Wstęp
W gabinecie lekarskim nawet dobrze znany język potrafi nagle stać się obcy. Pytanie zadane przez telefon brzmi zbyt szybko, nazwa badania niewiele mówi, a słowa, które jeszcze wczoraj przychodziły bez trudu, znikają pod wpływem bólu, zmęczenia albo niepokoju. Trzeba wyjaśnić, co się wydarzyło, wskazać miejsce dolegliwości, przypomnieć sobie nazwę przyjmowanego leku i zrozumieć, co należy zrobić po powrocie do domu. Kiedy chodzi o własne zdrowie lub zdrowie bliskiej osoby, znajomość języka nabiera bardzo konkretnego znaczenia: pomaga opowiedzieć o swoich potrzebach i uczestniczyć w rozmowie, od której wiele zależy.
Ta książka powstała z myślą o polskojęzycznych osobach, które korzystają z opieki zdrowotnej w Niemczech i chcą pewniej porozumiewać się po niemiecku. Jest przeznaczona zarówno dla tych, którzy dopiero uczą się podstaw, jak i dla czytelników swobodnie rozmawiających na co dzień, lecz potrzebujących słownictwa związanego ze zdrowiem, badaniami i leczeniem. Przyda się również rodzicom towarzyszącym dzieciom podczas wizyt, osobom wspierającym starszych członków rodziny oraz wszystkim, którzy pomagają bliskim w organizowaniu opieki. Punktem wyjścia są sytuacje, w których trzeba coś powiedzieć, o coś zapytać albo upewnić się, że dobrze zrozumiało się odpowiedź.
Materiał został uporządkowany tematycznie, zgodnie z różnymi potrzebami pacjenta. Rozmowa z rejestracją, kontakt z kasą chorych, badania laboratoryjne, omawianie wyników i uzyskiwanie skierowania tworzą podstawę codziennej komunikacji medycznej. Kolejne rozdziały pozwalają przygotować się do wizyt u specjalistów, zakupu leków w aptece, rozmów dotyczących ciąży i porodu, zdrowia psychicznego, fizjoterapii oraz rehabilitacji. Osobne miejsce zajmują opieka domowa, alergie i nietolerancje, wypadki, pierwsza pomoc oraz wzywanie pogotowia. Dzięki temu można korzystać z książki systematycznie albo otworzyć ją przy zagadnieniu, które w danej chwili jest najważniejsze.
Słownictwo stanowi tutaj początek pracy, a dialogi pokazują, jak wykorzystać je w rozmowie. Przy rzeczownikach znajdziesz rodzajniki i formy liczby mnogiej, a obok nazw objawów, badań czy dokumentów - czasowniki i wyrażenia potrzebne do budowania wypowiedzi. Niemieckim zdaniom towarzyszą polskie tłumaczenia, które ułatwiają zrozumienie sensu i porównanie sposobów wyrażania tej samej informacji w obu językach. Rozbudowane rozmowy pozwalają przyjrzeć się pytaniom personelu, odpowiedziom pacjentów oraz temu, jak doprecyzować wcześniejszą wypowiedź. Krótsze pytania, odpowiedzi i zestawienia przydatnych zwrotów pomagają następnie odnaleźć sformułowania, które można dostosować do własnej sytuacji.
Warto uczyć się całych zdań i połączeń wyrazowych, a potem zmieniać w nich szczegóły: miejsce bólu, czas trwania dolegliwości, nazwę leku czy termin wizyty. Przeczytaj wybrany dialog na głos, spróbuj odegrać obie role i zastanów się, jakie informacje samodzielnie przekazałbyś w podobnej rozmowie. Przed planowaną konsultacją możesz wybrać kilka potrzebnych zwrotów i zapisać własne pytania. Nie trzeba opanować całego rozdziału, aby skorzystać z niego w praktyce. Czasem największą pomocą będzie jedno dobrze przećwiczone zdanie, dzięki któremu rozpoczniesz rozmowę i wyjaśnisz, czego potrzebujesz.
Szczególną uwagę poświęcam w tej książce umiejętności proszenia o wyjaśnienie. Powiedzenie, że czegoś nie rozumiesz, poproszenie o wolniejsze tempo, powtórzenie pytania lub zapisanie informacji to ważna część porozumiewania się. Podobnie jak zgłoszenie bólu, lęku, dyskomfortu czy potrzeby przerwy podczas badania. Nie musisz znać wszystkich specjalistycznych terminów ani mówić bez błędów, żeby opisać swoje doświadczenie. Warto natomiast umieć zaznaczyć, co jest dla Ciebie niejasne, i sprawdzić, czy właściwie rozumiesz dalsze zalecenia.
Informacje o organizacji opieki i kontekście medycznym pomagają zrozumieć przedstawione rozmowy. Książka służy przygotowaniu językowemu; decyzje dotyczące rozpoznania i leczenia wymagają indywidualnej konsultacji z odpowiednim specjalistą. Dialogi są przykładami sytuacji komunikacyjnych, dlatego odpowiedzi występujących w nich lekarzy i terapeutów należy odczytywać w kontekście opisanej sceny. Także zasady dotyczące świadczeń, dokumentów i kosztów warto ustalać z właściwą placówką lub instytucją, odnosząc je do własnej sytuacji.
Chciałbym, aby ta publikacja towarzyszyła Ci zarówno podczas nauki, jak i przed konkretną rozmową: telefonem do przychodni, wizytą z dzieckiem, konsultacją specjalistyczną czy spotkaniem dotyczącym opieki nad bliską osobą. Jej celem jest pomóc Ci zabrać głos wtedy, kiedy masz coś ważnego do przekazania. Życzę Ci, aby poznane słowa stopniowo stawały się Twoimi własnymi zdaniami, a każda kolejna rozmowa przynosiła więcej zrozumienia i pewności.
Adrian Zawadzki
