny, ja? Wszyske trzi?

- Mind the gap. Dej poz?r, cobyś niy ślecioł.

- Suchej, to je naszo szansa! Wciepnymy ôd razu jeji zdjyncie na naszo zajta, wiysz? "'Silesian Glamour' ôblyko uczystnik?w Klimat-Trefu!" Ijeee, to ale bydzie piykne! Dobra, musza k?ńczyć. Jutro pogod?my. Byda nazod we Pyrzowicach wele jedynostyj. Padosz, że ftoś bydzie czekoł autym i mie odbiere, ja? Te, a ty wiysz, że ône tukej w metrze maj?m k?munikaty tyż po naszymu? Ja, jo wiym, to ino skuli tego, że terozki prawie we cołkim L?ndynie je tyn Silesian Week. Ja, ja, tydziyń prz?nio Śl?nskowi... Nawet Twardocha wystowiaj?m tukej we Tyjatrze. Naprowdy! Poczkej ino, tyn leber zaś d? mie zw?ni sie ô coś pytać.

- Mind the gap - pedzioł megaf?n. - Dej poz?r, cobyś niy ślecioł.

- Co je louz? - nerwowała sie zaś na boroka-asystynta. - Czego ty durś niy poradzisz spokopić? Wiela? Sztyry tysi?nce? Za mynij jak piynć to niy ma ani godki. Ja, tak im mosz pedzieć. Synek, naszo firma bydzie ôblykać uczystnik?w Klimat-Trefu, co im sie zdowo? Sztyry tysi?nce, te, jo cie prosza! Ja, tak jak mie słyszysz. A terozki poczkej, bo zw?ni?m d? mie z d?ma.

- Mind the gap. Dej poz?r, cobyś niy ślecioł.

- Ja, godej, Hyjdelka. Jer?na, katać zaś mo ryma? Była żeś z ni?m u dochtora Chachuły? Jo już niy m?m siyły do tych bajtl?w... Ciyngiym jakoś utropa. Mosz jij pedzieć, co mama bydzie nazod we czwortek rano. Ja, prziwieza jij jakiś fajny gyszynk. Tyn hut ze Hogwartu, ja? Już niy? Już cosik inkszego, ja? A terozki poczkej, bo m?m inkszo godka... Te, Hyjdelka? Ty wiysz, że tukej w metrze godaj?m po naszy... Hyjdla, jeżeś tam? Jezderkusie...

- Mind the gap. Dej poz?r, cobyś niy ślecioł.

- Ja, Noc?ńka godo. Fto? A, ja, pamiynt?m. Terozki w?m niy powiym. W L?ndynie żech je. Przidźcie d? mie we czwortek wele połednio, byda już wtynczos nazod u siebie, we swojim "office". Ćwiyrć na jedna. Ja. A terozki poczkejcie, musza ôdebrać, bo m?j asystynt zaś cosik chce...

- Mind the gap. Dej poz?r, cobyś niy ślecioł.

- No, co je zaś louz? Wiela? Sztyry i poł, ja? Poczkej, musza p?myśleć. Pedzioł żeś im, co za dwa tydnie bydymy ôblykać uczystnik?w epnego Klimat-Trefu? Godałach ci, co mosz im to pedzieć! To zmiynio naszo pozycyjo negocyjacyjno! Tyś je ale richtiś gupi. Zw?ń d? nich drugi roz. Ja, terozki! Poczkej... Prawie jedzie m?j cug, niy byda mieć terozki zasiyngu. Jak ino wyleza, to ci ôzw?nia.

Cug ze sztreki Hammersmith&The City p?mału wjeżdżoł na glajzy stacyje St. Pancras.

- Pani Noc?niowo, wyście to s?m? - spytoł sie ôroz ftoś zaroz wele Noc?ńki. Baba gibko sie ôdwyrtła zdziwowano, że ftoś j?m tukej zno.

- Jer?na, a co wy tukej robi... - wtynczos ftoś j?m sztuchn?ł. Noc?niowo zaczła fachlować rynkami, choby chciała chycić sie luftu. Ino że z luftym w L?ndynie je gynau jednako jak z luftym u nos: choby w nim było pier?n wiy wiela marasu, chycić sie go, zouwizou, niy poradzisz. Boroka zrobiyła yntka i śleciała na glajzy.

- Mind the gap - pedzioł megaf?n po angielsku i zaroz dopedzioł po naszymu. - Dej poz?r, cobyś niy ślecioł.

* * *

- Nale wy richtiś poradzicie rajzować w czasie? - spytoł sie K?nder. Bajtel prawie robi?ł to, co bez cołke życie kożdy mu godoł, co niy śmiy napochać. Roz: napocz?n godka z kimś majerantnym bez internec. Dwa: zgodali sie, coby sie trefić. K?nder pamiyntoł, co mu godali sztyjc ôjce, starziki, ujki, ciotki i rechtory: "Niy śmiysz godać z bele kim, bo to na zicher bydzie jakiś gizd, Gorol abo ksi?ndz-pedofil!" Ino żodyn mu niy pedzioł, co mo zrobić, kej taki ftoś bydzie chcioł mu pokozać machina do rajzowanio w czasie. Ja, to sie na zicher kwalifikowało do kategoryje "wyj?ntki". Bajtel ôbejrzoł wszyske sez?ny serialu "Docht?r Fto" i za pier?n niy chcioł przepasować takij przileżitości.

- Toć - pedzioł Gerhat. - Musisz ino wlyź do tego chlywika i zoboczysz, co sie bydzie zaroz wyrobiać. Porajzujesz do kerego storoczo ino bydziesz chcioł.

To b?ł jedyn z tych poru chlywik?w z czyrw?nyj cegły, kere stoły tukej, na Zowodziu, jeszcze za Niymca. Terozki żodyn już ich niy używoł, co szło zmiarkować po zaruściałyj kł?dce na drzewianych dźwiyrkach. Nojbliższo chaupa na ulicy Kunegundy była za tela daleko, coby Gerhat wiedzioł, że żodyn niy bydzie słyszoł bajtla ryczeć. Wejrzoł na K?ndra. Synek mioł szk?ciate br?nzowe kudły, bryle i b?ł dwanoście lot stary. Gynau tela lot było Gerhatowi, kej tamte gizdy tak pier?ńsko mu ukrziwdziyli.

- Tyn chlywik, ja? - spytoł sie synek jeszcze roz i pokozoł na dźwiyrki. - I na zicher wyście przijechali ze dwadziestego czwortego storoczo? I padocie, to je te wasze Tardis, ja? A sk?nd jo byda wiedzioł, do kerego roku byda rajzować?

- Wlyź tam, to wszysko zoboczysz - wytuplikowoł Gerhat, kery mioł coroz to mynij zetrwanio do bajtli i jejich gupigo pytanio sie ô bele co. Synek p?mału napocz?n wrażować gowa rajn do chlywika. Ciynżko mioł spokopić, co za chwila przekludzi sie do trzinostego storoczo i pozno świyntyj Hyjdle, patr?nki Śl?nska. Abo do ôziymnostego i pogodo sie z Baildonym i Redenym. (K?nder to b?ł jedyn z tych bajtl?w, kere maj?m ptoka na p?nkcie śl?nskij gyszichty.) A nojlepij to jakby poradzi?ł trefić sie z Ezim Wilimowskim i możno nawet by poszpilali we fusbal w jednym manszafcie! K?nder rod szpiloł we fusbal ino na k?mputrze, nale fto by niy zaszpiloł z takim epnym fusbalorzym, kery nastrzyloł tela goli Brazylijczyk?m na Mundialu we trzidziestym sz?stym? Synek niy mioł ani an?ngu, jak by miała wygl?ndać ta jego rajza w czasie, ale już mioł rajzyfiber.

- Wygl?ndo choby ajnfachowy chlywik - terozki już cołki siedzioł rajn. - Moje starziki mieli taki s?m. A kej przidzie Ger... Halo? Halo? Wyście mie zawarli?

Gerhat zachichroł sie s?m do sia. W życiu by niy pedzioł, co bajtle terozki s?m take gupie. Zablokowoł dźwiyrki ôd chlywika i poszoł weg, nale durś słyszoł bajtla ryczeć. Bezt?ż gibko podrałowoł nazod, ôdymkn?ł chlywik, wyci?ngn?ł z kapsy taszyntuch i wcisnoł go synkowi do gymby. Wtynczos zawrzoł chlywik drugi roz i zaś poszoł ku chaup?m. Terozki już niy słyszoł K?ndrowego ślimtanio i ryczynio i wiedzioł, co żodyn go sam niy znojdzie. Rod podrałowoł do d?m.

* * *

Egal, kerego socyjologa byście sie niy pytali, kożdy w?m powiy, co śl?nsko klachula spełnio fest wożne funkcyje społeczne. Roz: funkcyjo filuj?nco. Angliki rade sie asz?m, co maj?m nojlepszy na świecie systym m?nitoringu, nale tak po prowdzie to kaj im do naszych klachul?w, kere siedz?m w ôknach po dziesiynć godzin dziynnie beztydziyń i dwanoście w kożdy weekend i dycki filuj?m, fto, z kim i kaj? Drugo funkcyjo to je funkcyjo k?ntrolno, bo żodyn borok niy ôpowoży sie zrobić cosik frechownego, kej wiy, fto cichtuje we ôknie na placu. Je tyż funkcyjo rzykaj?nco, dziynki keryj kożdy mo tukej dobre żywobycie, kr?m tych, kerym sie żyje ciynżko. Eli ftoś je zdrowy i zabrany, to ino dziynki tym ?um?m, kere kożdego dnia lotaj?m rzykać do kościoła. Nale coby ludzie poradziyli docynić to, co s?m zdrowe i zabrane, to niyftore musz?m być tyż biydne i niymocne. I ô to tyż rzykaj?m śl?nske klachule.

Staro Pudlino i staro Wywi?łka to była, idzie pedzieć, klachulowo elita, bo kożdo z nich praktykowała klachy już wiyncyj jak sztyrdziści lot. Dziynki tymu znały sam kożdego i ô kożdym poradziyły cosik pedzieć. Nojlepij cosik dobrego, nale jak niy poradziyły sie sp?mnieć nic dobrego (ta skleroza to je richtiś pier?nowo utropa!), to godały bele co. I jedna i drugo wiedziały, jak ciynżko mo porz?ndno klachula, coby znojś na wszysko czas. Nojwożniyjsze to je umieć podzielić kożdy dziyń na tajle. Trzeba wczas stować, narychtować sie śniodaniy, wtynczos podrałować do kościoła, porzykać za tych, kerym sie przaje, pogodać z inkszymi kamratkami, iś do sklepa, kupić cosik na ôbiod, pogodać z kamratkami wele sklepa, prziś nazod do d?m, zrobić sie kafyju, ôbejrzeć serial, wypić kafyj i dziepiyro wtynczos idzie richtiś napocz?nć prawo szychta filowanio we ôknie, a na wiecz?r - eli keroś klachula je richtiś pobożno - zaś nazod drugi roz do kościoła... Ciynżko je, no, fest ciynżko... Nale ftoś to musi robić, pra? - godała zowdy staro Pudlino do staryj Wywi?łki, kero ino markotnie kiwała gow?m. Baby prawie terozki, a było cosik wele ćwiyrć na si?dmo w pi?ntek we wiecz?r, drałowały sztras?m Damrota do Kościoła Mariackigo, coby porzykać.

- Jo to ci powiym, Krista, mie to sie już niy roz brzidnie - pedziała Wywi?łka. - Dziyń w dziyń jedne i te same.

- Ftoś to musi robić, pra? - pedziała staro Pudlino, jak zowdy, choby robot.

- Wiysz, czasym to jo bych tyż tak chciała, jak niyftore inksze baby... - napoczła jij tuplikować Wywi?łka. - Wiysz, tako, co to weźnie, p?dzie do roboty i mo wszysko w rzici. Porobi te swoje dwanoście godzin i wtynczos mo laba. A te biznys-baby? Dyć ône sie tak naprowdy ani niy narobi?m! Tako to ino dycki fandzoli bez tyn mobilniok, cosik przedowo, cosik kupuje, jakeś geszefty, pier?n wiy sk?nd toto biere piyni?ndze. Ani ôbiadu swojymu chopu niy narychtuje, bo ôna woli iś kajś do jakigoś "restojrantu", pierucha! Dyć m?j Wywi?ł by mie zatrzasn?ł, jak jo bych mu kozała iś kajś na ôbiod do "restojrantu".

- Toć - uznała Pudlino, chocioż wiedziała, że gibcij Wywi?łka by sprała swojymu chopu, jak ôn ônyj, bezt?ż co, roz, stary Wywi?ł mioł swojij baby fest we zocy, dwa, ôna była ôd niego dwa razy rubszo. - Skuli tych biznys-bab?w i Goroli wszysko sie n?m sam popśniyło.

- I wiysz co, tako baba, to ôna mo to wszysko kajś, co sie wyrobio na świecie. Ich to niy ôbchodzi, fto sie z kim pochajoł, fto prziszoł do d?m naprany, fto z kim zolyci, ani kogo z roboty wyciepli. Choby ich to ôbchodziyło, to ône ani "niy maj?m czasu" ô tym pogodać.

- Ja, toć - znerwowała sie Pudlino. - A my to muszymy mieć na wszysko czas?

Baby wlazły prawie do kościoła. Kości?ł Mariacki - kyns gyszichty Katowic i cołkigo Śl?nska - postawiyli sam tukej, na placu Ymila Szramka, kej yntliś we połowie dziewiytnostego storoczo biskup Foerster z Breslau p?miarkowali, co tela norodu, wiela sie tukej poskludzało, musi mieć sw?j włosny kości?ł. Architekt Alexis Langer wymedykowoł, co to bydzie richtiś epno budowla ze śl?nskigo dol?mitu, tela ino że ôkozało sie, co farorza niy było na nia stykać. Nale to, na co stykać ich było, je za tela gryfne. Ludzie z cyntrum Katowic rzykaj?m sam ôd hańdowna, nale terozki cosik sie popśniyło. Ja, toć, kości?ł je Mariacki, nale zaroz za winklym je tyż ulica Mariacko, kaj dziyń w dziyń, a tak po prowdzie to w kożdo jedna noc r?mpluj?m rozt?majte l?mpy, fuchtle a ôżyroki! Pudlino i Wywi?łka fest były niyrade tymu larmu i dziynnie rzykały do P?nb?czka, coby prziszoł i zrobi?ł sam porz?ndek, abo przinojmnij kogoś posłoł, fto im spoli te wszyske szynki. Dyć co by mu zależało? Farorz godali, co P?nb?czek już niy roz robiyli take rzeczy, co by mu szkodziyło wzi?nć i spolić te pora szynk?w sam we Katowicach? Coby porzykać ô to i inksze rzeczy, baby zicły sie we ławce, w ôstatnij raji ze zadku kościoła.

- Co dzisiej na ôbiod robicie? - spytała sie Pudlino po cichu, bo, wiad?mo, jak człowiyk rzyko, to musi po cichu, coby drugich niy szterować.

- Wiysz, m?m jeszcze ajntopf ôd wczorej, bo żech tela nawarziła. Grzibi?nka. A ty co warzisz?

Pudlino bajsła sie w jynzyk. Miała w planie uwarzić pierogi, nale gibko zmiarkowała, co to je gorolske jodło i niy śmiy ô tym Wywi?łce ani pedzieć, bo ta by j?m zaroz ôbgodała.

- Zrobia mojymu żuru - znokwiyła gibko.

- Ja, żur. To jo tyż zrobia mojymu Wywi?łowi jutro żuru.

Pudlino mogła sie yntliś dychn?nć. To, co ôdpedziała richtiś spasowało jeji s?msiodce.

- W prziszłym tydniy bydzie u nos tyn Klimat-Tref, słyszała żeś? - spytała sie. Plakatami ô Klimat-Trefie były ôbklajstrowane cołke Katowice.

- Nic niy wiym, a ô co sie rozchodzi?

- No, ô ta ekologijo pier?ńsko... Coby było mynij marasu we lufcie i...

- Ja, jo wiym, już n?m pozawiyrali bezma wszyske gruby a terozki co? - Wywi?łka na zicher niy miała w zocy ekologije. - Zowdy sam b?ł maras i k?mu to zawodzało? Aaa, dej ty mi pok?j, wynokwiaj?m coroz to wiynksze gupoty! - Wtynczos pokozała rynk?m ku ece. - Dej ino poz?r, co to je za chop hań wele tyj suchatelnice. Dyć ôn sie spowiado tak dugo, jak ino my tukej prziszły porzykać.

- Niy zn?m pier?na - Pudlino ekstra ôblykła sie bryle, coby lepij widzieć. - Nale poradza sie forsztelować wiela taki gizd musi mieć grzych?w.

- A niy ma to tyn nowy szac ôd Łos?ńki? Dyć ôn z ni?m miyszko na kryja!

- Co wy godocie? Łos?ńka miyszko z kimś na kryja?! - Pudlino chyciyła sie aże za gowa, tak j?m to fechtło.

- Toć! Ze sztyry miesi?nce już bydzie. Piyrwyj ôna godała, co to je jakiś jeji kuzyn, nale terozki już kożdy wiy, co ôna sie nowego szaca znodła - Wywi?łka pokapowała sie, co napoczła trocha larmować, bezt?ż przeżegnała sie, coby P?nb?czek wiedzieli, że j?m je gańba. Niy, dyć niy gańba skirz tego larma. Gańba skuli Łos?ńki, pier?ny, kero tak grzyszy, a P?nb?czek musz?m ô tym suchać!

- To mie sie zarozki sp?mniało, jak ta siostra ôd Buchaliczki napoczła zolycić z tym ujkiym ôd Anbild?w. Pamiyntocie? S?m Anbild i Anbildka ciyngiym godali, co tyn ujek byd?m miyszkać u nich, aże ôroz ôkozało sie, że ôn już downo miyszko u tyj motyki - dopedziała Pudlino i wejrzała na lewo, na epny witraż, kery pokazowoł rozt?majte grzychy ludzkie. P?myślała sie, co tyn, co go projektowoł, ani by niy prziszoł ku tymu, wiela grzychu bydzie sam terozki, skuli takij Łos?ńki, takich Buchalik?w i Anbild?w i tych wszyskich l?mp?w, co słepi?m piwsko na Mariackij. Abo tyn leber wele suchatelnice! Wiela to sie idzie spowiadać?! Pudlino zaś wejrzała na chopa znerwowano.

- Nale wtynczos ôna sie przinojmynij za niego wydała! - pedziała za chwila Wywi?łka, kero durś ciynżko sztaunowała, jak to tak naprowdy było z siostr?m ôd Buchaliczki. - A ta fuchtla Łos?ńka to co? Dyć ôna je gdowa, eli stary Łos?ń by sie dowiedzieli, co ôna tukej wyrobio...

- Te, Frida, dyć to je umrzik... - dała poz?r staro Pudlino.

- Jo wiym, Krista, co chop ôd Łos?ńki je umrzik, dyć pamiynt?m jego pogrzeb - pedziała Wywi?łka. - Nale co? Abo to bezt?ż ôna mo prawo zolycić z inkszymi?

- Frida, jo niy god?m ô Łos?niu - staro Pudlino zrobiyła sie ôroz bioło choby kryjda. - Wejrzyj ino na tego chopa wele suchatelnice. Tego, kery piyrwyj klynczoł, a terozki sie legn?ł. Jo sie boja, co ôn je umrzik.

- Co ty fandzolisz? Wetna sie, co tyn gizd bydzie ôżarty. Ludzi terozki nic niy ma gańba! Weźnie taki, idzie do kościoła, a po drodze jeszcze sznapsa sie wypije z kamratami. Że niby gibcij sie sp?mni swoje grzychy po pijoku, ja? Fandzolyniy... O, dejcie poz?r, nasz kapel?nek już cisn?m wyciepać tego pijoka.

I richtiś, kapel?nek prziszoł ku chopu, siupn?ł wele niego, chyci?ł go za rynka. Staro Wywi?łka i staro Pudlino trocha frechownie filowały na niego, jak cosik d? niego godo, a niyskorzij stowo, chyto sie za gowa, napoczyno ryczeć, lotać po kościele choby gupi i szukać mobilnioka, coby zw?nić na policyjo.

* * *

Hanusik po cichu wloz do antryju na K?myndzie. Było już blank niyskoro, cosik wele trzi ćwiyrci na si?dmo we wiecz?r. Wetn?łby sie, co ô tym czasie żodnego sam niy bydzie. Niy chciało mu sie ani szukać szaltra, po ciymoku ôbwiesi?ł swoja czorno lyjderjakla na hoku - choby aut?mat, dyć tela razy robi?ł to już prz?dzij. Gibko wymacoł i nacis kl?mka, wloz do izby i wtynczos... Cosik ciepło mu sie na pukel i chyciyło go za hyrt?ń. Pier?n wiy sk?nd, ale ôroz zrobiyło sie fest larmo. Tryb chaje aut?matycznie wł?nczoł sie we gowie k?misorza. Już chcioł ściepać z pukla tego, co go napasztowoł, ciepn?nć go na zol i świtn?nć z cołkij siyły strzewikiym w gowa, kej ftoś yntliś nacis szalter i ôroz, po jasnoku, Achim zobocz?ł, co niy mo skuli czego sie nerwować. Naôbkoło niego stoło wiyncyj jak dwajścia policaj?w, kożdy filowoł na jego wylynkano gymba i śmioł sie choby gupi do syra. Tyn, kery hopsn?ł mu na pukel, to niy b?ł żodyn inkszy jak sierżant Wyciślok, kerymu Hanusik b?ł fest rod, chocioż sierżant kibicowoł G?rnikowi. Terozki Wyciślok, po kerego ôczach szło zmiarkować, co już pora piw wysłepoł piyrwyj, kej czekali na Achima, winszowoł mu wszyskigo nojlepszego. Downo na k?myndzie niy było tela ludzi wroz. Wele niego stoła już cołko raja policaj?w, kere ino czekali, coby prziś dran i tyż mu winszować. I niy ino policaj?w. Hanusik wysznupoł gymba swojigo kamrata, profesora Richata "Sznupoka" Poliwody, nowiniorki Wancki Szałot ze cajt?nga "Ô, Jezderkusie!" i poru inkszych. We tulmie policaj?w ôd razu znod tych, kerych znoł nojlepij: k?myndanta Smolorza, k?misorza Kl?ski, sierżant?w Lasoka, Duczka, Garbacioka i inkszych. Na stole stoło pora flaszek piwa i gorzoły, nale stoł tyż cołki tablet krepli z marmelad?m. W izbie w?niało cygaretami.

- Achim, chopie, wszyskigo nojlepszego na tyn tw?j gyburstag! - pedzioł Alfryd Smolorz i napocz?n go ściskać.

- Dziynkuja, panie k?myndant - pedzioł Hanusik, kery ciyngiym mioł ciynżko spokopić, co je louz. - Ino przeca jo niy m?m dzisiej gyburstagu.

- Co ôn godo? Przeca ekstra filowali my do jego papi?r?w - zdziwowoł sie sierżant Paulek Garbaciok, na kerego, skuli czyrw?nyj gymby, godali Paulek "T?mata". - Godaliście, co Achim Hanusik mo dzisiej abrahama.

S?m Garbaciok mioł już abrahama pora lot do zadku i terozki wiyncyj myśloł ô pynzyji, jak ô robocie i chytaniu gizd?w. Achim porachowoł jeszcze roz w gowie i musioł uznać, co chopy maj?m recht. Dzisiej mioł gyburstag, ô kerym blank przep?mnioł. Ino, że...

- Nale katać abrahama? - rozciepoł sie trocha. - Dyć jo je dziepiyro sztyrdziści dziewiynć lot stary...

Zaś porachowoł po cichu i zrobiyło mu sie trocha niypeć. Richtiś, dzisiej mioł abrahama. Prawie sie ô tym sp?mnioł i ôstało mu ino poszkrobać sie po gowie. Kożdy ô tym pamiyntoł, ino niy ôn. Dyć jeszcze niydowno to było trzidziści, niyskorzij sztyrdziści, a terozki ôroz abraham. Jer?na, p?myśloł, ale tyn czas leci.

Fajer na k?myndzie zacz?n chytać szw?ng. Cołko szpana p?mału słaziyła z policaj?w. Śmioli sie, piyli piwo, ôzprowiali wice. Terozki żodyn niy myśloł ô umrzikach, kradziokach i kidnaperach. No, prawie żodyn.

- Achim, mogymy pogodać? - k?misorz Wilym Kl?ska, kery cołki czos stoł markotny wele ôkna, ôroz chyci?ł Hanusika za rynka. - Suchej, jo za chwila byda musioł iś weg, a m?m do ciebie jedna wożno sprawa...

- Toć, Wilym, godej.

- Pamiyntosz Bojk?w? Wiysz, te bajtle...

Bojk?w. Hanusik pamiyntoł. Wiela to już bydzie lot nazod? To jakoś musiało być zaroz przed Srog?m Chaj?m. Fest maszketno sprawa. Ftoś porwoł sztyrech bajtli. Niy, niy sztyrech, ino piynciu, ino tego ôstatnigo poradziyli znojś. A możno niy poradziyli? Achim ciynżko sie mioł sp?mnieć. Nojbarzij maszketne było to, co podyjzdrzany b?ł dyrecht?r szkoły, Bobula, kery ôroz sie kajś straci?ł. Ja, straci?ł sie. Niy pitn?ł, ino naprowdy sie straci?ł. Siedzioł we aucie z Hanusikiym i Kl?sk?m, kej jechali prawie autoban?m ku Katowic?m. Nojprz?d siedzioł, a niyskorzij już go hań niy było. Wiyncyj żodyn go niy widzioł.

- Achim, richtiś ci sie zdowo, co tamtyn Bobula to... to b?ł tak naprowdy bebok, kery udowoł dyrechtora szkoły? - spytoł sie Wilym po cichu.

- Pojakymu sie pytosz?

- M?m tako sprawa... - tuplikowoł k?misorz Kl?ska. - Wczorej straci?ł sie bajtel, wiysz, dwanoście lot... Bezt?ż mi sie sp?mniało. Niy god?m, co to je gynau tako sama sprawa, nale...

- Poczkej, poczkej, piyrwyj musisz być zicher, co niy do sie tego wyerklerować na ludzki rozum - pedzioł Hanusik. - Dziepiyro wtynczos bydymy sztaunować, eli to je możno jaki stworok... Możno tyn synek ino citn?ł z d?ma? Możno mioł jakeś utropy?

- Niy, niy - ôdpedzioł Kl?ska. - Te Sztajnery, ôjce ôd tego K?ndra, kery sie straci?ł, to je porz?ndno śl?nsko rodzina. Wiysz, tako tradycyjno... Chocioż możno i niy, bo Sztajnerowo robi za gyszefciorka abo, jak to niykere godaj?m, za biznys-baba.

Hanusik pokiwoł gow?m. Co zrobić, take czasy.

- Nale to niy s?m żodne l?mpy, chca, żebyś to wiedzioł... - ôzprowioł dalij Wilym. - Jego fater, Francik Sztajner robi?ł za grubiorza. Fajny chop. To ôd razu widać, kej ôjce przaj?m synkowi. Take bajtle niy pitaj?m ze chaupy. Niyyy... Jo m?m taki gyfil, co ftoś go porwoł...

- Możno i porwoł ale niy śmiysz ôd razu zakłodać, co to b?ł bebok - tuplikowoł mu jego kamrat. - Trza gynau posznupać, możno s?msiady cosik wiedz?m, możno kamraty ôd tego synka?

- Jo wiym... - Kl?ska za tela dugo robi?ł ze swojim kamratym coby znać na pamiynć jego motto: "widzisz wiyncyj, wiysz wiyncyj". - Niy pogorszysz sie, jak p?da do d?m terozki? Niy umia sie wyluzować. To je żodyn szpas, kej ciyngiym myśla ô tym synku.

- Rozumia cie, chopie - Hanusik sztuchn?ł go po kamracku, coby wiedzioł, co sie na niego niy gorszy. - Jakbyś ino chcioł pogodać, to zw?ń...

Kl?ska ôblyk jakla i po cichu poszoł do d?m. K?myndant Smolorz, zowdy pozorny, prziszoł ku Hanusikowi z ôdewart?m flaszk?m piwa. Kej szoł, trocha go już kolybało, na jedna i na drugo str?na, choby tańcowoł. Wiyrchni knefel ôd oberhymdy mioł ôdepniynty, a binder downo seblycz?ny i wraż?ny do kapsy.

- Co je louz ze Kl?sk?m? - spytoł sie. - Poszoł do d?m? Tak wczas? Prziszli wyście na krziwe pyski, abo co?

- Rozchodzi sie ô tego bajtla, co sie wczorej straci?ł - wytuplikowoł Hanusik. - Borok durś sie staro skuli tego. Jo go poradza spokopić.

- Jo niy ino ô tym god?m - Smolorz strzyl?ł maszketno afa. - To je prawie klar, co godosz. Dyć jo s?m m?m bajtle - k?myndant mioł cera i dw?ch synk?w, chocioż godali, co Lojzik mo inkszego ôjca*. - Tak po prowdzie to jużech na to doł poz?r pora miysiyncy nazod. Uniko cie, niyrod z tob?m robi. To sie zaczło po tyj sprawie z tym psychiatr?m. Jak to ôn sie mianowoł?

- Nowok - sp?mniało sie Hanusikowi. - Bogumił Nowok. To niy b?ł psychiatra, ino psychoterapeuta**. Richtiś padocie, co Wilym cosik d? mie mo?

- Taki m?m gyfil, Achim - pedzioł Smolorz i hepn?ł sie, bo to już było jego czworte piwo. - Nale terozki sie skirz tego niy starej. Mosz abrahama, fajrujymy! Widzioł żeś, wiela ludzi sam prziszło? Kożdy ci je rod! O, media regi?nalne s?m tyż z nami! Pani redachtorka Szałot! - powinkowoł ku nowiniorce. - Ino niy piszcie w tym kyjzynblacie u wos, wiela pij?m śl?nske policaje! - zachichroł sie.

- Jo je tukej blank priwat, a niy w robocie - szpicato ôdbajsła sie Wancka. - A to, wiela pijecie, to kożdy wiy. Myśla, co ludzie byd?m barzij ciekawe, wiela krepli poradzi w siebie wciepn?nć legyndarny k?misorz Hanusik.

Kożdy sie rozśmioł. We cołkij Śl?nskij Policyji niy było żodnego policaja, kery by niy słyszoł ô Achimie i kreplach. Niyftore godali, co k?misorz piyrwyj słepoł mocka gorzoły, nale yntliś sztopn?ł, coby sie przeciepać na te kreple. Inksze zaś godali, co to niy ma prowda z t?m gorzoł?m. Ja, toć, Hanusik, jak kożdy normalny chop i kożdy policaj, rod piyrwyj słepoł piwo, nale dyć to niy b?ł żodyn ôżyrok. A te kreple napocz?n frygać bezt?ż, co to je tako nowo moda, kero prziszła sam ze Hameryki, kaj kożdy policaj ciyngiym frygo kreple.

- Achim, jo tyż ci chca winszować wszyskigo nojlepszego na tyn gyburstag - profesor Richat "Sznupok" Poliwoda yntliś dopchoł sie do solynizanta. Jak zowdy ôblecz?ny b?ł w galantny ancug, ino terozki ôczy świyciyły mu sie jednako choby jego wyglancowane strzewiki. - Niy musza ci godać, jaki żech je rod, co te nasze śl?nske zwyki durś s?m praktykowane. Tela ludzi już terozki niy fajruje abrahama. A niykerym Śl?nzok?m to już sie tak pokićkało w tych gowach, co fajruj?m tyż imiyniny!

- Imiyniny? - k?myndant Smolorz chyci?ł sie za gowa. - Dejcie pok?j, Sznupok! Sam u nos? Na Śl?nsku?!

- Toć, take m?my czasy - uznoł markotnie Poliwoda. - Coroz to mynij z nos mo w zocy naszo tradycyjo i kultura. Pier?ńske kosmopolity, god?m ci.

- Za bozna mie robisz, chopie, katać by ludzie richtiś aże tak ôgupli? - zdziwowoł sie Hanusik.

- Fto jak fto, ale Śl?nsko Policyjo zowdy bydzie wachować naszych tradycyji! - zadeklarowoł Smolorz i zaś mu sie hepło. - Toć, mogymy być nowoczesne i filować na inkszych. Nale niy śmiymy tyż przep?mnieć ô tym, fto my s?m! A, chopcy, prawie mi sie sp?mniało: bydziecie mieć nowego p?magera.

- Pojakymu? - zdziwowoł sie "T?mata" Garbaciok. - My sam żodnego niy potrzebujymy!

- Niy fulej, Paulek - rozśmioł sie Smolorz. - Za dziewiynć dni bydymy mieć sam tyn Klimat-Tref we Katowicach. Zjedzie sam dwajścia tysiyncy ludzi?w, kerych trza bydzie wachować. Tela roboty bydzie, co niy bydziesz mioł kej nynać. Wtynczos podziynkujesz za kożdego synka.

- Jer?na, panie k?myndant, ino niy godejcie, co zaś jakigoś Gorola n?m podciepniecie - wylynkoł sie sierżant Lasok. Niykere tyż sie wylynkali, a inksze ino zaczli sie chichrać, bo już poradziyli wysłepać za tela, co niy boli sie bele Gorola. Hanusik ani sie niy chichroł, bo b?ł trzyźwy, ani sie tyż niy wylynkoł. Piyrwyj robi?ł już z Gorolami i wiedzioł, że - egal, co inksi ô nich godali - to s?m tyż normalne ludzie, chocioż niyftore trocha maszketne. Roz robi?ł nawet z policajym ze Warszawy***. Pamiyntoł, co na pocz?ntku, kej Smolorz piyrszy roz mu ô tym pedzioł, tyż sie pier?nym rozciepoł. Nale terozki, za pora lot, prziszoł ku tymu, co tyn borok to b?ł tak po prowdzie blank porz?ndny karlus. Jak na warszawioka.

- Sierżant Morcinek prawie przekludzi?ł sie sam nazod ze Wschodu... - napocz?n tuplikować Smolorz.

- A godołech, co to bydzie jakiś Gorol! - wloz mu w godka Lasok. Normalnie sierżant niy ôpowoż?łby sie wlyź k?myndantowi w godka, jakby niy b?ł taki ôżarty. Nale Smolorz, kery tyż pora piw prz?dzij wysłepoł, ani niy doł na to poz?r.

- Żodyn Gorol, chopcy, nic sie niy starejcie - Smolorz k?ncek uholkoł nojbarzij rozhajcowanych policaj?w. - Dyć żech pedzioł: "nazod", pra? To je karlus ôd nos, kery piyrwyj wykludzi?ł sie na Wsch?d na pora lot. Idzie pedzieć: taki choby urlaub. Poznoł hań rozt?majte nowe techniki śledcze i, wierza, mocka bydymy mogli ôd niego erbn?nć.

- Nale kaj na Wsch?d? - spytoł sie Hanusik. - Do Altrajchu? Do Rzeszowa? A możno kajsik do Rus?w?

- Jer?na, poczkejcie, bo mi prawie terozki to pitło... - znerwowany Smolorz napocz?n gibko szkrobać sie po gowie, choby chcioł, coby tyn werk rajn zaś zacz?n nazod f?ngować. - Jak sie mianuje ta tako krajina hań f?rt na Wschodzie?

- Chiny? Jap?nijo? - ciepn?ł profesor Richat "Sznupok" Poliwoda.

- Podkarpacie? - wyrychl?ł sie Lasok. Jego ujek wykludzi?ł sie na Podkarpacie, nale mało fto ô tym wiedzioł, bo Lasok?w gańba sie było prziznować.

- Je tyż M?ngolijo - sp?mniało sie "Sznupokowi". - Pamiyntejcie, sk?nd prziszli tukej te gizdy, z kerymi we trzinostym storoczu chajali my sie wele Legnice.

- Możno Korea? - dopedziała Wancka Szałot.

- Niy, Korea to je u nos, na Giszowcu - wytuplikowoł sierżant Duczek. - Moja ?uma była z Koreje.

- Hań, kaj te glacate mnichy rzykaj?m... - p?mału, p?mału, nale już szło p?miarkować, co Smolorz hned sie sp?mni. - Tybet, ja?

- Ja, ja, Chiny ich dycki ôkupuj?m - wyerklerowoł profesor Poliwoda. - Bezt?ż mocka Śl?nzok?w im przaje, bo wiedz?m jak to je...

- Gynau! Sierżant Morcinek pojechoł do tego Tybetu, coby cosik znojś... Nojlepij bydzie jak s?m w?m to wyerkleruje.

- Ja? A z kim ôn bydzie robi?ł? - spytoł sie Lasok. K?myndant chcioł mu ôdpedzieć, nale wtynczos prawie doł poz?r na sierżanta Wyciśloka, z mobilniokiym wele ucha, kery pojakymuś mu winkowoł, co mo prziś ku niymu.

- Panie k?myndant - pedzioł Wyciślok. - Niy gorszcie sie, żech w?m prawie wloz w godka, nale m?my nowo utropa. Ftoś znod umrzika wele suchatelnice we Kościele Mariackim.

Dalsza część w wersji pełnej