Inwentaryzacja obiektów militarnych na odcinku Dobrzęcin-Pomorsko - Jan Wota

Historia obiektów

Linia (Pozycja) Środkowej Odry (niem. Oderstellung) jest to zespół około 650 żelbetowych schronów bojowych, obserwacyjnych 1 biernych. Zbudowane zostały w latach 1928-1939 wzdłuż lewego brzegu Odry od Wrocławia do Krosna Odrzańskiego. Modernizowane w 1944 roku. Oprócz betonowych umocnień wybudowano także schrony drewniano-ziemne, betonowe stanowiska karabinów maszynowych i umocnione stanowiska artylerii. Rejony mostów otoczono zasiekami z drutu kolczastego i założono pola minowe.

21 grudnia 1925 roku dowództwo wojsk lądowych Rzeszy wydało instrukcję fortyfikacyjną, kreślącą ramowy plan działań dotyczących budownictwa obronnego. W 1935 roku ruszyła budowa umocnień na interesującym nas odcinku. Wykonawcą robót były prywatne firmy budowlane, wyłonione na podstawie przetargu.

Obiekty na odcinku objętym planem modernizacji i odbudowy wałów przeciwpowodziowych zawierają się grupie obiektów odcinka obronnego "Rothenburg". Do 1936 roku odcinek wchodził w skład VI grupy fortecznej, a po tym czasie odcinek przydzielono do VII grupy fortecznej. W drugiej połowie 1944 roku odcinek doraźnie modernizowano. Obiekty dozbrojono w nowsze karabiny maszynowe, wyposażono w zarekwirowane okolicznym mieszkańcom piece. Wybudowano okopy oraz założono zapory z drutu kolczastego. W koronie wału wkopano prefabrykowane stanowiska strzeleckie. Część tych stanowisk to oryginalne, "instrukcyjne" żelbetowe stanowiska. Po wyczerpaniu się zapasów stanowisk żelbetowych poczęto wkopywać betonowe kręgi stosowane do budowy studni i przepustów wodnych.

W styczniu i lutym 1945 roku obiekty tego odcinka brały udział w krótkotrwałych walkach i potyczkach z armią radziecką. Potyczki te spowodowane były głównie chęcią uchwycenia przyczółków na lewym brzegu Odry przez żołnierzy radzieckich. Prowadzone prace eksploracyjne, badania terenowe oraz dostępne źródła potwierdzają fakt walk na tym terenie.

Z uwagi na umiejscowienie obiektów w wale przeciwpowodziowym, zrezygnowano z ich wysadzenia. Ograbiono je tylko z wyposażenia i uzbrojenia. Początkowo procederem tym zajmowały się radzieckie Brygady Trofiejne. Następnie schronami zajęła się w negatywnym tego słowa znaczeniu "Akcja Rozminowania Linii Odry", podlegająca ministerstwu przemysłu terenowego. W latach pięćdziesiątych pozostałe wyposażenie rozszabrowali okoliczni mieszkańcy. W latach dziewięćdziesiątych tzw. złomiarze pozyskujący złom odcięli z obiektów elementy metalowe, drabinki klamrowe, pałąki do rozwieszania siatki, a częstokroć też pancerze forteczne.