Dane oryginału
When Harley Has Anxiety. A Fun CBT Skills Activity Book for Coping with Worries and Fears. For Kids 5-9 by Regine Galanti, Illustrations by Vicky Lommatzsch
Copyright ? 2021 by Penguin Random House LLC
Published in the United States by Z Kids, an imprint of Zeitgeist?, a division of Penguin Random House LLC, New York.
All rights reserved including the right of reproduction in whole or in part in any form. No part of this book may be used or reproduced in any manner for the purpose of training artificial intelligence technologies or systems. This work is reserved from text and data mining (Article 4(3) Directive (EU) 2019/790).
This edition published by arrangement with Z Kids, an imprint of Zeitgeist?, a division of Penguin Random House LLC.
Zeitgeist? is a trademark of Penguin Random House LLC.
Adaptacja okładki oryginalnej i stron tytułowych Przemysław Spiechowski
Wydawca Agnieszka Karaś-Telesińska
Redaktor prowadzący Agata Kołacz
Produkcja Anna Badura
Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.: Michał Latusek
Recenzja i konsultacja merytoryczna Joanna Banach-Witkowska
Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw,jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskimlub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty,nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób tojedynie na użytek osobisty.
Szanujmy cudzą własność i prawo
Więcej na www.legalnakultura.pl
Copyright ? for the Polish edition by Wydawnictwo Naukowe PWN SA
Warszawa 2026
ISBN: 978-83-01-25365-3
eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2026 r. (Wydanie I)
Warszawa 2026
Wydawnictwo Naukowe PWN SA
02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2
tel. 22 69 54 321; faks 22 69 54 228
infolinia 801 33 33 88
e-mail: pwn@pwn.com.pl; reklama@pwn.pl, www.pwn.pl
Wstęp dla Rodziców i Opiekunów
Wszyscy czasem czymś się martwimy. Jednak w przypadku niektórych dzieci lęk urasta do czegoś większego, jest natrętny i staje się problemem. Wasze dziecko nie jest jedyne. Zaburzenia lękowe są jednym z najczęściej występujących problemów zdrowia psychicznego, z jakim mierzą się dzieci, i dotyczą ponad 30% naszych pociech.
Jako psycholog dziecięcy poświęciłam ostatnie 10 lat pracy, pomagając dzieciom w pokonywaniu stanów lękowych. Specjalizuję się w szczególnym rodzaju terapii - terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), a także w treningu uważności. Tym, co sprawia, że są one wyjątkowe, jest fakt, że rzeczywiście pomagają dzieciom zmieniać wzorce przeżywania lęku, a także uczą, jak sobie z nim radzić i coraz lepiej funkcjonować. Terapia poznawczo-behawioralna pomaga dzieciom zmieniać myślenie i zachowanie, a także pokazuje, jak inaczej reagować na sygnały płynące z ciała. Gdy poznacie różne strategie - te same, których uczę rodziców i dzieci podczas terapii - możecie pomóc swojemu dziecku odzyskać kontrolę nad życiem i wyjść z lęku.
Celem tej książki jest dać Waszym dzieciom dostęp do umiejętności lepszego zarządzania sytuacjami wywołującymi lęk, które mogą się pojawić w ich życiu. Ćwiczenia w niej zawarte są tak zaprojektowane, by wynikały jedne z drugich. Nie wszystkie z tych narzędzi będą konieczne w każdej sytuacji, więc możecie korzystać z tych, które Wam bardziej odpowiadają. Nie ma w tym nic złego. Wybierzcie takie, które najlepiej się sprawdzą w Waszych rodzinach.
Sugeruję, żebyście wypróbowali każde ćwiczenie kilka razy, zanim przejdziecie do kolejnego. Szczególnie dotyczy to zadań od rozdziału 3, które spełniają funkcję strategii radzenia sobie ze stresem (strategie adaptacyjne), oznaczonych gwiazdką . Nowe umiejętności wymagają przećwiczenia, zatem dobrą rzeczą byłoby powtarzanie każdego rodzaju zadania kilka razy przez co najmniej tydzień, zanim przejdzie się do kolejnego. Łatwiej jest najpierw wypróbować nową umiejętność w sytuacji neutralnej, czyli takiej, gdzie nie ma wysokiego poziomu lęku, a dopiero potem rozszerzyć ją na sytuacje trudne. Kiedy Wy i Wasze dzieci jesteście pod wpływem stresu, nawet najlepsza strategia może się okazać mniej efektywna.
Aby uzyskać najlepsze rezultaty, radzę wybrać konkretny czas, na przykład w ciągu dnia lub tygodnia, by wspólnie z dzieckiem realizować zawartość tej książki. To Wasz szczególny czas razem, podczas którego będziecie mogli pomóc mu zrozumieć i przepracować każde zadanie. Pracując razem, pokażecie dziecku swoje zaangażowanie w to, by nauczyć je radzić sobie z lękiem i umocnić w rozwijaniu nowych umiejętności (więcej wskazówek, jak pomagać, możecie znaleźć w Dodatku, na stronie 145).
Jedna uwaga. W tej książce będę używać terminu "rodzice", ale tekst jest oczywiście przeznaczony zarówno dla rodziców biologicznych/adopcyjnych, jak i dla osób sprawujących opiekę nad dzieckiem. Bez względu na to, do której grupy się zaliczacie, ta książka jest dla Was, a ja doceniam Wasze zaangażowanie i czas, który poświęcacie dziecku, by pomóc mu poradzić sobie z lękiem. Dzięki temu dajecie mu dobre podstawy, aby mogło osiągać swoje cele z siłą i pewnością siebie i w ten sposób wejść w dorosłość.
Rozdział pierwszyEmocje
Emocje to normalna rzecz
Emocjom towarzyszą reakcje w Twoim ciele. Widzisz jeżyka na następnej stronie? To Janinka. Kiedy Janinka się boi, jej kolce są nastroszone do góry, a czasem cała zwija się w kulkę. Kiedy ludzie się boją, czasem boli ich brzuch albo ich mięśnie się napinają. Po czym Ty poznajesz, że się boisz? Albo martwisz? Albo jesteś podekscytowany? Jakie sygnały wysyła Twoje ciało?
Oto kilka ważnych rzeczy, które trzeba wiedzieć o emocjach:
1. Emocje to normalna rzecz. Każdy je ma, także takie, które nie są miłe. Nawet dorośli czują się czasem smutni, zdenerwowani albo zmartwieni.
2. Nie ma dobrych albo złych emocji. To całkiem w porządku, że odczuwasz wszystkie emocje!
3. Emocje zawsze mają jakąś przyczynę. Czasem wydaje się, że jakaś emocja pojawiła się znikąd, ale zawsze jest jakiś jej powód, nawet jeśli w tym momencie nie wiesz jaki.
4. Emocje nie mogą Cię skrzywdzić. Czasem mogą sprawić, że czujesz się źle. Na przykład, gdy jesteś smutny i płaczesz, możesz być tym zmęczony, a kiedy się boisz, stajesz się roztrzęsiony i Twoje serce szybciej bije, ale te emocje nie są niebezpieczne. Twój organizm nie jest zagrożony.
Możesz doświadczać tak wielu emocji, że czasem będzie Ci trudno określić, które z nich tak naprawdę odczuwasz. Z tego rozdziału dowiesz się, jak zauważać i nazywać różne emocje.
Aaa!
Coś o Tobie!
Janinka chciałaby się dowiedzieć więcej o Tobie i o tym, jakim wspaniałym dzieckiem jesteś! Narysuj swój portret i kilka ulubionych rzeczy oraz zajęć. Jak wygląda Twoja twarz? Czy jest na niej uśmiech?
TWÓJ PORTRET
Twoje emocje
Ludzie doświadczają wielu różnych emocji. Możesz odczuwać więcej niż jedną emocję naraz! Ile emocji potrafisz nazwać? Wypisz ich tyle (sam bądź z pomocą rodziców/opiekunów), ile potrafisz w ramce poniżej. Następnie spróbuj wymienić kilka słów, które oznaczają "zmartwienie".
Pomyśl, kiedy odczuwałeś te emocje, i zapisz poniżej, co się wtedy działo.
________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________________________________________________________
