Kawiarnia pod czerwonym zegarem - Anna Stryjewska

-
Proszę czekać

1.

Grudzień zawsze przychodził na Piotrkowską od strony okien. Najpierw pojawiały się w nich papierowe gwiazdy, śniegowe wzory, stroiki, potem w witrynach sklepów rozbłyskiwały ciepłe lampki, a w powietrzu coraz częściej pachniało ekscytacją. Miasto nabierało rozpędu, ludzie popadali w gorączkę zakupową, by na te kilka dni świąt znów się wyciszyć, zwolnić, a nawet zatrzymać. Sabina Ochojska stała w niedzielny poranek w oknie swojego mieszkania usytuowanego przy zbiegu ulic Andrzeja Struga i Piotrkowskiej, skąd rozciągał się widok nie tylko na chodnik, ale też na imponujący budynek dawnego Domu Buta i ulicę Juliana Tuwima. Spoglądając w dół na gwarny deptak, łapała się na tym, że nieustannie dostrzegała nowości. W ostatnich dniach wciąż ją coś zaskakiwało, wkroczyły nowe trendy, zmieniły się nieco ubrania, witryny sklepowe, dekoracje, wszystko wokół wydawało się świeże i takie zadziwiająco piękne. Drobny śnieg prószył, połyskując zalotnie w światłach latarni, nad Piotrkowską zawisły girlandy sztucznego świerku, gwiazdy betlejemskie, gdzieniegdzie świeciły bajkowe instalacje, zapraszając przechodniów do zatrzymania się.

Kobieta westchnęła z nostalgią do własnych myśli. Gdzie ta dawna Piotrkowska, którą spacerowała jeszcze z mężem, gdzie ta swojskość, bliskość, powtarzalność? Ale czy wtedy byłam do końca szczęśliwa? - zastanowiła się, odstawiając kubek z malinową herbatą.

Niektóre marzenia przychodzą za późno... albo tak nam się wydaje. Przez wiele lat Sabina odkładała swoje na tak zwane kiedyś. Najpierw była praca, potem kredyt, wychowanie córki, wspólne plany z Markiem. Zawsze znajdowało się coś pilniejszego, ważniejszego, rozsądniejszego. "Jeszcze zdążymy" - powtarzał do znudzenia.

Wierzyła mu, choć czasem okazywała niecierpliwość. Praca w biurze na etacie księgowej zaczynała jej coraz bardziej doskwierać. Uwierać nudą, stagnacją, rutyną. Pragnęła jakiejś odskoczni. Wiele razy rozmawiała o tym z mężem, ale on jako człowiek do bólu zorganizowany, pragmatyczny - wieloletni pracownik banku - bał się zmian. Twierdził, że lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu. "I kto przyjdzie do tej twojej kawiarni?" - ironizował, by całkowicie pogrążyć jej marzenia. "Przecież tu jest pełno lokali, na każdym rogu ktoś otwiera jakąś kawiarnię" - utwierdzał ją w przekonaniu, że nie warto ryzykować. I coś w tym było, chociaż to coś kłóciło się z jej wewnętrznym przekonaniem. Wiele razy Sabina buntowała się, czego następstwem były co najwyżej ciche dni. Ona nie rozumiała Marka, on nie rozumiał jej. "Jeszcze zdążymy" - powtarzał do znudzenia. Aż któregoś dnia okazało się, że on już nie zdąży. Zachorował. Zaczęło się niewinnie od rutynowych badań. Podwyższone CRP, a potem ta straszna diagnoza - złośliwy nowotwór trzustki z przerzutami. Walka trwała niecały rok. I przez ten rok zapomniała o swoich marzeniach, każdą chwilę poświęcając Markowi.

Od śmierci ukochanego minęło już pięć lat. Dziś potrafiła myśleć o mężu nie tylko z tkliwością, ale i z uśmiechem, choć wciąż zdarzały się poranki, kiedy odruchowo odwracała głowę w stronę pustej połowy łóżka. Podobno człowiek przyzwyczaja się do wszystkiego. Ona jednak nie była pewna, czy można przyzwyczaić się do nieobecności i samotności. Raczej uczyła się żyć z nimi obok.

Jej ukochana córka, Wiktoria, od dawna mieszkała za granicą. Najpierw wyjechała na studia, później otrzymała atrakcyjną ofertę pracy w dużej korporacji. A potem... zakochała się. Wnuczka urodziła się już tam. Matka z córką rozmawiały ze sobą często, czasem nawet codziennie, ale ekran telefonu nie pachnie kawą, a ukochanych bliskich nie da się przytulić przez kamerę. Sabina tęskniła za nimi nieustannie... Niedawno uświadomiła sobie, że jej wnuczka Zosia ukończyła już sześć lat. Jak ten czas leci! To dziwne uczucie. Człowiek cieszy się szczęściem swojego dziecka, a jednocześnie coraz wyraźniej słyszy ciszę we własnym domu.

Ochojscy od lat mieszkali przy Piotrkowskiej, w starej kamienicy, pamiętającej jeszcze czasy fabrykantów, kiedy po nierównym bruku podskakiwały dorożki, latarnie były na gaz, a codziennemu rytmowi towarzyszyły nawoływania woźnicy i stukot końskich kopyt. Sabina lubiła ten widok. O każdej porze roku ulica opowiadała inną historię. Wiosna pachniała świeżością zieleni, latem rozgrzanym asfaltem, jesienią deszczem i kałużami, a zimą grzanym winem. Kiermasze, festyny, jubileusze, targi książki... Tłumy ludzi.

Tego dnia spadł pierwszy śnieg. Jak uroczo - pomyślała Sabina, wciąż patrząc przez szybę. Nie mogła się już doczekać chwili, w której zacznie dekorować swoją kawiarnię. Postanowiła, że musi to zrobić jak najprędzej.

Spojrzała na wlot ulicy po przeciwległej stronie, gdzie nieco dalej, przy Alei Leona Schillera, mieściła się jej wymarzona cukiernia z zegarem. Kupiła go kiedyś z mężem na pchlim targu i już wtedy wiedziała, że kiedy spełni się jej marzenie o otwarciu kawiarni, ten zegar będzie znakiem rozpoznawczym lokalu. Będzie mówił, że czas w tym miejscu się zatrzymał, i zapraszał wszystkich do wejścia.

Kawiarni nie zdążyli otworzyć wspólnie, ale mimo wielu przeciwności - przed dwoma laty Sabina przekręciła klucz w drzwiach niewielkiego lokalu, właśnie w tym miejscu, nieco oddalonym od gwaru, ale będącym częścią kwartału, która w ostatnim czasie przeszła gruntowną rewitalizację. Kilka miesięcy wcześniej koleżanka przekazała jej informację o przetargach organizowanych przez Urząd Miasta. Odtąd zaczęła wchodzić na stronę urzędu, śledzić wszystkie ogłoszenia i szukać odpowiedniej oferty. Aż znalazła. Okazało się, że do licytacji tego dnia przystąpiło zaledwie kilka osób, a tylko ona była zainteresowana konkretnie tym lokalem, dlatego stawka czynszu okazała się bardzo niska. Wprawdzie czekał ją generalny remont, ale dla Sabiny nie stanowiło to problemu. Chciała stworzyć coś od podstaw, coś, co będzie tylko jej.

I wreszcie miała swoją kawiarnię, spełniło się jej największe marzenie. Nad wejściem zawisł prosty szyld: Kawiarnia pod Czerwonym Zegarem. Kobieta nie chciała stworzyć modnego miejsca, gdzie ludzie wpadają po kawę w papierowym kubku i znikają po dwóch minutach. Marzyła o przestrzeni, w której czas zwalnia, gdzie nikt nikogo nie pogania, gdzie można usiąść przy oknie z książką, napisać list, poczekać na kogoś albo po prostu pobyć samemu.

Lubiła myśleć, że każda kawiarnia ma swoje serce i bynajmniej nie są nim ekspres do kawy ani pachnące ciasta. Sercem są ludzie - ich rozmowy, śmiech, milczenie, smutek, historie rozsnute pomiędzy filiżankami. Miała nadzieję, że jej cukiernia będzie właśnie takim miejscem.

Jej rozmyślania przerwał dźwięk telefonu, a właściwie cudowne takty walca, które ustawiła, by móc cieszyć ucho muzyką. Wstała niechętnie i ruszyła do fotela, przy którym na blacie okrągłego stolika leżał aparat. Spojrzała na wyświetlacz. Numer nieznany.

- Kawiarnia pod Czerwonym Zegarem, słucham? - Pacnęła się w głowę. Znów się zapędziła. Przecież była w domu, a nie w pracy. Ale po drugiej stronie panowała cisza. - Słucham? - powtórzyła zniecierpliwiona.

- Wiktoria...? - odezwał się niepewnie niski, chrapliwy głos.

Poruszyła się niespokojnie, jednocześnie poczuła się zmieszana. To imię było jej bardzo bliskie, ale przecież któż mógł dzwonić do jej córki?

- Przykro mi, ale to... chyba pomyłka.

Ktoś po drugiej stronie westchnął cicho, z rezygnacją.

- Znowu pomyliłem numer - odezwał się ze smutkiem.

- Cóż... to się zdarza - rzuciła niecierpliwie. Chciała już zakończyć tę rozmowę.

- Planowałem zadzwonić do córki. Nie znam numeru komórki, więc próbowałem na stacjonarny...

Ktoś po drugiej stronie urwał i zamilkł. W tym momencie powinna się rozłączyć, ale nie zrobiła tego. Chrząknęła niepewnie. Coś zatrzymało ją przy telefonie. Samotność rozpoznaje samotność szybciej niż cokolwiek innego.

- Dawno się nie widzieliście? - zapytała, choć przecież to nie była jej sprawa.

Po drugiej stronie znów zapadła cisza.

- Dziesięć lat.

Zabrakło jej słów.

- Przepraszam... Nie powinienem pani tym obarczać - ciągnął mężczyzna. - Okazało się, że przez swoją nieuwagę zabrałem pani kilka cennych minut.

Chrząknęła ponownie. Po raz pierwszy od bardzo dawna poczuła, że nic nie dzieje się przez przypadek.

- Nie, nic się nie stało - powiedziała zgodnie z prawdą, nabierając głęboki haust powietrza. Praca w kawiarni i przebywanie z ludźmi wiele ją nauczyło. Potrafiła milczeć, kiedy było trzeba, albo odezwać się, gdy wymagała tego sytuacja. Wcześniej nie wiedziała, że do jej lokalu zaczną trafiać ludzie z życiorysem cięższym od walizek. Przychodzili, zostawiając przy stoliku i filiżance kawy swoje smutki, radości, rozczarowania, tęsknoty... A ona była świadkiem tych historii, czy tego chciała, czy nie, i nie byłaby sobą, gdyby nie pragnęła pomóc. Ale przecież nie zawsze da się pomóc.

- Do widzenia pani! - Usłyszała.

- Do widzenia panu! - odparła. - Mam też nadzieję, że następnym razem wybierze pan właściwy numer. - Chrząknęła znacząco i dodała ciszej: - I córka panu wybaczy...

- Dziękuję. - Usłyszała zdławiony głos, po czym nastała pauza.

Odłożyła słuchawkę, nie mając pojęcia, co ze sobą zrobić. Poszła do kuchni, otworzyła lodówkę i na powrót ją zamknęła. Ten telefon, nie wiedzieć czemu, wytrącił ją z równowagi. Sama miała córkę, wprawdzie daleko, ale niewyobrażalnym było, aby nie słyszały się tak długo. Dzwoniły do siebie niemalże codziennie, a ich rozmowy stały się w pewnym sensie nie tylko rytuałem, ale wręcz powinnością wynikającą z wewnętrznej potrzeby.

- Dziesięć lat... - zamruczała, wracając do pokoju i upijając po drodze kolejny łyk herbaty. - Jak do tego doszło?

Chwyciła pilot, chcąc włączyć telewizor, gdy telefon zagrał ponownie.

Pomyślała, że to Wiktoria, dlatego nawet nie spojrzała na wyświetlacz.

- Przepraszam... - Usłyszała tymczasem ten sam niepewny, trochę zachrypnięty głos. - Czy to znowu pani?

Uniosła kącik ust.

- Wygląda na to, że tak. Przepraszam, że to znowu ja. - Ucięła z lekką irytacją.

- No to rzeczywiście pomyliłem numer. - Mężczyzna westchnął z rezygnacją. - Chyba powinienem w końcu zamówić nowe okulary.

- Albo większe cyfry w telefonie - wycedziła złośliwie i natychmiast pożałowała swoich słów.

Roześmiał się cicho, ale był to śmiech człowieka przesiąkniętego samotnością i monotonią codziennych dni. Przynajmniej tak jej się w tym momencie wydawało.

- To też nie byłby zły pomysł - stwierdził po krótkiej chwili. - Już nie pamiętam, kiedy wymieniałem okulary.

- Udało się dodzwonić do córki? - zapytała, choć przecież wiedziała, że nie. Chciała przerwać niezręczną ciszę w słuchawce.

- Niestety, nie.

- Dlaczego?

Przełknął głośno ślinę.

- Bo nagle pomyślałem, że chyba nie jestem gotowy.

Nie zareagowała. Czasem cisza jest lepsza od najwłaściwszych słów.

- Wie pani... - odezwał się po chwili. - Dziesięć lat to kawał czasu. Człowiek układa sobie w głowie setki rozmów. A potem przychodzi moment, żeby zadzwonić... i okazuje się, że nie wie, od czego zacząć.

- Może zwyczajnie, od "dzień dobry"...?

- To byłoby chyba najrozsądniejsze. - Zaśmiał się gorzko.

- A później? - zapytała.

- Później pewnie powiedziałbym, że tęskniłem... - dodał i się zawahał. - Tylko nie wiem, czy po tylu latach wolno jeszcze używać tego określenia.

Przeniosła się na szeroki parapet wyłożony kolorowymi poduchami i trzymając słuchawkę przy uchu, patrzyła przez okno na wirujące płatki śniegu.

- Myślę, że na tęsknotę nikt jeszcze nie wymyślił terminu ważności - odezwała się po chwili.

Po drugiej stronie zrobiło się bardzo cicho, usłyszała tylko jego przyspieszony oddech.

- Ładnie to pani powiedziała.

- Dziękuję, sama też czasem tęsknię.

- Za córką?

- Tak.

- Daleko mieszka?

- Za granicą. Dokładnie w Kopenhadze.

- A moja... całkiem niedaleko. I to jest najgorsze. Mieszka w sąsiedniej miejscowości, czasem zastanawiam się, czy gdybym ją minął na ulicy, jeszcze bym ją rozpoznał.

- Na pewno. Sądzę, że serce panu podpowie.

W tym momencie usłyszała, jak przełknął ślinę.

- Przepraszam - odezwał się po chwili. - Nawet się nie przedstawiłem. Jestem Henryk, Henryk Białecki.

- Sabina Ochojska.

- Miło mi panią poznać, pani Sabino.

- Mnie pana również, panie Henryku - odparła zgodnie z prawdą. - Wiemy już o sobie coraz więcej - zażartowała. - Ja już nawet pamiętam z pierwszego pana telefonu, że pana córka ma na imię Wiktoria.

- To prawda. A pani córka?

- Również Wiktoria.

- Niesamowite! - jęknął głos po drugiej stronie. - Wie pani, to chyba najdziwniejsza rozmowa telefoniczna w moim życiu.

- U mnie też jest wysoko w rankingu.

Zaśmiali się jednocześnie. Po raz pierwszy od wielu miesięcy rozmawiała z kimś zupełnie obcym, ale jednocześnie nie mogła pozbyć się uczucia, że znają się od lat.

- A gdzie się dodzwoniłem? Kawiarnia pod Czerwonym Zegarem brzmi bardzo intrygująco.

- Dodzwonił się pan do Łodzi, panie Henryku, a ja po prostu z rozpędu powiedziałam nazwę swojej kawiarni. Za długo w niej przebywam, cóż... zwichnięcie zawodowe.

- Rozumiem, że prowadzi pani kawiarnię?

- Tak, od dwóch lat. Właściwie to spełniam swoje wielkie marzenie.

- To znaczy?

- Kiedy jeszcze żył mąż, nie chciał słyszeć o kawiarni... Po jego śmierci... - Zamilkła na chwilę, a potem żachnęła się: - Ale właściwie dlaczego ja panu o tym mówię?

- Bo jestem obcy?

- Chyba tak... - przyznała bez namysłu.

- W takim razie zazdroszczę.

- Czego?

- Odwagi.

Pokręciła głową, choć przecież nie mógł tego zobaczyć.

- To nie odwaga.

- A co?

Zerknęła na zdjęcie swojego męża stojące w ramce na komodzie.

- Chyba doszłam do wieku, w którym bardziej boję się niespełnionych marzeń niż zmian.

Przez chwilę nic nie mówił, ale ona przez telefon wyczuwała jakieś niesamowite wibracje, zupełnie jakby słyszała jego myśli.

- Wie pani...

- Tak?

- Chciałbym się kiedyś napić kawy w tej kawiarni.

Uśmiechnęła się.

- W takim razie zapraszam.

- Dziękuję, choć to kawał drogi.

- Dobra kawa jest podobno warta każdej podróży.

- A jeśli okaże się niedobra?

- To dostanie pan drugą, na koszt właścicielki.

Roześmiał się jeszcze głośniej, a potem rzucił rozbawiony:

- Umowa stoi.

Kiedy się rozłączyli, Sabina jeszcze przez chwilę trzymała telefon w dłoni. Nie wiedziała, czy kiedykolwiek usłyszy jeszcze pana Henryka, ale na dnie duszy czuła dziwny spokój. Gdzieś z tyłu głowy snuła się myśl, że ich drogi jeszcze się kiedyś skrzyżują i pewnego dnia mężczyzna usiądzie przy jednym ze stolików i powie: "Wie pani, pani Sabino... dobrze, że wtedy pomyliłem tę jedną cyfrę".

- Głupia jestem! - zganiła półgłosem samą siebie. - Przecież nawet nie wiem, kto to jest.

A jednak przez resztę dnia nie potrafiła zapomnieć o tym dziwnym połączeniu.

2.

Poranek powitał Sabinę mrozem, takim, który szczypie w policzki i maluje na szybach cienkie wzory i urocze liście paproci. Kiedy wyszła z bramy kamienicy przy Piotrkowskiej, ubity śnieg skrzypiał pod butami, a niebo miało kolor rozlanego mleka. Miasto dopiero się budziło, kaszląc odpalanymi silnikami aut, pojedynczymi trzaskami, szczekaniem wyprowadzanych na spacer psów i nawoływaniami ich właścicieli. Echo głosów odbijało się po chodniku i ginęło po drugiej stronie ulicy. Z piekarni na rogu snuł się zapach świeżego pieczywa, od Alei Kościuszki dochodził zgrzyt hamujących tramwajów. Nieliczni przechodnie, których mijała po drodze, szczelniej otulali szyje szalikami. Nie musiała tak wcześnie wychodzić z domu, kawiarnię otwierała dopiero o dziesiątej. A jednak nigdzie indziej nie czuła się tak dobrze. Poza tym, jak to przed świętami - czekało na nią mnóstwo niedokończonych spraw. Tego dnia miała też przyjść do pomocy Patrycja - młoda studentka, którą zatrudniła na połowę etatu i musiała teraz przeszkolić. Ta dziewczyna była nadzieją, że i Ochojska będzie miała troszkę więcej czasu dla siebie.

Przez chwilę stała przed drzwiami swojej kawiarni, która na ten moment zastygła w uroczystym bezruchu. Czerwone okiennice były zaryglowane, a zielone drzwi ozdobione wiankiem z jemioły zamknięte na głucho. Na szyldzie, który zamontowano zaledwie dwa lata wcześniej, złote litery odbijały blade światło poranka. Sabina uniosła wzrok, gdzie nad wejściem wisiał on - stary, okrągły zegar z mosiężną ramą i czerwonym cyferblatem. Przypominał dworcowy relikt i zapewne pamiętał czasy, kiedy ludzie częściej patrzyli sobie w oczy niż w telefony. Zakochała się w nim od pierwszego wejrzenia. Już wtedy wiedziała, że będzie stanowił ważny element w jej życiu. I to właśnie powiedziała do męża podczas jednego z ich wspólnych wypadów na pchli targ na bałuckim rynku. Byli tam każdej soboty bez względu na pogodę, a po zakupie owoców i warzyw i załadowaniu ich do bagażnika samochodu wracali w to wyjątkowe miejsce, aby poszperać wśród staroci. Mąż - w poszukiwaniu płyt winylowych, ona - w nadziei, że trafi na coś wyjątkowego z tak zwaną duszą. I właśnie to był jej szczęśliwy dzień. Trafiła. Trzymając w rękach zdobycz, powiedziała wówczas do męża: "Wyobraź sobie naszą kawiarnię... Ktoś idzie ulicą, spogląda na ten zegar, wybiera numer w telefonie i pyta: Spotkamy się dziś pod czerwonym zegarem?". On popatrzył wtedy na nią z pobłażaniem i nic nie powiedział, a ona, nie przejmując się jego sceptycyzmem, nie przestawała marzyć. Wówczas jeszcze nie wiedziała, że za tym zegarem będzie się kryła taka piękna historia - jej historia.

Przesunęła dłonią po zimnym kluczu i przekręciła go w zamku, dzwoneczek nad drzwiami odezwał się radośnie. Zupełnie jakby ucieszył się na jej widok i zawołał na powitanie: witaj, nareszcie jesteś!

W środku było jeszcze chłodno. Zdjęła rękawiczki, przetarła zmarznięte dłonie, następnie zapaliła światła i przez chwilę po prostu stała, rozglądając się wokół. To miejsce nie przypominało modnych kawiarni z katalogów. I całe szczęście, nie chciała idealnych kompletów mebli, nie chciała krzeseł ustawionych pod linijkę czy seryjnych zdjęć na ścianie i współczesnych gadżetów. Lubiła rzeczy, które miały swoją historię, stąd też w wystroju znalazły się stary regał na książki, grająca szafa, okrągłe stoliki, koronkowe obrusy, sofy, fotele, krzesła z dawnej epoki, bibeloty, porcelana, lalki i pianino... Każdy stolik był inny, jeden miał toczone nogi i blat z ciemnego dębu, drugi pamiętał chyba lata sześćdziesiąte i nosił ślady po gorących filiżankach, przy innym stały dwa gięte krzesła, przy kolejnym miękki fotel obity zielonym aksamitem i zwykłe drewniane siedzisko z wysokim oparciem. Pośrodku sali ustawiła dużą gobelinową sofę, a na niej poduszki z miękkiego weluru w odcieniach czerwieni i zieleni. Przesunęła do niej ławę z rzeźbionymi rogami, na której leżał wyszywany ręcznie bieżnik. Obok stała wysoka lampa z ogromnym lnianym abażurem przewiązanym miodową szarfą.

To miejsce miało charakter, bo jeśli ktoś miał ochotę na szczególną intymność, mógł się zaszyć w bardziej zacisznych zakątkach. W wysokich oknach zawisły bordowe zasłony wykończone frędzlami, na stolikach położyła koronkowe serwetki znalezione na targu staroci, przy ścianie stał przedwojenny, rzeźbiony kredens. Miał przeszklone drzwiczki, za którymi błyszczała porcelana. Żadna filiżanka nie była taka sama, jedna miała złoty rant, inna drobne niezapominajki, jeszcze inna urocze różyczki. Kiedyś ktoś powiedział Sabinie, że powinna kupić cały komplet. Nie kupiła. Zbierała te filiżanki latami, z myślą o tym, że kiedyś zajmą miejsce takie jak to. Ludzie przecież nie są jednakowi, więc dlaczego filiżanki miałyby być?

W kącie, na tle ogromnego płótna przedstawiającego martwą naturę, stało stare pianino. Ochojska nie umiała na nim grać, ale od samego początku liczyła na to, że kiedyś znajdzie się ktoś, kto usiądzie i na nim zagra. Nie miała co do tego żadnych wątpliwości. I tak się stało. Z czasem pianino okazało się głównym punktem wieczornego programu. Niektórzy przychodzili tutaj, by zagrać albo dać upust swojej melancholii. Inni zaś posłuchać i zatopić się w marzeniach.

Na parapetach położyła świerkowe gałązki przewiązane lnianym sznurkiem, między nimi leżały suszone plasterki pomarańczy, szyszki i laski cynamonu. Wieczorem miały zapłonąć maleńkie lampki ukryte w lampionach otoczonych tą subtelną dekoracją. Z drugiej strony - nie chciała przesadzić z dekoracjami, święta miały być obecne, ale nie nachalne.

Przeszła za ladę i włączyła ekspres, który zamruczał swojsko i cicho. W tym momencie ten dźwięk wydał jej się najpiękniejszym dźwiękiem świata, który po chwili przerodził się w aromat świeżo mielonych ziaren. Sabina zamknęła z rozmarzeniem oczy.

- No dobrze, Marku - szepnęła. - Czy tego chcesz, czy nie, zaraz zaczynamy.

Dokładnie w tym samym momencie dzwoneczek nad drzwiami zadźwięczał. Odwróciła się.

W progu stał mężczyzna około trzydziestki, w puchowej kurtce i zmechaconej czapce. W jednej ręce trzymał karton, w drugiej elektroniczny terminal.

- Dostawa dla pani Sabiny. - Postawił pudło na ladzie.

- Ach, nareszcie przyszła ta kawa! Klienci bardzo ją lubią! - rzuciła, zerkając na karton. - Przyjechała z niewielkiej palarni pod Wrocławiem. Traktują tam ziarna jak skarb.

- W takim razie proszę pokwitować - oznajmił kurier. - Lecę dalej! Wie pani, jak to jest przed samymi świętami. Zamówień po same pachy!

- Wiem, wiem... - przytaknęła i podpisała elektronicznie dokument. - A pan? Gdzie pan spędza święta?

Wzruszył ramionami.

- Pewnie w domu, z rodziną. Jak co roku.

- Czyli tak jak powinno być. - Obdarzyła uśmiechem mężczyznę, który schował urządzenie do torby, a następnie pomógł jej ustawić worki z kawą na zapleczu.

- Za każdym razem kiedy tu wpadam, dostrzegam coś nowego - stwierdził kurier, rozglądając się dookoła. - Ładne miejsce tu pani urządziła, takie klimatyczne.

- Dziękuję.

- Pamiętam ten bałagan, kiedy trafiłem tu pierwszy raz. A teraz... - Urwał, starając się dobrać odpowiednie słowa. - Aż chce się usiąść i rozgościć.

- W takim razie... zapraszam po pracy. Pierwsza kawa gratis.

- Zajrzę do pani z wielką przyjemnością - oświadczył z zadowoleniem. - Jak tylko się obrobię. Przyjdę z żoną. Na pewno się ucieszy, gdy ją wyciągnę z domu. Jest taka zapracowana.

- Zapraszam - powtórzyła ciepło.

Ledwie za kurierem zamknęły się drzwi, dzwonek znów się dźwięcznie rozkołysał. Tym razem weszła pani Basia Kowalska. Niska, pulchna kobieta z policzkami zaróżowionymi od zimna. W rękach trzymała dwa wielkie pudła.

- Ostrożnie! - zawołała już od progu. - Sernik jeszcze gorący, dopiero wyszedł z piekarnika.

Sabina pobiegła jej pomóc.

- Jak pachnie! - zachwyciła się, uniósłszy wieczko.

- Oj, tak - przyznała kobieta bez odrobiny skromności. - To wyjątkowe ciasto, z sekretnego przepisu mojej babki, krążącego w naszej rodzinie od pokoleń. Moja babcia lubiła powtarzać, że największa tajemnica dobrego ciasta polega na tym, aby piec je dla kogoś, kogo się lubi.

Sabina spojrzała na nią z uśmiechem i tylko przytaknęła. Wiedziała, że pani Basia w swoje wypieki wkłada całe serce. I to stanowiło największą gwarancję na sukces.

W kredensie czekały już szklane patery, które Ochojska wyjęła z pietyzmem. Każda z nich miała przecież swoją historię. Jedną kupiła na pchlim targu, drugą wylicytowała na Allegro, trzecia została po rodzicach, a czwartą dostała od córki w prezencie urodzinowym. Kilka minut później pyszniły się na nich sernik, szarlotka i pachnące cynamonem drożdżówki.

- A makowiec?

- Makowiec dowiozę jutro - oznajmiła pani Basia, odkładając pudła. - Musiałam namoczyć mak. Po prostu nie zdążyłam.

- Rozumiem - przytaknęła Sabina. - Moi goście będą czekali na makowiec pani Basi, ale cóż... na dobre rzeczy warto czekać. W takim razie... może rozliczymy się przy filiżance kawy? - zaproponowała.

- Tej przepysznej kawy? - upewniła się kobieta.

Ochojska na potwierdzenie skinęła głową.

- No to grzechem byłoby odmówić - zgodziła się tamta, prychając z zadowoleniem.

Kowalska usiadła na wysokim taborecie przy ladzie, a Sabina z radością zrobiła jej ulubione cappuccino z serduszkiem cynamonu na wierzchu.

- Idealna - stwierdziła kobieta, próbując pierwszy łyk. - Nie dziwię się, że ludzie tu przychodzą specjalnie dla tego napoju. Choć... przy samej ulicy byłaby pani bardziej widoczna - dodała po namyśle.

- Tutaj też jestem. Zresztą mam nadzieję, że przychodzą tu nie tylko dla tej kawy - odparła z lekkim przekąsem.

- Nie, broń Boże! Żeby to głupio nie zabrzmiało, po prostu dla tego miejsca - poprawiła się.

- I dla pysznego ciasta pani Basi - oznajmiła wesoło Sabina, a potem dodała: - Woli pani przelew czy gotówkę?

- Jeśli można, to gotówkę. Jestem kobietą starej daty, pieniądze wolę mieć w portfelu. Wtedy czuję, że coś zarobiłam. Nie rozumiem tej dzisiejszej młodzieży - żachnęła się - przyłożą telefon do terminala i już. Jak to można nad wszystkim stracić kontrolę...

- Ano można - zgodziła się. - Ale co zrobić, takie czasy.

- A tak... Po drodze zajrzę na ryneczek i kupię twaróg - ożywiła się pani Basia, zmieniwszy temat. - Mam tam znajomą handlarkę. Zawsze trzyma dla mnie świeżutki biały ser.

Nie zdążyła odpowiedzieć, bo dzwoneczek zabrzmiał po raz trzeci. Do środka weszła młoda dziewczyna z plecakiem. Rozejrzała się niepewnie dookoła.

- Można? Nie jest jeszcze za wcześnie?

- Ależ oczywiście, zapraszam!

- Szukam miejsca, gdzie mogłabym trochę popracować. Biblioteka jest jeszcze zamknięta, a ja muszę dokończyć pracę.

- Rozumiem, proszę wybrać sobie stolik. Jest kilka minut przed otwarciem, więc wszystkie są jeszcze wolne.

Przybyła wybrała ten najdalszy, przy oknie. Zdjęła płaszcz, odwiesiła na stojącym w kącie pomieszczenia wieszaku, następnie wyjęła laptop, notatki i gruby podręcznik.

- Co podać? - zapytała Sabina, pochylając się nad gościem.

- Małą czarną. I... jeśli można... szklankę wody. Chciałabym posiedzieć tutaj trochę dłużej.

- Mam nadzieję, że bardzo długo - powiedziała Sabina, czym wywołała zaskoczenie na twarzy dziewczyny.

- Naprawdę? Nie będę przeszkadzać?

- Po to otworzyłam tę kawiarnię. Nie po to, żeby ludzi poganiać.

Dziewczyna odetchnęła z ulgą. Sabina zauważyła, że była ładna i bardzo skromnie ubrana. Kilka minut później pisała coś w skupieniu, od czasu do czasu unosząc filiżankę do ust. Ochojska patrzyła na nią i pomyślała, że właśnie tak wyobrażała sobie to miejsce. Pełne spokoju, ciepła i dobrej energii.

Za oknem nadal padał śnieg. Powoli i cicho, jakby ktoś rozsypywał nad Łodzią garści cukru pudru. Pani Basia podziękowała za kawę, zabrała swoje honorarium i wyszła. Dzwoneczek zaśpiewał za jej plecami, tymczasem Sabina pomyślała sobie, że może marzenie o kawiarni nie spełniło się od razu, ale na wszystko przychodzi odpowiedni moment. A wtedy... satysfakcja i spełnienie są jak adrenalina. Nie tylko napędzają do działania, ale dają jeszcze większy powód do radości.

3.

Ulica Tymienieckiego zanurzona w bladoszarej poświacie wyglądała wręcz baśniowo. Czerwone cegły dawnych fabryk kontrastowały z bielą dachów, za to nagie, oblepione śniegiem gałęzie starych drzew rysowały na niebie misterną koronkę. Kilkoro dzieci ciągnęło przez dziedziniec sanki, ktoś prowadził psa w czerwonym kubraczku, a pod ścianą sąsiedniego bloku dwie dziewczyny, paląc papierosy, żywo o czymś dyskutowały.

Beata Dębska, stojąc przy oknie, skończyła pić kawę, następnie odstawiła filiżankę do zlewu. Zrobiła to bardzo ostrożnie, bo naczynie, choć na pierwszy rzut oka wyglądające niepozornie, było bardzo drogie. Jednocześnie spojrzała na zegarek, stwierdzając w duchu, że jest już dziewiąta piętnaście, więc pani Alina powinna już być, nigdy się nie spóźniała. W tym momencie rozległ się dzwonek, który spowodował, że Beata ruszyła w stronę wyjścia. Klucz w zamku zazgrzytał i w korytarzu ukazała się dobrze zbudowana blondynka w różowej opasce i białym kożuszku. Dębska na jej widok uniosła brwi i skrzywiła się nieznacznie. Nadal raził ją ten tandetny gust, ale nie skomentowała go głośno. Zamiast tego wygięła wargi w wystudiowanym uśmiechu.

- Dzień dobry, pani Beato.

- Dzień dobry, pani Alino.

Kobieta wsunęła się do środka, klapnęła na siedzisku, po czym otrzepała buty. Następnie zdjęła wierzchnie nakrycie i bez zbędnych ceregieli od razu ruszyła do kuchni. Pracowała u Dębskich od ponad trzech lat. Dwa razy w tygodniu sprzątała apartament, robiła większe zakupy, prasowała koszule pana domu i uzupełniała spiżarnię. Beata twierdziła, że dzięki temu może skupić się wyłącznie na pracy i samej sobie. I rzeczywiście. Nie lubiła marnować czasu na czynności, które ktoś inny mógł wykonać równie dobrze. A przynajmniej powinien.

- Przyniosłam wszystko z listy - oznajmiła Alina, wyjmując zakupy. - A i... wyjęłam ze skrzynki korespondencję.

Beata podeszła do wyspy kuchennej. Opierając się biodrem o jej rant, patrzyła, jak kobieta opróżnia torbę. Najpierw oliwa, potem sery, warzywa, nabiał. Jej wzrok zatrzymywał się na opakowaniach i skanował je niczym najlepszy kontroler jakości.

- Miała być mozzarella di bufala - oznajmiła w pewnym momencie z pretensją w głosie.

- Nie było tej marki, którą pani zwykle kupuje.

- Więc?

- Wzięłam inną, ale też włoską.

Pani Dębska spojrzała najpierw na opakowanie, następnie na panią Alinę.

- Ale to nie jest ta sama! - wykrzyknęła oburzona.

- Pomyślałam...

- Pani Alino! W naszej współpracy nie chodzi o to, żeby pani myślała za mnie. Chodzi o to, żeby realizowała pani nasze ustalenia.

Na twarzy Aliny pojawił się cień zakłopotania.

- Oczywiście - bąknęła zawstydzona. - Powinnam to z panią wpierw ustalić... Nie sądziłam jednak, że...

- Gdy czegoś nie ma, proszę zadzwonić, nie podejmować decyzji samodzielnie, dobrze?

- Dobrze - wydukała kobieta, a Beata machnęła niecierpliwie ręką.

Dla niej rozmowa była zakończona, ale dla Aliny stała się przykrym początkiem dnia. Schowała wybrane artykuły do lodówki, a resztę rozłożyła do szafek.

- Co planuje dziś pani na obiad? - rzuciła Dębska przez ramię. - Mój mąż wróci z pracy i będzie chciał zjeść coś dobrego.

- Kaczka w pomarańczach - odparła gosposia, zaglądając ponownie do lodówki. - Wiem, że pan Rafał uwielbia kaczkę, a jeszcze szczególnie podaną z żurawiną.

- Owszem - odparła Dębska, podnosząc wyniośle brodę. - Dlatego proszę się postarać. Tym razem na pewno.

*

Kilka godzin później w całym domu rozchodziła się woń pieczonego mięsa przyprawionego aromatycznymi ziołami.

- Ale cudownie pachnie! - rzucił już od progu Rafał Dębski, wracający właśnie z popołudniowego biegu, po czym od razu skierował się do łazienki.

Beata uśmiechnęła się bardzo powściągliwie, ale w jej wnętrzu narastało jakieś ciepło. Ukochany mężczyzna nawet w dresie i pikowanym bezrękawniku wyglądał jak katalogowe bóstwo. Wysportowany, umięśniony, z kilkudniowym zarostem na brodzie. Nie zawsze tak było. Wcześniej pozwalał sobie na leniuchowanie na kanapie z kuflem piwa, podjadanie niezdrowych przekąsek i popełnianie wielu innych grzeszków żywieniowych. Jego brzuszek rósł w niebezpiecznym tempie na równi z obawami żony o jego zdrowie. I tylko dzięki jej namowom, dyscyplinie, jaką narzuciła, jej ukochany mężczyzna zmienił się w obiekt westchnień i pożądania. Na początku uprawiali wspólnie jogging, potem wykupiła karnet na siłownię i zamówiła dietę pudełkową. Włożyła w ten proces kawał dobrej roboty i patrząc teraz na efekty, stwierdzała w duchu, że się opłaciło.

- Obiad będzie za dwadzieścia minut - oświadczyła stanowczym głosem, po czym wycofała się do jadalni.

- Mogę w czymś pomóc? - zapytał, wychylając spoconą twarz z wnętrza łazienki, jakby w ostatniej chwili przypomniał sobie, że tak wypada.

Beata spojrzała na niego z lekkim uśmiechem i wyszeptała z czułością.

- Możesz zapalić świece, ale oczywiście nie musisz.

- Jasne! - zawołał, zamykając za sobą drzwi, a już po chwili usłyszała szum odkręcanej wody. Postanowiła wrócić do jadalni i sama dopilnować nakrywanie stołu. To była od lat jej domena. Ta czynność była czymś, co uwypuklało jej charakter i ćwiczony przez lata perfekcjonizm.

- Koszyk do chleba powinien stać tam, a serwetki kompletnie nie pasują! Kto dziś układa w ten sposób sztućce? - rzuciła z naganą, gdy weszła do eleganckiego, wysokiego pomieszczenia i zobaczyła w nim krzątającą się, podśpiewującą pod nosem Alinę.

Kobieta pochylała się nad przykrytym czarno-srebrnym obrusem stołem i rozstawiała talerze. Biały porcelanowy serwis, nabyty w fabryce w Chodzieży. Do tego srebrne, wypolerowane sztućce, serwetki, gałązki świerku przewiązane cienkim sznurkiem, wysokie kieliszki z rubinowym oczkiem przy nóżce. Za oknem leniwie spływał z nieba śnieg.

- Czy tak będzie dobrze? - Alina spokojnie przestawiła koszyk.

- Idealnie - odpowiedziała Dębska, po czym uznała, że resztę dokończy sama. Gosposia odeszła do kuchni, nie kryjąc ulgi.

- Jak było w pracy?

Beata odwróciła się, usłyszawszy za plecami głos męża. Rafał stał za nią w błękitnej, rozpiętej koszuli i spodniach od garnituru. Pachniał obłędnie perfumami, które podarowała mu na urodziny. Włosy miał jeszcze wilgotne, a na twarzy kilka kropel wody. Jego widok kolejny raz stopił jej serce. Podeszła do niego i pomogła mu zapiąć guziki.

- Jak to przed końcem roku. Sprawozdania, zestawienia, dopinanie planów... - wyliczała, zapinając guzik po guziku. - A u ciebie?

- U mnie zaczyna się zamieszanie. Wszyscy wszystko zostawiają na ostatnią chwilę. Każdy chce uzyskać kredyt na starych warunkach. Ludzie boją się zmian, podwyżki stóp procentowych... Takie tam...

- Tak to jest. - Westchnęła, gładząc fałdki jego koszuli i stawiając kołnierzyk. - Cały świat się spieszy, zamiast zwolnić. - Położyła mu ręce w pasie, jakby chciała sprawdzić, czy przypadkiem nie przytył.

- Nie. Tak nie powinno być! - zaoponował. - Ludzie nie potrafią niczego planować.

- Dlatego później pracują po nocach albo dłużej zostają w pracy - skwitowała kąśliwie, czyniąc w ten sposób aluzję do zabranego ich wspólnego czasu.

Liczyła na czuły pocałunek, ale Rafał ostrożnie wysunął się z jej objęć, wyciągnął zapalniczkę i rozpalił świece.

- Pewnie masz rację - skwitował. - Ale co zrobić, jak nic nie można zrobić.

W tym momencie do salonu wkroczyła pani Alina. W rękach trzymała tacę, a na niej półmisek z dymiącą, przypieczoną na rumiano, obłożoną plastrami pomarańczy kaczką.

- Wygląda znakomicie! - odezwał się podekscytowanym głosem pan domu.

- W takim razie siadajmy! - zaproponowała Beata, zerkając wymownie na męża. Ten w mig pojął, o co jej chodzi, i szybko odsunął tapicerowane krzesło. Usiadła, prostując plecy i kładąc łokcie na rancie stołu.

- Smacznego! - rzuciła pani Alina, stawiając kaczkę na środku, po czym dyskretnie wycofała się do kuchni. - Gdyby państwo jednak czegoś potrzebowali... - Urwała, widząc zniecierpliwiony wzrok chlebodawczyni.

- Zawołamy.

Rafał odruchowo sięgnął po pieprz i sól.

- Spróbuj najpierw - powstrzymała go Beata, a on natychmiast cofnął rękę.

- Rzeczywiście. Pani Alina mogłaby się obrazić.

- Nie pani Alina, tylko ja - poprawiła. - Sama przyprawiałam mięso. Doceń. - Uśmiechnęła się z satysfakcją.

Pokiwał głową, potem nagle o czymś pomyślał.

- Ale ze mnie gapa! - zawołał i wstał od stołu, po chwili wrócił, trzymając w ręku butelkę czerwonego wina.

Beata zmrużyła oczy i popatrzyła na męża przez płomienie świec.

- Zamiast rozlać wino, rzuciłem się na jedzenie jak ten łakomczuch. Wybacz, kochanie.

- Na szczęście w porę się zreflektowałeś - odparła, patrząc na niego z lekką naganą. - To za co wypijemy, kochanie?

Mężczyzna zamarł i przez ułamek sekundy zastygł z butelką nad zastawionym stołem.

- Za... za nas? - wydukał. Dopiero po chwili wrócił do nalewania. Ręka mu jednak zadrżała.

- W takim razie... - Beata delikatnie zamieszała czerwonym, aksamitnym cabernetem, nie dostrzegając jego zmieszania. - Wypijmy za nas, za naszą miłość i przyszłość.

Jedli, rozmawiając o pracy, ludziach, wydarzeniach. Kiedy skończyli, Beata wytarła dłonie, wstała i przeszła przez jadalnię. Następnie z niedopitym kieliszkiem zatrzymała się przy oknie. Przez dziedziniec przeszła młoda kobieta z wózkiem. Miała rozpiętą kurtkę, włosy schowane pod grubą czapką, wyglądała na bardzo zmęczoną. Beata ją zapamiętała, to była sąsiadka z parteru, gdzie mieszkała wraz z mężem i trójką dzieci. Mijały się nieraz w sklepie bądź na klatce schodowej.

- Nigdy tego nie rozumiałam - skwitowała półgłosem, obserwując znajomą.

- Czego? - zainteresował się mąż.

- Kobiety przestają być kobietami, kiedy zostają matkami. Ta dziewczyna jest taka młoda, a taka zaniedbana. Przecież jej mąż zarabia, mają ładne mieszkanie, samochód, a ona wygląda tak, jakby przyjechała tu z zabitej dechami wsi. Jak można się tak zapuścić? Wystarczy przecież odrobina samodyscypliny.

Rafał wstał i z zaciekawieniem podszedł do okna. Zerknął na dół.

- Nie przesadzaj - sprzeciwił się. - Tak źle nie wygląda... Poza tym dzieci, obowiązki... nieprzespane noce... - wyliczał.

- Naprawdę trudno znaleźć pięć minut, żeby uczesać włosy? - zakpiła jego żona. - To po prostu szczyt lenistwa.

- Może dziecko nie spało całą noc?

- To nie ma znaczenia - zaoponowała żona. - Kobieta powinna dbać o siebie. Zawsze i bezwzględnie. To kwestia szacunku do siebie i ustawienia priorytetów.

Rafał przełknął ślinę i spuścił wzrok. Nic nie powiedział. Wiedział, że dyskusja niczego tu nie zmieni.

Beata odstawiła pusty kieliszek na komodę.

- Dlatego nigdy nie chciałam mieć dzieci. To poświęcenie...

- Beata... - próbował wtrącić.

- Nie. - Przerwała mu. - Daj mi powiedzieć! Ja naprawdę lubię swoje życie z tobą u boku. Lubię wracać do czystego mieszkania, lubię planować każdy wyjazd, kocham ciszę i to, że możemy myśleć tylko o sobie. Wyłącznie o sobie.

To powiedziawszy, odwróciła się i omiotła męża czułym, miękkim spojrzeniem.

- Ale... - zająknął się.

Uniosła brwi. Z jej oczu zniknęła czułość, a pojawiło się coś w rodzaju złości.

- Mylę się? Przecież też tak chciałeś. Zawsze mówiłeś, że nie planujesz mieć dzieci.

Odwrócił głowę i się zawahał. W końcu odpowiedział:

- To było wtedy, gdy pierwszy raz poroniłaś, a potem... po kolejnym razie i kolejnym postanowiliśmy się poddać.

Beata westchnęła z rezygnacją. Nie dostrzegła tego zawahania. Nie zauważyła również telefonu leżącego obok talerza. Ekran rozświetlił się na chwilę. Rafał wrócił do stołu i przełożył go wyświetlaczem do blatu niemal odruchowo. Zareagowała dopiero, gdy sygnał odezwał się ponownie:

- Ktoś z pracy?

- Tak. To na pewno nic pilnego.

Schował telefon do kieszeni, a Beata zerknęła przez ramię, rejestrując ten fakt na ułamek sekundy. Następnie wróciła do rozmowy o planach na święta, nowych projektach i styczniowej konferencji.