Ed Gabelle był niewzbudzającym sympatii psychologiem o gęstej, siwej czuprynie, wąskich ustach i śpiewnym głosie, w którym pobrzmiewał angielski akcent. Jego specjalność stanowiło wywoływanie zmian patologicznych w neuronach karaluchów i obserwowanie rezultatów. Słyszałem, że ostatnio starał się o fundusze na podjęcie badań związanych z nadużywaniem narkotyków.

Przyjechałem tuż po przerwie na lunch. Znalazłem go opuszczającego stołówkę, ubranego w niebieskie dżinsy, drelichową koszulę i trudny do opisania krawat w żółte ciapki.

- Policja, Alex? - zapytał z żalem. - Dlaczego?

- Wcześniej już z nimi współpracowałem.

- Czy... No cóż, nie jestem w stanie pomóc ci w tej sprawie. Nasz wydział nie ma z tym nic wspólnego.

- A kto ma?

- Powiedzmy, że Hope była... indywidualistką. Wiesz, co mam na myśli. Ta jej książka.

- Nie została tu dobrze przyjęta?

- Nie, nie o to mi chodzi. Hope była niezwykle inteligentna. Jestem pewien, że książka przyniosła jej duże pieniądze, ale nie była zwolenniczką... pracy zespołowej.

- Nie miała czasu dla współpracowników?

- Tak.

- A co ze studentami?

- Ze studentami? - zapytał, jakby wcześniej nie znał tego słowa. - Zakładam, że miała jakichś. No cóż, miło było cię widzieć, Alex.

- A ta komisja? Według ciebie to także był wyłącznie jej pomysł?

Zwilżył spękane wargi.

- Czemu miał służyć, Ed?

- Nie mogę o tym mówić. To już zamknięta sprawa.

- Niestety nie. Morderstwo wszystko stawia na głowie.

- Naprawdę? - zdziwił się i zaczął spacerować.

- Określ przynajmniej...

- Nie, niczego się ode mnie nie dowiesz w tej sprawie - powiedział piskliwie. - Zwróć się do kogoś wyżej.

- Czyli?

- Do dziekana.

Kiedy telefonicznie poinformowałem sekretarkę dziekana, w jakiej sprawie chcę z nim rozmawiać, ta wyraźnie spłoszonym głosem oświadczyła, że porozumie się z szefem i oddzwoni. Tyle tylko, że nie zapytała o mój numer telefonu. Ponownie zadzwoniłem do Mila.

- Kryją swoje dupy - orzekł. - Podoba mi się to. W porządku, sam zajmę się dziekanem. Dziękuję, że tak uważnie przeczytałeś jej życiorys.

- Za to mi płacisz.

Roześmiał się, lecz zaraz spoważniał.

- Widać więc, że Hope dopiekła komuś, działając w tej komisji. A mówiąc już o dopieczeniu komuś, zdobyłem numer telefonu do asystentki producenta show Mayhew. Zajmiesz się tym wątkiem, żebym mógł spokojnie skoncentrować się na prześladowaniu kadry naukowej?

- Jasne - odparłem.

- Nazywa się Suzette Band. Zapewne nie zgodzi się rozmawiać, jeśli nie zostanie przyciśnięta. Możesz być więc szczególnie dokuczliwy.

Dopiero za piątą próbą udało się dotrzeć do Suzette Band, ale gdy wreszcie do tego doszło, byłem mile zaskoczony sympatycznym brzmieniem jej głosu.

- Policja? Adam dwanaście?

Popełnienie wykroczenia poprzez podanie się za prawdziwego policjanta wydawało się łatwiejsze od tłumaczenia, jaką naprawdę rolę odgrywam w śledztwie, więc przeszedłem od razu do sedna sprawy:

- Czy pamięta pani gościa z ubiegłorocznego programu: profesor Hope Devane?

- Tak, oczywiście. To straszne. Czy zabójca został schwytany?

- Nie.

- Proszę nas poinformować, kiedy wam się to uda. Bardzo chętnie przedstawilibyśmy u nas tę sprawę. Mówię poważnie.

Z pewnością.

- Zrobię wszystko co w mojej mocy, panno Band. Teraz jednak to ja proszę o pomoc. W tym samym programie występował jeszcze jeden gość, mężczyzna nazwiskiem Karl Neese...

- O co chodzi?

- Chciałbym się z nim skontaktować.

- Dlaczego... nie, chyba nie mówi pan poważnie. - Roześmiała się. - To niezgodne z naszą etyką. Ale rozumiem, o co panu chodzi. Uważam tylko, że byłoby to marnowaniem czasu.

- Dlaczego?

Długie milczenie.

- Czy chodzi o coś, co jest na taśmie?

- Nie.

Cisza.

- Panno Band?

- Nie jestem nagrywana?

- Nie. Proszę mówić otwarcie w czym rzecz.

- Cóż... Osoba, z którą powinien pan porozmawiać, to Eileen Pietsch, nasza producentka. Ale ona przebywa akurat w podróży służbowej. Dopilnuję, żeby skontaktowała się z panem, kiedy...

- Po co marnować czas, skoro Karl jest kimś, kim nie warto się przejmować?

- Bo to prawda. Otóż my... nasz show... Karl to...

- Zawodowy gość?

- Ja tego nie powiedziałam.

- Więc dlatego nie powinniśmy się nim interesować?

- Proszę posłuchać... W ogóle nie powinnam z panem rozmawiać, ale nie chciałabym narazić nas na kłopoty i ewentualną antyreklamę programu. Bóg jeden wie, jak wiele mamy problemów z tymi z Waszyngtonu, którzy wciąż poszukują kozłów ofiarnych. A my jesteśmy przekonani, że właściwie służymy interesowi publicznemu.

- A Karl był tego częścią?

Usłyszałem ciężkie westchnienie.

- W porządku - mruknąłem. - A więc został opłacony, by zjawił się w studio i stanowił negatywne tło dla profesor.

- Nie ujmowałabym tego w ten sposób.

- Ale jest aktorem, prawda? Jeśli przejrzę stosowne rejestry, i tak go odszukam.

- Proszę posłuchać - powiedziała głośniej, po czym znów westchnęła. - Tak, jest aktorem. Ale z tego co wiem, rzeczywiście jego poglądy są zgodne z tymi, które prezentował u nas.

- Dlaczego więc nie powinienem się z nim spotkać? Przecież dyskusja z profesor Devane była bardzo ostra.

- Ale to było... kurczę, nic pan nie rozumie. Mówiąc zupełnie szczerze, Karl jest profesjonalistą. Poza tym to naprawdę miły facet. Już wcześniej korzystaliśmy z jego usług, podobnie zresztą jak i inne programy. Sprowadzamy takich jak on, by dodać dyskusjom pikanterii. Szczególnie gdy uczestniczą w nich naukowcy, bo ci są zazwyczaj szczególnie nudni. We wszystkich talk-show postępują podobnie. Niektórzy organizatorzy przygotowują nawet specjalną publiczność. My nigdy tego nie robimy.

- A więc twierdzi pani, że w rzeczywistości Karl nie był nastawiony wrogo wobec profesor Devane?

- Oczywiście, że nie. To dobroduszny człowiek. W zeszłym roku występował nawet u nas jako wyjątkowo sympatyczna i przyjazna postać. I był w tej roli bardzo dobry. Potrafi się dostosować. I ma twarz, którą szybko się zapomina.

- Nikt więc nie pamiętał, że widział go już w innej roli?

- Zazwyczaj doklejamy wąsy i nakładamy perukę. Ludzie nie są aż tak spostrzegawczy.

- Mimo wszystko chciałbym z nim pomówić. Ma pani gdzieś pod ręką numer do niego?

Znów chwila ciszy.

- Co pan powie na pewien układ?

- Mam zadecydować, czy biorę pieniądze, czy też sprawdzam, co kryje się za bramką numer trzy?

- Bardzo zabawne - odpowiedziała niezmiennie miłym tonem. - Proszę posłuchać: dam panu numer do Karla, jeśli obieca mi pan, że skontaktuje się z nami zaraz po wykryciu sprawcy, byśmy mogli zaprezentować całą sprawę w naszym programie. W porządku?

Udałem, że się zastanawiam.

- Zgoda - odparłem wreszcie.

- Wspaniale... Może i pan u nas wystąpi w roli superdetektywa. Jest pan fotogeniczny?

- W oczach odbijają mi się czerwone światła kamer, ale zęby pozostają białe.

- Ha, ha, świetny dowcip. Na pewno wypadłby pan dobrze. Występowali już u nas gliniarze, ale, niestety, z reguły byli dosyć bezbarwni.

- Jak naukowcy?

- Jak naukowcy. Większość ludzi bez zorganizowania dopingu jest nijaka. Chyba że mają do powiedzenia coś naprawdę interesującego.

- Oglądałem nagranie z występem profesor Devane. Bardzo dobrze sobie radziła.

- To prawda. Miała klasę. I wiedziała, jak zainteresować widownię. To naprawdę przykre co się z nią stało. Mogła przecież współpracować z nami na stałe.

Numer Karla Neese'a wskazywał, że mieszka w Dolinie. Na automatycznej sekretarce nagrał wiadomość, że o tej porze jest w pracy. W sklepie z konfekcją męską na Bulwarze Robertsona.

Sprawdziłem, gdzie to jest. Między Beverly a Trzecią. O tej porze dnia - jakieś dwadzieścia minut jazdy samochodem.

Sklep był niewielki, pełen luster, przyozdobiony brazylijskimi antykami i obrazami o treści religijnej, zastawiony rzędami stojaków z garniturami po trzy tysiące dolarów każdy. Z głośników sączyła się muzyka łatwo wpadająca w ucho. Po wejściu do środka dostrzegłem dwoje pracowników ubranych na czarno: blondynkę za ladą i Neese'a składającego kaszmirowe swetry.

Od czasu udziału w programie zmienił się mocno. Zapuścił szczeciniastą brodę i włosy sięgające teraz ramion. Wydawał się młodszy niż w telewizji. Blady i jakby zagłodzony. Szczególnie rzucały się w oczy jego bardzo długie, szczupłe palce.

Przedstawiłem się i wyjaśniłem, co mnie do niego sprowadza.

Skończył układanie i powoli odwrócił się w moją stronę.

- Chyba pan żartuje.

- Chciałbym, panie Neese.

- Wie pan, zaraz po tej zbrodni spodziewałem się, że ktoś mnie odwiedzi.

- Dlaczego?

- Bo rozmowa wypadła dość ostro.

- Ostrzej, niż była zaplanowana pierwotnie?

- Nie, zapłacili mi za to, żebym był taki, jakiego mnie pan widział. "Idź i bądź dupkiem", polecili. - Roześmiał się. - Jak ocenia pan moje umiejętności aktorskie?

- Co jeszcze panu powiedzieli?

- Dali mi jej książkę i kazali przeczytać, bym wiedział, o co w tym wszystkim chodzi. Miałem odegrać rolę gburowatego idioty, aby skupić całą uwagę widowni na niej. I chyba nieźle mi to wyszło. Pół roku temu występowałem u Xaviera jako ojciec kazirodca. Wówczas sztuczna broda, okulary przeciwsłoneczne i tandetna koszula zabezpieczały mnie, jak się okazało wystarczająco, przed ewentualnymi atakami na ulicy.

- Często robi pan coś takiego?

- Jak dla mnie zbyt rzadko. Naraz do kieszeni wpada mi pięć, sześć setek, ale nigdy nie wiadomo, kiedy dostanie się kolejną taką fuchę. Właściwie nic w tym niezwykłego, że sprawdza pan, czy jestem złym wilkiem z bajki, ale, jak widać, tak nie jest. Ponadto tego wieczoru, gdy ona zginęła, grałem w Costa Mesa w Człowieku z La Manchy. Oglądało mnie czterystu znamienitych gości. - Uśmiechnął się. - Przynajmniej powinno. Część z nich może nawet była jeszcze trzeźwa. Oto numer do producenta. - Milczał przez moment. - Szkoda.

- Czego?

- Że zginęła. Nie lubiłem jej, ale była ostra i naprawdę świetnie radziła sobie z tym gównem, jakim ją zalewałem. Byłby pan zdziwiony, jak wielu ludzi nie jest w stanie tego zdzierżyć, nawet gdy wiedzą, co jest grane.

- Więc i ona wiedziała?

- Oczywiście. Nie mieliśmy żadnej próby, ale spotkaliśmy się przed nagraniem. W garderobie. Poinformowałem ją, że będę zachowywać się jak potwór Frankensteina, a ona odparła, że nie ma nic przeciwko temu.

- Dlaczego więc nie przypadła panu do gustu?

- Bo próbowała wyprowadzić mnie z równowagi. Tuż przed występem. Zachowywała się w stosunku do mnie przyjaźnie, gdy podczas makijażu towarzyszyła nam producentka. Ale gdy zostaliśmy sami, pochyliła się w moją stronę i niemal uwodzicielsko szeptała do ucha. Oświadczyła, że poznała mnóstwo aktorów, a każdy z nich był wypaczony pod względem psychologicznym. "Nie mogą dać sobie rady z własną osobowością", powiedziała. "Udają innych, by czuć, że nie utracili nad sobą kontroli". - Zachichotał. - Może i miała rację, ale kto chce słuchać takich rzeczy?

- Uważa pan, że chciała go onieśmielić.

- Bez wątpienia. Tylko że wszystko od samego początku stanowiło zwykłą mistyfikację. Jak wolna amerykanka. Ja byłem tym złym, ona była dobra. Oboje z góry wiedzieliśmy, że położy mnie na obie łopatki. Po co więc się wysilała?

Odgrywanie ról, by mieć wrażenie, że zachowuje się nad sobą kontrolę.

Oddzielanie poszczególnych aspektów życia.

Może Hope postrzegała samą siebie jako aktorkę.

Wróciwszy do domu, zatelefonowałem do producenta występów w Costa Mesa. Jego asystentka sprawdziła w papierach i potwierdziła, że Karl Neese rzeczywiście był na scenie tego wieczoru, gdy popełniono morderstwo.

- To była jedna z naszych najlepszych sztuk - oświadczyła. - Bilety szły jak woda.

- Wciąż jest na afiszu?

- Niestety. Nic w Kalifornii nie trwa długo.

Milo zatelefonował tuż przed siedemnastą.

- Masz w domu coś na ząb?

- Na pewno się znajdzie.

- Więc już zacznij szukać. Czuję się jak myśliwy na polowaniu i jestem cholernie głodny.

Sprawiał wrażenie wyraźnie ożywionego.

- Opłaciło się odwiedzić dziekana? - zapytałem.

- Nakarm mnie, to ci opowiem. Będę za pół godziny.

Jedzenia miałem pod dostatkiem. Niedawno byliśmy wraz z Robin na zakupach i nowa lodówka, dwukrotnie większa od poprzedniej, była pełna.

Przygotowałem mu kanapkę z wołowiną. Biała kuchnia była przestronna. Zbyt przestronna. I zbyt biała. Wciąż nie mogłem przyzwyczaić się do nowego domu.

Wróciłem myślami do poprzedniego. Sto sześćdziesiąt metrów kwadratowych ścian z sekwoi, drewnianych gontów, barwionego szkła i wymyślnych ozdóbek. Powstał ze starych materiałów, zbudowany przez węgierskiego artystę, który po dłuższym pobycie w Los Angeles wrócił do Budapesztu sprzedawać radzieckie samochody.

Kupiłem go wiele lat temu, skuszony przede wszystkim jego położeniem: ukryty na podgórzu, na północ od Beverly Glen, odgrodzony od sąsiadów gęstym lasem, zapewniał prywatność, o jakiej marzyłem.

Ta izolacja okazała się idealna dla psychopaty, który pewnej ciepłej letniej nocy podłożył ogień. "Jedna wielka pochodnia", określił wtedy szef drużyny strażackiej.

Wraz z Robin postanowiliśmy go odbudować. Po perypetiach z nieuczciwymi wykonawcami osobiście zajęła się dopilnowaniem wszelkich prac. Efektem tego był dom o dwustu czterdziestu metrach kwadratowych, z białymi stiukami, szarym dachem ceramicznym, podłogami i schodami z jasnego drewna, mosiężnymi wykończeniami, świetlikami i maksymalną liczbą okien, na jaką zezwalały przepisy związane z oszczędzaniem energii. Na tyłach budynku znajdowała się pracownia, do której rozpromieniona Robin szła każdego ranka w towarzystwie Spike'a - naszego francuskiego buldożka. Kilka starych drzew musiało pójść pod topór, ale zastąpiliśmy je eukaliptusami, kanaryjskimi sosnami i sekwojami, a poza tym zaaranżowaliśmy nowy ogród japoński z sadzawką pełną młodych koi.

Robin była zachwycona. Podobne opinie wygłaszało kilku wybrańców, których tu zapraszaliśmy. Nawet Milo wyraził aprobatę, choć w typowy dla siebie sposób: "Jak tacka pod kurczakiem, ale i tak mi się podoba". Pokiwałem głową, uśmiechnąłem się, a przed oczami stanęły mi artystycznie rzeźbione okna z kwaterami, wyczułem zapach starego drewna i usłyszałem skrzypienie wytartej podłogi.

Położyłem Milowi pikle na kanapkę, zamknąłem ogromną lodówkę, zaparzyłem kawę i sięgnąłem po notatki dotyczące sprawy w sądzie rodzinnym, w której występowałem jako konsultant. Oboje rodzice byli inżynierami. Adoptowali dwójkę chłopców w wieku trzech i pięciu lat. Matka uciekła z jakimś facetem do Idaho, a ojciec był wściekły i wyglądało na to, że nie poradzi sobie z wychowaniem dzieci.

Chłopcy byli aż do bólu grzeczni, ale ich rysunki ujawniały, że bardzo przeżywają całą sprawę. Sędzia, który wcześniej przewodniczył rozprawie, był sympatycznym człowiekiem, ale nowy to bufonowaty ignorant, który nie uznawał jakichkolwiek raportów. Prawnicy obu stron byli urażeni, że nie zgadzam się z ich opiniami. Ostatnio zaczęliśmy wraz z Robin rozmawiać o własnych dzieciach.

Kończyłem właśnie ostateczną wersję raportu, gdy rozległ się dzwonek.

Podszedłem do drzwi frontowych, spojrzałem przez wizjer i gdy ujrzałem okrągłą twarz Mila, otworzyłem je. Jego ford stał zaparkowany ukośnie za pikapem Robin. Z tyłu dochodził warkot piły elektrycznej i szczekanie Spike'a.

- Cześć.

Zerknął na swego timeksa. Uśmiechnął się szeroko, wytarł buty o wycieraczkę i wszedł do środka. Nowy perski dywan lśnił od jedwabistych nitek. Pasował do tego wnętrza. Niestety, wszystkie zbierane przeze mnie latami elementy wystroju spłonęły i ściany były teraz idealnie puste.

W każdym domu kuchnia stanowiła dla Mila magnes. Gdy szedł w jej kierunku, na chwilę zalał go potok światła wpadającego z góry. Wyglądał w nim jak potężny śniegowy bałwan.

Kiedy go dogoniłem, siedział już przy stole jadalnym z kanapką w jednym ręku i kartonem mleka w drugim. Połknął ją w trzech kęsach.

- Chcesz jeszcze jedną?

- Nie, dziękuję... A właściwie czemu nie?

Uniósł karton do ust, wlał sobie do gardła resztę jego zawartości i poklepał się po brzuchu. Przed miesiącem rzucił alkohol i schudł nieco, do jakichś stu dwudziestu pięciu kilogramów. Większość tej masy ulokowała się w górnej części jego ciała, w tułowiu, karku i głowie. Długie nogi, które sprawiały, że liczył sobie ponad sto dziewięćdziesiąt centymetrów wzrostu, nie były szczególnie szczupłe, ale w zestawieniu z resztą ciała wyglądały prawie na chude.

Był ubrany w jasnozielony blezer, białą koszulę, czarny krawat, brązowe spodnie i zamszowe traperki. Miał dokładnie wygolone skronie, tylko za lewym uchem pozostała kępka siwych włosów. Grubo ciosane rysy sprawiały, że wyglądał jak niedokończona rzeźba.

Gdy zabrałem się do przygotowania dla niego drugiej kanapki, sięgnął do swojej teczki i zaczął wyciągać papiery.

- Efekty polowania: lista potencjalnych wrogów. - Otarł usta wierzchem dłoni. - Jedno jest tylko pewne: Nixon nie miał nic do profesor Devane.

Podałem mu jedzenie.

- Wyśmienite - pochwalił, przeżuwając. - Skąd bierzesz takie mięso?

- Z supermarketu.

- To ty robisz zakupy? Z takimi kanapkami mógłbyś startować do prezydenckiego fotela. A może zajmuje się tym twoja mała dama.

- Mała dama - mruknąłem. - Spróbuj zwrócić się tak do niej osobiście.

Roześmiał się.

- Mówiąc szczerze, ta sprawa skłoniła mnie do zadumy. Myślałem, że jestem wyłączony z tych damsko-męskich roszad, jednak wygląda na to, że my wszyscy z chromosomami Y zostaliśmy wychowani na barbarzyńców. Ale wracając do sprawy, dziekan okazał się całkiem miły. Sympatyczny, choć roztargniony. Dotarłem do niego tylko dzięki wymachiwaniu odznaką i groźbom nagłośnienia faktu istnienia komisji. Momentalnie zostałem zaproszony do zacisznego gabinetu. Serdecznie uścisnął mi rękę i zaproponował kawę. Od razu oświadczył, że nie ma sensu wracać do "dawno zamkniętych spraw". Działalność tej komisji "była właściwie tymczasowa" i problem został szybko rozwiązany "w trosce o zachowanie praw konstytucyjnych".

Sięgnął po teczkę.

- Na szczęście zakładał, że wiem więcej niż w rzeczywistości. Zablefowałem więc, oświadczając, że w miasteczku akademickim krążą odmienne opinie. Zaprzeczył zdecydowanie, powtarzając z naciskiem, że cała sprawa to już przeszłość. "Podobnie jak profesor Devane", zauważyłem. Poleciłem, by zaczął mówić wszystko od początku. Wahał się, ale wreszcie powiedział to, co chciałem z niego wyciągnąć.

Wstrząsnął pustym już kartonem.

- Masz jeszcze mleko?

Sięgnąłem po nie do lodówki. Napił się i otarł usta.

- Miałeś rację, że chodziło o przypadki molestowania seksualnego. Ale nie na linii studenci-kadra naukowa, lecz między samymi studentami. Stworzenie owej komisji było pomysłem Devane. Rozpatrzyli tylko trzy przypadki. We wszystkich oskarżenia wysunęły dziewczyny, które uczestniczyły w jej wykładach i zwróciły się z tym problemem bezpośrednio do niej. Devane nie korzystała z żadnych oficjalnych kanałów. Wysłuchiwała skarg i wysuwała oskarżenia, przewodnicząc czemuś na kształt sądu.

- Studenci nie wiedzieli, że działa nieoficjalnie?

- Dziekan twierdzi, że nie. Cóż za etyczne postępowanie, prawda?

- No proszę. To dopiero dbałość o zachowanie praw konstytucyjnych. Przecież bezprawnie organizowali procesy sądowe.

- Dziekan nie przyznał się do tego, ale i ja odniosłem takie wrażenie. Później zapewnił mnie, że działalność komisji nie może mieć żadnego związku z morderstwem, ale kiedy zapytałem go, skąd ta pewność, nie potrafił odpowiedzieć. Podkreślił, że poważnym błędem będzie ujawnienie sprawy. Że może narobić to kłopotów także samej policji, ponieważ wszyscy mający kontakt z komisją, zarówno oskarżyciele, jak i oskarżeni, zażądali zapewnienia dyskrecji, więc będą mogli nas zaskarżyć. Kiedy milczałem, zagroził, że skontaktuje się z moimi zwierzchnikami. Usiadłem spokojnie i uśmiechnąłem się. Sięgnął po telefon, lecz po chwili odłożył go i zaczął niemal błagać. Zapewniłem, że rozumiem jego położenie i że nie zamierzam stwarzać problemów. Żądam jednak wglądu do wszystkich posiadanych przez uczelnię materiałów i mogę tylko zapewnić, że postaram się zachować całą sprawę w tajemnicy.

Pomachał plikiem papierów.

- Zapisy wszystkich trzech posiedzeń. Hope je nagrywała.

- Po co?

- Kto wie? Może miała w planach kolejną książkę. Dziekan między wierszami wspomniał, że narobiła sporo zamieszania, oburzona na zawieszenie działalności komisji. Jednocześnie ukazały się jej Wilki i owce, więc nie miała już czasu zajmować się tą sprawą.

- Może zamierzała wykorzystać posiadane materiały dla zdobycia dodatkowego rozgłosu.

- Dziekan również to podejrzewał. Powiedział, że ostrzegł ją przed znalezieniem się w niebezpiecznej z punktu widzenia prawa sytuacji. Według uniwersyteckich prawników, skoro nie uzyskała oficjalnej zgody, zasiadając w komisji, działała jako niezależny psycholog, a nie członek kadry dydaktycznej. Gdyby więc opublikowała zdobyte w ten sposób informacje, naruszyłaby prawo do prywatności pacjentów i naraziła się na odebranie uprawnień. W odpowiedzi zagroziła zatrudnieniem własnego prawnika, ale widocznie zmieniła zdanie.

- To wprost zadziwiające, że żadna z tych spraw nie wypłynęła dotychczas w toku śledztwa.

- Widocznie wszystkim zależało na zachowaniu tego w tajemnicy. Administracji, studentom... szczególnie studentom.

Wręczył mi przywiezione akta.

- Zapoznaj się z nimi, kiedy będziesz miał wolną chwilę, i powiedz, co o tym sądzisz. Ja zajmę się tymczasem jej mężem. Jest coraz bardziej podejrzany, od momentu gdy zapoznałem się z ich rozliczeniami podatkowymi.

- Książka przyniosła jej duże pieniądze?

Kiwnął głową.

- Ale i wcześniej miała intrygujące dodatkowe przychody. Słyszałeś kiedyś o Robercie Barone?

Zaprzeczyłem.

- Znany prawnik. Zajmuje się obroną w procesach kryminalnych, cenzurą, aferami, rozrywką... W zeszłym roku zapłacił jej czterdzieści kawałków jako konsultantce. Rok wcześniej dwadzieścia osiem tysięcy. Barone ma biura tutaj, w Century City i w San Francisco. Nie odpowiada na moje telefony. - Łyknął mleka i ciągnął: - Jej drugim klientem, któremu także służyła jako konsultantka, jest doktor z Beverly Hills, Milan Cruvic. Jest ginekologiem specjalizującym się w leczeniu bezpłodności. Masz jakiś pomysł, dlaczego ktoś taki w ciągu jednego roku zapłacił psychologowi trzydzieści sześć tysięcy? I tak przez dwa lata z rzędu?

- Może przeprowadzała badania kandydatek do leczenia bezpłodności?

- Czy to powszechnie stosowane postępowanie?

- Leczenie nie jest łatwe. Dlatego lekarz może zdecydować się na sprawdzenie kondycji psychicznej potencjalnych pacjentek i wybrać wyłącznie te, z którymi nie powinien, przynajmniej od tej strony, mieć kłopotów.

- Dlaczego więc nie kierował tych kobiet do Devane, tylko płacił jej bezpośrednio z własnej kieszeni?

- Dobre pytanie.

- Kiedy zatelefonowałem do gabinetu Cruvica, jego sekretarka poinformowała mnie, że szef pracuje w jednej z kobiecych klinik. A to może oznaczać, że zajmuje się aborcjami. Kolejny możliwy punkt zapalny, jeśli i Hope była w to zaangażowana. Co prawda fala agresji przeciwników aborcji nie dotarła jeszcze do Los Angeles, ale prędzej czy później to nieuniknione. Dodatkowo ten Neese z telewizji sprawił, że Devane zaprezentowała się jako zagorzała feministka, opowiadająca się zdecydowanie za swobodą wyboru kobiety, czy chce mieć dzieci, czy też nie. Kto wie, może jakiś świr się wściekł.

- Na pewno nie sam Neese - zapewniłem i zrelacjonowałem, czego się o nim dowiedziałem.

- O jednego mniej - skwitował. - Uważał, że chciała go onieśmielić?

- Tak powiedział. Starała się go zdominować.

- No cóż... sądzisz, że warto się zainteresować wątkiem aborcji?

- Raczej nie. Hope nie występowała otwarcie za aborcją, więc zabójstwo na tym tle nie miałoby właściwie żadnego sensu, bo nie zwróciłoby powszechnej uwagi na ten problem.

- Zgadza się... Ale trzeba sprawdzić, co faktycznie robiła dla Cruvica i Barone'a. Przecież w ciągu dwóch ostatnich lat dostała od nich łącznie dwieście tysięcy. Co prawda po wydaniu książki pieniądze nie były jej aż tak potrzebne.

Sięgnął po jeden z dokumentów.

Poradnik zmienił życie Hope Devane.

Wilki i owce nie były jej pierwszą publikacją. Miała już w dorobku monografię z dziedziny psychologii i niemal czterdzieści artykułów. W wieku trzydziestu ośmiu lat - na dwa lata przed śmiercią - uzyskała profesurę.

Praca naukowo-dydaktyczna zapewniła jej stabilizację zawodową i ułatwiła zdobycie popularności dzięki wydaniu książki, która z pewnością nie przypadła do gustu jej męskim współpracownikom.

Poradnik przez miesiąc utrzymywał się na liście bestsellerów, co gwarantowało zainteresowanie mediów osobą autorki i więcej pieniędzy, niż zarobiłaby przez dziesięć lat pracy na uczelni.

Była jakby stworzona do publicznych występów, szczególnie na małym ekranie: wytworna blondynka o miękkim, a jednocześnie znamionującym pewność siebie i rozsądek głosie. Wszystko to sprawiało, że bez trudu potrafiła skupić na sobie uwagę widzów i słuchaczy. Wiedząc o tym, nie wahała się wykorzystywać tych predyspozycji. Mimo podtytułu poradnika Dlaczego mężczyźni krzywdzą kobiety i jak można tego uniknąć kreowała się na inteligentną, wymowną i sympatyczną kobietę, niechętnie wkraczającą na publiczną arenę, co nie przeszkadzało jej czuć się tam jak we własnym domu.

Wiedziałem o tym wszystkim, ale w żadnym stopniu nie ułatwiało mi zrozumienia jej osobowości.

Milo udostępnił mi także wszystko, co zebrano na jej temat: życiorys, kasety audio i wideo, wycinki prasowe i książkę. Komplet materiałów otrzymanych od Paza i Fellowsa. Oni orzekli, że nie ma w tym niczego interesującego.

Opowiedział mi, jak ubiegłego wieczoru przekazano mu tę sprawę. Byliśmy we troje, wraz z Robin, w Santa Monica, w restauracji, gdzie serwowano owoce morza. Przy barze było gwarno, ale połowa miejsc siedzących pozostawała wolna. Usiedliśmy przy stoliku w rogu, z dala od telewizorów przeznaczonych dla kibiców. W czasie posiłku Robin wyszła do toalety, a Milo zapytał:

- Zgadnij, co dostałem na Gwiazdkę.

- Przecież to dopiero za parę miesięcy.

- Może właśnie dlatego to żaden prezent. Stara sprawa. Trup zimny od trzech miesięcy. Zabójstwo Hope Devane.

- Dlaczego dopiero teraz?

- Właśnie dlatego, że to przyschnięta sprawa.

- Pomysł tego nowego porucznika?

Zanurzył krewetkę w sosie i całą włożył do ust. Gdy żuł, widać było wyraźnie poruszające się mięśnie żuchwy. Wciąż jakby odruchowo rozglądał się wokół, choć nic ciekawego się nie działo.

Znowu to samo.

Milo był jedynym policjantem w Los Angeles, przyznającym się otwarcie do homoseksualizmu. Jego dwudziestoletniej wspinaczce na stanowisko detektywa towarzyszyły niezliczone upokorzenia, złośliwe niedocenianie pracy, ignorowanie, a także niestety i otwarta agresja. Jednocześnie był wspaniałym policjantem i chyba tylko dlatego wielu współpracowników powstrzymywało się od okazywania mu wrogości. W jego życiu ważne było jednak, jaki stosunek mieli do niego często zmieniający się przełożeni. Ten nowy był roztargniony i nerwowy, a przy tym zbyt pochłonięty pracą, by zwracać uwagę na Mila.

- Przydzielił ci ją, bo nie widzi zbyt dużych szans na pozytywne zakończenie?

Uśmiechnął się, jakby w odpowiedzi na dowcip.

- Co więcej, przypuszcza, że Devane mogła być lesbijką. "To powinno być coś z twojego... hm... kręgu zainteresowań, Sturgis", powiedział.

Kolejna krewetka zniknęła w ustach Mila.

Grubo ciosana twarz pozostała nieruchoma, gdy składał na pół serwetkę, by po chwili znów ją rozprostować. Miał okropny, brązowo-żółty krawat, zupełnie niepasujący do szarej bluzy. Ciemne włosy przetykane siwizną nad skroniami wystrzyżone były niemal do gołej skóry. Góra pozostawała długa.

- Czy masz coś, co jednoznacznie wskazuje na to, że była homoseksualna? - zapytałem.

- Nie. Ale mówiła nieprzyjemne rzeczy o mężczyznach, więc ergo ipso facto.

Wróciła Robin. Poprawiła szminkę na ustach i przeczesała włosy. Jej granatowa jedwabna sukienka doskonale komponowała się z kasztanowymi włosami i podkreślała zgrabną sylwetkę. Niedawno spędziliśmy nieco czasu na jednej z wysp na Pacyfiku, więc jej oliwkowa skóra ściemniała jeszcze o kilka tonów.

Kiedyś zabiłem tu człowieka. Broniłem siebie i jej. Wciąż wracają do mnie związane z tym koszmary.

- Wyglądacie na niezwykle poważnych - stwierdziła, siadając obok mnie. Nasze nogi się dotknęły.

- Odrabiam pracę domową - powiedział Milo. - Pamiętam, jak Alex bardzo lubił szkołę, więc podzieliłem się z nim robotą.

- Właśnie dostał sprawę morderstwa Hope Devane - wyjaśniłem.

- Sądziłam, że już się poddali.

- Bo tak jest.

- Cóż to za przerażająca sprawa.

Ton jej głosu sprawił, że popatrzyłem na nią uważnie.

- Większe niż inne morderstwa? - zapytałem.

- Pod pewnym względem tak, Alex. Spokojne sąsiedztwo, wychodzisz na spacer przed własny dom, a tu ktoś rzuca się na ciebie i zabija.

Położyłem rękę na jej dłoni. Nie zareagowała.

- Pierwszą moją myślą było, że zginęła jako ofiara swych poglądów - ciągnęła. - A wtedy byłby to terroryzm. Nawet gdyby zrobił to jakiś świr, na oślep wybierający przedmiot ataku, można by to określić takim mianem. Życie tu staje się coraz niebezpieczniejsze.

Odsunęła się ode mnie, a jej palce nagle wydały mi się soplami lodu.

- Cóż, przynajmniej dobrze, że to ty się tym zająłeś, Milo - rzekła. - Masz już coś?

- Jeszcze nie. Wszystko trzeba zaczynać od początku. Miejmy nadzieję, że uda się coś znaleźć.

Wyraźnie silił się na optymizm, ale jego słowa nie brzmiały przekonywająco.

- Spodziewam się, że Alex będzie w stanie mi pomóc. Przecież Devane była psychologiem - dodał.

- Znałeś ją, Alex?

Zaprzeczyłem ruchem głowy.

Kelner podszedł do naszego stolika.

- Podać jeszcze wino?

- Tak, poprosimy - odparłem. - Jeszcze jedną butelkę.

Następnego ranka Milo przywiózł mi komplet zebranych dotychczas materiałów, abym mógł je przestudiować. Na wierzchu leżał życiorys zawodowy.

Nazywała się Hope Alice Devane. Ojciec: André. Matka: Charlotte. Oboje nie żyją.

W rubryce Stan cywilny wpisała Mężatka , ale nie dodała nazwiska Philipa Seacresta.

Dzieci : brak .

Urodziła się w Kalifornii, w miasteczku Higginsville, o którym nigdy wcześniej nie słyszałem. Zapewne gdzieś w środkowej części stanu, ponieważ ukończyła szkołę średnią w Bakersfield. Już tam uzyskała stypendium dla szczególnie uzdolnionych uczniów. Dostała się na Uniwersytet Berkeley. Po każdym półsemestrze jej nazwisko figurowało na dziekańskiej liście najlepszych studentów. Z wyróżnieniem ukończyła studia z zakresu psychologii i pozostała na uczelni, aby się doktoryzować.

Pierwsze dwie prace opublikowała, będąc jeszcze studentką. Wtedy właśnie przeprowadziła się do Los Angeles, by odbyć praktykę kliniczną i nawiązać kontakty z tamtejszym gronem naukowców. Trafiła do Głównego Szpitala Okręgowego. Po pewnym czasie zaczęła prowadzić zajęcia na uniwersytecie. Rok później przeszła do wydziału psychologii, gdzie została asystentką.

Na następnych dziesięciu stronach wyliczano towarzystwa naukowe, do których należała, i wszystkie jej publikacje. Zagadnieniem, którym zainteresowała się początkowo, były różnice w wynikach testów z matematyki między chłopcami a dziewczynkami. Po pewnym czasie zmieniła tematykę swych badań, koncentrując się na zagadnieniach płci i wynikającej z niej różnicy w wychowaniu dzieci. Wkrótce porzuciła i to, by zająć się wpływem seksualizmu na ludzkie zachowania.

Średnio pięć artykułów rocznie zamieszczanych w poważnych pismach stanowiło niewątpliwie dobry wynik. Do tego miejsca jej życiorys był typowy dla setek innych naukowców. Teraz jednak natrafiłem na nagłówek Publikacje komercyjne i kontakty z mediami i ten fragment pozwolił mi zorientować się, co robiła głównie w ciągu ostatniego roku przed śmiercią.

Najważniejszym osiągnięciem w tym okresie były Wilki i owce, wydawane również za granicą. Za ich sprawą uczestniczyła w wielu programach radiowych i telewizyjnych, a także udzielała wywiadów prasie.

Zapraszano ją do licznych talk-show, którym nadawano tytuły: Testosteronowa konspiracja, Nowe niewolnice, Śladami drapieżców, Walcz o swoje miejsce.

Ostatnia część życiorysu odnosiła się znów do uczelnianej szarzyzny.

Jako profesor zasiadała w czterech komisjach, zajmujących się: przydziałem studentom miejsc zakwaterowania, ich orientacją seksualną i obroną zwierząt doświadczalnych. Na pół roku przed śmiercią trafiła jeszcze do Komisji Stosunków Interpersonalnych, o której usłyszałem tu po raz pierwszy.

Czyżby coś związanego z wykroczeniami o charakterze seksualnym? Wykorzystywanie studentów z wydziału? Już w samym tym określeniu drzemał niebezpieczny potencjał. Postawiłem znaczek obok nazwy komisji i sięgnąłem po egzemplarz Wilków i owiec.

Oprawa książki była koloru czerwonego. Na okładce tłoczone złote litery układały się w tytuł i nazwisko autorki, a między nimi umieszczono czarne sylwetki dwóch wymienionych zwierząt.

Wilk miał otwartą paszczę najeżoną zębami, zwróconą w stronę malutkiej owieczki. Z tyłu znalazłem kolorową fotografię Hope Devane. Owalna twarz o delikatnych rysach. Hope miała na sobie beżową, kaszmirową sukienkę, a na szyi sznur pereł. Siedziała w swobobodnej pozie na skórzanym fotelu, stojącym na tle regału z książkami. W dłoni trzymała pióro MontBlanc; obok, na blacie biurka, stał ozdobny kałamarz. Długie palce, pomalowane na różowo paznokcie. Włosy koloru miodu opadały jej na ramiona, policzki były lekko zaróżowione. Oczy miała piwne, szeroko otwarte, jakby melancholijne, a jednak pełne wyrazu. Na ustach lekki, może nieco ironiczny uśmiech.

Książka nosiła ślady intensywnego czytania, całe akapity były zaznaczone na żółto, a na marginesach znajdowały się notatki zrobione przez Mila. Przeczytałem cały poradnik, a gdy skończyłem, przejechałem trzy kilometry Beverly Glen na uniwersytet, gdzie udałem się prosto do biblioteki.

Gdy wróciłem do domu, sięgnąłem z kolei po kasety z nagraniami talk-show.

Cztery programy z taką samą hałaśliwą widownią i jednako przymilnymi, udającymi zainteresowanie i przejęcie prowadzącymi.

Show Yolandy Michaels: Jak poznać prawdziwą kobietę?

Hope Devane toleruje chropowatą retorykę antyfeministki, wychwalającej biblijne cnoty i szczycącej się tym, że ma zwyczaj witać męża w drzwiach w przezroczystym szlafroczku.

Sid na żywo: Niewolnicy seksu?

Hope Devane uczestniczy w debacie z antropologiem, który twierdzi, że wszelkie różnice między płciami są wrodzone i niezmienne, a skazani na siebie mężczyzna i kobieta powinni nauczyć się zgodnie współżyć. Hope stara się mówić rozsądnie, ale całość wypada dosyć mizernie.

Show Giny Sidney Jerome:

Devane wciągnięta do dyskusji, w której uczestniczą jeszcze trzy osoby: lingwistka marginalizująca psychologię i zalecająca skupienie się na właściwej interpretacji języka, nowojorski dziennikarz zajmujący się plotkami o kobietach, który bezskutecznie stara się włączyć do rozmowy, i mężczyzna sprawiający wrażenie załamanego, który twierdzi, że jest bity przez żonę, a swe cierpienia opisał na trzystu stronach książki.

Również nic ciekawego...

Na żywo z Morry Mayhew: Która pleć jest tak naprawdę słabsza?

Hope Devane rozmawia z przywódcą zupełnie mi nieznanej organizacji walczącej o prawa mężczyzn, który wlepia w nią wzrok z obrzydzeniem znamionującym wroga kobiet.

Ten program znacznie różni się od pozostałych. Z wypowiedzi tego faceta wyraźnie wyczuwa się mizoginizm. Przewinąłem taśmę i obejrzałem go ponownie.

Mężczyzna nazywa się Karl Neese. Ma jakieś trzydzieści lat, szczupły, o miłej powierzchowności, lecz o poglądach neandertalczyka. Bez wątpienia zasługuje na miano świni.

Obiekt niewybrednych ataków, czyli Devane, nigdy mu nie przerywała i nie starała się unosić głosu, nawet gdy jego komentarze wywoływały aplauz publiczności.

Dalsze dwadzieścia minut to ciąg jego nieustających, prymitywnych ataków i jej wyważonych, rozsądnych odpowiedzi. Za każdym razem, gdy on rozbawił reprezentującą ten sam poziom publikę lub przynajmniej wywołał jej aprobatę, czekała na ciszę, by sprecyzować własne stanowisko, nigdy nie usiłując nawet ośmieszyć rozmówcy. I z uporem trzymała się narzuconego tematu.

Wraz z upływem czasu ludzie słuchali jej coraz uważniej, a Neese wyglądał na zbitego z tropu.

Jeszcze raz obejrzałem nagranie, koncentrując całą uwagę na Hope i sposobie, w jaki osiągnęła taki skutek. Odważnie utrzymywała kontakt wzrokowy, co pozwalało systematycznie pogłębiać więź ze słuchaczami, a jej spokój sprawiał, że głoszone przez nią opinie zdawały się niepodważalne.

Charyzma. Czysta charyzma.

Wprost perfekcyjnie potrafiła publikować swe poglądy i nie mogłem powstrzymać się przed refleksją, co byłaby w stanie osiągnąć, gdyby żyła.

Ujęcie dobiegło końca i na ekranie ukazało się zbliżenie twarzy Neese'a. Nie widać już było na niej tego pełnego ironii uśmieszku.

Powaga. A może i złość?

To był szalony pomysł, ale czy rzeczywiście nie tłumił w sobie wściekłości?

Dlaczego nie? Sprawa była już przyschnięta, a Milo prosił, bym nie obawiał się stawiać najbardziej fantastycznych hipotez. Zapisałem sobie nazwisko Neese'a i sięgnąłem po akta zabójstwa.

Słowa, zdjęcia. Zawsze te fotografie...

Dochodziła już piąta, kiedy zadzwoniłem do Mila, do zachodniego komisariatu, by zawiadomić go, że zapoznałem się ze wszystkim, włącznie z książką.

- Szybki jesteś.

- Łatwo się ją czyta. Miała bardzo przystępny styl. Tak swobodny, jakby siedziała w twoim salonie i dzieliła się posiadaną wiedzą.

- Co sądzisz o treści?

- W większości to prawdy oczywiste, których nie sposób zakwestionować. Egzekwuj swoje prawa, pilnuj własnych spraw, wybieraj cele, kierując się realizmem, by plany życiowe mogły się powieść i byś zyskał szacunek dla siebie. Ale kiedy prezentuje bardziej radykalne poglądy, nie popiera ich przykładami. Rozdział o testosteronie i sadyzmie jest już ewidentnie naciągany.

- Wszyscy mężczyźni to mordercy z pobudek seksualnych.

- Wszyscy mężczyźni mają predyspozycje do stania się mordercami na tle seksualnym, a nawet seks uprawiany za aprobatą obojga partnerów stanowi poniekąd gwałt, gdyż penis jest skonstruowany jak broń, a penetracja pochwy powoduje u kobiety utratę kontroli nad tym, co się dzieje.

- To właśnie zagadnienie owej utraty kontroli tak ją intryguje, prawda?

- Tak. Odwiedziłem bibliotekę i sprawdziłem wyniki badań, na które się powołuje. Nie potwierdzają tego, czego dowodzi. Operuje faktami wyrwanymi z kontekstu, a te niepasujące pomija. Ale jeśli dokładnie nie sprawdzi się materiału źródłowego, nie jest to wcale oczywiste. Gdy zastanawiam się nad podłożem sukcesu tej książki, dochodzę do wniosku, że przyczyniły się do niego nie tylko jej umiejętności pisarskie. Ma za sobą wsparcie sporej części społeczeństwa, bo to właśnie kobiety niemal zawsze są ofiarami. Słyszałeś wczoraj Robin? Kiedy wróciliśmy do domu, powiedziała mi, że to morderstwo sprawiło, iż nie mogła spać po nocach, ponieważ identyfikowała się z Hope. Nie podejrzewałem nawet, że w ogóle zainteresuje się tą sprawą.

- A co z kasetami wideo?

- I tam była dobra. Spokojna i rzeczowa. Nawet gdy doszło do konfrontacji z tym durniem u Mayhew, ani na chwilę nie straciła nad sobą panowania. Pamiętasz go?

- Tego chudego idiotę? Już na wstępie rzucił się na nią z pazurami, prawda?

- Poradziła sobie z nim jednak po mistrzowsku. Przez cały czas trzymała go na dystans. Według mnie wygrała tę walkę na słowa, a on wyglądał na rozwścieczonego. Co, jeśli zachował do niej urazę?

Cisza.

- Chyba żartujesz.

- Mówiłeś, żebym był kreatywny. Te programy telewizyjne przypominają beczki z prochem. Traktują o delikatnych sprawach i wnikają głęboko w życie intymne ludzi. Właśnie przed takim zachowaniem ostrzegano mnie kiedyś, jako przyszłego terapeutę. Stąd zawsze uważałem, że w podobnych sytuacjach tylko kwestią czasu jest, kiedy dojdzie do rękoczynów.

- Hm - mruknął. - W porządku, przyjrzę mu się. Kto to był?

- Karl Neese.

Powtórzył dla pewności.

- Nie zaszkodzi sprawdzić... Dobra, coś jeszcze na temat samej Hope?

- Na razie to wszystko. A co u ciebie?

- Nic. Mam wrażenie, że mąż trzyma coś w zanadrzu, a twoi kolesie z uczelni na nic się tu nie zdadzą. Wciąż słyszę, że obecnie jest już za późno na jakikolwiek postęp w sprawie. Poza tym traktują mnie jak kretyna.

Roześmiałem się.

- Powinieneś pokazać im swój dyplom.

- Na pewno. To dopiero zrobiłoby wrażenie na tej bandzie. A co sądzisz o ranach? Ta w okolicach podbrzusza ma według ciebie seksualne podłoże?

- Jeśli została zadana z rozmysłem, z pewnością stanowi wyraz wrogości seksualnej.

- Moim zdaniem tak było. Trzy precyzyjne ciosy i żadnych innych obrażeń. Trafił ją dokładnie tam, gdzie chciał: w serce, podbrzusze i w plecy.

- Jeśli tak uważasz, trzeba przyjąć, że zabójca miał określone zamiary - rzekłem. - Z góry ustaloną sekwencję.

- Czyli?

- Pierwszy cios w serce może mieć romantyczny wydźwięk, oczywiście dla jakiegoś chorego umysłu. Przebicie czyjegoś serca można interpretować jako swego rodzaju zemstę. Chociaż wybór mógł paść na serce, by spowodować szybką śmierć. Ale z drugiej strony podcięcie gardła gwarantowałoby taki sam skutek przy znacznie mniejszym ryzyku.

- Niewątpliwie. Nie tak łatwo trafić w serce. Ostrze może się przecież osunąć po żebrach. Większość zabójstw przy użyciu noża to właśnie atak na gardło. A pozostałe rany?

- Podbrzusze - zacząłem, myśląc o zimnej krwi Hope i jej zawsze nieskazitelnym stroju. Wszystko w idealnym porządku. A tam pozostawiona swemu losowi na ulicy... - Wbrew pozorom podbrzusze może mieć związek z sercem: zawód miłosny i element erotyczny... Jeśli tak, pchnięcie w plecy byłoby dopełnieniem dzieła zniszczenia. Stanowiłoby ostateczne ukaranie lub może potwierdzenie zdrady.

- Aby zadać ten ostatni cios, zabójca musiał zmarnować sporo czasu na odwrócenie jej na brzuch. To dlatego zdziwiłem się, gdy wspomniałeś o sekwencji. Wyobraź sobie, że stoisz na ulicy i właśnie kogoś zabiłeś. Czy masz wtedy czas na podobne działania? Według mnie to zbrodnia z namiętności, ale dokonana z ogromnym wyrachowaniem.

- Zimna wściekłość - mruknąłem. - Czyżby więc łączyła ich jakaś zażyłość? To ktoś, kogo dobrze znała?

- Właśnie dlatego zwróciłem uwagę na męża.

- Ale dla kogoś takiego jak Hope zażyłość mogła oznaczać coś zupełnie innego. Promocja jej książki sprawiła, że stała się znana milionom ludzi. Mogła wzbudzić wściekłość w każdym z nich. Nawet niemającą racjonalnego uzasadnienia. Może komuś niespodobała się jej dedykacja, jakieś określone sformułowanie czy występ w telewizji. Sława przypomina rozbieranie się w ciemnym teatrze, Milo. Nigdy nie wiesz, kto na ciebie patrzy.

Milczał przez kilka chwil.

- Cholera, dzięki za rozszerzenie listy podejrzanych do granic nieskończoności... A oto w zamian informacja, która nie pojawiła się w aktach: codziennie wieczorem wychodziła na kilkudziesięciominutowy spacer. Zawsze między dwudziestą drugą trzydzieści a dwudziestą trzecią. Zazwyczaj z psem, rottweilerem, ale tego wieczoru zwierzak miał jakieś problemy żołądkowe i był nawet u weterynarza. Ciekawy zbieg okoliczności, prawda?

- Podtruty?

- Skontaktowałem się dziś rano z weterynarzem, który oświadczył, że nie miał okazji dokładniej zająć się psem, bo ten rano czuł się już dobrze. Objawy wskazywały na zjedzenie czegoś, co po prostu mu zaszkodziło. Ale tłumaczył mi jednocześnie, że psy często wyjadają domowe odpadki i to może doprowadzić do takich efektów.

- I co dalej?

- Trudno powiedzieć. Teraz już za późno na jakiekolwiek badania. O tym także Paz i Fellows nawet nie pomyśleli.

- Zatrucie psa - rzekłem. - A więc zabójca musiał obserwować ją przez pewien czas i dokładnie poznać jej zwyczaje.

- Albo też był to ktoś, kto ją znał. Mąż pasowałby idealnie do zemsty o podłożu erotycznym. Małżonek, któremu zostały przyprawione rogi?

- Czy to mógł być on?

- Nie wiem. Ale należy rozpatrywać i taki wariant. A jeśli Seacrest był sprytniejszy i bardziej wyrachowany niż przeciętny zdradzany mąż, nie było lepszego rozwiązania niż upozorowanie ulicznej zbrodni.

- Ale mówimy przecież o profesorze historii, w średnim wieku, posiadającym nieskazitelną opinię. Nigdy nie przejawiał najmniejszych nawet skłonności do agresji.

- Zawsze może się zdarzyć ten pierwszy raz - stwierdził filozoficznie.

- Wiesz może, jak przyjął fakt, że nagle stała się sławna?

- Nie. Mówiłem już, że trudno nawiązać z nim współpracę.

- To mógł być punkt zapalny w ich stosunkach. On był starszy, miał zapewne większy dorobek naukowy i doświadczenie. Ale to ona wydała książkę, która stała się bestsellerem. Może nie mógł znieść, że wspomniała o jego osobie w telewizji, chociaż z tego, co zauważyłem, oglądając taśmy, wypowiadała się o nim dość ciepło.

- Tak - przyznał. - Mówiła: "Philip potrafi zrozumieć kobiece potrzeby, ale jest niewątpliwie wyjątkiem". Może traktowała go protekcjonalnie?

- Jeszcze jedno: nigdy nie słyszałem, by jakakolwiek feministka opłakiwała śmierć Hope lub zarzucała opieszałość w poszukiwaniach sprawcy jej zabójstwa. Może to dlatego, że nie należała do żadnej organizacji feministycznej. Nie było o tym wzmianki w jej życiorysie.

- To prawda - zgodził się Milo. - Samotny rewolwerowiec?

- Była członkiem rozmaitych komisji i towarzystw akademickich. Ale nie miała styczności z polityką. Mimo oczywistego wydźwięku swej książki. A wracając do jej życiorysu, jeszcze jedna rzecz zwróciła moją uwagę: zasiadała w czymś, co zwano Komisją Stosunków Interpersonalnych. Sądzę, że może to mieć coś wspólnego z molestowaniem seksualnym. Niewykluczone, iż zajmowała się rozpatrywaniem skarg studentów na kadrę, gdy w grę wchodziły tego typu zachowania, co również mogło stanowić kolejne źródło zadrażnień. Przecież w ten sposób była w stanie zniszczyć czyjeś życie.

- Stosunki interpersonalne. Jakoś umknęło to mojej uwagi.

- Na samym końcu była o tym tylko mała wzmianka.

- Dzięki, że zwróciłeś na to uwagę. Tak, niewątpliwie brzmi interesująco. Wyświadczysz mi przysługę i sprawdzisz to w miasteczku uniwersyteckim? Szef wydziału nie odpowiada na moje telefony od czasu naszej pierwszej rozmowy.

- Masz na myśli Eda Gabelle'a?

- Tak. Jaki on jest?

- Typowy polityk. Nie ma sprawy, sprawdzę to.

- Jeszcze raz dziękuję. Posłuchaj teraz, co mnie zaintrygowało. Chodzi o sprzeczność między tym, co napisała, a jej zachowaniem w telewizji. W poradniku, oczywiście upraszczając, uznała wszystkich facetów za męty, więc od razu narzuca się myśl, że nosiła w sobie głęboką nienawiść do nich. Ale w toku swych publicznych występów sprawiała wrażenie kobiety niemającej nic przeciwko przyzwoitym mężczyznom. Oczywiście uważa, że należy wyjaśnić sobie pewne kwestie, czasem jakby nas nawet nieco żałowała. Ale ogólny stosunek określiłbym jako dosyć przyjazny, Alex. Czuje się nieskrępowana wobec mężczyzn, może nawet i coś więcej. Moim zdaniem z zachowania przypomina panienkę, którą można zaliczyć już po kilku piwach.

- Raczej po kilku kieliszkach szampana.

- Zgadza się. Pasowałaby raczej do baru w hotelu Bel Air niż do podrzędnej knajpki, ale nie zmienia to faktu, że ten kontrast jest widoczny na pierwszy rzut oka. Przynajmniej dla mnie.

- Wiesz, to samo można by powiedzieć o jej życiorysie - dodałem. - Jego pierwsza część prezentowała niczym niewyróżniającego się naukowca, podczas gdy druga wyraźnie odnosiła się do gwiazdy. Człowiek ma wrażenie, że chodzi o dwie różne osoby.

- I jeszcze jedno: może nie jestem tu autorytetem, ale wydaje mi się, że usiłowała być seksowna. Uwodzicielska. Zwróciłeś uwagę, jak spoglądała w kamerę, jak się uśmiechała? W jaki sposób siedziała? Swym zachowaniem mówiła wiele, nie otwierając ust.

- Psychologowie potrafią to robić lepiej od innych.

- Widać, że ona była w tym naprawdę dobra.

- Tu się zgadzam, ale co wynika z tego, że chciała być seksowna?

- Zastanawiam się, czy należała do osób gotowych zaangażować się w coś niebezpiecznego... Nie bujam w przestworzach?

- Masz na myśli to, że oddzielała wyraźnie różne sfery własnego życia? Starała się ich nie łączyć i utrzymywała w tajemnicy.

- A takie tajemnice z czasem mogą stać się niebezpieczne. Z drugiej strony wszystkie te nasze rozważania mogą nie mieć nic wspólnego z zabójstwem. Przecież przyszły morderca, zobaczywszy ją, powiedzmy, w telewizji, mógł wyimaginować sobie, że Bóg każe mu ją zabić. Albo to jakiś psychopata rzucający się na blondynki, a ona znalazła się akurat w nieodpowiednim miejscu w nieodpowiednim czasie. Boże broń... W porządku, jeszcze raz dziękuję za czas, jaki mi poświęciłeś. Gdyby coś jeszcze przyszło ci do głowy, będę dziś pracować do późna.

- Spróbuję wyciągnąć coś od Eda Gabelle'a na temat komisji. Zadzwonię, jeśli to będzie coś naprawdę ciekawego.

- Już jest ciekawe - stwierdził i zaklął siarczyście.

Niewiele ulic, na których popełniono morderstwo, można nazwać ładnymi. Ta jednak zdecydowanie zasługiwała na to miano.

Położona była nieopodal uniwersytetu, ocieniona wiązami, a po obu jej stronach, pośród wystrzyżonych trawników, gładkich niczym stoły bilardowe, wznosiły się wspaniałe hacjendy i kalifornijskie domy w kolonialnym stylu.

Wiązy były rozrośnięte, ogromne. Hope Devane zginęła pod jednym z nich, w odległości zaledwie jednej przecznicy od swego domu.

Ponownie popatrzyłem na to miejsce, oświetlane teraz blaskiem księżyca. Wieczorną ciszę zakłócało jedynie cykanie świerszczy i warkot przejeżdżających od czasu do czasu samochodów.

Okoliczni mieszkańcy wracali do domów. Wszyscy zapomnieli już, co zdarzyło się tu kilka miesięcy temu.

Milo zapalił cygaretkę i wypuścił kłąb dymu przez opuszczoną szybę.

Odkręciłem swoją, ani na chwilę nie odwracając wzroku od wiązu.

Powykręcany pień, gruby jak słup latarniany przy autostradzie, podtrzymywał bujne listowie. Grube gałęzie, przez które prześwitywały promienie księżyca, wyglądały jak konstrukcja lodowa. Część z nich pochylała się, dotykając ziemi.

Władze miasta już od pięciu lat nie obsadzały takich uliczek drzewami, tłumacząc się spadkiem przychodów z podatków. Według najbardziej prawdopodobnej wersji zdarzeń morderca ukrył się wśród gałęzi, chociaż mogły ją potwierdzić jedynie ślady rowerowych kół znalezione nieopodal.

Upłynęły trzy miesiące, a mimo to nadal zamiast konkretów pozostały tylko tego rodzaju teorie.

Ford Milo stał między dwoma mercedesami, które na szybach miały nalepki z pozwoleniem na stałe parkowanie w tym miejscu.

Po dokonaniu morderstwa miasto obiecało przyciąć dolne gałęzie wiązów, ale skończyło się na deklaracjach.

Milo opowiedział mi o tym z wyraźną goryczą w głosie, psiocząc przy okazji na polityków, ale przede wszystkim na samą sprawę, która ciągnęła się już tak długo, nie rokując nadziei na rozwiązanie.

- Od tamtego czasu żadnego postępu. Przydałoby się coś nowego.

- Wszystko co nowe jest jak fast food - odparłem. - Szybko, tłusto i prawie natychmiast się o tym zapomina.

- Jesteś cyniczny.

- Cecha zawodowa: dążenie do nawiązania kontaktu z pacjentem.

Roześmiał się. Po chwili zmarszczył jednak brwi, odgarnął włosy z czoła i wypuścił kilka kółek dymu.

Ruszył, lecz zatrzymał się zaraz za przecznicą.

- To jej dom. - Wskazał jedną z budowli w stylu kolonialnym - niewielki, lecz widać, że utrzymany w idealnym stanie. Biały fronton, cztery kolumny, ciemne okiennice, lśniące okucia drzwi. Prowadząca do nich kamienna ścieżka. Drewniana brama na podjeździe.

Z dwóch okien przez zaciągnięte zasłony sączyło się słabe światło.

- W domu jest mąż? - zapytałem.

- Volvo na podjeździe należy do niego.

Jasne kombi.

- Prawie nie wychodzi z domu - dodał Milo.

- Wciąż ją opłakuje?

Wzruszył ramionami.

- Ona miała małego, czerwonego mustanga. Była sporo młodsza.

- Dużo?

- Piętnaście lat.

- Dlaczego tak się nim interesujesz?

- Z powodu jego zachowania podczas rozmowy ze mną.

- Był zdenerwowany?

- Nie, ale przejawiał wyraźny brak chęci do pomocy. Paz i Fellows też doszli do takiego wniosku. Chociaż właściwie ich dokonania nie mają dla nas istotnego znaczenia.

- Cóż, w takich sprawach mąż powinien być pierwszym podejrzanym - uznałem. - Chociaż zadźganie jej na ulicy nie jest typowe dla współmałżonka.

- Masz rację. - Przetarł powieki. - Powinien załatwić ją w sypialni. Ale i takie rzeczy się zdarzają. - Obracał cygaretkę w palcach. - Wystarczy pożyć odpowiednio długo.

- W którym miejscu znaleziono ślady opon rowerowych?

- W kierunku północnym od ciała, ale nie przesadzałbym w ocenach tego tropu. Chłopaki z laboratorium mówią, że czas ich powstania da się określić z dokładnością nie większą niż dziesięć dni. To mógł być jakiś dzieciak z sąsiedztwa, student, ktoś jeżdżący dla sportu... każdy. A nikt z sąsiedztwa nie zwrócił uwagi na niezwykłego rowerzystę. Ustaliłem to, gdy przeprowadzałem rozmowy z okolicznymi mieszkańcami.

- Co to znaczy niezwykły rowerzysta?

- Ktoś, kto nie pasuje do tej okolicy.

- Kolorowy?

- Na przykład.

- W takiej spokojnej i cichej części miasta aż dziwne, że nikt nie zauważył ani nie usłyszał niczego o jedenastej wieczorem - stwierdziłem.

- Koroner orzekł, że mogła wcale nie wzywać pomocy. Żadnych obrażeń powstałych wskutek walki, więc zapewne nie doszło do szamotaniny.

- Zgadza się.

Już wcześniej zapoznałem się z wynikami sekcji. Przeczytałem wszystkie związane ze sprawą dokumenty, poczynając od wstępnego raportu pary prowadzących ją wcześniej detektywów, a kończąc na nagranej relacji patologa i fotograficznej dokumentacji miejsca zdarzenia. Jak wiele takich zdjęć oglądałem już na przestrzeni lat? Ale nigdy nie sprawiało mi to przyjemności.

- Żadnych krzyków... Czyżby dlatego, że pierwszy cios zadano w serce? - zapytałem.

- Koroner stwierdził, że mogło to spowodować natychmiastowe zatrzymanie akcji serca.

Pstryknął swymi grubymi palcami, po czym przesunął nimi po twarzy, jakby ją mył. Jego niewyraźny profil przypominał potężnego morsa.

Zaciągnął się głęboko. Wróciłem myślami do fotografii sporządzonych przed sekcją zwłok. Białe jak kreda ciało Hope Devane w ostrym świetle lamp. Trzy głębokie rany w zbliżeniach: pierś, krocze i plecy, tuż nad lewą nerką.

Przeprowadzający sekcję był zdania, iż ofiara została zaskoczona i błyskawicznie obezwładniona ciosem, który sięgnął serca, po czym trafiona nieco powyżej pochwy, aż wreszcie, gdy już leżała twarzą do ziemi, ugodzona w plecy.

- Wyobrażasz sobie, że zrobił to jej mąż - mruknąłem. - Wiem, widziałeś gorsze rzeczy, ale to wygląda na działanie ze szczególną premedytacją.

- Mąż jest intelektualistą, prawda? Mózgowcem. - Dym wydostawał się przez uchylone okno i natychmiast rozpływał w powietrzu. - Mówiąc szczerze, Alex, chciałbym, żeby sprawcą był właśnie Seacrest, a motywem zazdrość. Bo jeśli to nie on, mamy tu do czynienia z jakimś fantomem.

- Rzeczywiście jest zbyt wielu potencjalnych podejrzanych.

- Mnóstwo ludzi mogło jej nienawidzić.