Kim jest Jezus - Opracowanie zbiorowe

Ks. Mi­chał Hel­ler:Naj­więk­szy pa­ra­doks hi­sto­rii

Po­tężny Rzym ce­za­rów i cała mą­drość grec­kiej fi­lo­zo­fii ule­gły na­uce cie­śli z Na­za­retu. To fakt nie­zro­zu­miały dla wszyst­kich prób roz­ma­itych ludz­kich wy­ja­śnień.

Uro­dziło się kie­dyś na ziemi dziecko. Chło­piec rósł i męż­niał. A po­tem za­czął za­ra­biać na ży­cie jako rze­mieśl­nik. Któ­re­goś dnia po­rzu­cił jed­nak warsz­tat i zo­stał wę­drow­nym na­uczy­cie­lem. Wi­docz­nie lo­kal­nym wła­dzom nie spodo­bało się jego na­ucza­nie, bo nie­for­tun­nego na­uczy­ciela aresz­to­wano i ska­zano na śmierć. Nie pierw­szy to raz i nie ostatni nie­spra­wie­dliwy wy­rok zo­stał wy­dany na na­szej pla­ne­cie. Sę­dziom Je­zusa wy­da­wało się, że pro­blem zo­stał za­ła­twiony raz na za­wsze. Ot, kilka ko­biet pod krzy­żem, je­den zdrajca, je­de­na­stu de­zer­te­rów, to wszystko, co po­zo­stało po am­bit­nych za­mie­rze­niach.

Ale mi­jają nie­spełna dwa mie­siące i przed na­szymi oczyma roz­ta­cza się zu­peł­nie inny ob­raz. Człon­ko­wie daw­nej dwu­nastki stop­niowo po szoku do­cho­dzą do sie­bie. Wo­kół nich sku­piają się co­raz bar­dziej liczni sym­pa­tycy. W umy­słach uczniów roz­bły­ska świa­tło, które po­zwala im zro­zu­mieć to, czego przed­tem w ża­den spo­sób nie mo­gli po­jąć. Z tru­dem kie­dyś roz­dmu­chi­wany przez Je­zusa pło­myk wy­bu­cha te­raz ży­wio­łowo. Wy­bu­cha i ogar­nia nie tylko Pa­le­stynę, ale wkrótce całe rzym­skie ce­sar­stwo, roz­sa­dza jego gra­nice i prze­nika do są­sied­nich lu­dów. Czego nie zdo­łał do­ko­nać mistrz, do­ko­nali jego ucznio­wie. Bo i ziarno mu­siało ob­umrzeć, żeby mo­gło wy­dać plon.

Co to za na­uka, która pod­biła świat? Oto w wiel­kim skró­cie treść pier­wot­nej, apo­stol­skiej ka­te­chezy: Je­zus, któ­re­go­ście za­bili, po­wstał z mar­twych. Wi­dzie­li­śmy go i roz­ma­wia­li­śmy z nim przez 40 dni po jego śmierci. On umarł i zmar­twych­wstał dla zba­wie­nia wszyst­kich lu­dzi. Co uj­rze­li­śmy na­szymi oczami, na co pa­trzy­li­śmy i czego do­ty­kały na­sze ręce, to wam gło­simy. Jak po­tem na­pi­sze Jan, je­den z dwu­na­stu, w swoim li­ście skie­ro­wa­nym do pier­wot­nej gminy.

Czy ła­two jest uwie­rzyć w to, że Stwórca wszech­świata dał się ukrzy­żo­wać za lu­dzi? Prze­cież to sza­leń­stwo, wy­ma­gać ta­kiej wiary. A jed­nak po­tężny Rzym ce­za­rów i cała mą­drość grec­kiej fi­lo­zo­fii ule­gły na­uce cie­śli z Na­za­retu. I to po­zo­sta­nie fak­tem nie­zro­zu­mia­łym dla hi­sto­rii, dla psy­cho­lo­gii i wszyst­kich prób roz­ma­itych ludz­kich wy­ja­śnień. To po­zo­sta­nie nie­zro­zu­miałe, chyba że coś, czego na­uczał cie­śla z Na­za­retu, było prawdą. I że to on sam do­pil­no­wał, by - jak kie­dyś po­wie­dział w jed­nej ze swo­ich przy­po­wie­ści: "za­czyn wło­żony do mąki fer­men­to­wał i po­tem za­kwa­sił całe cia­sto".

Ale zwy­cię­stwo Chry­stusa nie jest do­koń­czone. Za­kwas jest już w cie­ście i działa, ale do prze­two­rze­nia po­zo­staje jesz­cze bar­dzo dużo cia­sta. Bo czło­wiek może zwy­cię­żyć Boga, może go na­wet za­bić w so­bie, ale ludz­kie zwy­cię­stwa są krót­ko­trwałe, tak jak tych, któ­rzy łu­dzili się, że jed­nym nie­spra­wie­dli­wym wy­ro­kiem roz­wią­zali sprawę pro­roka z Ga­li­lei.

I tu naj­dziw­niej­szy pa­ra­doks ca­łej tej hi­sto­rii. Prze­grana czło­wieka nie staje się jego klę­ską, bo zwy­cię­stwo Je­zusa jest osta­tecz­nie zwy­cię­stwem czło­wieka, na­szym zwy­cię­stwem. ?

KS. PROF. MI­CHAŁ HEL­LER jest ko­smo­lo­giem, fi­lo­zo­fem i teo­lo­giem. Ka­wa­ler Or­deru Orła Bia­łego, lau­reat Na­grody Tem­ple­tona przy­zna­wa­nej za po­ko­ny­wa­nie ba­rier mię­dzy na­uką a re­li­gią. Dy­rek­tor, fun­da­tor i po­my­sło­dawca Cen­trum Ko­per­nika Ba­dań In­ter­dy­scy­pli­nar­nych. Au­tor kil­ku­dzie­się­ciu ksią­żek, stały współ­pra­cow­nik "Ty­go­dnika Po­wszech­nego". Po­wyż­szy tekst jest za­pi­sem ho­mi­lii wy­gło­szo­nej przez niego w ko­ściele pw. św. Mak­sy­mi­liana w Tar­no­wie.

KIM JEST JE­ZUS

Je­zus z Na­za­retu, syn cie­śli, uzdro­wi­ciel i na­uczy­ciel, mi­styk, pro­rok, re­for­ma­tor? Je­zus Chry­stus, Me­sjasz, Syn Boży, Od­ku­pi­ciel, Pan i Zbawca? Od­wieczny, bo­ski Lo­gos, przez który wszystko zo­stało stwo­rzone, w któ­rym wszystko ist­nieje i ku któ­remu wszystko zmie­rza?

Za­ło­żył Ko­ściół, na­da­jąc mu hie­rar­chiczną struk­turę i sie­dem sa­kra­men­tów świę­tych i od­dał swoje ży­cie na ofiarę prze­bła­galną za grze­chy świata? Czy ra­czej po­my­lił się, ocze­ku­jąc ry­chłego na­dej­ścia Kró­le­stwa Bo­żego, nie zo­stał zro­zu­miany na­wet przez swo­ich naj­bliż­szych, a na sku­tek se­rii tra­gicz­nych po­my­łek zo­stał poj­many i za­bity po wąt­pli­wym praw­nie pro­ce­sie?

Zmar­twych­wstał, wnie­bo­wstą­pił i za­siadł po pra­wicy Ojca, skąd przyj­dzie są­dzić ży­wych i umar­łych? Czy po śmierci jego zwłoki wrzu­cono do ja­kie­goś zbio­ro­wego grobu, w któ­rym cho­wano ukrzy­żo­wa­nych prze­stęp­ców?

Jest zba­wi­cie­lem świata? Jest jedną z naj­waż­niej­szych - je­śli nie naj­waż­niej­szą - po­staci kul­tury Za­chodu? Funk­cjo­nuje jako fik­cyjna osoba, gra­jąca klu­czową rolę w mi­tycz­nej opo­wie­ści, ale w wielu aspek­tach sprzeczna z re­al­nym czło­wie­kiem sto­ją­cym u po­czątku tej hi­sto­rii?

Tra­dy­cja, któ­rej jest klu­czową po­sta­cią - chrze­ści­jań­stwo - jest je­dyną praw­dziwą re­li­gią? Jest fun­da­men­tem za­chod­niej cy­wi­li­za­cji? Jest gwa­ran­tem trwa­nia hie­rar­chii war­to­ści? Jest tylko jedną z wielu form du­cho­wo­ści ludz­ko­ści? Jest nie­szczę­ściem, za­kałą roz­woju, przy­czyną cier­pie­nia nie­zli­czo­nych ist­nień?

Tyle py­tań, wszyst­kie ważne, a od­po­wiedź na żadne nie jest oczy­wi­sta. Tek­sty, które mogą Pań­stwo prze­czy­tać w tym wy­da­niu spe­cjal­nym "Ty­go­dnika Po­wszech­nego", z pew­no­ścią nie prze­ko­nają wszyst­kich. Ich lek­tura po­ka­zuje jed­nak, że za­sta­na­wia­nie się nad tymi py­ta­niami i szczera roz­mowa o nich może być (jest?) fa­scy­nu­jącą du­chową przy­godą.

PIOTR SIKORA