[1] osiągnąłem- w oryginale: osięgnęłem
[2] sfinks- przen. tajemnica
[3] Czyli sierwranych. Pisownia oryginalna: tekst nie zawiera błędów, jedynie oryginalną pisownię z czasów Estreichera. Jedynie częśc wyrazów dla łatwiejszego rozumienia tekstu pisana jest rozłącznie (np. ode mnie zamiast, jak w oryginale, odemnie.)
[4] Zapewniano mnie, iż wyrażenie "czerwony kogut" jako znamię podpalenia, znanem jest na całej słowiańszczyźnie a nawet u ludów na Syberji. [Przypis autorski- przyp. A.L.]
[5] liber vagatorum- broszura nowożytna, opisująca typy żebraków i ichtechniki pracy we wczesnym okresie nowożytnym.
[6] Karl Friedrich Flögel (ur. 3 grudnia 1729 r., zm. 7 marca 1788 r.) historyk kultury i literatury. Flögel uczęszczał do gimnazjum Marii Magdaleny w Breslau (Wrocławiu) w latach 1748-1752. Studiował teologię w Halle u Sigmunda Jakoba Baumgartena i filozofię u Christiana Wolffa. W 1761 r. Został nauczycielem w Maria-Magdalenen-Gymnasium w Breslau.
[7] nieistość- nieistotne.
[8] Bursz- w XIX w. student uniwersytetu niemieckiego, należący do korporacji studenckiej.
[9] Hollandji- Holandii
[10] Dykcjonarz- dawn. słownik, leksykon.
[11] Vidocg- Eugene-François Vidocq, (ur. 23 lipca 1775 w Arras, zm. 11 maja 1857 w Paryżu) - francuski oszust i złodziej, i pierwszy na świecie prywatny detektyw. Utworzył dział kryminalistyki we francuskiej policji (fr. S?reté Nationale) i został jego pierwszym kierownikiem. Jest uważany za ojca współczesnej kryminalistyki francuskiej. Pierwowzór postaci niestrudzonego policjanta Javerta, jednego z bohaterów powieści Nędznicy Wiktora Hugo.
[12] Honoré de Balzac, Honoriusz Balzak (ur. 20 maja 1799 w Tours, zm. 18sierpnia 1850 w Paryżu) - powieściopisarz francuski; jeden z najważniejszych twórców współczesnej powieści europejskiej, autor monumentalnego cyklu powieściowego Komedia ludzka (La comédie humaine).
[13] Victor Marie Hugo, Wiktor Hugo (ur. 26 lutego 1802 w Besançon, zm. 22maja 1885 w Paryżu) - francuski pisarz, poeta, dramaturg i polityk. Jeden z najważniejszych twórców literatury francuskiej i czołowy przedstawiciel romantyzmu. Jego najsłynniejszymi powieściami sa Nędznicy i Katera Marii Panny w Paryżu.
[14] William Harrison Ainsworth (4 February 1805 - 3 January 1882) autorpowieści historycznych urodzony w Manchesterze w Anglii. Autor 40 książek. Jego pierwsza powieść, która odniosła sukces komercyjny (Rookwood), powstała w 1834. Jej głównym bohaterem był włamywacz i koniokrad Dick Turpin.
[15] Charles John Huffam Dickens (7 lutego 1812 - 9 czerwca 1870) angielski pisarz. Jeden z najpopularniejszych pisarzy XIX w. Autor m.in. Klubu Pickwicka, Davida Copperfielda i Wielkich nadziei.
[16] filut- żartowniś
[17] Samuel Bogumił Linde (ur. 11 (24) kwietnia 1771 w Toruniu, zm. 8sierpnia 1847 w Warszawie) - polski slawista, leksykograf, językoznawca, tłumacz, bibliograf, pedagog i bibliotekarz, autor monumentalnego Słownika języka polskiego (1807-1814), od 1830 r.członek Rady Ogólnej Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, o 1808 członek Izby Edukacyjnej Księstwa Warszawskiego w 1808 roku.
[18] Krzysztof Celestyn Mrongowiusz (ur. 19 lipca 1764 w Olsztynku, zm. 3czerwca 1855 w Gdańsku) - duchowny ewangelicki, kaznodzieja, mieszkaniec Gdańska, filozof, językoznawca, tłumacz, edytor, badacz folkloru Kaszubów.
[19] complices- wspólnicy
[1] Podobie brzmi kaszubski wyraz checza, oznacający dom [przyp. A. L.].
[2] łgasz- łgaż
[3] niża- nisza
[4] nakoniec- na koniec
[5] wyrazownictwo- słownictwo
[6] nie klawy-pisownia oryginalna
[7] obówie- obuwie. Jak w innych przypadkach, pisownia oryginalna
[8] Ślązku- Śląsku
[9] Morawji- Morawach
[10] kamarski- kupiecki
[11] argot- żargon
[12] steganologia- dziedzina nauki, zamująca się metodami ukrywania informacji
[1] Temida- w mitologii greckiej bogini i uosobienie sprawiedliwości, prawa i wiecznego porządku.
[2] Ingadacje- inaczej: pytań podczas przesłuchania.
[3] pokazać czerwonego koguta- podpalić
[4] Józef Dzierzkowski (pseudonim Bolesta; ur. 11 stycznia 1807 w Ksawerowie, zm. 13 stycznia 1865) - polski pisarz i publicysta. Prekursor lwowskiej cyganerii literackiej, członek korespondent Towarzystwa Królewskiego wielkie banknoty. Autorem jednej z wcześniejszych polskich powieści fantastycznych, noszącej tytuł Lekarz Magnetyczny.
[5] Aleksander Brückner (ur. 29 stycznia 1856 w Brzeżanach, zm. 24 maja 1939 w Berlinie) - polski slawista, historyk literatury i kultury polskiej.
[6] Oskar Kolberg, wł. Henryk Oskar Kolberg (ur. 22 lutego 1814 w Przysusze, zm. 3 czerwca 1890 w Krakowie) - polski etnograf, encyklopedysta, folklorysta i kompozytor.
[7] Wiśnicz- wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, wpowiecie jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz.
[8] Samuel Bogumił Linde (ur. w kwietniu 1771 w Toruniu, zm. 8 sierpnia 1847 w Warszawie) - polski slawista, leksykograf, językoznawca, tłumacz, bibliograf, pedagog i bibliotekarz, autor monumentalnego Słownika języka polskiego.
[9] Mateusz Eustachy Sartyni (ur. 1796, zm. 18 listopada 1884 w JabłonicyRuskiej) - polski dziennikarz i pedagog. Od roku 1817 przebywał w Wilnie, gdzie studiował matematykę i medycynę. Redaktor Gazety Lwowskiej w latach (1848-1862). Uczestnik powstania listopadowego (1830).
[10] Królestwo Polskie (Królestwo Kongresowe, potocznie Kongresówka) - państwo utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego (1815), połączone unią personalną z Imperium Rosyjskim w latach 1815-1832 (jedynie w owych latach Królestwo istniało).
[11] Gubernia- jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla wImperium Rosyjskim. Gubernia jako jednostka administracyjna zostaławprowadzona przez cara Piotra I. Na gubernie podzielone były równieżterytoria Rzeczypospolitej wcielone do Imperium Rosyjskiego w wynikurozbiorów Polski (1772-1795).
[12] cyrkuł- komisariat
[13] Samuel Adalberg (ur. 1868 w Warszawie, zm. 10 listopada 1939 tamże) - polski historyk i wydawca tekstów staropolskich. Żyd z pochodzenia.
[14] lirnik - muzyk grający na lirze. Inne określenie: dziad. Lirnicy w czasach nowożytnych byli wędrownymi śpiewakami.
[15] chyż- dach
[16] filut- żartowniś
[17] abecadłowe- alfabetyczne
[18] miesiąc- księżyc
